İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/117 E. 2025/427 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/117
Karar No
2025/427
Karar Tarihi

T.C. ...3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/117 Esas - 2025/427 TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 3. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/117 KARAR NO : 2025/427

DAVA : Marka ile ilgili Kurum kararının iptali, marka hükümsüzlüğü. DAVA TARİHİ : 20/03/2025 KARAR TARİHİ : 18/11/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/12/2025

TALEP: Davacı vekili 20/03/2025 harç tarihli dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanlarıyla özetle: Müvekkili şirketin 2022/166267, 2022/166266, 2005/50466, 2010/01631 sayılı "mıswak", "dabur mıswak", "balsara's mıswak", "dabur mıswak" ibareli markaların sahibi olduğunu, davalı şirketin bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki "miswake" ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT’e başvuruda bulunduğunu, 2023/089675 kod numarası alan başvurunun, Resmi Marka Bülteninde ilanı üzerine müvekkili tarafından Markalar Dairesi Başkanlığına itirazda bulunulduğunu, ancak itirazın yerinde görülmeyerek reddedildiğini, bu red kararın yeniden incelenmesi talebinin de nihai olarak Türk Patent ve Marka Kurumu Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından reddine karar verildiğini, ancak söz konusu kararın yerinde olmadığını, zira; davacının hızlı tüketim malları alanında Hindistan’daki en büyük dördüncü şirket olduğunu, 140 yıllık köklü bir ticari geçmişi bulunduğunu ve saç bakımı, ağız bakımı, sağlık bakımı, cilt bakımı ve yiyecekler konusunda faaliyet gösterdiğini, davacının kurulduğundan beri üretmekte olduğu ürünlerinde kullandığı markalara yüksek meblağlarda yatırımlar yaptığını ve bu markaları tanınmış hale getirdiğini, taraf markalarının esas unsurları arasında tek bir harf farklılığının bulunduğunu, ayrıca taraf markalarının aynı/benzer emtialarda kullanılacağını, dava konusu edilen markanın tescil edilmesi halinde bu markanın tüketiciler nezdinde davacıya ait seri marka algısı yaratacağını, davalının kendisine marka olarak davacının tanınmış markası ile bu derecede benzer bir ibareyi seçmiş olmasının davalının kötü niyetinin açık bir tezahürü olduğunu ileri sürerek, ... sayılı kararının iptaline ve dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde özetle: YİDK tarafından verilen kararın usule ve yasaya uygun olduğunu, taraf markaları arasında benzerlik unsuru bulunmadığını, ilgili tüketiciler tarafından karıştırılmayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının davasına/itirazlarına mesnet aldığı markalarda geçen İngilizce "MİSWAK" ibaresinin Türkçe’deki karşılığının “misvak” olduğunu ve Kuzey Afrika, İran ve Hindistan'da yetişen dikensiz küçük bir ağaçtan yapılan, ucu dövülüp fırça durumuna getirilen ve diş temizliğinde kullanılan çubuğun/doğal fırçanın adı olduğunu, dolayısıyla bu ibarenin markasal hüviyette ayırt ediciliğinin bulunmadığını ve markasal kullanımının davacının tekeline verilemeyeceğini, davalının ise Türkiye'de ve İran'da 20 seneyi aşkın süredir ticari faaliyetlerde bulunan kurumsal, saygın ve köklü bir firma olduğunu, davacının “MİSWAK” markalı ürünlerinin Türkiye'de doğru düzgün bir satışının bulunmadığını, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığını, dolayısıyla aralarında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, davacının “tanınmışlık” ve “kötü niyet” iddialarının da somut delillerle ispat edilemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

MUHAKEME: HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ VE DİĞER HUSUSLAR Dava; 6769 sayılı SMK'nın 6/1, 6/3, 6/4, 6/5, 6/6, 6/9'a dayalı taraf markalarının benzediği iddiası temelinde; davalı başvurusu olan 2023/089675 sayılı marka başvurusu ile ilgili olarak TÜRKPATENT YİDK tarafından alınan ... sayılı kararın iptali ve hükümsüzlük istemlerine ilişkindir. Davanın açılmasıyla birlikte, tarafların karşılıklı dilekçeleri tebliğ olmuş, sundukları deliller toplanmış, dava konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler TÜRKPATENT'ten celp edilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, hak düşürücü süre bakımından eksiklikler bulunmadığı tespit edilmiş, taraflar sulhe teşvik edilmiş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmuş, 06/08/2015 tarihli ve 29437 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 201/2 nci maddesi hükmü de gözetilerek, taraflara yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş, sözlü olarak iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, UYGULANACAK HÜKÜMLER ve GEREKÇE Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı şirketin 2023/089675 başvuru sayılı markası ile davacı tarafın itiraz mesnedi markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, marka başvurusuna yönelik itiraz sürecinde itiraz mesnedi davacı markaları açısından, SMK 6/3 maddesine göre eskiye dayalı kullanım iddiasının, SMK 6/4 maddesine göre Paris Sözleşmesi'nin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamında tanınmış marka olup olmadığı iddiasının, SMK 6/5 maddesine göre markalarının tanınmışlığı iddiasının, SMK 6/6 maddesine göre ticaret unvanına dayalı hak iddiasının, SMK 6/9 maddesine göre de davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığı iddialarının alınan YİDK kararına ve hükümsüzlüğe etki edip etmeyeceği, TÜRKPATENT'in ... sayılı YİDK kararının iptalinin ve davalı markasının da hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır. İptali istenen YİDK kararının davacıya 20/01/2025 tarihinde tebliğ edildiği, 20/03/2025 tarihinde açılan davanın, 5000 sayılı Patent ve Marka Vekilliği ile Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun'un 15/c maddesinde belirlenen iki aylık hak düşürücü süre içerisinde olduğu anlaşılmış ve işin esasına geçilmiştir.

İDARİ AŞAMANIN ÖZETİ 2023/089675 başvuru sayılı markanın dosya örneği incelendiğinde; davalı firmanın 11.07.2023 tarihinde 03, 05 ve 35. Sınıflara giren emtialarda kullanılmak üzere dosyaladığı marka başvurusunun Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından tescil edilmek üzere 14.08.2023 tarihli ve 426 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde ilanı üzerine davacının 2022 166266, 2022 166267, 2010 01631, 2005 50466 sayılı markalarına ve 6769 sayılı SMK m. 6/1, m. 6/3, m. 6/4, m. 6/5, m. 6/6 ve m. 6/9 hükümlerine dayalı olarak bu ilana itiraz ettiği, bu itirazının ekinde yurtdışında tescilli “MİSWAK”lı markalarının tescil belgelerinin suretlerini sunmuş olduğu, bu itirazı ve belgeleri inceleyen Markalar Dairesi Başkanlığı’nın 26.02.2024 tarihli ve 240162490 sayılı kararı ile, söz konusu itirazı mesnet alınan tüm hükümler ve markalar yönünden haksız bularak reddettiği, davacının bu karara aynı madde hükümlerine ve markalara dayalı olarak tekrardan itiraz ettiği ve bu itirazın da, TÜRKPATENT’in Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu’nun huzurda dava konusu edilen 13.01.2025 tarihli ve ... sayılı kararı ile nihai olarak reddedildiği anlaşılmıştır.

TÜRKPATENT YİDK'in ... sayılı kararında; "2023/089675 başvuru numaralı "miswake" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 137703, 2017 14790, 2018 14929, 2018 55935, 2020 17634, 2020 17687, 2020 17540, 2020 17690, 2020 17527, 2020 22016, 2020 17539, 2020 17529, 2020 17530, 2020 58440, 2021 053280, 2021 041004 sayılı "miss", "miss", "doğal olarak miss", "missmutlu", "the miss", "miss clean", "tertemiss", "temiss", "miss gibi", "miss harikalar diyarı", "miss you", "happy miss", "misss", "arap sabunu miss evin her yeri tertemiss", "miss home", "miss", ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve tanınmışlık gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. ... 2. DABUR INDIA LIMITED ADINA YAPILAN İTİRAZ: 2023/089675 başvuru numaralı "miswake" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki Markalar Dairesi Başkanlığı kararına karşı, başvurunun 2022 166267, 2010 01631, 2005 50466 sayılı "dabur miswak", "dabur original miswak herbal toothpaste with pure al-arak extract strong teeth healthy gums fresh breath free 50 g", "dabur miswak", "balsara's miswak" ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve tanınmışlık gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nın 6/1, 3, 4, 5, 6, 9. maddeleri uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir. Yapılan incelemede, Türkçe karşılığı ''misvak'' (ağaç dallarından yontularak elde edilen doğal diş temizleme malzemesi.) olan ''miswak'' ibaresinin eşya listesinde yer alan 'diş bakım'' ürünlerinden olması nedeniyle tek başına ayırt edici niteliği zayıf bir ibare olduğu, başvuru ile itiraz gerekçesi markaların ihtiva ettikleri tüm unsurlarla birlikte görsel, işitsel ve kavramsal yönden bütünüyle bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer olmadığı ve markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Markaların karıştırılmayacağı kanaatine varıldığında, itiraz sahibinin ilgili piyasadaki kullanımlarının da sonucu değiştirmeyeceği kanaatine varılmıştır. Somut olay açısından, itiraza konu başvurunun tescilinin 6769 s. SMK'nın 6/3, 4, 5, 6, 9. maddesi hükmünde belirtilen koşulların oluşmasına yol açacağı yönünde de bir kanaat oluşmadığından, tanınmışlık gerekçesine dayalı itiraz da haklı görülmemiştir. Sayılan nedenlerle, itirazın reddi gerekmiştir. KARAR Tüm itirazların reddedilmesine oybirliği ile karar verilmiştir." şeklinde ifade edilmiştir.

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında; Davalı Başvuru Markası "miswake" (2023/089675) 03 / 05 / 35. sınıflar.

Davacı Mesnet Markaları "mıswak" , "dabur mıswak" , "balsara's mıswak" , "dabur mıswak" (2022/166267, 2022/166266, 2005/50466, 2010/01631) 03. sınıf.

Mahkememizce uzman bilirkişi heyetinden alınan 04/08/2025 havale tarihli raporda özetle; "1) Karşılaştırılan işaretlerin/markaların görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzer olmadığı, 2) Davalının markasının kapsamına, 03. Sınıfa giren; “diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları” ile bunların 35. Sınıf altında satışı hizmetleri özelinde emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının (kısmen) gerçekleştiği, diğer emtialar yönünden bu şartın da gerçekleşmemiş olduğu, 3) Davalının markasının kapsamına giren emtiaların ortalama tüketici kitlesinin seçicilik/algı/dikkat/özen seviyesinin değişiklik gösterdiği, bu hususta bir genelleme yapılamayacağı 4) (1) nolu bentte yer alan sebepten dolayı, (2) nolu bentteki kısmi tespite rağmen, karşılaştırılan markalar arasında karıştırılma ihtimalinin/iltibas tehlikesinin bulunmadığı, 5) Davacının “gerçek hak sahipliği”, “tanınmışlık” ve “diğer fikri haklar” iddialarının davalının markasının tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı, 6) “Kötü niyet” iddialarının değerlendirmesinin hukuki niteliği yüksek olduğundan Sayın Mahkeme tarafından yapılması gerektiği, 7) Dava konusu edilen 13.01.2025 tarihli ve ... sayılı YİDK kararının, bu değerlendirmeler ile çelişmediği/uyumlu olduğu, 8) Davacının hükümsüzlük talebinin, bu değerlendirmeler ile çeliştiği/uyumlu olmadığı" ifade edilmiştir.

Davacı vekilinin, yeni heyetten rapor ya da ek rapor alınması talebi HMK 30 uncu madde kapsamında değerlendirilerek, sunulan rapor denetlenebilir, içeriği de ihtisas mahkemesi hakimliğince olumlu veya olumsuz değerlendirilebilir kabul edilerek, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alınarak talebin kabulü halinde yargılama gereksiz uzayacağından, reddedilmiştir.

TARAF MARKALARI ARASINDA İLTİBAS TEHLİKESİNİN/ KARIŞTIRILMA İHTİMALİNİN OLUŞUP OLUŞMADIĞI HUSUSUNDA DEĞERLENDİRME 1.6769 SAYILI SMK 6/1 MADDESİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRMELER A) Emtiaların Sınıfsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme Dava konusu "miswake" ibareli ve 2023/089675 başvuru numaralı davalı başvurusunun 03, 05, 35'inci sınıflardaki kapsamı aşağıdaki gibidir: "03: Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. "05: İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. "35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler;insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)"

İtiraza ve hükümsüzlüğe dayanak olan 2022/166267, 2022/166266, 2005/50466, 2010/01631 sayılı davacı markalarının kapsamında ise 03. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin yer aldığı gözlenmektedir. Bu durumda, davacının davasına/itirazlarına mesnet aldığı 2022 166267, 2022 166266 ve 2005 50466 sayılı markaları, dava konusu edilen markanın kapsamına giren 03. Sınıftaki “diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları” ile aynı olan veya farklı kelimeler ile ifade edilmiş aynı emtialar yönünden tescillidir. Dolayısıyla; bu emtialar özelinde somut uyuşmazlıkta emtia ayniyeti şartının gerçekleşmiş olduğu, ilave bir inceleme yapılmasına gerek kalmaksızın söylenebilecektir. Ayrıca; her ne kadar davacının markaları, 35. Sınıfa giren satış hizmetleri yönünden tescilli değilse/korunmuyorsa da bir takım emtiaların toptan/perakende satış hizmetlerine konu olması durumunda bu hizmetlerin aynı emtialar ile bağlantılı/ benzer/ilintili emtialar olduğu, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında kabul edilmektedir. Öte yandan; davacının hiçbir markası, davalının markasının kapsamına giren, 03. Sınıftaki diğer emtialar ve 05. Sınıftaki emtialar yönünden tescilli değildir. Davacının markalarının tescilli olduğu emtialar ile bu emtialar benzer alıcı çevresine hitap etmezler, benzer ihtiyaçları gidermezler, son kullanıcıları ve hedeflenen alıcı profilleri veya satış kanalları/yerleri farklıdır, birbirleri yerine ikame imkanları veya tamamlayıcı nitelikleri de yoktur. Dolayısıyla; dava konusu edilen markanın kapsamına giren, 03. Sınıf altındaki“diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları” ve bunların 35. Sınıf altında satışı hizmetleri açısından, somut olayda emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının (kısmen) gerçekleştiği, diğer emtialar yönünden ise bu şartın gerçekleşmemiş olduğu görülmüştür.

Hedef Tüketici Kesimi Değerlendirmesi Markalar arasındaki karıştırılma ihtimalinin tespitinde kural olarak ortalama tüketiciler dikkate alınacak olup; doktrinde kabul edilen kritere göre malın hitap ettiği makul düzeyde bilgi ve dikkate sahip tüketicilerin tamamının ya da büyük bir bölümünün karışıklık yaşaması değil, bu tüketicilerin bir kısmının karışıklık yaşama ihtimali bulunması, benzerlik ve iltibas bulunduğunun kabulü için yeterli bulunmaktadır. Yukarıdaki hususlar dâhilinde somut olayda, çekişme konusu mallar, tıbbi ürünler olup yerleşik Yargıtay kararları ile bu emtiaların hitap ettiği tüketici kitlesinin dikkat seviyesinin yüksek olduğu kanaatine varılmıştır. Bu noktada bu sınıftaki kimi ürünlerin doğrudan son tüketici tarafından eczane vb. yerler dışında da ulaşılabilir olduğu inmekteyse de, işbu aşamada tarafların markalarını hangi sınıflarda kullandı; etmemektedir. Zira bu sınıfta tescil alınması sonrasında markanın ilgili emtialardan hangisi üzerinde kullanılacağı konusunda marka sahibine bir kısıtlama getirilemeyecektir

B.Marka İşaretlerinin Görsel/İşitsel ve Kavramsal Benzerliği Yönünden Değerlendirme İşaretlerin benzer olup olmadığı kapsamında; önceki markanın ayırt edicilik düzeyi, tescil kapsamındaki mal/hizmetler yönünden tanımlayıcılığı ve bu nedenle zayıflığı ya da kullanımla sonradan yüksek ayırt edicilik veya tanınmışlık kazanıp kazanmadığı önemli birer faktördür. Ayrıca değerlendirme yapılırken, işaretler parçalara ayrılmadan ve bütüncül olarak değerlendirilmeli, ancak markayı oluşturan baskın ya da ayırt edici unsurlar akılda tutulmalıdır. Görsel, sescil ve kavramsal benzerlik ya da farkların, markanın genel izleniminde bıraktığı etki esas alınmalıdır. Davacıya ait olan markalardan, 2022/166267 sayılı markası haricindekilerin sırf kelime markaları olduğu görülmüştür. Bu işaretlerde, düz yazım karakterindeki siyah renkli büyük harflerle yazılmış kelime öbeklerinin son kısmında geçen ve uyuşmazlık konusu olan “MISWAK” ibaresinin başına, Türkçe’de veya yaygın olarak bilinen dillerde yerleşik bir anlamı olmayan “DABUR” veya “BALSARA’S” kelimeleri getirilmiştir. Dava konusu edilen markada ise şekil ve kelime unsurlarının kullanıldığı görülmüştür. Böyle karma markalarda, kelime unsuru ağır basan bir işarettir; işarette düz yazım karakterindeki siyah renkli kalın harflerle, sadece baş harfi büyük olacak şekilde yazılmış “MİSWAKE” kelimesinin “w” harfinin üzerine, gri renkli basit bir yaprak figürü konuşlandırılmıştır. Bu basit yaprak figürün, işarete markasal hüviyette kattığı ayırt ediciliğin, kelime unsurlarından daha düşük seviyede kaldığı değerlendirilmiştir. Somut uyuşmazlık; taraf markalarında geçen “MISWAK” ve “MİSWAKE” ibarelerindeki, ayniyete yakın harf ve dizin ortaklığının, taraf markaların benzediğinin söylenip söylenemeyeceği hususunda toplanmıştır. Zira; yukarıda da değinildiği üzere; “misvak/miswak” ibaresi bir cins isimdir ve yerleşik anlamı itibariyle, diş bakımı/temizliği ürünleri yönünden, markasal hüviyette somut ayırt ediciliğinin bulunmadığı ve markasal kullanımının kimsenin tekeline verilemeyeceği düşünülmüştür. Böyle, ayırt edici niteliği zayıf olan ibareleri marka olarak seçen kişilerin bunun sonuçlarına katlanmak yani o tanıtma işaretinin bazı tedbirler alınmak ve ilaveler yapılmak suretiyle hafifçe değiştirilmiş şeklinin başkaları tarafından kullanılmasına tahammül etmek zorunda olduğu, böyle ibareleri içeren markalarda ayırt ediciliği düşük olan örtüşen bileşenlerden ziyade diğer unsurlara yönelmek gerektiği yönünde doktrinde ve Yargıtay Kararları’nda yerleşmiş bir görüş de bulunmaktadır (Yargıtay 11. HD.’nin 05.03.2007 tarihli E.2006/408 K. 2007/3827 sayılı kararı). Bununla birlikte; zayıf/ayırt edici niteliği düşük ibareleri ihtiva eden markaların da, zamanla reklam ve yaygın kullanım yoluyla daha yüksek bir ayırt ediciliğe ulaşabileceği, hem öğreti hem Yargıtay tarafından kabul edilmektedir. Bazı durumlarda her ne kadar marka zayıf bir unsur içermekteyse de, herhangi bir zayıf markanın aksine koruma kapsamının genişlediği kabul edilmektedir. Zira; tanımlayıcılığı veya bilgilendirme işlevi güçlü olan ibarelerin marka olarak kullanımla ayırt edicilik kazanmaları mümkündür. Öte yandan, herkesin çok sık kullanımına açık, cins isim, sıfat veya coğrafi yer adı niteliğini haiz ibarelerde bu dönüşüme izin verilmemiştir. “MİSWAK” ibaresinin de, böyle dönüşümü hak ettiğinin kabul edilebilmesi için, ülkedeki alıcı/tüketici çevresinin çok büyük bir kısmının bu işareti, davacının işletmesi ile bağlantı içinde algılaması gerekir. Bunun için aranacak ölçünün, hiçbir şekilde bir markanın tanınmış olup olmadığını tespit ederken belirlenen ölçüden daha hafif olmamasına dikkat edilmelidir. Çünkü; herkesin kullanımına açık ve herkes tarafından marka olarak tercih edilebilecek bir kelimenin tek bir kişinin tekeline bırakılması, bir markanın tanınmış sayılmasının sonuçlarından daha önemlidir. Dosya kapsamına göre; “MİSWAK” kelimesi yönünden bu tür bir bağımsızlaşmanın sağlandığından bahsedilmesi olanaksızdır. Sonuç olarak taraf markalarında geçen “MISWAK” ve “MİSWAKE” ibarelerinin yakın benzerliğinin, karşılaştırılan markaları görsel açıdan benzer kılmaya yetmediği, işaretlerin genel görünümlerinin, tümüne hâkim olan görünüşlerinin markaları yeterli derecede farklılaştırdığı, yani somut olaydaki markaların, yukarıda yer verdiğimiz yerleşik içtihatlarda bahsi geçen “iltibasın yapılacak küçük bir değişiklikle bertaraf edilebileceği...” durumu ile örtüştüğü görülmüştür. Görsel açıdan ortaya çıkan bu farklılık, duysal/fonetik açıdan da aynı sonucu vermiştir. Karşılaştırılan markalar birbirinden farklı kelimeler de ihtiva ettiklerinden, bu ibarelerin mevcudiyeti, markaları duysal açıdan yaklaştırmaya yetmemiştir. Markaların bütün olarak okunuşları esnasında kulakta bıraktıkları tını, fonetik algı birbirinden farklıdır. Kavramsal açıdan da; taraf markalarının farklı kompozisyonları itibariyle tüketici zihninde farklı algılar yaratacağı, “MİSWAK” ibaresinin ortaklığının bu durumu değiştirmeyeceği düşünülmüştür. Bütün bunlara göre; taraf markalarında ortak olarak “MİSWAK” ibaresinin yer almasının, markaları görsel, fonetik ve kavramsal açılardan benzer kılmaya yetmediği değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; yukarıda detaylı olarak incelendiği üzere; taraf markaları arasında görsel, işitsel ve kavramsal açılardan benzerlik bulunmadığından, somut olayda emtia ayniyeti/benzerliği şartının kısmen gerçekleşmiş olmasına rağmen, markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

2. SMK 6/3 UYARINCA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK m. 6/3 ile “Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir” hükmü düzenlenmiştir. Davacı taraf; dava konusu edilen işaretin, davalının markasının tescili kapsamına giren 03 ve 05. Sınıflara giren emtialarda ve bunların 35. Sınıf altında satışı hizmetlerinde, kendisi tarafından, Türkiye genelinde kullanıldığını ve bu şekilde gerçek hak sahipliğinin doğduğunu tevsik eden herhangi bir delili, dava/marka işlem dosyasına sunmuş değildir. Ayrıca da; davacının davasına mesnet aldığı markaları tescillidir; halbuki, SMK m. 6/3 hükmü, tescilsiz marka kullanımlarına ilişkin bir düzenlemedir. Bu nedenle de; somut olayda, SMK 6/3 şartlarının gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

3.SMK 6/4 ve 6/5 UYARINCA TANINMIŞLIK HUSUSUNDA YAPILAN DEĞERLENDİRME SMK’nın 6/4 maddesinde, “Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.” düzenlemesine yer verilmiştir. 6769 s. SMK 6/5 maddesinin uygulanabilmesi için bir markanın tanınmışlığının tek başına yeterli olmadığı, dava konusu edilen markanın ayırt edicilik karakterini zedelemesi, tanınmış markanın itibarına zarar vermesi veya tanınmışlığından haksız yarar sağlanması ihtimallerinden birinin gerçekleşmesi gereklidir. Somut olayda ise; her şeyden önce, taraf markaları benzer bulunmadığından, davacının markasının ilgili sektörde tanınmış olduğu kabul edilse dahi, tanınmış markanın bir benzerinin farklı mal ve hizmetlerde kullanılması somut olayda söz konusu olmayacağından ve davacı da dava/itiraz dosyalarına aksi yönde bir delil sunmadığından, davalının markasını tescil ettirmesi ve kullanması sonucunda haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi ya da tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartlarından birinin gerçekleşme ihtimalinin olmadığı değerlendirilmiştir. Bu nedenle; somut olayda, davacının “tanınmışlık” iddialarının, dava konusu edilen markanın hükmüne bir etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.

4. SMK 6/6 KAPSAMINDA YAPILAN DEĞERLENDİRME

6769 s. SMK’nin 6/6 maddesi “Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir” şeklindedir. Davacı taraf, uyuşmazlık konusu olan “MİSWAK” ibaresinin kendisinin korunması gereken bir diğer fikri hakkına konu olduğuna ilişkin herhangi bir beyanı ya da delili dava/marka işlem dosyasına sunmamıştır. Dolayısıyla; somut olayda davacının diğer fikri haklara dayalı iddialarının dava konusu markanın tesciline/hükmüne bir engelinin/etkisinin olamayacağı kanaatine varılmıştır.

5. KÖTÜ NİYET HUSUSUNDA (SMK 6/9) YAPILAN DEĞERLENDİRME

Somut olayda, davalı şirket tarafından yapılan marka başvurusunun kötü niyetli olduğuna ilişkin somut veriler dosya kapsamında bulunmamakta ve markanın kullanılış amacı ve fonksiyonlarına aykırı bir şekilde, davacı veya iyiniyetli üçüncü kişileri baskı altında tutma, onlara şantaj yapma veya engelleme amacına ilişkin herhangi bir olgu ve olay söz konusu olmadığından, SMK 6/9 şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.

6. HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİ YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME

Taraf markalarının benzer olmaması ve 6769 sayılı SMK'nın 6/3, 6/4, 6/5, 6/6, 6/9 bendi koşullarının mevcut olmaması nedeniyle hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır.

Taraflarca sunulan belgeler ile tüm deliller incelenmiş, alınan rapor ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek dava konusu YİDK kararının yerinde olduğu ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harç dava açılırken peşin olarak yatırılmış olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiği için AAÜT uyarınca 55.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Tarafların yatırdıkları gider avanslarından kalan tutarın HMK 333/1 uyarınca karar kesinleştiğinde iade işlemi yapılmak üzere tebliğden itibaren 15 gün içinde, banka hesap numarası bildirildiğinde hesaba aktarılmasına, aksi halde PTT aracılığı ile adreste ödemeli olarak gönderilmesine,

Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzüne karşı 6100 sayılı HMK'nun 341. ile 345. Maddelerine göre tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Kanun Yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/11/2025

Katip 287355

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/117, K. 2025/427, T. 18.11.2025, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-117-e-2025-427-k-1eebc01d24f3