İlk Derece Mahkemesi 2025/750 E. 2025/750 K.

T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2025/750 Esas - 2026/49 T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO : 2025/750 Esas KARAR NO : 2026/49

... DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/08/2023 KARAR TARİHİ : 04/02/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 17.02.2026

Mahkememizin ... Karar sayılı dosyasının .... Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak yukarıdaki esasa kaydedildiği ve yapılan açık yargılamasında; DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12/04/2023 günü... plakalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçerek müvekkili adına kayıtlı .... plaka sayılı araca ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, bu kazanın oluşumunda .... plaka sayılı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiğinden ve kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu, müvekkiline ait aracın ise kusursuz olduğunu, ...plakalı aracın davalı ... şirketinde ... olduğunu, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta oluşan maddi zarar (hasar bedeli) ve değer kaybının tazmin edilmesi amacıyla davalı ...'ya müracaat edildiğini, talep dilekçesi 22/06/2023 tarihinde anılan sigortaya tebliğ edilmiş ise de zararın tazmin edilmediğini ileri sürüp müvekkiline ait araçta oluşan hasar bedeli ve değer kaybı zararının tespit edilerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 1.000-TL hasar bedeli ve 1.000-TL değer kaybı bedeli olamak üzere toplam 2.000 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında talep arttırım dilekçesi vererek bilirkişi raporunda tespit edilen bedelleri talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine eksik evrak ile başvuru yapıldığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, belirsiz alacak davasının hukuki menfaat yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, ... yetkisiz olduğunu, dosyanın yetkili... gönderilmesi gerektiğini, işin ticari iş olmadığından görev itirazı bulunduğunu, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, değer kaybının hesabında reel kayıp uygulanması gerektiğini, hasar tazmini için ZMMMS poliçesi genel şartlarının uygulanması gerektiğini, avans faizi isteminin yerinde olmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatı ve hasar/onarım bedelinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49). Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmıştır; ...yazılan müzekkerenin cevabi yazısı gelmiş, davalı ... şirketinden ve ... poliçe ve hasar dosyası evrakları getirtilmiş ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu (Kaldırma kararı sonrası Bilirkişi Ek Raporu) alınmıştır. Mahkememizin... Karar sayılı dosyasında verilen kararda özetle; "15.000,00 TL değer kaybı tazminatının ve 30.766,00 TL hasar bedelinin 05.07.023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği, davalı ... Şirketinin kararı istinaf ettiği, ... Karar sayılı ilamında özetle; " Daha önceki hasarlara ilişkin belgeler getirtilerek, önceki hasarın değer kaybına etkisi yönünden denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre rapor alınması gerektiği, aracın yaşı, km'si, değişen parçaları vs hususlar da gözetilerek rapor alınması gerektiği" gerekçe gösterilerek Mahkememiz kararının kaldırıldığı ve yukarıdaki esasa kaydının yapıldığı görülmüştür. Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ...uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. ...Poliçesinin incelenmesinde; Davalı ... tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ...plakalı araç için ... poliçesi düzenlendiği, Poliçenin 24/01/2023-24/01/2024 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin araç başına 120.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.

Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ... Bilindiği üzere .... sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır. İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ... kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur. Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede; Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... K sayılı kararları). Bu durumda, değer kaybının... Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... K sayılı ilamı).

Mahkememizin ... Karar sayılı dosyasında Makine Mühendisi Bilirkişisi Oktay Çiçek'ten aldırılan 07/02/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " 1-...araç/otomobilin firari sürücüsü, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b, 84/a madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/b ile 157/a-1 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2-...plakalı araç/kamyonet sürücüsü ...'ün kural ihlalinin olmaması ve olayı önlemek için alabileceği bir tedbirin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu, 3-Araç değer kaybının olay tarihi itibariyle 15.000,00 TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. 4-KDV dahil toplam hasar bedelinin 30.766,00-TL olduğu" şeklinde rapor hazırlanmıştır. Mahkememizin... Karar sayılı kararını kaldıran ... Karar sayılı ilamı gereğince; önceki kazalara ilişkin hasar dosyaları getirtildikten sonra, dosyanın aynı bilirkişiye ek rapora tevdi edildiği ve ek rapor alındığı görülmüştür. Makine mühendisi bilirkişi ... aldırılan 05.01.2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Yukarıda görüleceği üzere yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonuçlarına göre,

1-...araç/otomobilin firari sürücüsü, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b, 84/a madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/b ile 157/a-1 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 2-06 AF 3467 plakalı araç/kamyonet sürücüsü ...’ün yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere kural ihlalinin olmaması ile olayı önlemek için alabileceği bir tedbirin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,

3-Dava konusu aracın toplam hasar bedelinin KDV dâhil = 30.132,81 TL olduğu,

4-Araç değer kaybının olay tarihi itibariyle = 15.000,00 TL olduğu,

Yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi EK raporun düzenlendiği," bildirilmiştir. Bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir. Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; Yukarıda belirtilen ... kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları, önceki hasarları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre ...plakalı aracın firari sürücüsünün meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya iait aracı kullanan sürücünün kusursuz olduğu, davacının aracında meydana gelen değer kaybının 15.000,00-TL olduğu, dosyadaki eksper raporuna benzer olarak davacıya ait araçtaki kazaya bağlı değişimi gerekli parçalar, onarım ve montaj işçiliği dikkate alınarak KDV dahil hasar/onarım giderim tutarının 30.132,81-TL olduğu, değer kaybı ve hasar bedeli nedeniyle davalı tarafça davacıya bir ödeme yapılmadığı, davacının talep arttırım dilekçesinde 15.000,00-TL değer kaybı ve 30.766,00-TL hasar bedeli talebinde bulunduğu, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu, davacının dava öncesi davalıya başvurduğu tarihten itibaren 8 iş günü sonrası davalının 05/07/2023 tarihinde temerrüde düştüğü anlaşıldığından bu tarih itibariyle kabul olunan tutara sigortalı aracın kullanım amacı ve cinsi gereği avans faizi işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE 15.000,00 TL değer kaybı tazminatının ve 30.132,81 TL hasar bedelinin 05.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya ödenmesine,

2- Kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.083,02 TL harçtan daha önceden ödenen toplam 983,11 TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.099,91 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 633,19-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan; 269,85 TL Başvuru Harcı, 269,85 TL Peşin Harcı, 713,26 TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.252,96 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, , 6- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre belirlenen 3.182,67 TL'sinin davalıdan, 63,67 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafından yapılan; 6.500,00 TL Bilirkişi ücreti, 241,00 TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.741,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.647,74 TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 8-- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile .. başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 04/02/2026

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı