İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/762 E. 2026/255 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/762 KARAR NO : 2026/255

DAVA : Ticari Ünvanın Korunması DAVA TARİHİ : 23/10/2024 KARAR TARİHİ : 10/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Ünvanın Korunması davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, ---- Ticaret Odası bünyesinde ----sicil numara ile 16.11.2017 tarihinde “ -----.” unvanı ile kurulduğunu, kurulduğu tarihten itibaren tüm Türk limanları ve Türk boğazlarında kuru yük ve sıvı yük gemilerinin liman ve boğaz acentelik görevini sürdürdüğünü, davacı şirket ---- adet ----- armatörünün Türkiye genel acentesi olduğunu, bu firmaların gemilerinin Türkiye uğraklarında koruyucu acente, tayfa değişimi, armatör işlemleri, boğaz geçişleri işlemlerini de yaptığını, acentelik servisi yanında tüm dünya denizlerinde başta kuru yük olmak üzere demir çelik, dökme veya paletli mineral yüklerinin taşınması için gemi kiralama hizmeti verdiğini, davacı şirketin tescilli şirket unvanı yanında, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ---- tescil numaralı ve 05.06.20018 tescil tarihli “------” markası mevcut olduğunu, Türk Ticaret Kanunu kapsamında davacı şirket unvanının koruma altında olduğunu, ticaret unvanı tacirin diğer tacirlerden ayırt edilmesi işlevine sahip olduğunu, ticaret unvanı tescilinde, unvanın Türkiye'nin herhangi bir sicil dairesinde tescili ticaret unvanlarından ayırt edilip edilmediğine bakıldığını, davalı ------2022 yılında, davacı şirket ile aynı meslek grubu olan “Lojistik Hizmetler” ve nace kodu “------Uluslararası deniz yolu yük nakliyat acentelerinin faaliyetleri” olarak kurulduğunu, davalı şirket, davacı şirketin iştigal ettiği alanda ve birebir aynı hizmetlerle çalışma yaptığını, hakeza meslek grubu, nace kodu, çalışma alanları aynı olduğu gibi en önemli unsur olan ticaret unvanı da davacı ile iltibas edecek derece de benzer olduğunu, tarafların aynı sektörde faaliyette olduğunu, ancak davacı şirketin kuruluş tarihi itibarıyla önceliği olduğu gibi Türkiye'de denizcilik/gemicilik piyasasında önemli bir yere ve konuma sahip olduğunu, davalı ise davacı şirketin unvanı ile birebir benzer ve iltibasa söz konusu olabilecek derecede bir unvan ile şirket unvanını tescil ettirdiğini, tıpatıp aynı ismin kullanılması ilgili pazardan haksız ve hukuka aykırı olarak pay kapmak amacı ile olduğu gibi aynı zamanda haksız rekabet eylemine de sebep olduğunu, davalı şirketin kuruluş aşamasında, gerek Türk Ticaret Kanunu'nda gerekse Ticaret Sicil Yönetmeliği'ndeki emredici hükümler dikkate alınmadan birbirine bu kadar benzer ve iltibas/karıştırma ihtimali yüksek olacak şekilde unvanı tescil edildiğini, TTK m. 52'de de açıkça belirtildiği üzere, ticaret unvanının ticari dürüstlüğe aykırı şekilde kullanılması, unvanı hakkının ihlali olarak değerlendirildiğini ve unvan sahibine koruma sağlandığını, unvan hakkının ihlali ise unvanın işlevlerinden haksız yararlanarak söz konusu işlevlere vermesi sonucu ortaya çıkacağını, davacı şirket, davalı şirketten daha önce mevzuata uygun bir şekilde kurulduğunu, davalı şirket ise davacı şirketten sonra kurulduğunu, davalı şirketin davacı şirketten haberdar olduğunu bilebilecek bir konumda olduğuna işaret olduğunu, haberdar olmamasının mümkün olmadığını, davalı şirketin sonraki bir tarihte davacı şirketin unvanından haberdar olarak sonrasında birebir şekilde kurulmuş olması ticari dürüstlüğe ve iyi niyete aykırı olduğunu, davacı şirketin tanındığını, davalı şirketin aynı pazarda aynı iş piyasasında olması nedeniyle irtibatta oldukları iş yaptıkları firmalar nezdinde karıştırılmasına neden olduğunu, üçüncü kişilerin/müşterilerin karıştırma ihtimalleri dışında, davalı şirketten alacağı olan şirketler nezdinde de karıştırmalar söz konusu olduğunu, davalı şirketin alacaklıları, davacı şirketin esaslı unvanı benzerliği nedeniyle ihtarname/borç muhtıra yazılarını gönderdiğini, bu durumun şirket unvanlarının bu kadar birbirine benzer durumda olması ileride başka sorunları da ortaya çıkaracağını, ticari dürüstlüğe aykırı unvan kullanımı yanında, unvan ile aynı veya benzer sonraki tarihli marka kullanımının unvan hakkını ihlal edip edemeyeceği de bir diğer önemli husus olduğunu, davalının ticari unvanında “------” ibaresi kullanımının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, bu durumun ortadan kaldırılması gerektiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile davalı şirketin işlem ve eylemlerinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, haksız rekabetin men 'ine, davalının ticari faaliyetlerinde ve tanıtımlarında “---” ibaresinin kullanılmasının önlenmesine, davalının ticari unvanında “-----” ibaresinin terkinine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmistir.

CEVAP: Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava haksız rekabet iddiasına dayalı '' -----'' ibaresinin davalı tarafından kullanılmasının önlenmesi ile '' ------'' ibaresinin terkini istemine ilişkindir. Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları saptanarak tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanmıştır. TÜRK PATENT ve MARKA KURUMU'ndan marka kayıtları celp edilmiş olup------ markasının davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. Konunun incelemesi uzmanlık gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi rapor içeriğine göre; Tarafların ticaret unvanlarındaki ayırt edici unsurun, her iki ticaret unvanının da eki niteliğindeki “------” ibaresi olduğu. tarafların benzer alanlarda faaliyet gösterdiği, tarafların ticaret unvanlarının kök unsurlarındaki farklılığın ayırt ediciliği sağlamada yeterli olmayacağı, Davacının ticaret unvanını davalıdan önce tescil ettirdiği, tacir olan davalının, basiretli tacir ilkesi gereği aynı sektörde, aynı iş konusu ile faaliyet gösteren başka bir şirkete ait ticaret unvanının ayırt edici kısmının aynen kullanımının iyiniyetli olarak değerlendirilmeyeceği, davalının eylemlerinin davacı ticaret unvanına tecavüz teşkil edeceği, davalıya ait ticaret unvanında yer alan "------" ibaresinin terkinine ilişkin koşulların oluştuğu, Davalı tarafın ticaret unvanı hakkında henüz terkin kararı verilmediğinden işbu ticaret unvanının davalı şirket tarafından kullanılmasının Yargıtay kararları uyarınca haksız rekabet teşkil etmeyeceği," yönünde beyanda bulunulmuştur. Dava konusu uyuşmazlık, davalının, davacı ile aynı isim ve ünvanı kullanıp kullanmadığı, tarafların aynı alanda faaliyet gösterip göstermediği, davacı şirketten önce davalının bu ünvanı kullanmaya başlayıp başlamadığı bu kapsamda davacının ticari ünvanına tecavüzün bulunup bulunmadığı, haksız rekabetin söz konusu olup olmadığı, ticaret ünvanının silinmesi noktalarında toplanmaktadır. TTK m.52 hükmünde " (1) Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir. (2) Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir." düzenlemesi mevcuttur. İltibas kavramı, üretici firmaların veya üretilen mal veya hizmetlerin sahip oldukları ad ve işaretlerin birbirleriyle karıştırılarak ayırt etme işlevlerini doğru şekilde gerçekleştirememeleri tehlikesi olup emsal içtihatlar uyarınca iltibas tehlikesi, görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubun toplumsal düzeyi ve durumu, esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telafuz, anlam ve biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktıkları izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. ----- Unvan terkini için, ibaredeki benzerlik yanında iştigal alanları da aynı veya benzer olması gerekir. Bununla birlikte Yargıtay---- Hukuk Dairesi'nin 12/02/2020 tarih ve ----- Karar sayılı kararında da; 6102 sayılı TTK'nın 52. maddesinin 1. fıkrası hükmüne göre, ticaret unvanının ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibinin bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını isteyebileceği, yine TTK'nın 45. maddesi uyarınca, bir ticaret unvanına Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan diğer bir unvandan ayırt edilmesi için gerekli olduğu takdirde, ek yapılacağı belirtilmiştir. (-----Sayılı ilamı) Tescilli bir unvan, tescilli olduğu sürece terkin edildiği tarihe kadar koruma altında olup terkin ve iptal edilinceye kadar tescil edilmiş şekilde kullanılmasında bir usulsüzlük yoktur. Terkinine karar verilip, kesinleşinceye kadar bir unvan tüm geçerli hukuki hakları unvan sahibine sağlayacaktır. Tescilli ünvanın terkin edilmesine kadar kullanımında herhangi bir usulsüzlük bulunmayacağından bu dönem içinde haksız rekabet iddiasının ileri sürülmesi mümkün değildir. Salt ünvan tescili ve ünvanın tescil edildiği gibi kullanılması haksız rekabet oluşturmaz. Bu nedenle davacının haksız rekabete ilişkin talebinin reddi gerekmiştir. Tüm dosya kapsamına göre, celp edilen sicil kayıtları incelendiğinde, “-----” ünvanına sahip davacı şirketin aynı zamanda TPE nezdinde tescilli “------” markasına da sahibi olduğu, davalının ----- ili ticaret sicilinde kayıtlı olarak aynı ünvanı kullandığı ve ticaret ünvanında ayırıcı unsurun bulunmadığı, davacı şirket ile davalı şirketin iştigal alanlarının ortak olduğu dolayısıyla taraf unvanlarındaki "-----" ibaresinin üçüncü kişiler açısından karışıklığa neden olacağı, davacının daha önce sicile tescil edilen ve Türkiye çapında tanınan bir şirket olduğu, davalının bu ticaret unvanını kullanmasının ticari dürüstlüğe açıkça aykırı olduğu bu sebeple davalının eyleminin davacının ticaret unvanına tecavüz teşkil ettiği kanaatine varılmakla TTK m.52, TMK m.6, HMK m.190 ve 194 hükümleri kapsamında davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 2-Davalının Ticaret Unvanınde yer alan" -----" ibaresinin terkinine buna ilişkin ---- sicil gazetesine müzekkere yazılmasına, davacının haksız rekabete ilişkin talebinin reddine , 4-Alınması gerekli Karar ve ilâm harcı olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile 304,40 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 488,40 TL ilk dava masrafı, tebligat-müzekkere gideri, bilirkişi ücreti gideri olarak yapılan 5.070,00 TL olmak üzere toplam 5.558,40 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre(%50 kabul) 2.779,20 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,Dair, davacı vekili karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.