İlk Derece Mahkemesi 2025/143 E. 2025/568 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/143 Esas KARAR NO : 2025/568 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/02/2025 KARAR TARİHİ : 18/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı aracın 15/02/2024 ile 10/03/2024 tarihleri arasında ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla davalı aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket cevap dilekçesinde özetle; Şirket üzerine tescilli olan ... plakalı aracın ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin ödenmediği tarafına ancak icra tebligatıyla bildirildiğini, şirketin UETS kaydı ve KEP adresi bulunduğunu, alacaklı tarafın bilinçli bir şekilde öncesinden haberdar etmeyerek ücretin 4 katını tahsil etmeyi amaçladığını, usulsüz 4 kat ceza uygulamasının iptal edilmesini ve normal geçiş ücretine dayalı alacak takibinin yapılması yönünde karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. GEREKÇE: Dava, ihlalli geçiş ceza ücretinin tahsili için yapılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. ... 6.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 4.367,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti, 1.758,99-TL faiz ve 351,81TL KDV olmak üzere toplam 6.478,30-TL üzerinden takip başlattığı, davalının hiçbir borcu olmadığından bahisle ödeme emrine süresinde itiraz ettiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza genel hükümlere göre tahsil edilir..." hükmü düzenlenmişken ...tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir. 6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yapılmıştır. Kanunun 30. maddesinin, 27/03/2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir. 6001 sayılı Kanunun 30/7 maddesinin Anayasa aykırılığı iddiası ile açılan davada, Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, ... E....Karar sayılı kararında; "... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır. Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir. Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür. Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 20/10/2022 Tarih, ... Esas ve...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Davacı tarafından ihlalli geçiş esnasında bu bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir. OGS cihazı/ HGS etiketi bulunduğu sabit olan davalı araçlarının, gişelerden geçiş yaptığı esnada geçiş ücretlerinin bakiye olmaması yada başka bir nedenle tahsil edilemediğinin, nakit/kart ile ödeme yapılmadığının ve ödeme yapmaksızın geçiş yapılması sebebiyle 15 gün içerisinde cezasız ödeme yapma imkanına sahip olduklarının, davalı tarafça bilindiği ancak ödeme yapılmadığı yönündeki davacı iddiası ile geçiş ücretleri ve cezaların muaccel olduğu tarihin bu şekilde belirlenmesi mümkündür. Yine geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45.Hukuk Dairesinin 14/09/2022 Tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamaları) Uyuşmazlık kapsamında hazırlanan ve hükme esas alınan 28/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda; 1) Davacı taraf işletmecisi olduğu ...(“Otoyol”)'nda bulunan gişelerden 15.02.2024-10.03.2024 tarihleri arasında farklı tarihlerde kaçak geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödemediğini belirterek vekili vasıtası ile 31.12.2024 tarihinde davalı-borçlu aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının borca itiraz etmesi üzerine icra takibinin durdurulması üzerine iş bu itirazın iptali davasının açılmış olduğu, 2) Dosya içerisinde dava konusu ihlalli geçiş yapan araçların sahiplik bilgisine ilişkin yapılan inceleme sonucunda davaya konu ihlalli geçişleri yapan araçların davalı ... Limited Şirketi'ne ait olduğu, 3) Dava dosyası içinde yer alan bilgilere göre; Araçların ihlalli geçişlerine ilişkin dava konusu ... plakalı aracın geçiş ihlallerine yönelik önden ve arkadan fotoğraflarının bulunduğu, -... plakalı aracın 15.02.2024-10.03.2024 tarihleri arasında toplamda 29 kez ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, -Geçişlerin toplam bedelinin 873,50.-TL geçiş tutarı, Gecikme bedelinin 3,494,00-TL (4 kat olmak üzere) olmak üzere toplamda 4.367,50.-TL olduğu, -Açılan İcra Müdürlüğü dosyasının 4.367,50,00- TL asıl alacak üzerinden açılmış olduğu, 4) 2024 yılı için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen ticari avans faizi oranı üzerinden talep edilebilecek faiz miktarının 1.726,66 TL ve KDV tutarının 310,80 TL olarak hesaplanmış olduğu ve toplam borcun 6.404,96 TL olduğunun tespit edildiği 5) Provizyon hareketlerine yönelik incelemede “İptal Ürün/Kayıt Bulunamadı- Talimat Onayı Verilmemiş/Kayıt Bulunamadı- Aktif talimat bulunamadı” uyarısı alınmış olduğu, 6)Davacı tarafından dava dosyasına sunulan İhlalli Geçişlere ait liste ile icra takip talebi içeriğinin karşılaştırıldığı, ihlalli geçişlerle icra takibine konu asıl alacak değerinin tutarsal anlamda uyumlu olduğu, 7)Davalı ... Şirketi'nin; davacı tarafından belirtilen ihlalli geçişlerin, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre belirlenecek toplam ücretin, mali mevzuata göre tam olarak tespit edilecek miktarı, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. fıkrasına göre, taktiri Sayın Mahkemenin olmak üzere, ödemekle sorumlu olduğu, 8)Davalının ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15(onbeş) gün içinde Geçiş Ücretini cezasız ödeyebileceği, davacının bu nedenle ayrıca tebliğ yükümlülüğünün bulunmadığı, 15(on beş) günlük sürenin sonunda mütemerrit olduğu, 9)Tarafların inkâr tazminatı ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirleri içerisinde kaldığı sonuç ve kanaatine varıldığı, Şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Davacı taraf icra takibinde 4.367,50-TL geçiş ücreti ve ceza ücreti üzerinden icra takibi başlatmış olup yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde davalıya ait -... plakalı aracın 15.02.2024-10.03.2024 tarihleri arasında toplamda 29 kez ihlalli geçiş işleminin gerçekleştiği, bu ihlalli geçişlerin bedellerinin 873,50.-TL geçiş tutarı, Gecikme bedelinin 3,494,00-TL (4 kat olmak üzere) olmak üzere toplamda 4.367,50.-TL olduğu ve bilirkişi raporu ile de davalının üzerine kayıtlı aracın davacının işletmiş olduğu otoyoldan geçmiş olduğu tespit edildiğinden davacının alacağının sabit olduğu anlaşıldığından, rapor usul ve yasaya uygun Mahkememiz denetimine elverişli olduğu anlaşılmakla mahkememizce hükme esas alınmış ve davacı tarafın icra takibinde 1.758,99-TL faiz ve 351,81TL KDV talep ettiği bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının 1.726,66 TL faiz ve 310,80 TL KDV talep edebileceği tespit edilmekle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 4.367,50 TL asıl alacak, 1.726,66 TL işlemiş faiz ve 310,80 TL KDV olmak üzere 6.404,96 TL üzerinden devamına, asıl alacak 4.367,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 873,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. 7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır. Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davanın kabulüne karar verilmesi sebebiyle davalı taraftan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının KISMEN İPTALİNE, takibin 4.367,50 TL asıl alacak, 1.726,66 TL işlemiş faiz ve 310,80 TL KDV olmak üzere 6.404,96 TL üzerinden devamına, asıl alacak 4.367,50 TL'ye takip tarihinden itibaren ticari faiz uygulanmasına, %20 oranındaki 873,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken harç peşin alındığından, ayrıca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL başvurma harcı ve 615,40-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine 4-Davacı tarafından yapılan 6.135,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre 6.065,67-TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına 5-Davalı tarafından belgelendirilen bir yargılama masrafı olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Kabul edilen dava değeri ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 6.404,96 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL'nin kabul-red oranına göre 4.548,02-TL'sinin davalıdan, 51,98-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına 8- Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 18/09/2025

Katip e-imzalıdır

Hakim e-imzalıdır