İlk Derece Mahkemesi 2025/304 E. 2025/888 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARA ESAS NO:2025/304 Esas KARAR NO:2025/888

DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ:28/04/2025 KARAR TARİHİ :17/12/202

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: .DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Davalı ... A.Ş.'nin, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali istenmiştir. Dava konusu, davalıya ait ... plakalı aracın, ... ... Tarafından işletilen otoyolu geçiş ücreti ödemeden kullanması sonucu doğan geçiş ücreti ve para cezasının tahsilidir. Davacı taraf, icra takibine yapılan itirazın haksız olduğunu ileri sürmüştü Davacı şirket, 3996 sayılı Kanun kapsamında “... Otoyolu” projesini yap-işlet-devret modeliyle üstlendiğini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalanan uygulama sözleşmesi uyarınca işletmeci sıfatına sahip olduğunu belirtmiştir. 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre geçiş ücretini ödemeyen araç sahiplerinden geçiş bedelinin yanı sıra dört katı tutarında ceza tahsil etme yetkisine sahip olduğunu, bu cezanın idari değil özel hukuk kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır. Davacı, davalının icra takibine “borcum yoktur” diyerek itiraz ettiğini, ancak geçiş fiilini inkâr etmediğini, bu nedenle ihlalli geçişin sabit olduğunu belirtmiştir. İhlalli geçişin, otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, geçiş anında fiilin tamamlandığını, 15 gün içinde ödeme yapılmaması halinde cezanın kesinleştiğini açıklamıştır. Davacı şirketin kamu kurumu niteliğinde olmadığını, bu nedenle idari para cezası niteliğinde bir tebligat yapma yükümlülüğü bulunmadığını, geçiş bilgilerinin e-devlet, SMS veya diğer iletişim yollarıyla bildirildiğini ve bu yolların tebliğ yerine geçtiğini ifade etmiştir. Dilekçede ayrıca, gişelerdeki ödeme sistemlerinin işleyişi anlatılmış, OGS/HGS sistemlerinden geçiş ücretinin tahsil edilememesi halinde araç sürücüsüne “ihlalli geçiş bildirimi” verildiği, geçiş ücretinin 15 veya 45 günlük yasal süreler içinde ödenmemesi durumunda cezanın doğduğu belirtilmiştir. Bu bildirimlerin tebliğ şartı taşımadığı, sadece bilgilendirme amaçlı olduğu, mevzuatın buna cevaz verdiği savunulmuştur. Davacı, geçişlerin sisteme yansıdığını, başarılı provizyon alınamadığı için ücretin tahsil edilemediğini ve borcun doğduğunu, araç sahibinin geçiş ücretini süresinde ödememesi nedeniyle sorumluluğun kendisine ait olduğunu belirtmiştir. İhlalli geçişin gerçekleştiğini ispatlayan belgeler ve sistem kayıtları dosyaya sunulmuştur. Ayrıca, davalıya KEP adresleri üzerinden bilgilendirme yapıldığı, buna ilişkin kayıtların PTT'den istenebileceği bildirilmiştir. Davacı, davalının haksız itirazının icra takibini sürüncemede bıraktığını, talep edilen geçiş ve ceza tutarlarının yasal dayanağa uygun olduğunu, itirazın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. Benzer nitelikteki uyuşmazlıklar hakkında verilmiş çok sayıda bölge adliye mahkemesi kararına atıf yapılmış ve bu kararların emsal teşkil ettiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak davacı, davalının itirazının iptaline, icra takibinin geçiş ücreti, faiz ve tüm ferileriyle devamına, ayrıca icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle : Davacı ... ... A.Ş. tarafından açılan itirazın iptali davasına karşı savunma yapılmıştır. Davalı vekili, müvekkil şirketin 1993 yılında kurulmuş, hem Türkiye'de hem de yurt dışında faaliyet gösteren, çok sayıda nitelikli inşaat, mimarlık ve mühendislik projesi gerçekleştirmiş saygın ve köklü bir firma olduğunu belirtmi: Müvekkil şirketin sektörde güçlü bir itibara sahip olduğu, uzun yıllardır büyük ölçekli projeleri başarıyla tamamladığı ifade edilmiştir. Dilekçede, davacı tarafın müvekkil şirketle aralarında şifahi bir sözleşme bulunduğu ve bu sözleşmeden kaynaklanan hak ediş alacağı olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığı savunulmuştur. Davacı tarafından sözleşmeye dayanak olarak sunulan belgelerde müvekkil şirketin kaşesinin ve yetkilisinin imzasının bulunmadığı, bu nedenle sözleşme ilişkisinin varlığının kanıtlanamadığı belirtilmiştir. Davalı taraf, bu iddiaların tamamen dayanaksız olduğunu ve müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı vekili ayrıca, davacı şirketin asılsız iddialarıyla müvekkilinin ticari itibarına zarar verdiğini, şirketin defter ve kayıtları üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda alacak iddiasının doğruluğunun ispatlanamayacağını ileri sürmüştür. İcra inkâr tazminatı talebi yönünden ise, davacı tarafın talep ettiği alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği, dolayısıyla müvekkil tarafından yapılan itirazın haklı ve zorunlu olduğu vurgulanmıştır. Bu nedenle davacının 9020 oranında icra inkâr tazminatı talebinin reddi gerektiği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, davalı vekili dava konusu alacağın haksız ve dayanaksız olduğunu belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini mahkemeden talep etmiştir. DELİLER : Qnb Bank, Ziraat Bankası, İş Bankası, Karayolları Genel Müdürlüğüne, yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi Uğur KARADAVUT 03/11/2025 tarihli raporunda '' GEREKÇELİ SONUÇ: Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere; Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 1.875,00 Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 7.500,00 Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 9.375,00 3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 2.070,01 Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı 11.445,01 Kdv %18 372,60 Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ 11.817,61 Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 1.875,00 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 7.500,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 9.375,00 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 2.070,01 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 11.445,01 TL hesaplandığı, Kdv 9618 olarak 372,60 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ' nin 11.817651 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre; Davalı ... Anonim Şirketi” nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 11.817,61 TL olduğunun, 9.375,00 TL” ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık %51,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz Davalı ... Anonim Şirketi” ne ait ... plakalı araç ile 16.08.2024 — 18.08.2024 tarihleri arasına ait ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı, Yapılan yazışmalar ve belgelerden anlaşıldığı üzere, ... plakalı araca ait HGS hesabı ... Bankası aracılığıyla 12.01.2021 tarihinde açılmış olup 23.10.2024 tarihinde iptal edilmiştir. ... A.Ş. kayıtlarında, geçiş tarihleri itibarıyla aracın HGS etiketinde “bakiye yetersiz” uyarısı nedeniyle tahsilat yapılamadığı, bu sebeple geçişlerin lalli ödemesiz)” olarak kayda geçtiği tespit edilmiştir. Banka, HGS altyapısının tamamen PTT tarafından yönetildiğini, bakiye ve geçiş bilgilerinin yalnızca PTT sisteminde tutulduğunu bildirmiştir. Bu nedenle, geçişlerin tahsil edilememesi bankaya veya ... A.Ş.'ye yüklenemez; sorumluluk, geçiş tarihinde yeterli bakiye bulundurmakla yükümlü olan araç sahibi ... A.Ş.'ye aittir. Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 03.11.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava; .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Yatırım ve İşletme Anonim Şirketi davalı ... Anonim Şirketi aleyhine 11/11/2024 tarihinde 9.375,00 TL Asıl alacağı üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, ... sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı) Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araç ile 16.08.2024 ile 18.08.2024 tarihleri arasında HGS etiketinde bakiye olmadan geçmesi nedeiyle ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı, ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar) İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; Davacı tarafından açılan davanın kabulü ile, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 9.375,00 TL (1.875,00 TL kaçak geçiş ve 7.500,00 TL kaçak geçiş ceza) asıl alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacağa %51,71 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 1.875,0 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle; 1-Davacı tarafından açılan davanın KABULÜ İLE, .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 9.375,00 TL (1.875,00 TL kaçak geçiş ve 7.500,00 TL kaçak geçiş ceza) asıl alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacağa %51,71 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, 2-Alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 1.875,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 640,41 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭25,01 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 615,40 TL peşin harç ve 615,40 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 1.230,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 7.127,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ve vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden hesap ve takdir olunan 9.375,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, 7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yerolmadığına, 8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine, 9-Devletçe karşılanan 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341. Maddesi gereğince miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025

Katip ... E-imza

Hakim ... E-imza