İlk Derece Mahkemesi 2025/255 E. 2026/541 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/255 Esas KARAR NO : 2026/541 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/03/2025 KARAR TARİHİ : 17/06/2026

I.İDDİANIN ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili...'ın eşi olan ...'ın sevk ve idaresinde olan müvekkil adına kayıtlı ... plakalı araç ile ... adına kayıtlı ve sürücüsü ... olan ... plakalı araç arasında ... tarihinde ... ili ... İlçesi ... Caddesi üzerinde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sebebiyle müvekkili ...'a ait araçta maddi hazarı meydana geldiğini, kazaya ilişkin eksper raporunda da ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu tespit edildiğini, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından ZMSS kapsamında sigortalanmış olan ... plakalı aracın sürücüsü ... ve maliki davalı ... tam ve asli kusurlu olduğunu, müvekkilinin araç sürücüsü ... ise bu kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davanın kabulü ile yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak olan fazla miktara ilişkin olarak tüm dava/talep/ıslah/bedel artırım haklarımızı saklı tutmak kaydıyla şimdilik ... TL araç değer kaybınından dolayı maddi tazminatın kaza tarihi olan olan ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. II. SAVUNMANIN ÖZETİ Davalı ... Sigorta A.ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki dava konusu kazanın ... tarihinde meydana geldiğini, hiçbir suretle kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitlerinin maddi hasar araç başına ... TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını davacının aracında ... TL değer kaybı hesaplandığını ve bu tutarın ... tarihinde; işbu davadan önce, davacı vekili ... ... ödendiğini, müvekkilinin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden değer kaybına dair taleplerin reddini, davacının sebepsiz zenginleşme niteliğindeki talebinin reddine, müvekkili şirketin ekspertiz raporunda görüleceği üzere zarar görenin zararını giderdiğini, bu nedenle davanın esası ve kdv yönünden başvurunun reddi gerektiğini, uyuşmazlığa konu hasarın ihbarına istinaden müvekkil şirket nezdinde hasar dosyasının açıldığını, hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atandığını, ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından yine dava konusu kazaya ilişkin aracın onarımı için toplam ... TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, bu ödemenin mahkemece nazara alınmasını, davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkil şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmadığını, dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, davacının avans faizi talebi yerinde olmayıp reddi gerekmediğini, davanın usulden reddine, mahkeme aski kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin tacir sıfatına haiz olmadığını, davacı ...' ın da tacir olmadığını, dava konusu aracın kişisel kullanım için olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılabilmesi için, davanın açıldığı tarih itibariyle uyuşmazlığa konu alacağın miktar veya değerinin tam ve kesin olarak davacı tarafça belirlenememesi gerektiğini, SBM nezdinde kayıtlı ... numaralı ve ... tarihli eksper raporuna göre, müvekkilİ ... %100 kusurlu bulunduğunu, ancak bu kusur belirlemesinin eksik ve hatalı olduğunu, kaza ... Caddesi’nde müvekkilinin sağa dönüşü kaçırması sonrası geri manevra yaptığı esnada, davacının aracının tali yoldan ana yola çıkmasıyla meydana geldiğini, araç konumları ve trafik kurallarına uyum açısından rapor alınmasını, müvekkili ..., ... plakalı aracın kayıtlı maliki olmasına rağmen, ehliyetsiz, ileri yaşta ve aracı fiilen kullanmayan bir kişi olduğunu, öncelikle, işbu uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmakta olup ticari dava niteliği taşımadığından, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gözetilerek HMK m.114 ve m.115 uyarınca görevsizlik kararı verilmesini, belirsiz alacak davası şartlarının somut olayda oluşmaması ve davacının en azından sigorta tarafından ödenen ... TL değer kaybı miktarını bildiği halde keyfi şekilde ... TL değerle dava açması nedeniyle, davanın dava şartı yokluğundan reddini, aksi kanaat halinde, davacıya yönelik yapılan tüm ödemelerin (... TL araç mahrumiyet bedeli + ... TL sigorta ödemesi) gerçekleşmiş olması ve talebin kötü niyetli ve sebepsiz zenginleşme amacı taşıması nedeniyle, davanın esastan reddini, davacının avans faizi talebinin hukuken ve fiilen dayanaktan yoksun olması nedeniyle faiz taleplerinin tamamen reddini, değer kaybı taleplerinin, poliçe limitleri kapsamında karşılandığı ve halen limit dahilinde olduğu gözetilerek, olası kabul halinde dahi öncelikle sigorta şirketinden tahsil edilmesini, müvekkili ...’ın, aracı fiilen kullanmaması, sürücü belgesine sahip olmaması, araç üzerinde hiçbir ekonomik çıkar ya da fiili tasarruf yetkisine sahip bulunmaması ve aracın uzun süredir müvekkil ... tarafından aktif olarak kullanılması karşısında; trafik kazası bakımından "işleten" sıfatını haiz olmaması nedeniyle, ... yönünden herhangi bir hukuki sorumluluğun doğmadığının tespitine, haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış bulunan işbu davanın müvekkiller ... ve ... açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER Dava konusu kazaya karışan araçların UYAP sahiplik sorgu kayıtları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları, Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası, Adli trafik ve sigorta eksperi bilirkişi heyetinin ... tarihli raporu, IV.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE VARILAN SONUÇ Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle araçta meydana değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatının karşı aracın ZMMS sigortacısından ve sürücüsünden tahsili istemine ilişkindir. Taraf beyanları, kaza tespit tutanağı, adli trafik bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; dava konusu kazanın, ... günü saat ... caddesi ile sokağın kesiştiği ... kavşakta ... plakalı aracın cadde üzerinde sokağı pas geçerek durakladıktan sonra geldiği istikamete geri geri manevra sırasında aracının arka kısmından, sokak üzerinden ... caddesine dönen ... plakalı otomobilin ön kısmına çarpması şeklinde cereyan ettiği, ... plakalı araç sürücüsünün manevra kurallarına uymayarak ve ters istikamete geri manevra yaparak tam kusurlu olduğu, davacı sürücünün kazanın oluşumunda kusuru olmadığı kanaatine varılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu Kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”; Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. Açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda davalı sigorta şirketinin sorumluluğu cihetine gidilmiştir. Değer kaybı tazminatı kapsamında yapılan değerlendirmede; Yargıtay ... .Hukuk Dairesinin ... /.... Esas;... /... Karar sayılı ilamı ile "... davacı aracının modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarının nitelik ve niceliği vs. gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) " hesaplama yapılması gerektiği hususu nazara alınarak denetime elverişli ... tarihli raporunda eksper bilirkişinin değer kaybı bedeline ilişkin değerlendirme ve hesaplamaları gerekçeli denetime elverişli içtihatlara uygun olmakla hükme esas alınmış, davacı aracında ... -TL değer kaybı oluştuğu kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketince davadan önce yapılan ... -TL'nin mahsubu ile davacının ... -TL bakiye değer kaybı olacağı bulunduğu sonucuna varılarak, KTK hükümleri uyarınca davalı sigortaya başvuruya 8 iş günü eklenerek bulunan tarih itibariyle ve davalı aracın hususi kullanımında olan araç olması nazara alınarak yasal faize hükmedilmiş ve anlatılanlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Arabuluculuk ücreti yönünden ise emsal Yargıtay 4 HD 2022/ 2615 E. ; 2024/ 7426 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için önce sigortacıya başvuru dava şartı olarak düzenlenen alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurması gerektiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz şeklinde hüküm bulunduğu, bu durumda hem Sigorta şirketi yönünden hem diğer gerçek kişi davalılar yönünden (tacir olmadıklarından ve davanın ticari davaya vücut vermemesi nedeniyle) eldeki uyuşmazlıkta arabuluculuğa başvurunun dava şartı olarak uygulanmayacağı kabul edilmiştir. Bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalılara yükletilemeyeceği değerlendirilerek arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır. Açıklananlara göre aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; ... TL değer kaybı tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş yönünden temerrüt tarihi olan ... diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin ve ... TL tamamlama harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin, ... TL başvuru, ... TL tamamlama harcı olmak üzere toplam ... TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, .. TL tebligat-posta-müzekkere masrafı olmak üzere toplam ... TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davavıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Yatırılan avanstan kullanılmayan kısmın, HMY’nin 333/1. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra, re’sen ilgilisine geri verilmesine, Dair, Davacı vekili ile Davalılar ... ve ... vekilinin yüzlerine karşı, sigorta şirketinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/06/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır