İlk Derece Mahkemesi 2024/800 E. 2025/994 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/800 KARAR NO : 2025/994

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/10/2024 KARAR TARİHİ : 16/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ----- işlettiği ----- davalı şirkete ait ------ plakalı aracın 24.06.2024 tarihinde arkasında karavan takılı olarak gerçekleştirdiği ihlalli geçişler nedeniyle, tahsil edilemeyen geçiş ücreti ve ilgili yasa gereği uygulanan ceza tutarını talep ettiklerini, davalıya ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- Esas sayılı dosyasından başlatılan takip kapsamında ödeme emri gönderildiğini ancak davalının borcu bulunmadığını iddia ederek itirazda bulunduğunu, davalının itirazının haksız olduğunu, söz konusu geçiş sırasında aracın karavan eki nedeniyle 3. sınıf araç statüsüne girdiğini ve bu sınıfa ait ücret tarifesi uygulandığını, davacının ----- sorgu sonuçlarında "Ürün Bakiyesi Yetersiz" uyarısı nedeniyle geçiş ücretlerinin tahsil edilemediğini, ihlalli geçiş bildirim fişinin araç sürücüsüne teslim edildiğini ve bu hususlara rağmen ödemenin yapılmadığını, davacı ayrıca geçişlerin yasal düzenlemelere uygun şekilde 15 günlük cezasız dönem içerisinde ödenmediğini, bu süre içinde ödeme yapılmadığında geçiş ücretinin bir katı, 45 günlük süre sonunda ödeme yapılmadığında ise dört katı cezaya dönüştüğünü vurguladığını, davacı, 3996 sayılı Kanun ve ilgili Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde otoyolu işletme yetkisinin kendilerine ait olduğunu ve 6001 sayılı Kanun uyarınca ihlalli geçişlerde oluşan geçiş ücretleri ve cezaların özel hukuk hükümlerine tabi olduğunu, bu nedenle resmi tebligat yapma yükümlülüklerinin bulunmadığını, ancak bilgi verme yükümlülüğünün yerine getirildiğini ve bunun tebliğ şartı içermediğini, ayrıca çeşitli emsal mahkeme kararları ile taleplerinin hukuka uygun ve haklı olduğunu desteklediğini beyan ederek davalının itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle itirazının iptali ile birlikte takip konusu alacağın faizi, tüm ferileri ve %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatıyla birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini taleple dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ------ davacı şirketin işlettiği otoyoldan geçiş yaptığını kabul etmekle birlikte, söz konusu geçiş için gereken geçiş ücretini, ------ hesabında bakiye bulunmadığını fark ettikten sonra yasal süresi içinde ----- hesabına yüklediğini ve bu ücretin hesabından otomatik olarak tahsil edileceğini düşündüğünü, ancak davacı şirketin müvekkilinin hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş ücretini tahsil etmediğini ve hukuka aykırı olarak icra takibi başlattığını, ayrıca ilgili mevzuatta geçiş ücretlerinin ihlalli geçişten sonraki 15 gün içinde tahsil edilmesi gerektiğinin açıkça düzenlendiğini ve bu süre içinde ödeme yapıldığı takdirde cezai bir yaptırımın uygulanamayacağını, davalının yasal yükümlülüğünü yerine getirerek süresi içinde ------ hesabına gerekli yüklemeyi yaptığını, ancak davacı şirketin alacağını tahsil etmeyerek kötü niyetle icra takibi başlattığını, müvekkilinin bu hususta herhangi bir kusurunun bulunmadığını, tüm sorumluluğun davacı tarafta olduğunu, icra takibinin haksız olduğunu, ayrıca Yargıtay'ın benzer durumlarda verdiği emsal kararına da atıfta bulunarak, bu kararda araç sahibinin hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş ücretinin tahsil edilmemesinin ve herhangi bir bildirim yapılmadan doğrudan icra takibine geçilmesinin hukuka aykırı olarak değerlendirildiğini beyan ederek icra takibinin reddine, takibin sonlandırılmasına, icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafça karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; --- İcra Müdürlüğünün ------ esas nolu dosyasında icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.----. İcra Müdürlüğünün ---- Esas nolu dosyasının Uyap sureti, ----- Bankası, ----- müzekkere yazılarak ------ kayıtları incelenmek üzere dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilmek üzere uzman bilirkişiden alınan 18/06/2025 tarihli raporda özetle; "Dosya kapsamında davacı ve davalı iddia ve talepleri, somut belgeler, dosya kapsamındaki diğer yazışma ve muhteviyatının incelenmesinden ve konunun mevzuat yönünden değerlendirilmesinden yukarıda gerekçeleri ayrı ayrı açıklandığı üzere; Davalıya ait aracın davacının iddia ettiği tarih ve saatlerde işletmesi davacıya ait otoyoldan ücret ödenmeksizin geçiş yaptığının somut olduğu, Araç, arkasında çekme karavan bağlı olduğu halde sisteme 3 akslı taşıt olarak yansıdığı ve 3. sınıf geçiş ücreti tahakkuk ettirildiği, ancak çekme karavanlar motorlu taşıt sayılmadığından, taşıt sınıfı değiştirmeyeceği, geçiş ücreti hatalı olduğu, dönem tarifesine göre 2. sınıf kapsamında 1.005 TL değil, yaklaşık 850 TL olması gerektiği, Davalı adına tanımlı ------ hesabının, geçiş tarihinde otomatik yükleme sistemi ile çalıştığı, bakiye 500 TL altına düşmesi halinde 500 TL yükleme talimatı bulunduğu, yüksek tutarlı geçiş ücretini karşılayacak nitelikte olmadığı, Dosyaya sunulan ----- hesap ekstresine göre farklı tarihlerde hem otomatik yükleme hem de top-up (geçiş tutarı kadar yükleme) işlemleri görüldüğü, sistemin birden fazla yükleme yapısına aynı anda izin verdiği, ancak 24.06.2024 tarihli geçişte top-up sistemi çalışmadığı, bu da geçiş ücretinin tahsilini engellediği, bu durumun davalı ile bankası arasında olduğu, Tahsilatın yapılamamasının temel nedeni, sistemin aracı hatalı şekilde 3. sınıf olarak algılaması olduğu, klasik yükleme sistemiyle yapılan 500 TL’lik yükleme yetersiz kaldığı, otomatik tahsilat gerçekleşmediği, dolayısıyla ücretin tahsil edilememesi, esasen davacı otoyol işletmecisinin sınıf tayini hatasından kaynaklandığı, Davalı ----- hesabında sınıf atlaması yapılmadan önce tahakkuk edecek 850 TL’lik geçiş ücretini karşılayacak uygun bakiye birçok kez oluştuğu, dolayısıyla davalının ihlale neden olacak kusurlu bir davranışı bulunmadığı, Bu nedenlerle: Asıl geçiş bedelinin 850 TL olarak belirlenmesi gerektiği, Geçiş ücretinin tahsil edilememesinden esasen otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu, Ceza tahakkukunun teknik hata nedeniyle uygun olmadığı, Davalının 850 TL tutarındaki geçiş ücretinden sorumlu tutulabileceği, ancak ceza bedelinin talep edilmesinin yerinde olmayacağı, Davacının -----. İcra Müdürlüğü ----- nolu dosyasına yaptığı itirazın iptali talebinin mevcut dosya kapsamına göre alacağı nispetinde uygun olduğu, takip tarihi itibariyle asıl alacak miktarının 850,00 TL olduğu," tespitinde bulunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporunun döndüğü taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Bilirkişi raporu denetime açık, karar vermeye yeterli ve elverişli mahiyettedir. Yapılan incelemelerde ----- ekstrelerinde ihlalli geçiş tarihi ve/veya 15 gün içerisinde davalı şirkete ait otoyoldan geçiş ücreti ödendiğine ilişkin herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık döneminde davacı uhdesindeki otoyol dahil olmak üzere geçişler yapıldığı,---- plakalı araç yönünden: ----- numaralı ----- hesabının 24.06.2024 - 10.07.2024 tarihleri arasında çalışır durumda olduğu, bakiye yetersiz cevabı ile ücretin tahsil edilemediği tespit edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü uygulamaları, geçmiş mahkeme kararları ve taşıt sınıflandırmasına ilişkin mevzuat uyarınca; çekme karavanlı araçlar esasen kendi geçerli sınıfı üzerinden ücretlendirilmelidir. Sistem bu kombinasyonu 3 akslı taşıt olarak algılamış ve 3. sınıf ücreti tahakkuk ettirmiştir. Ancak çekme karavanlar motorlu taşıt sayılmaz; taşıt sınıfı değiştirici etkisi yoktur. Bu bağlamda, 3. sınıf geçiş ücreti uygulanması teknik olarak hatalıdır. 2. sınıf için geçerli olan yaklaşık 850 TL olması gerektiği tespit edilmiş, tahakkuk eden 1.005 TL bedelin fazla olduğuna kanat edilmiş, araç sahibinin sadece eşik-altı klasik yükleme tanımlamış olması tahsilatı engellemiş, ancak top-up sistemi tanımlı olsaydı geçiş bedeli otomatik olarak karşılanabileceği, ekstre kayıtlarına göre davalının hesabında bakiyenin müsait durumda olduğu çok sayıda dönem olduğu, davalıya bu durumda bir kusur yüklenemeyeceği bu nedenle ceza tutarının teknik hata nedeniyle davalıya yükletilmesinin uygun olmadığı anlaşıldığından ihllali geçiş cezası uygulanması yerinde görülmemiş, davanın kısmen kabulüne, şartları oluşmayan kötüniyet tazminatının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 1- ---- İcra Müdürlüğü'nün ----- esas sayılı icra dosyasında davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile takibin 850,00-TL asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, fazlaya dair istemin REDDİNE, 2-Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen 850,00-TL’nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Reddedilen tutar yönünden ispatlanamayan kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE, 4-Alınması gerekli 615,40-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,8-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 5- a) Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 427,60-TL. başvurma harcı, 427,60-TL peşin harcın toplamı olan 855,2-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b) Davacı tarafından sarfedilen toplam 7.120,00-TL yargılama giderlerinin davanın kabul ve red oranına (%16,92-%83,08) göre hesaplanan 1.204.70-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 7-)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine, 8-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul olunan dava değeri üzerinden hesaplanan 850,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca (red olunan dava değeri 4.175,0000 TL üzerinden hesaplanan nispi vekalet ücreti tutarı) 4.175,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine, 10-)6325 sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk ücretinin 609,12-TL'sinin davacıdan, 2.990,88-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir olarak kaydedilmesine,Dair, kararın davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.