İlk Derece Mahkemesi 2025/606 E. 2026/824 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/606 Esas KARAR NO : 2026/824

DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti DAVA TARİHİ : 19/08/2025 KARAR TARİHİ : 29/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkillerin ... üyesi olduklarını, davacılardan ...'nin aynı kooperatifin yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğünü, müvekkillerin üyesi olduğu kooperatifin Tasfiye Halinde ...Birliği'nin bir parçası olduğunu, davalı ...'nin ise söz konusu birliğin 02.10.2010 tarihli genel kurulunda alınan 10 nolu karar uyarınca tüm üye kooperatiflerin üyelerinin katılımıyla kurulması ve birliğe ait ortak alanların bu kooperatife devredilmesi amacıyla faaliyete geçtiğini, ... tarih ve ... sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan karara rağmen müvekkillerin davalı kooperatife üye kaydedilmediklerini, ... 57. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, kooperatifler hukukundaki açık kapı ilkesi gereği müvekkillerin üyelik haklarının bulunduğunu, davalı kooperatifin ise sadece kendi belirlediği kişileri üye yaparak birliğe ait sosyal tesis ve kreş gibi ortak alanları ferdileştirme yoluyla üçüncü kişilere devrettiğini, ... ili ... ilçesi ... Mahallesi 10572 ada 1 parseldeki taşınmazın üçüncü kişiye devredildiğini, ayrıca 0 ada 1251, 0 ada 944, 10557 ada 4, 10560 ada 7, 10575 ada 1, 10575 ada 2, 10575 ada 7, 10592 ada 1, 0 ada 1189, 10557 ada 1, 10557 ada 4, 10571 ada 1, 10572 ada 1, 0 ada 2166, 0 ada 2167, 0 ada 2168, 10575 ada 1, 10575 ada 2, 10575 ada 8 ve 10592 ada 1 parsel sayılı taşınmazların da kaçırılmaya çalışıldığını, HMK 389. maddesi uyarınca telafisi güç zararların önlenmesi adına davalı kooperatif adına kayıtlı tüm menkul ve gayrimenkul mallar üzerine ihtiyati tedbir konulması gerektiğini, müvekkillerin davalı kooperatifin doğal üyesi olduklarının tespiti ile üyeliklerinin tanınmasını ve kayıtlarının yapılmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... asil tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; dava konusu uyuşmazlığın haksız ve hukuka aykırı olduğunu,...'nin 2 Ekim 2010 tarihinde yapılan 2009 yılına ait olağan genel kurul tutanağının 10. maddesi gereğince kreş, ilköğretim, rekreasyon, park, ticaret ve sağlık tesisi alanlarını değerlendirmek üzere kurulacak işletme kooperatifine yalnızca birlik üyesi konut yapı kooperatiflerinin en son hazirunlarında yer alan üyelerin üye olabileceğini, yabancı üye alınmayacağının kararlaştırıldığını, 2011 yılında kurulan davalı kooperatife üye olabilmek için yönetim kurulu onaylı dilekçe, nüfus cüzdan sureti, yerleşim belgesi, fotoğraf, IBAN bilgisi ve en son genel kurul hazirun cetveli ile başvuru şartı getirildiğini, bu şartları yerine getiren 19 kooperatifin 106 üyesinin 2011 ve 2012 yıllarında üye yapıldığını, davacıların üyesi olduğu ...'nin de bu kooperatiflerden biri olduğunu, ...üyesi ve yöneticisi olan ...'nin davalı kooperatifin 102 numaralı üyesi olduğunu, diğer kişilerin ise yerlerin değerli olmadığını düşünerek üye olmaktan imtina ettiklerini, ...'nin 22 Ekim 2011 tarihli genel kurulu ile tasfiye sürecine girdiğini, 15 Mart 2014 tarihli genel kurul ile kapanmasına karar verilerek 9 Temmuz 2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığını ve birlikle ilişkisinin kalmadığını, ...'nin de 28 Eylül 2024 tarihindeki genel kurulunda tasfiye edilerek 26 Ağustos 2025 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini, davacıların re'sen üye kaydı yapılması yönündeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ana sözleşmenin 10. ve 11. maddeleri uyarınca yönetim kuruluna usulüne uygun başvuru ve onay şartının zorunlu olduğunu, 2018 yılı genel kurulunda birliğe ait arsaların site işletme kooperatifine devri için yetki verildiğini ve 2019 yılı Aralık ayında bu alanların bedelsiz devredildiğini, 2023 yılında yapılan 18. madde imar uygulaması ile arsaların konut alanına dönüştüğünü, bu nedenle davalı kooperatifin tasfiye sürecine girerek ferdileşmeye gittiğini, davacıların hiçbir yasal şartı yerine getirmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Tarafların arasındaki uyuşmazlık; davacıların davalı kooperatif yönünden üyelik şartlarının bulunup bulunmadığı, üyeliklerinin tespitine karar verilip verilemeyeceğine ilişkindir. Mahkememiz dosyasına Kooperatifler Mevzuatından Kaynaklı Nitelikle Hesaplamalar Uzmanı ... tarafından sunulan 27.03.2026 tarihli bilirkişi raporunda; " 1. Kooperatifler Kanunu m.72 geregince Kooperatif Birliklerine yalnızca kooperatiflerin üye olabileceği ve davacının üyesi oldugu ...'nin, ....'nin üyesi olduğu, Davacıların davalı site işletme kooperatifine üyelik başvurusu olmadığı ve davacının üye olduğu ...'nin 24.03.2012 tarihli genel kurul hazirun cetvelinde yer alan üyelerin isletme kooperatifine üye yapıldığı savunulmuş ise de bu uygulamanın davalı ...' nin 02.10.2010 tarihli genel kurulunda alınan "tüm üye kooperatiflerin üyelerinin üye olmalarının sağlanması" na dair karara aykırı olduğu, ayrıca işletme kooperatifine üye olmak için zaman aralığı belirtilmediği, davadan önce davalı ... noterden ihtarname gönderildiği tespit edildiğinden, yukarıda ayrıntıları açıklanan gerekçelerle açık kapı ilkesi ve 1163 SKK 23. Maddesi gereği davacıların davalı ... nin üyelik koşullarını sağladıkları, Davacıların davalı ... üyeliğinin tespiti talebinin kabul edilip edilmeyeceginin Mahkemenin takdirinde olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı" yönünde görüşlerini bildirmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 8.maddesinde "Kooperatif ortaklığına girmek için gerçek kişilerin medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmaları gerekir. Ortak olmak isteyen gerçek ve tüzelkişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar. (Ek cümle:21/10/2021-7339/1 md.) Yönetim kurulu başvuruyu bir ay içinde sonuçlandırır ve başvuru sahibine kararı taahhütlü mektupla veya elden imza karşılığında tebliğ eder. Kooperatif, ortaklarına kendi varlığı dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyor ise ortak olmak isteği, bu yükümlerin yazılı olarak kabul edilmesi halinde değer taşır. Yönetim Kurulu; ortaklar ile ortak olmak için müracat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak zorundadır. Yapı kooperatiflerinde konut, işyeri ve ortak sayısı genel kurulca belirlenir. Yönetim Kurulu, genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedemez.(Ek dördüncü fıkra:21/10/2021-7339/1 md.) Kamu kaynaklarından desteklenen kredilere kefil olan kooperatifler ile kamu kaynaklı tarımsal desteklemelere aracılık yapan kooperatiflerde, yönetim kurulu anasözleşmede belirtilen şartları taşıyanları ortaklığa kabulden kaçınamaz." belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacılar vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacıların dava dışı... üyesi olduklarının, bu kooperatifin de ...'nin üyesi olduğunun, bu kooperatif birliğinin 02/10/210 tarihli genel kurul toplantısında alınan karar ile davalı ... kurulduğunun, bu genel kurulda alınan karar ile birliğe üye kooperatiflerin üyelerinin bu kooperatife üye olmalarının sağlanması yönünde karar alındığının, davacılar tarafından başvuruda bulunulduğunun ancak davalı kooperatif tarafından sonuçsuz bırakıldığının beyan edilerek bu davanın açıldığı, dava dışı ... ve dava dışı ...Birliği'nin kayıtlarının dosya içerisine alındığı, dosya içerisine alınan kayıtlar ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacıların iddia etikleri gibi ...üyesi oldukları, ... de dava dışı ...'nin üyesi olduğu, davalı ..., dava dışı...'nin 02.10.2010 tarihli genel kurul toplantısın da alınan karar doğrultusunda kurulduğu, bu genel kurul toplantısında alınan kararda tüm üye kooperatiflerin üyelerinin bu kurulacak davalı kooperatife üye olmalarının sağlanmasına dair karar da alındığı, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalı kooperatifin ana sözleşmesinde ortaklık şartı olarak kooperatife ortak olabilmck isin; ... bağlı kooperatiflerinde gerçek veya tüzel kişi ortak olmak gerektiğinin belirtildiği, yukarıda tespit edildiği üzere davacıların .. üyesi oldukları, ... de dava dışı ... 'nin üyesi olduğu, davacılar tarafından ... 57 . Noterliğinin ...tarih ... yevmiye numaralı işlemi ile davalı kooperatifin ana sözleşmesini okuduklarını, ortaklığın gerektirdiği tüm hak ve yükümlülükleri kabul ettiklerini beyan ettikleri başvurunun yapıldığı, başvurunun davalı kooperatife tebliğine ilişkin tebliğ mazbatasının sunulduğu, Kooperatifler Kanunun 8.maddesi, davalı Kooperatifin ana sözleşmesinin ortaklık şartları ve ortaklığa kabule ilişkin hükümleri, dava dışı ... Birliği'nin 02.10.2010 tarihli genel kurulunda alınan kararlar ve yukarıda tespit edilen diğer hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacıların davalı kooperatifin üyelik şartlarını taşıdıkları ve üyeliğin tespiti taleplerinde haklı oldukları anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın kabulü ile davacıların davalı tasfiye halinde ... üyesi olduklarının tespitine, 2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 732,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvurma harcının 615,40 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 15.602,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede İSTİNAF YOLU açık olmak üzere karar verildi. 29/09/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır