İlk Derece Mahkemesi 2025/1037 E. 2025/1082 K.

T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1037 Esas KARAR NO : 2025/1082 Karar

TALEP : Kıymetli Evrak İptali

TALEP TARİHİ : 02/12/2025 KARAR TARİHİ : 30/12/2025 KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2026

Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda; TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin; Keşidecisi ... İnş. Tar. Tur. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., Lehtarı ... olan, ... Seri Nolu, 06.12.2025 Tarih, 100.000,00TL Bedelli ... Bankası A.Ş.’ne ait çekin hamili olduğunu, müvekkilinin tüm aramalarına rağmen borçlusundan almış olduğu yukarıda Bankası, Şubesi, Vade (tanzim) tarihi, seri numarası, keşidecisi ve bedeli yazılı olan çeki bulamadığını, müvekkilinin ilgili çekin iş yerinde kaybolduğu yahut çalındığı düşüncesinde olduğunu, söz konusu çekin keşidecesinin mağdur olmaması ve çekin kötüniyetli kişilerin eline geçme ihtimaline karşın iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, dava konusu çekin başka kişilerin eline geçmesi/yazılması durumunda müvekkilinin ticari hayatının olumsuz etkileneceğini, bu aşamada telafisi güç ve imkansız hak mağduriyetlerine engel olmak üzere ilgili banka şubelerine müzekkere yazılarak mümkünse teminatsız aksi halde Mahkemenin uygun göreceği teminat bedeli karşılığında dava sonuçlanıp kesinleşinceye kadar çekin tedbiren ödemeden men edilmesini istediklerini beyan ederek, dava konusu çekler hakkında telafisi güç ve imkansız hak mağduriyetlerine engel olmak üzere mümkünse teminatsız, aksi halde Mahkemenin uygun göreceği teminat bedeli karşılığında tedbiren ödemeden men kararı verilmesine, müvekkilinin hamili olduğu dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. Davacının mernis adresinin Esenyurt/İstanbul olduğu, dava tarihi itibari ile yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın 08/12/2025 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Davaya konu çekin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği sorulmuş olup, ... Bankasının 10/12/2025 tarihli yazı cevabında 1.600.000,00-TL bedelli çekin takas aracılığı ile ibraz edildiği bildirilmiş, takas sisteminde ibraz edilen ...bank'ın 16/12//2025 tarihli müzekkere cevabı dosyamız içerisine alınmıştır. Feri müdahil vekili tarafından sunulan 16/12/2025 tarihli müdahale dilekçesi ile; mahkememizde her ne kadar davacı olarak gözüken ...'nın zikredilen çek ile hiçbir ilgili olmadığını, davacı çek zayi davası açmış ise de davacının elinde böyle bir çekin hiçbir zaman bulunmadığını, davacı tarafından ikame edilen davada çekin miktarının 100.000,00-TL olarak belirtilmiş ve çek suretinin dahi dosyaya sunulmamış olduğunu, açılan iş bu dava ile müvekkilinin ticaretini sekteye uğratmak ve ödenmesi gereken çekin ödenmemesi için kötü niyetli olarak davanın ikame edildiğini beyan ederek, müvekkilinin daha fazla mağduriyet yaşamaması ve ticaretinin sekteye uğramaması adına 06.12.2025 tarih ve ... çek seri numaralı 1.600.000,00-TL lik çeke konulan ödemeden men kaydının kaldırılmasına, bedelin müvekkiline ödenmesine , mümkün ise ilgililer hakkında mahkemenizce suç duyurusunda bulunulmasına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır. Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758). Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi madde 758 de düzenlenmiş olup madde hükmü; "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. " şeklindedir. "...TTK 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm verilmelidir..." Yargıtay ... H.D nin 17/06/2019 Tarih ve ... Esas, ... Karar. Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, Keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., .... Seri Nolu, 06.12.2025 Tarih, ... Bankası A.Ş.'ne ait çekin, bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, ... Bankası Anonim Şirketinin 10/12/2025 tarihli yazı cevabı ile ilgili çekin takas merkezine ibraz edildiği bildirilmekle, bu kere ...bank'a müzekkere yazılarak ibraz bilgileri sorulmuş, ...bank 16/12/2025 tarihli yazı cevabı ile söz konusu çekin ... TCKN .... tarafından 08.12.2025 tarihinde ibraz edildiği ve çekin takasa ibraz anındaki görüntüsünü ekte sunduklarını bildirilmiş olup; talep eden vekiline çekin bankaya ibraz eden hakkında istirdat davası açmak üzere TTK 764/1 maddesi uyarınca 7 günlük kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiyenin talep eden vekiline usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen talep eden vekili tarafından verilen kesin sürede istirdat davası açılmamıştır. Neticeten, 6102 sayılı TTK’nın 818/1. maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Kanun’un 758. maddesi ile Yargıtay ... H.D nin 17/06/2019 Tarih ve ... Esas, ... Karar Sayılı ilamı da dikkate alınarak yargılama sırasında davaya konu çekin yetkili hamilinin ortaya çıktığı halde, mevcut çekin hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda ilgili talep edene süre verilmesine rağmen süresinde istirdat davası açılmaması nedeniyle çek iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; AÇILAN DAVANIN REDDİNE, 1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 1.092,35-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgilinin talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine, 6-Talebe konu çeklerdeki ödeme yasağının HMK m. 311 ve HMK m.397/2 uyarınca kalktığına ilişkin ilgili bankaya 30/12/2025 tarihinde müzekkere yazıldığı anlaşılmakla yeniden yazılmasına yer olmadığına, 7-İlgili tarafça yatırılan teminatın HMK m. 392/2 uyarında TEDBİRİN KALDIRILDIĞI tarihten itibaren 1 ay içerisinde tazminat davası açılmadığı takdirde ve talep halinde teminatın talep edene iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi. 30/12/2025

Katip ... ¸e-imzalı

Hakim ... ¸e-imzalı