İlk Derece Mahkemesi 2025/122 E. 2025/613 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/122 Esas KARAR NO : 2025/613

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 13/08/2021 KARAR TARİHİ : 14/10/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin icra takibine konu çekten tebliğ edilen ödeme emri ile haberdar olduğunu, çekinin ön ve arka sayfasında bulunan imza ve kaşenin müvekkiline ait olmadığını, İlk takibin .... İcra Müdürlüğü 2021/... E. Sayılı dosyası olup ...' na ait çalıntı çeklerle başlatılan bir takibi olduğunu, Bu takibe karşı .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile menfi tespit davası ve .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası açıldığını, İmzaya itiraz davasında teminatsız olarak icra takibinin durdurulması kararı verildiğini, Müvekkilinin icra takibinde yer alan borçlulardan hiçbirini tanımadığı gibi ne çekin keşidecisi olan ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ne de ciro silsilesinde kendisinden sonra yer alan ... Elekt. Elektr. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile hiçbir ticareti olmadığını, Daha önce müvekkili aleyhine başlatılan icra takiplerinin birinde de kargoda çalınan çeklerle işlem yapıldığı çeki gönderen banka tarafından verilen kayıp ve çeklerin sorguya kapatıldığına dair yazı ile de sabit olduğunu, Davalı veya 3. kişiler tarafından kötüniyetli olarak sahte imzalarla çek düzenlediğini ve icra takibine konulduğunu, Bu hususla ilgili savcılığa suç duyurusunda da bulunulacağını, Tüm bu sebeplerle; müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile daha önce de müvekkili sahte imza ve kaşeyle icra takipleri başlatıldığı ve daha evvel yine teminatsız olarak tedbir ve durdurma kararı verildiğini, imzanın ve yazıların müvekkiline ait olmadığının çıplak gözle dahi belli olan ve kötüniyetle başlatılan icra takibinin karşı tarafın farklı saiklerle hareket ediyor olması neticesinde dosya bedelinin ödenmesi durumunda istirdatının imkansız olacağından dolayı ve ticari hayatın zorluğu dolayısı ile teminat yatırmanın zorluğu ve müvekkilinin sürekli sahte kaşe ve imzalar nedeniyle bu şekilde takiplere maruz kaldığı gözetilerek öncelikle .... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibin teminatsız olarak durdurulmasına, aksi kararda uygun görülecek teminat oranında takibin durdurulmasına ve yatırılan teminat sonrasında icra dosyasında tahsil edilecek bedellerin alacaklı tarafa tedbiren ödenmemesine karar verilmesini, vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile dava dışı ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan 15.12.2020 tarihli genel faktoring sözleşmesi kapsamında, ciro yoluyla tevdi alınan dava konusu çeke ilişkin müvekkili tarafından .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, akabinde davacı tarafından işbu takibe ilişkin olarak huzurdaki dava ikame edildiğini, müvekkili şirket tarafından borçlular aleyhine başlatılan ....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası dosya borçlularından ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ödeme yapılması üzerine infaz edilmiş olup huzurdaki davanın konusuz kaldığını, bu sebeple karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmekte olup davanın açıldığı tarih itibariyle müvekkili şirketin haklı olup vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, söz konusu çek, müvekkiline ciro yoluyla geçmiş olup, müvekkilinin çekin yetkili ve iyi niyetli meşru hamili olduğunu, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını, Yani müvekkilinin çekin iyi niyetli yetkili hamili olduğunu, Müvekkilinin takibe konu çekin ibraz tarihinde karşılığının bulunmaması nedeniyle borçlular aleyhine ....İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilinin söz konusu çek hakkında icra takibi başlatmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, 3. Müvekkil şirket tarafından usulüne uygun faktoring işlemi yapıldığını, dava konusu çekte yer alan imza davacıya ait olmasa dahi işbu hususu müvekkili şirketin bilmesi mümkün olmadığını, müvekkili şirket bir faktoring şirketi olup imzanın sıhhatini bilebilecek durumda olmadığını, Nitekim usul ve yasa gereği de çekin üzerinde düzenleyene izafe edilebilecek bir imza şeklen mevcut olmasına rağmen bu imzanın sahte/taklit olması, imzaların bağımsızlığı ilkesi (TTK M. 677) gereği tedavül eden çekin geçerliliğine engel olmayacağını, dava konusu çeklerdeki imzanın davacıya ait olmadığının kesin olarak anlaşılması halinde; müvekkili şirket dava konusu çekleri dava dışı faktoring müşterisinden alacağı tevsik eden belgelere binaen tevdi almış olduğundan çek üzerindeki imzanın sıhhatini bilebilecek durumda olmadığı nazara alınması gerektiğini, zira müvekkil şirket mevzuat çerçevesinde usulüne uygun olarak faktoring işlemi gerçekleştirmiş olup davacıyla da doğrudan bir ilişkisi bulunmadığını, müvekkil şirket, iktisap ettiği dava konusu çekteki ciro silsilesinde, çeki veren kişinin, devralınan faturada alacaklı gözüken kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın da faturadaki borçlu ile aynı olduğu, fatura ile kambiyo senedi arasındaki tutarların uyumlu olduğu hususlarında gerekli araştırmaları yaparak çeki iktisap ettiği, davanın kabulüne karar verilse dahi müvekkilinin kötüniyetli olmadığı beyan ederek; fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2021/... esas sayılı dosyası, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... CBS 2020/... soruşturma sayılı dosyası, .... ... şubesine ait, 15/04/2021 keşide tarihli, ... seri no'lu, 33.500,00 TL bedelli çek aslı, tarafların ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına konu ... ... şubesine ait ... çek seri numaralı, 15/04/2021 keşide tarihli ve 33.500,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine dairdir. Davacı, dava konusu çekin çalındığını, kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğunu beyanla davalı factoring şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, davalı ise dava konusu çek bedelinin icra dosyasına dosya borçlularından ... Çanta Ayakkabı... Ltd Şti tarafından ödendiğini, davanın konusuz kaldığını çekin factoring işlemi çerçevesinde alındığını ve yetkili ve iyi niyetli meşru hamil olduğunu beyan etmiştir. .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelemesinde; davalı takip alacaklısı tarafından 04.08.2021 tarihinde, dava konusu 15.04.2021 keşide tarihli 33.500,00TL tutarlı 7531 numaralı çeki dayanak göstererek, çekin lehdarı davacı şirket, cirantalar ... Ltd. Şti ve ... Çanta Ayakakkabı Ltd. şti aleyhine fer’ileriyle birlikte 20.241,92TL alacağının tahsil tarihine kadar işleyecek, yıllık %16,75 oranındaki ticari faizi, masraf, vekâlet ücreti ve tüm ferileri ile birlikte tahsili istemi ile icra takibi başlattığı, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır. Dava konusu çekin incelenmesinde, ... ... İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Gıda San ve Tic Ltd Şti olan 15/04/2021 tarihli ... seri numaralı 33.500,00 TL bedelli olduğu, ilk cirosunun lehdar olan davacı ... Züccaciye Otomotiv Elektrik Elektronik Gıda San ve Tic Ltd Şti adına atıldığı, çekin lehtar cirosu ile ... Ltd Şti'ye geçtiği, daha sonra çekin ... ... San Tic Ltd Şti'ye ciro atılmak suretiyle geçtiği, daha sonra çekin hamil ... A.Ş'ye ciro yoluyla geçtiği, çekin faktoring işlemi kapsamında son ciranta tarafından davalı factoring şirketine verildiği belirlenmiştir. Davalı tarafından sunulan faktoring sözleşmesinin incelenmesinde, sözleşmenin davalı ile dava dışı ciranta ... ... San Tic Ltd Şti arasında düzenlendiği, faktoring borçlusunun çek cirantası olan ... ... San Tic Ltd Şti olan ticari ilişkisi kapsamında sunduğu satım faturasına istinaden aldığı çeki teslim bordrosuyla davalıya teslim ettiği anlaşılmıştır. Mahkememizce davacı ve davalı ticari defter kayıtları üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 20/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; rapor içerisinde paylaşılan bilgiler ışığında “tarafların ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin tam olduğu, ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfında olduğu, davacının ticari defterlerine göre dava konusu çekteki cirantalar ve çekin keşidecisi ile davacı arasında ticari ilişki olmadığı, dava konusu çekin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalının ticari defterlerine göre, dava konusu çekin, davalı ile dava dışı (üçüncü ciranta olan) ... Çanta Ayakkabı Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki 15.12.2020 tarihli faktöring sözleşmesi kapsamında (ikinci ciranta olan) ... Elektrik Malz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti adına tanzim edilen 18.12.2020 tarihli ... numaralı 65.047,50TL tutarlı faturaya istinaden davalı tarafından ciro ile devir alındığı, Söz konusu faktöring işlemi çerçevesinde davalının dava dışı üçüncü ciranta olan) ... Çanta Ayakkabı Tekstil San. Tic. Ltd. Şti.’ye 21.12.2020 tarihinde 30.299,08TL ödeme yaptığı, ancak 02.02.2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İstihbarat Çalışması' başlıklı 5. Maddesinde ifade edilen “Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi Hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur." hükmü çerçevesinde, gerekli istihbaratın yapıldığına dair (dosyaya sunulu bir bilgi ya da belge olmadığından) bir kanaat oluşturulamadığı" şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkememizin 17/05/2022 tarihli ...sayılı kararı ile faktoring işleminin Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının yetkili hamil olduğu, factoring şirketinin çekin çalıntı olduğunu bilebilecek durumda olmadığı, davalının kötüniyetli olduğuna dair iddiaları teyit eder tarzda bir delil bulunmadığı gerekçesiyle davacı tarafça açılan davanın reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf edildiği ve istinaf incelemesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 30/01/2025 tarihli 2022/1284 Esas 2025/212 Karar sayılı ilamıyla " Davacı tarafından takibe konu çekteki lehdar imzası ve kaşesinin kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, imzaya itirazın mutlak itirazlardan olduğu herkese karşı ileri sürülebileceği, davalının iyi niyetli veya kötü niyetli olmasının sadece kötü niyet tazminatı yönünden değerlendirmede etkili olduğu mahkemece anılan gerekçe ile imzanın aidiyeti konusunda hiç bir bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın eksik inceleme neticesinde davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Mahkemece, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu getirtilerek, bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmayacağının takdir edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir." gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verildiği ve dosyanın yeniden görülmesi için Mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, ve dosyanın incelemesinde davacı tarafından davalı tarafa yönelik olarak dava konusu çeke ilişkin açılan imzaya itiraz davası olduğu alınan bilirkişi raporunda çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığının tespit edildiği, yapılan yargılama sonucunda 30/11/2022 tarihli ve 2022/847 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile ....İcra Müdürlüğünün ... Esas Sayılı takip dosyasında, davacı/borçlu yönünden İİK md. 170/3 gereği takibin durdurulmasına karar verildiği, kararın istinaf incelemesinde olduğu ve kesinleşmediği anlaşılmıştır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre dar yetkili olan İcra Mahkemeleri tarafından verilen kararlar kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediği bu nedenle bu mahkemede yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkeme bakımından bağlayıcı olmadığından Mahkememizce çek üzerindeki imzanın aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, Grafolog bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "İnceleme konusu ... A.Ş.- ... Şubesine ait, keşidecisi "... Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti.", keşide yeri İstanbul keşide tarihi 15.04.2021 olan, "33.500TL-OtuzÜçBinBeşYüzTürkLirası" tutarlı ... seri nolu çekte, "... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" adına atılmış l.ciro imzası ile ilgili şirkette imza atmaya yetkili ...'a ve ...'a ait mevcut mukayese imzalar arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu çekte "... ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" adına atılmış l.ciro imzasının mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'IN ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI ve ...'IN ELİ ÜRÜNÜ OLMADIĞI" şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre; davacı tarafça dava konusu çekteki imzaya itiraz edilmesi nedeniyle davacı şirket yetkililerinin alınan ıslak imza örnekleri, celbedilen davacı şirket yetkililerine ait imza asılları ile dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılması suretiyle davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı hususunda yapılan imza incelemesi sonucunda düzenlenen grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu çekteki imzanın davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiş olmakla, davacı tarafın çekteki imzaya itirazının geçerli olduğu ve imza inkarı mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden, çekteki imzanın davacıya ait olmadığının anlaşılması dava ve takip konusu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile, davanın kabulü ile, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinden dolayı davalıya İİK 72. Maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine, çekte davacının lehdar ve 1. ciranta, davalının hamil olması, ciro zincirinde davacı ile davalı arasında farklı ciranta olması ve davalının çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bilebilecek durumda olmaması dikkate alınarak davalının kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden ve şartları oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, davacının .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibinden dolayı davalıya İİK 72. Maddesi uyarınca BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, 2-Şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.382,73-TL nisbi karar harcından peşin yatırılan 345,69-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 1.037,04-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 20.241,92-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL başvuru harcı ve 345,69-TL peşin harç olmak üzere toplam 404,99-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafça yapılan 5.900,00-TL Bilirkişi ücreti (bozma öncesi 900,00-TL) ve 186,50-TL posta gideri (bozma öncesi 136,50-TL) olmak üzere toplam 6.086,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/10/2025

Katip ... e-imzalı*

Hakim ... e-imzalı*