İlk Derece Mahkemesi 2025/309 E. 2025/1219 K.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/309 Esas KARAR NO : 2025/1219

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/10/2023 KARAR TARİHİ : 19/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; Davacı vekili Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;davacılar ile davalı arasında 01.03.2023 tarihli anlaşma yapıldığını ve bu anlaşmaya göre davalı tarafından davacılara karton kolilerin teslim edilmesi gerektiğini, davacılar tarafından ... Bankası ... Şubesi' ne ait 14/10/2023 keşide tarihli ... hesabına ait .... Çek seri nolu keşidecisi ... olan ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. Emrine 250.000,00-TL bedelli; 14/10/2023 keşide tarihli ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. Emrine 250.000,00-TL bedelli; 14/10/2023 keşide tarihli ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. Emrine 250.000,00-TL bedelli; ... Bankası ... Şubesi' ne ait 15/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait .... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 15/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 15/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 31/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 31/10/2023 keşide tarihli, .... hesabına ait .... Çek seri nolu keşidecisi ... Limited Şirketi olan ve Müvekkil Davacı ... emrine verilen ve Müvekkil tarafından ciro yapılarak Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti.' ne teslim edilen 250.000,00-TL bedelli; 31/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 31/10/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TLbedelli; 11/11/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 11/11/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 18/11/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 250.000,00-TL bedelli; 21/11/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 400.000,00-TL bedelli; 28/11/2023 keşide tarihli, ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti. emrine 400.000,00-TL bedelli ve ... Bankası ... Şubesi' ne ait 30/11/2023 keşide tarihli ... hesabına ait ... Çek seri nolu keşidecisi ... olan Müvekkil ... emrine verilen ve müvekkili tarafından ciro yapılarak Davalı ... İhr. İht. Kağ . San. Ve Tic. Ltd. Şti.' ne teslim edilen 250.000,00-TL bedelli çeklerin avans olarak verildiğini ancak davalının sözleşme gereği kolileri teslim etmediğini belirterek davacıların çekleri sebebiyle borçlu olmadığının tespitine, çeklerin icra takibine konulmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve davalı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı vekili Batman ... Asliye Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafça keşide edilen ve aynı fatura ile tevsik edilen çeklerden yalnızca dava konusu çeklere ilişkin huzurdaki davanın açıldığını, bu durum da davacının haksızlığını gözler önüne serdiğini, söz konusu çeklerin dayanağı olan faturalar aynı olduğunu, anılan fatura e-fatura olup e-fatura uygulaması üzerinden davacıya gönderilmiş olduğunu, fatura içeriği incelendiğinde de, mal alış verişi karşılığında düzenlendiğinin açık olduğunu, davacı taraf anılan faturaya itiraz ettiğine yada iade faturası kestiğine dair bir iddiada da bulunmadığını, bu yönde herhangi bir belge sunmadığını, müvekkili şirket, davaya konu çeki teslim alırken mevzuata uygun biçimde hareket ederek davacının ticari kayıtlarında da yer alan fatura ile birlikte çekleri teslim aldığını, dava konusu çekler gerçek bir mal alışverişine dayalı olduğunu, davacının müvekkili şirketin alacağını tahsil etmesini engelleme zarara uğratma kastı ile hareket ettiğini, müvekkili şirket üzerine düşen tüm yasal yükümlülükleri yerine getirdiğini, davacı taraf müvekkilinin davacının zararına hareket ettiğini gösterir hiçbir delil sunamadığını müvekkil şirketin ve davacıların ticari defterleri ve cari hesap kayıtları incelendiğinde taraflar arasındaki ticari ilişki de ortaya konulacağını, bu nedenle cari hesap kayıtları ile ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasını talep ettiklerini, bu nedenle davacının alacağın % 20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, açılan haksız, mesnetsiz ve kötü niyetli davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibinden önce açılan menfi tespit davası olup yargılama sırasında istirdat davasına dönüşmüştür. Davacılar, davalı ile aralarında mal alımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, dava konusu çeklerin davalıya avans olarak verildiğini, ancak davalı şirketin kendilerine teslim etmesi gereken karton kolileri teslim etmediğini, bu nedenle çeklerin bedelsiz kaldığını beyanla menfi tespit isteminde bulunmuştur. Yargılama sırasında çeklerin ödenmesi nedeniyle davanın ödemeler yönünden istirdada dönüştüğü görülmüştür. Davalı ise, davacının aralarındaki ticari ilişki kapsamında davaya konu çekleri verdiğini, çek karşılığı ürünlerin teslim edilmediği yönündeki davacı iddiasının yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesinde dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, mahkemece resen SMMM bilirkişisinden rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan 08/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirket‘in 2023 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri 6762 sayılı ETTK 66. 6102 sayılı Yeni Ticaret kanunun 64. ve 213 sayılı VUK ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuştur. Davacı şirketin 2023 yılına ait yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterleri Ticari defterler TTK 69. ve 213 sayılı vergi usul kanunun 216. Md gereğince açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, davacı şirketin 2023 yılına ait yevmiye defterleri ETTK 70/6 md 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince kapanış tasdik süresinin 31.05.2024 tarih olduğu, kapanış tarih zamanının gelmediği, davalı Firma Ticari defterlerini sunmadığından sadece davacı Ticari defter incelemesinin yapıldığı , davalı ... İhracat İthalat Kağıtçılık San. Tic. Ltd. Şti.nin dava dosyasında son sayfalarda davacıya ait cari hesap ekstresinin bulunduğu ... Alıcılar hesabında takip ettiği 4.869.285,43 TL davacıya borcu olduğu (davacıdan çekler karşılığı fazla ödeme aldığı) görülmüştür. Taraflar arasında yapılan sözleşmede toplam bedelin 15.000.000,00 TL + KDV olduğu, alıcının resmi defter veya kayıtları kesin delil niteliğinde olduğu belirtilmiştir. E-mail yazışmasında, 20.09.2023 Tarihinde ... mail adresinden davacı şirkete yazılan mailde; şirket olarak ekonomik sıkıntıda olduğunu ürünlerini teslim edemediklerini ancak çekleri kullanmak zorunda olduğundan iade edemediklerini, sözleşmeyi fesh ederek yasal haklarını kullanabileceğini belirten yazıyı davacı emailine gönderdiği görülmüştür. Davacı- Davalı arasında ticari iş ilişkisinin bulunduğu. davacı ...’nin Ticari defter incelemesine göre, davalı ile olan iş ilişkisini ... Nolu Muhasebe koduyla Satıcılar hesabında takip ettiği, davacının Ticari defter kayıtlarına göre, davalı tarafından, davacı ...’ye satış gerçekleştirdiği, davalı şirketin 2023 yılı içersinde 18 adet fatura satış gerçekleştirdiği, toplamının 4.535.810,40 TL olduğu, karşılığında davacı ...’nin 35 adet ödeme yaptığı toplamının 8.900.000,00 TL olduğu, davacı ...’nin davalı şirketten 4.364.189,60-TL alacaklı olduğu fazla ödeme yaptığı Ticari Defter Kayıtlarına göre belirlenmiştir. davanın esası hakkındaki takdir yetkisi tamamen Mahkemeye ait olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir. Batman .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... Karar 11/12/2024 tarihli yetkisizlik kararı ile Mahkememize tevzi edildiği ve yukarıdaki esasına kaydının yapıldığ anlaşıldı. Mahkemenin 28/05/2025 tarihli duruşmasında verilen 2 numaralı ara karar ile tarafın defter incelemesine karar verildiği, belirtilen gün ve saatte taraf vekillerinin incelemeye katılmaması üzerine 20/06/2025 tarihli incelemenin yapılamadığına dair tutanak düzenlendiği görüldü. Tüm bu açıklamalar ışığında; davacılar ile davalı arasında karton koli alımına dayalı ticari ilişki bulunduğu, talimat aracılığıyla incelenen davacı defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliğinin bulunduğu, davacının davalıdan 2023 yılı içerisinde 18 adet fatura karşılığı toplam 4.535.810,40-TL tutarlı mal aldığı, karşılığında ise toplam 8.900.000,00-TL ödeme yaptığı, bu ödemeler içinde davaya konu 16 adet çekin de bulunduğu, davacının bu tespit uyarınca 4.364.189,60-TL alacaklı göründüğü, buna göre davaya konu 16 adet çekin davacılarca davalı tarafa verildiğinin ve ancak avans niteliğinde verilen bu çeklere karşılık davalı tarafından teslim edilen herhangi bir ürün veya hizmetin bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce davalı defterleri üzerinde de bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ise de, belirtilen gün ve saatte davalının katılmaması ve defterlerini sunmaması nedeniyle davalı defterleri incelenememiştir. İncelenen davacı defterleri ve celp edilen banka kayıtları uyarınca; davaya konu 16 adet çekin davacılarca davalı şirkete avans niteliğinde verildiği, ancak karşılığı mal veya hizmetin davalı tarafça verilmediği, çeklerin bedelsiz kaldığı anlaşıldığından davacıların menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir. Davacıların istirdat istemleri yönünden ise; davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait 30/11/2023 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 250.000,00-TL tutarlı çek dışındaki 15 adet çekin davacılar tarafından ödendiği ve istirdat koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, toplam 4.050.000,00-TL'nin (faiz istemi olmadığından faizsiz olarak) davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş; belirtilen çekin ise keşidecisi ... tarafından ödendiği anlaşıldığından, davacılarca yapılmış bir ödeme bulunmadığından bu çeke yönelik istirdat isteminin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacıların menfi tespit istemlerinin kabulü ile; -Dava dilekçesinde yazılı toplam 4.300.000,00-TL tutarlı 16 çek kapsamında davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, 2-Davacıların istirdat istemlerinin kısmen kabulü ile, toplam 4.050.000,00-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 3-Şartları oluşmadığından davalı aleyhine (ve reddedilen kısım yönünden davacılar aleyhine) kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 4-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 293.733,00-TL harçtan daha önceden ödenen 73.433,25-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 220.299,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 5-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 587.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL başvuru harcı, 73.433,25-TL peşin/nisbi harcı, 444,60-TL tedbir talebi harcı olmak üzere toplam 74.147,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 2.932,50-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti vd.) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 8-Arabuluculuk ücreti olan 3200,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 9-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/11/2025

Başkan ... ☪ e-imzalıdır. ☪ Üye ... ☪ e-imzalıdır. ☪ Üye ... ☪ e-imzalıdır. ☪ Katip ... ☪ e-imzalıdır. ☪