İlk Derece Mahkemesi 2024/829 E. 2025/984 K.

T.C. ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/829 Esas KARAR NO : 2025/984

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 10/11/2024 KARAR TARİHİ : 24/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ZMMS poliçesi bulunan ... A.Ş.'ne ait ... plakalı araç ... tarihinde ..., ... ve ... plakalı araçların hasara uğradığı maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğunu, kolluk kuveetlerince düzenlenen kaza tespit tutanağına göre kazada tek kusurlunun sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ... olduğunun tespit olunduğunu, iş bu kaza nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından hasar gören araçlar için farklı tarihlerde toplam ...-TL maddi tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili tarafından teminat limitleri dahilinde ödemeler yapıldığını ancak müvekkili şirketçe icra tehdidi altında teminat limitlerini aşacak şekilde ödeme yapılmak zorunda kalındığını, kaza tarihi olan ... tarihinde kaza başı maddi teminat limiti ...-TL olduğu halde müvekkili şirketin Beykoz İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasına yapılan ödemenin poliçe limitini şaan ...-TL icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı miktarı davalı sigortalının ödemesi gerektiğinin açık olduğunu, fazladan ...-TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte borçludan tahsili için Antalya Genel İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın takibe itiraz ederek takibin durdurulduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, bu nedenlerle davalının Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı icra dosyasına yaptığı kötüniyetli itirazın iptalini, takibin devamiını, ve takibe kötü niyetli itiraz edilmiş olması nhedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile yasal vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle;Dava tarihi itibariyle davacının kazaya ilişkin taleplerinin zamanaşımına uğradığı ve sakıt olduğunun açık olduğunu, bu bakımdan davacının taleplerinin reddini talep ettiğini, davanın yetkiszi mahkemede açıldığını, müvekkilinin adresinin ... oludğunu, bu nedenlerle ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, ... tarihinde meydana gelen kaza sırasında geçerli olan ZMMS maddi tazminat teminatı doğrultusunda davacının ...-TL'ye kadar ödeme yapma zorunluluğu bulunduğunu, davacı tarafından ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle, ... tarihinde herhangi bir yargılama olmaksızın ... plakalı araç malikine ...-TL, ... tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuran ... plakalı araç maliki vekili ...'e ... tarihinde ...-TL, ... tarihinde herhangi bir yargılama olmamasına ve zarar görenlerin çok olduğu bilinmesine rağmen ... A.Ş.'ne ...-TL,... tarihinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuran ... plakalı araçla ilgili ihdas edilen .../... karar sayılı ... karar tarihli ilam sonrası Beykoz İcra Müdürlüğü'nün .../... esas sayılı dosyasına ... TL ödendiğini, davacının önce kendisine başvurup ödeme yapmaması üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuran ... ile ... plakalı araçların yargılamaları derdestken ... A.Ş.'ye yargılama olmaksızın ödeme yapması VE ... A.Ş.'ye yaptığı ödeme sırasında teminatı dolduğu halde yargılaması derdest dosyalara beyanda bulunmaması nedenleriyle davasının reddini talep ettiklerini, müvekkilinin ... plakalı aracıyla ilgili davacı sigorta şirketi nezdinde sınırsız maddi tazminat hasarını karşılayan İMMS'i bulund uğundan davacının kendi kusuruyla gerçekleştirdiği fazla ve yersiz ödemeyi müvekkilinden istemesinin hatalı olduğunu, davacı tarafın itirazın iptaline konu icra takibi açılmadan öcne davacı taraf müvekkilini temerrüde düşürmediğinden icra takibi ile istenen faize ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, bu nedenlerle yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilerek dosyanın ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, huzurdaki tümüyle haksız ve hukuka aykırı olarak ikmae edilmiş olan davanın öncelikle usulden aksi kanaatte esas yönüyle reddini, davacı aleyhine %20'den aşağı olmlamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gi derleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava; davacının ... tarihli kaza nedeniyle ZMMS kapsamında dava dışı taraflara ödeme yapması nedeniyle poliçe limitini aşan kısım yönünden yaptığı ödemenin, sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının ... A.Ş. Davalı borçlunun ... A.Ş. aleyhine ...-TL toplam alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ... tarihinde borcun tamamına, işlemiş işleyecek faize, borcun sebebine, faturaya, faiz oranına, icra giderine, takibe itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Adli Trafik, Sigorta Eksperi ve Nitelikli Hesaplamalar uzmanından Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan ... Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1. Kusur yönünden yapılan değerlendirme: ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un; ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un dosya kapsamında ifadesi tespit edilememiş olup, dosya kapsamında kazanın Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ... Caddesi istikametinden ... istikametine seyir halinde iken ... ... ne geldiği esnada aracın ön kısımları ile yine aynı yönde önünde seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına kendi aracının ön kısmı ile çarptığı, çarpılan araç yine aynı yönde önünde seyreden ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmına ön kısmı ile çarptığı, yine çarpılan araç aynı yönde önünde seyredip zorunlu trafik gereği duraklamakta olan Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısmımlarına ön kısmı ile çarpması sonucu meydana geldiği, sürücülerin önlerindeki araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorunda oldukları, ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un trafik yoğunluğu nedeni ile yavaşlayan araçların arka kısmından çarpması sonucu kazanın meydana geldiği değerlendirilmekte olup, bu kazanın meydana gelmesinde ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda belirtilen 56/1-c Araçlar Arasındaki mesafe Sürücüler önlerinde giedn araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar kurallarını ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. ... plakalı araç sürücüsü ...’in; ... plakalı araç sürücüsü ...’in dosya kapsamında ifadesi tespit edilemediği, Kazanın ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un trafik yoğunluğu nedeni ile yavaşlayan araçların arka kısmından çarpması sonucu meydana geldiği değerlendirilmekte olup, bu kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü ...’in herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varılmıştır. ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’ün; ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’ün dosya kapsamında ifadesi tespit edilemediği, Kazanın ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un trafik yoğunluğu nedeni ile yavaşlayan araçların arka kısmından çarpması sonucu meydana geldiği değerlendirilmekte olup, bu kazanın meydana gelmesinde ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’ün herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varılmıştır. ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’in; ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’in dosya kapsamında ifadesi tespit edilemediği, Kazanın ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’un trafik yoğunluğu nedeni ile yavaşlayan araçların arka kısmından çarpması sonucu meydana geldiği değerlendirilmekte olup, bu kazanın meydana gelmesinde ... Plakalı Araç Sürücüsü ...’in herhangi bir kural ihlalinin olmadığı kanaatine varılmıştır. 2. Değer kaybı yönünden değerlendirme:Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas alınarak, aracın piyasada kaybedeceğini ‘’ HASARLI HALİ İLE HASARSIZ HALİ ARASINDA OLUŞAN FARK ... TL olabileceği görüş ve kanaatine varılmıştır. Sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL değer kaybı bedeli göz önüne alındığında ödenen tutarın yeterli ve uygun olduğu kalan bakiye bedelinin bulunmayacağı görüş ve kanaatine varılmıştır. 3. RÜCU TALEBİ YÖNÜNDEN TESPİTLER: 3.1. Ödeme belgelerinin incelenmesinde; davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS (Trafik Sigortası) poliçesi kapsamında kazada maddi hasar gören hak sahiplerine toplam ... TL (... TL+... TL+... TL+... TL) ana para ödemesi yaptığı, ZMMS teminat limitinin ... TL olduğu, bu durumda kendi sigortalısının kusuru ile neden olduğu ... tarihli kazadan dolayı ... TL (... TL-... TL) ZMMS teminat limitini aşar şekilde ödeme yaptığı tespit edilmiştir. 3.2. Somut olayda; ZMMS Teminat limitinin aşılmasına sebep olan ... tarihli ... plakalı araç maliki ...’e yapılan ... TL asıl alacak ferilerle toplam ... TL ödemenin dayanağı olan Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti ... E. ..., K. .../... sayılı dosyanın incelenmesinde; Sigorta Şirketi tarafından ... Sigorta’ya yapılan ... TL ödemenin yapıldığı ... tarihinin Sigorta Tahkim başvuru tarihi olan ...’den, cevap dilekçesi verilme tarihinden ve bu dosyada alınan bilirkişi raporu tarihi olan ... tarihinden sonra olduğu, karar tarihi olan ... tarihinden önce olduğu görülmekle birlikte Sigorta Şirketi tarafından Uyuşmazlık hakem kararına sigorta şirketi tarafından ... tarihinde itiraz edildiği, İtiraz dilekçesinde başvuran tarafın kasko sigorta şirketine ... TL rücu ödemesi yapıldığının ve bu nedenle teminat limitinin aşıldığının belirtildiği, rücuya ilişkin ödeme dekontunun sunulduğu ancak Yukarıda ayrıntılı paylaşıldığı gibi karşı oy ile itirazın reddine karar verildiği tespit edilmiştir. Kesinleşen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti ... E. ..., K. .../... sayılı kararının hak sahibi tarafından Beykoz İcra Dairesi .../... E. Sayılı dosyasında takibe konu edilmesi üzerine de Sigorta Şirketi tarafından icra dosyasına ... tarihinde ... TL asıl alacak ferileri ile birlikte ...-TL olarak yapıldığı, stopaj ve KDV tevkifatı ile birlikte miktar ...-TL'dir.) ödeme yapıldığını gösterir ... bankası hesap hareketinin dosya kapsamında mevcut olduğu tespit edilmiştir. Buna göre; TBK 78. Madde kapsamında davacı sigorta şirketinin teminat limitini aşarak yaptığı ödemeye kendi kusurunun sebebiyet verip vermediği, hataya dayalı bir ödeme olup olmadığı, sigorta poliçesi çerçevesinde ödeme yapmakla yükümlü olan davacı sigorta şirketinin, kendisi tarafından düzenlemiş olan poliçeye dayalı olarak ödeme yaparken basiretli bir tacir gibi davranarak gerekli inceleme ve müdehaleyi yapıp yapmadığı dolayısı ile teminat limitini aşarak ödediği ... TL’yi davalı sigortalısına rücu hakkının bulunup bulunmadığı hususunda Hukuki Takdir ve Değerlendirme Sayın Mahkeme’ye aittir. 3.3. Ancak önemle belirtmek gerekir ki; taraflar arasında ... plakalı araç (eski plaka: ...) araç için imzalanmış kaza tarihi olan ... tarihinde geçerli olan ... başlangıç ... bitiş tarihli ... Kasko Poliçesi imzalandığı, Birleşik Kasko Poliçesi Eki “Genişletilmiş Kasko” poliçesinde “Sigorta Kapsamı” kısmında Artan Mali Sorumluluk teminat limitinin “Sınırsız” olduğu tespit edilmiştir. “Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası’’ olan İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası; araç sahibinin üçüncü şahıslara verdiği maddi zararın, trafik sigortası teminatları kapsamında karşılanmasının ardından kalan kısmı (maddi ve manevi) güvence altına alan bir sigortadır. İMM, kasko poliçesi içerisine teminat olarak ekletilebilir ya da İMM kasko ve trafik sigortasından bağımsız ayrı bir sigorta olarak da satın alınabilir. Artan mali sorumluluk sigortası, trafik sigortası limitleri üzerinde kalan zararları karşılar. İhtiyari mali mesuliyet yada artan mali sorumluluk isimleri aynı sigorta türünü ifade eder. Dolayısı ile; Davacı Sigorta Şirketi ZMMS sigorta poliçesi kapsamında teminat limitini aşan bir ödeme yapmışsa da; aynı aracın Artan Mali Sorumluluk Sigortacısı da kendisi olduğundan, ZMMS teminat limitini aşan tutarı karşılama yükümlülüğü yine IMM Sigortası/Artan Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında davacı sigorta şirketinde olacaktır. Bu durumda; ZMMS Sigorta Poliçesi kapsamında teminat limitini aşan kısmın davalı/sigortalıya rücu edilebileceğini kabulü halinde dahi Davacı Sigortalı rücuya konu bu bedeli ödediğinde yine IMM Sigortacısı davacı sigorta şirketine rücu edeceği bir durum ortaya çıkacaktır. Bu nedenle; Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta teminat limitini aşan miktar yönünden ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinde belirtilen limitle sınırlı olarak sorumlu olacağının somut uyuşmazlıkta gözetilmesi gerektiği Nihai Takdir ve Değerlendirme Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere tespit edilmiştir. 3.4. Sayın Mahkemenin Davacı Sigorta Şirketinin davalı sigortalıya rücu hakkının bulunduğunun Sayın Mahkeme tarafından takdir edilmesi ihtimaline bianen itirazın iptaline konu Antalya Genel İcra Dairesi’nin .../... E. Sayılı dosyasında talep edilebilecek alacak tutarları yönünden hesaplamalar yapılmış olup, takdiri Sayın Mahkeme’ye bırakılmıştır; Yapılan hesaplama neticesinde takip tarihi (...) itibari ile Antalya Genel İcra Dairesi’nin .../... E. sayılı dosyasında davacı/alacaklı tarafça talep edilebilecek asıl alacak tutarının ... TL olabileceği, işlemiş faiz tutarının taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak ... TL olabileceği takip toplamının ... TL olabileceği hesaplanmış olup, bu itibarla takip talebi/ödeme emrinde davacı/alacaklı tarafça fazla talep edilen tutarın mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi hususunda takdir Sayın Mahkeme’ye ait olup; Sayın Mahkemenin takdir etmesi halinde; Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi ile ilgili olarak; itirazın ... TL asıl alacak üzerinden iptali halinde, asıl alacağın %20’sine tekabül eden icra inkar tazminatı tutarının ... TL olacağı tespit edilmiştir. Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebi ile ilgili olarak; itirazın devam edeceği asıl alacak tutarı mevcut olmadığından kötüniyet tazminatı hesaplanmamıştır. Yapılan hesaplama neticesinde takip tarihi (...) itibari ile Antalya Genel İcra Dairesi’nin .../... E. sayılı dosyasında davacı/alacaklı tarafça talep edilebilecek asıl alacak tutarının ... TL olabileceği, işlemiş faiz talep edilemeyeceği, takip toplamının ... TL olabileceği hesaplanmış olup, bu itibarla takip talebi/ödeme davacı/alacaklı tarafça ... TL işlemiş faizin fazla talep edildiği tespit edilmiştir. Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi hususunda takdir Sayın Mahkeme’ye ait olup; Sayın Mahkemenin takdir etmesi halinde; Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi ile ilgili olarak; itirazın ... TL asıl alacak üzerinden iptali halinde, asıl alacağın %20’sine tekabül eden icra inkar tazminatı tutarının ... TL olacağı tespit edilmiştir. Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebi ile ilgili olarak; itirazın devam edeceği asıl alacak tutarı mevcut olmadığından kötüniyet tazminatı hesaplanmamıştır. Yapılan hesaplama neticesinde takip tarihi (...) itibari ile Antalya Genel İcra Dairesi’nin .../... E. sayılı dosyasında davacı/alacaklı tarafça talep edilebilecek asıl alacak tutarı ve işlemiş faizin mevcut olmadığı tespit edilmiştir. Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi ile ilgili olarak; itirazın iptal edileceği asıl alacak tutarı mevcut olmadığından icra inkar tazminatı hesaplanmamıştır. Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebi ile ilgili olarak takdir Sayın Mahkeme’ye ait olup; Sayın Mahkemenin takdir etmesi halinde; itirazın devamı gereken ... TL asıl alacağın %20’sine tekabül eden kötüniyet tazminatı tutarının ... TL olacağı tespit edilmiştir." sonuç ve kanaatine varılmıştır. Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; davacının ... tarihli kaza nedeniyle ZMMS kapsamında dava dışı taraflara ödeme yapması nedeniyle poliçe limitini aşan kısım yönünden yaptığı ödemenin sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibinin davalının borca itirazı üzerine durduğu, davalının icra takibine vaki itirazının iptali için eldeki davanın açıldığı, dava konusu Antalya Genel İcra Dairesi .../... E. sayılı icra dosyasına esas takip ve dayanağı ödeme incelendiğinde; Beykoz İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyasına yapılan ödemenin poliçe limitini aşan ve icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalının ...-TL'nin davalı sigortalıdan tahsli talepli olduğu, Beykoz İcra Dairesi'nin .../... E. Sayılı dosyası incelendiğinde ise takip ve dayanağının dava dışı ...'in Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurusu neticesinde verilen ... tarihli ve .../... karar sayılı ilamında hükmedilen araç değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkin takip olduğu anlaşılmıştır. Davacının talep konusu ödemeye dayanak kıldığı Sigorta Tahkim Komisyonuna ait dosya arasında bulunan kayıt ve belgelerden; davacı sigorta şirketinin cevap dilekçesi veya bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde teminat limitinin dolduğuna dair herhangi bir beyanının bulunmadığı, yapılan ödemelerin dosyaya bildirilmediği yalnızca hakem heyeti tarafından verilen karara itiraz dilekçesinde teminat limitinin dolduğuna ilişkin beyanda bulunduğu görülmüştür. Bu doğrultuda basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı sigorta şirketinin, gerekli tüm incelemeyi yapmadığı ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde görülen yargılama sırasında komisyona yapılan ödemelere ilişkin bilgi de vermediği gözetilerek değer kaybı zararına ilişkin olarak yaptığı ve poliçe limitini aşan ödemeyi sigortalısından talep edemeyeceği anlaşıldığından (benzer yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi 10/07/2019 tarih, 2019/4062 Esas ve 2022/1731 Karar sayılı ilamı) davanın reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, 3-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan ...-TL'nin, peşin harcı olarak alınan ...-TL harçtan mahsubu ile fazla harç olan ...-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 7-Davacı ve davalı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın, karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/12/2025

Katip ... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza