İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2024/834 E. 2026/702 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2024/834
Karar No
2026/702
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/834 KARAR NO : 2026/702

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) DAVA TARİHİ : 30/12/2024 KARAR TARİHİ : 24/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 26.06.2023 tarihinde davalı ...'nin sevk ve idaresindeki, davalı ... adına kayıtlı olup davalı ... tarafından kiralanan ve davalı ... tarafından sigortalanan araç ile meskûn mahalde aşırı hızla ve drift atarak seyrettiği esnada sağ şeritte ilerleyen 17 yaşındaki bisiklet sürücüsü müteveffa ...’a arkadan çarptığı, çarpmanın etkisiyle ağır yaralanan müteveffanın 12 günlük yoğun bakım mücadelesinin ardından vefat ettiği ve bu süreçte davalının aileye karşı tamamen kayıtsız kaldığı belirtilerek; müteveffanın polis memurlarından oluşan ailesi gibi ileride polis olmayı hedeflediği ve eğitimine büyük emek verildiği gözetilerek destek tazminatı hesabında asgari ücretin üzerinde bir gelirin esas alınması gerektiği, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL maddi (destekten yoksun kalma) tazminat ile anne ve baba için 500.000’er TL olmak üzere toplam 1.000.000 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz, yetkisiz ve zamanaşımına uğramış mahkemede açıldığı iddia edilerek usul yönünden reddinin talep edildiğini, ... Asliye Ceza Mahkemesi'ndeki ceza yargılamasının bekletici mesele yapılmasının istendiğini, esasa ilişkin olarak ise müvekkilinin drift veya zigzag yaptığına dair iddiaların tamamen gerçek dışı olduğu ve tanık beyanlarıyla da çürütüldüğünü, kazanın gece karanlığında koruyucu tertibatı, kaskı veya reflektörü bulunmayan müteveffanın hemen yan taraftaki özel bisiklet yolunu kullanmayarak anayolun ortasında seyretmesi ve aniden aracın önüne kırması sebebiyle meydana geldiğini, uzman görüşü uyarınca müteveffanın %85 oranında asli kusurlu olduğu savunularak fahiş nitelikteki maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi savunmuştur. Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdindeki mükerrer başvurulara binaen derdestlik itirazlarında bulunulduğunu, kazaya karışan aracın "Bireysel Paylaşımlı Araç Kiralama Sözleşmesi" ile diğer davalı sürücüye kiralandığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca kiralama süresi boyunca araç üzerindeki her türlü fiili hakimiyetin, tasarrufun ve ekonomik yararlanmanın kiracıya geçtiğini, bu nedenle müvekkili şirketin "işleten" sıfatının ve haksız fiile dayalı herhangi bir hukuki sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürülerek davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere kazanın tamamen üçüncü kişinin ağır kusurundan kaynaklanması sebebiyle müvekkilinin sorumluluktan kurtulması gerektiği ve talep edilen tazminat miktarları ile faiz türünün fahiş olduğu savunularak davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) poliçe limitleri dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında maddi tazminat ile sınırlı olduğu, kaza tarihi itibarıyla poliçe limitinin 1.200.000,00 TL olup manevi tazminat taleplerinin teminat kapsamı dışında kaldığı, ceza davasının sonucunun beklenmesi gerektiği, müteveffanın kask takmaması ve bisiklet yolunu kullanmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, destekten yoksun kalma tazminatı hesabının yeni genel şartlar uyarınca TRH-2010 tablosuna ve %1,65 teknik faiz esasına göre asgari ücret üzerinden aktüer bilirkişi vasıtasıyla hesaplanması gerektiği ve başvuru sürecinde davacı yanca belgelerin eksik sunulması sebebiyle müvekkilinin usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmediği ileri sürülerek haksız davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... Vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kısmi dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı ve taleplerin zamanaşımına uğradığı iddia edilerek usuli itirazların sunulduğunu, uyuşmazlığa konu aracın mülkiyeti müvekkiline ait olsa da aracın kaza tarihinden çok önce uzun süreli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı ...'ye teslim edildiğini, Karayolları Trafik Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince aracın fiili hakimiyetini ve ekonomik yararlanmasını uzun süreli sözleşmeyle devreden kayıt malikinin "işleten" sıfatının ortadan kalktığı, kazadan kaynaklanan tüm hukuki sorumluluğun kiralayan ve kiracı şirketlere ait olduğunu, müvekkilinin haksız fiilde hiçbir kusurunun bulunmadığı ve açılan benzer emsal davalarda da müvekkili hakkında pasif husumet yokluğu kararları verildiği belirtilerek davanın müvekkili banka yönünden husumetten usulden reddine karar verilmesinin talep edildiği ve davanın ...'ye ihbar edilmesi gerektiğini savunmuştur. Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle yakınlarının uğradığı destekten yoksun kalma (maddi) tazminatı ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Davalıların görev ve yetki itirazları ilk celselerde reddedilmiş olup; davalılar arasında sigorta şirketi ve kiralama şirketlerinin bulunması, davanın mutlak ticari dava niteliği taşıması nedeniyle mahkememiz görevli ve yetkilidir. Davalıların zamanaşımı def'i haksız fiilin meydana geldiği kaza tarihi (26.06.2023) ile dava tarihi (30.12.2024) göz önüne alındığında 2 yıllık ve 10 yıllık ceza zamanaşımı süreleri dolmadığından reddedilmiştir. Ceza davası (... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... E.) dosyadaki delillerin toplanmış olması ve ATK raporunun mahkememize sunulmuş olması karşısında bekletici mesele yapılmamıştır. Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 28.10.2025 tarihli kusur raporunda "Davalı sürücü ...'nin şerit değiştirme ve manevra kurallarına riayet etmediği, hızını mahal şartlarına uydurmadığı gerekçesiyle %80 (yüzde seksen) oranında ASLİ KUSURLU olduğu; müteveffa bisiklet sürücüsü ...'ın ise seyrini yolun en sağından veya mevcut bisiklet yolundan sürdürmediği gerekçesiyle %20 (yüzde yirmi) oranında TALİ KUSURLU olduğu..." mütalaa edilmiştir. Mahkememizce ATK raporu gerekçeli, dosya kapsamına ve oluşa uygun bulunarak hükme esas alınmıştır. Mahkememizce tanzim ettirilen aktüerya raporunun incelenmesinde; 26.06.2023 kaza tarihinde 17 yaşında olan ... doğumlu müteveffa ...'ın TRH-2010 yaşam tablosuna göre kalan ömrünün 57 yıl olduğu ve muhtemelen 74 yaşına kadar yaşayacağı, Yargıtay içtihatları gereğince 18 yaşından itibaren anne ve babasına destek olmaya başlayacağı ve aktif çalışma hayatının 60 yaşına kadar devam edeceğinin kabul edildiği, buna göre müteveffanın zarar gören aktif çalışma süresinin 42 yıl, pasif (emeklilik) devresinin ise 14 yıl olarak hesaplandığı anlaşıldığı, TRH-2010 tablosuna göre kaza tarihi itibarıyla 49 yaşında olan anne ...'ın bakiye ömrünün 31 yıl, 55 yaşında olan baba ...'ın bakiye ömrünün ise 22 yıl olarak belirlendiği, müteveffanın gelirinin tamamının yasal pay esasına göre ve Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararları doğrultusunda muhtemel evlenme ve çocuk sahibi olma periyotlarına göre anne, baba ve muhtemel aile bireyleri arasında paylaştırıldığı görüldüğü, müteveffanın vergilendirilmiş net geliri belgelenemediğinden hesaplamaların yasal asgari ücretler üzerinden yapıldığı, 04.05.2024 ile 04.05.2026 tarihleri arasındaki 2 yıllık işlemiş bilinen dönem kazanç toplamının 515.051,45 TL olarak tespit edildiği, bilinmeyen gelecek dönem için ise her yıl için %10 artış ve %10 iskonto formülü uygulanarak iskontolu aktif/pasif devre net kazanç kaybının hesaplandığı saptandığı yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda, davacı anne ev hanımı olduğundan müteveffanın vefatı nedeniyle tasarruf edilen bakım ve yetiştirme giderinin (%5) tamamının yalnızca babanın zararından tenzil edildiği tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 28.10.2025 tarihli raporundaki %80 kusur oranı yansıtılarak yapılan nihai hesaplama neticesinde; davacı anne ...'ın toplam destekten yoksun kalma zararının 1.256.512,26 TL, davacı baba ...'ın bakiye maddi zararının 903.178,94 TL olduğu, davacıların toplam zararının kaza tarihindeki yasal poliçe limitini aşması nedeniyle, davalı ...'nin sorumluluğunun 1.200.000,00 TL teminat limiti ile sınırlı kalacağı, bu limitin zarara oranlama yöntemiyle 698.162,18 TL'sinin anneye, 501.837,82 TL'sinin ise babaya isabet ettiği, sigorta şirketinin ayrıca kendi limitinin zarara oranına göre yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiği mütalaa edildiği görülerek dosya kapsamı ile uyumlu bulunmuştur. Her ne kadar kısa kararda hüküm kısmının 2. bendinde manevi tazminat yönünden davalı sigorta şirketinin unvanına da sehven ise de HMK 304 madde gereğince; hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar mahkemece re'sen düzeltilebileceğinden ve davacı tarafça sigorta şirketinden manevi tazminat talebinde bulunulmadığından ilgili maddi hata düzeltilmiştir. Maddi zararın hesaplanması amacıyla tanzim ettirilen ve yerleşik Yargıtay içtihatları ile TRH-2010 yaşam tablosundaki aktif/pasif devre kazanç ilkelerine tam uyumlu bulunan aktüerya bilirkişi raporu doğrultusunda; hükme esas alınan %80 kusur oranı yansıtılarak yapılan nihai hesaplama neticesinde davacı anne ...'ın toplam destekten yoksun kalma zararının 1.256.512,26 TL, davacı baba ...'ın maddi zararının ise 903.178,94 TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede, poliçe genel şartları uyarınca sigorta şirketinin sorumluluğunun kaza tarihindeki 1.200.000,00 TL yasal poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu, bu limitin zarara oranlama yöntemiyle 698.162,18 TL'sinin anneye, 501.837,82 TL'sinin ise babaya isabet ettiği saptanmış ve sigorta şirketi manevi tazminat taleplerinden poliçe kapsamında muaf tutulmuştur. Davalı ... yönünden ise, uyuşmazlığa konu aracın mülkiyeti davalı bankaya ait olsa da, aracın kaza tarihinden çok önce uzun süreli Finansal Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı ...'ye teslim edildiği, Karayolları Trafik Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince aracın fiili hakimiyetini ve ekonomik yararlanmasını uzun süreli sözleşmeyle devreden kayıt malikinin "işleten" sıfatının ve dolayısıyla haksız fiile dayalı hukuki sorumluluğunun ortadan kalktığı anlaşıldığından, bu davalı yönünden davanın pasif husumet (sıfat) yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, manevi tazminat talepleri yönünden haksız fiilin meydana geliş şekli, müteveffanın yaşı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davalı sürücünün tam kusura yakın asli kusuru ve duyulan derin elem ve acı göz önüne alınarak hakkaniyet ilkeleri çerçevesinde davacıların talebi yerinde görülmüştür. Tüm bu anlatılanlar ışığında, davacıların maddi tazminat taleplerinin belirlenen kusur ve poliçe limitleri dahilinde kısmen kabulüne, manevi tazminat taleplerinin ise tamamen kabulü ile davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair yasal yolları açık olmak üzere aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacıların maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile; A)Davacı ... yönünden; 1.256.512,26-TL destekten yoksun kalma tazminatının (...'nin sorumlu olduğu tutarın 1.200.000,00-₺'yi aşmaması kaydıyla) sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 17.08.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden ise tazminatın tamamından sorumlu olmak kaydıyla kaza tarihi olan 26.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacı ...'a verilmesine, Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, B)Davacı ... yönünden; 903.178,94-TL destekten yoksun kalma tazminatının (...'nin sorumlu olduğu tutarın 1.200.000,00-₺'yi aşmaması kaydıyla) sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 17.08.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden ise tazminatın tamamından sorumlu olmak kaydıyla kaza tarihi olan 26.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacı ...'a verilmesine, 2-Davacıların manevi tazminat talebinin KISMEN kabulüne, Davacı ... için 500.000,00-TL ve davacı baba ... için 500.000,00-TL olmak üzere toplam 1.000.000,00-TL manevi tazminatın, ... ile ...'den kaza tarihi olan 26/06/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, Davalı ... aleyhine açılan davanın reddine, A)Maddi Tazminat Yönünden Yargılama giderleri: 1)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, kabul edilen maddi tazminat değeri olan 2.159.691,20-TL üzerinden hesaplanan 147.528,51-TL nisbi karar ve ilam harcından, davacı tarafça dava açılırken yatırılan 3.757,05 TL peşin harç ile ıslah aşamasında yatırılan 35.175,00-TL olmak üzere toplam 38.932,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 108.596,46-TL harcın davalılar ... ve ... ile birlikte (davalı ... bu tutarın 60.339,99-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 2-Davacı tarafından peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 38.932,05 TL'nin yargılama gideri olarak davalılar ... ve ... ile birlikte (davalı ... bu tutarın 21.632,01-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, ... yönünden dava husumetten reddedildiğinden, bu davalı yönünden harç alınmasına yer olmadığına, 4-Davacı tarafça yapılan 9.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.188,00 TL posta-tebligat gideri olmak üzere toplam 10.188,00 TL yargılama giderinin tamamının davalılar ... ve ... ile birlikte (davalı ... bu tutarın 5.660,80-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, 5-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maddi tazminat talepleri yönünden; Davacı ... lehine tamamen kabul edilen maddi tazminat yönünden belirlenen 193.911,72-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile (185.190,44-TL'sinden davalı ...'nin sorumlu olmak kaydıyla) davacı ...'a verilmesine, Davacı ... lehine tamamen kabul edilen maddi tazminat yönünden belirlenen 141.476,84-TL nispi vekalet ücretinin ..., ... ve davalı ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, ... aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğinden, maddi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...'ye verilmesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11. maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca suçüstü ödeneğinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ..., ... ve davalı sigorta şirketinden (davalı ... bu tutarın 1.215,31-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine, B)Manevi Tazminat Yönünden Yargılama Gideri; 1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, kabul edilen manevi tazminat değeri olan 1.000.000,00-TL üzerinden hesaplanan 68.310,00-TL nisbi karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 2-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca manevi tazminat talepleri yönünden; Davacı ... lehine tamamen kabul edilen manevi tazminat yönünden belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin, Davacı ... lehine tamamen kabul edilen manevi tazminat yönünden belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin, Davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile ilgili davacılara ayrı ayrı verilmesine, (Davalı ... poliçe genel şartları gereği manevi tazminat teminat kapsamı dışında kaldığından bu maktu ücretlerden sorumlu tutulmamıştır) ... aleyhine açılan dava pasif husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğinden, manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...'ye verilmesine, Dair; hazır olan taraf vekillerinin yüzüne karşı hazır olmayan tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/09/2026

Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2024/834, K. 2026/702, T. 24.09.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2024-834-e-2026-702-k-c4bfcf994a15