İlk Derece Mahkemesi 2024/76 E. 2025/113 K.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/76 Esas - 2025/113 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/76 KARAR NO : 2025/113

... DAVA : Marka YİDK Kararının İptali DAVA TARİHİ : 15/02/2024 KARAR TARİHİ : 20/03/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/03/2025 Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Marka YİDK Kararının İptali istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkili şirkete ait .... sayılı “şekil+dou zi co” ibareli marka başvurusuna davalı şirket tarafından 6768 sayılı SMK’nın 5/1-b, 5/1-c ve 6/9 maddeleri uyarınca itiraz edildiğini, itiraz sonucunda marka başvurusunun kısmen reddedildiğini, karara karşı müvekkili tarafından yapılan itirazın.... sayılı kararı ile hukuka aykırı olarak reddedildiğini, müvekkili marka başvurusunun ...kapsamında tüketicileri malın türü ve niteliği bakımından yanıltacak nitelikte olmadığını, müvekkili şirketin piyasaya sunmayı planladığı ürünün fermente üzümün damıtılmasıyla elde edilen bir distile alkollü içki olduğunu, bu ürünün ....Tebliği'ne göre distile alkollü içki kategorisinde yer alan bir içki olduğunu, üretiminde anason kullanılmadığını, tüketicilerin ....” kelimesine dair bir farkındalığı bulunmadığını, bu ürünün rakı ile üretim süreci ve içerikleri bakımından farklı olduğunu, alkollü içecek tüketen tüketicinin dikkat düzeyindeki algılamada “douziko” markalı içkinin "kokteyl içeceği" olarak yerini aldığını, ilgili tüketicide “rakı çeşidi” algısı bulunmadığını, müvekkili markasında yer alan şekil unsurunun ve kelimenin yerleştirilme şeklinin ayırt edici karakter sağladığını beyanla;... sayılı markanın tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir CEVAP : Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; başvuruya konu “...” ibaresinin “DUZİKO” şeklinde okunduğunu, bu ibarenin Osmanlı Döneminden itibaren bir rakı çeşidi olarak bilindiğini, internet ortamında yapılan araştırmada “anasonlu üzüm rakısı” bilgisine ulaşıldığını, içecek ambalajı üzerinde ... ibaresini görecek ortalama tüketicilerin anılan içeceğin rakı olduğu yanılgısına kapılabileceklerini, ... kararının usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili dilekçelerinde özetle; “...” ibaresinin bir alkollü içki olan rakının bir çeşidinin karşılığı ve tanımı olduğunu, ayırt ediciliği bulunmayan bu ibarenin başvuru konusu yapılan sınıflardaki emtialar bakımından marka olarak tescilinin 6769 sayılı SMK 5/1-(b), 5/1-(c) ve 5/1-(f) hükümleri uyarınca mümkün olmadığını, davacının aynı ibareli daha önceki tarihli ... sayılı marka başvurularının reddedildiğini ve ret kararlarının kesinleştiğini, davacının dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu, başvuruda yer alan figüratif unsurun markaya ayırt edicilik kazandırmadığını, dava konusu marka başvurusunun SMK 5/1-f kapsamında tüketicileri malın türü ve niteliği bakımından yanıltacak mahiyette olduğunu ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davanın açılmasını müteakip davaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını ve bilirkişi raporları alınmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır. GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iddiaları karşısında, .... Kararının iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. İşlem dosyasının tetkikinde, dava konusu... başvuru numaralı marka başvurusu 32 / 35. sınıflar için tescil edilmek üzere 08.06.2022 tarihinde yapıldığı, dava konusu marka başvurusu, 27.06.2022 tarih ve 399 sayılı Resmi Marka Bülteni’nde yayımlandığı, davalı şirket tarafından dava konusu markanın yayımına “kötü niyet”, “ayırt edicilikten yoksunluk” ve “tanımlayıcılık” gerekçeleri ile itiraz edildiği, davacı şirket tarafından itiraza karşı görüş bildirildiği, .... sayılı “karar düzeltme” konulu kararı ile “32. SINIF: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. 33.SINIF: Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” mallarının 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler” hükmünü haiz ilgili 5/1-f bendi gereğince reddedilmesine karar verildiği, anılan karara davacı şirket tarafından itiraz edildiği, itiraz üzerine .... 15.12.2023 tarih ve 2023-M-15560 sayılı kararı itirazın reddedilmesine oybirliği ile karar verildiği, anılan kararın ilgililere tebliğ edildiği ve yasal süresi içerisinde işbu davanın açıldığı belirlenmiştir. DEĞERLENDİRMELER; Marka tescilinde mutlak ret nedenleri arasında düzenlenen 6769 sayılı SMK madde 5/1-f uyarınca, "Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak işaretler marka olarak tescil edilemez." Maddenin gerekçesinde belirtildiği üzere, “Mal veya hizmetin niteliği, kalitesi veya coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanılgıya düşürecek markalann tescil edilemeyeceğini hükme bağlamış olup.... Kanununun 8 inci maddesinde aynen yer almaktadır. Burada önemli olan, işaretin ortalama algılama seviyesine sahip tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olup olmadığıdır.” Bu madde esasen tüketiciyi koruma amacı gütmektedir. Marka sahibinin böyle bir kasıt taşıyıp taşımamasının sonuca etkisi yoktur. Önemli olan böyle bir tehlikenin “ciddi biçimde” mevcudiyetidir. Yanıltıcı işaret veya işaretlerin marka olarak tescili durumunda, hem tüketici beklediğinden farklı nitelikte bir mal veya hizmet almaya yönlenecek hem de gerçekten işaretin ifade ettiği nitelikteki malları veya hizmetleri sunan üreticiler mağdur durumda kalacaktır. Dava konusu marka başvurusu “.....” ibareleri, alt alta yazılmışsa da, her ibarenin anlamsız bir hece olması nedeniyle, kolaylıkla “douzico” olarak algılanabilmektedir. Dava konusu markanın kelime unsurunu oluşturan “douzico”, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde ortaya çıkıp, Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar üretilen Duziko, fermente taze üzümün bakır imbiklerde damıtılmasıyla elde edilen bir içkidir. O yıllarda birçok marka (Rumcasıyla duziko dilimizde düz rakı Batı dillerinde dusiko, dousico) duziko üretmiştir. ....e geçiş döneminde, sadece anason aroması içeren düz rakının 1870’lerden sonra yaygınlaşmaya başlamıştır. Dönemin en popüler içkilerinden biri olan mastikayla ciddi bir rekabete girmişse de, zamanla yerini rakıya bırakmıştır. Kitaptan edinilen bilgiye göre;...., sadece anason aroması içeren düz rakının 1870’lerden sonra yaygınlaşmaya başladığını belirtir, hatta dönemin en popüler içkilerinden biri olan mastikayla ciddi bir rekabete girdiğini ifade eder. Kültegin Ögel tarafından kaleme alınan “...., alem, elif ve “A” rakısı tiryakilerin hizmetine girdi. Her iki rakı da .... imalathanesinde üretilmekteydi. Elif rakısı düz ya da “düziko” adı verilen anason içermeyen rakılardandı..... rakı imalathanesi aynı zamanda “kouvet (kuvvet)” isimli şarabı da üretiyordu. dimitrokapulo ve neptün şarabı dönemin önemli şaraplarındandı. .... kurulmasıyla rakı çeşitleri de arttı.” açıklaması yer almaktadır. Yazarı .... Bir Gezinti” isimli kitabın alt yazısında, duziko ibaresi ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaya yer verilmiştir; Sonuç olarak, “douzico” ve diğer kullanım şekilleri ile “....” ibareleri, bir rakı çeşidini tanımlamak için kullanılmış bir kelimedir. Günümüzde kullanılmayan bir kelime ise de, geçmişte bir ürünü tanımlamış olup, günümüzde basit bir araştırma ile bu tanıma ulaşılması oldukça kolaydır. İbarenin kolaylıkla anlamına ulaşılabildiği gibi, geçmişte yazılmış ve günümüzde hala okunan (.....) romanlarda dahi hala yer alan bir kelime olduğu da gözetildiğinde, tüketicinin, kelimeye maruz kalması da ihtimal dahilindedir. .... tarafından re’sen alınan karar ile dava konusu marka kapsamından 6769 sayılı SMK 5/1-f uyarınca, “32. SINIF: Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar. Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar. Enerji içecekleri (alkolsüz); proteinle zenginleştirilmiş sporcu içecekleri. 33. SINIF: Alkollü içecekler (biralar hariç): Şaraplar, viskiler, likörler, alkol içeren kokteyller.” mallarının çıkarılmasına karar verildiği, dava konusu marka kapsamında “rakılar” emtiasının kaldığı, “Rakı” emtiası haricinde, gerek alkollü gerek alkolsüz “içecek” olarak kategorilendirilen ürünler üzerinde, dava konusu ibareyi görecek tüketicilerin, söz konusu malların rakı içerdiği düşüncesiyle hareket edeceği, bu algı ile yapılan satın alma işleminde, tüketicinin beklediğinden farklı nitelikte bir mal veya hizmet alması ihtimali doğacağı, “Douzico” ibaresinin “rakı” çeşidi olduğunu bilen bir tüketicinin, bu ibareyi “rakı olmayan” başka bir içecek üzerinde görmesi halinde, ürünün “rakı” içerdiği algısı ile hareket etme ihtimalinin bulunduğu, Sonuç olarak, dava konusu marka hecelere ayrılmış ve her bir hece farklı bir satırda konumlandırılmışsa da, dava konusunu oluşturan ibarenin “douzico” ibaresi olduğunun kolaylıkla anlaşılabildiği, dava konusu marka kapsamında “şekil” unsuru da yer almakta ise de, yanıltıcılıkta esas sorun tescili talep edilen işaretin ilgili tüketici kesimi tarafından marka olarak algılanıp algılanmaması olmayıp, o markada yer alan herhangi bir unsur nedeniyle tüketicinin söz konusu mal veya hizmetle ilgili olarak yanılgıya düşüp düşmemesi olduğundan, “şekil” unsurunun “yanıltıcılık” gerekçesini ortadan kaldırmaya yetmediği, dava konusu ibarenin söz konusu mallar üzerinde kullanılması halinde, tüketicilerin malların türü, niteliği konusunda yanılgıya düşebilecekleri, dava konusu markanın, dava konusu emtia bakımından yanıltıcı olabileceği, Netice itibariyle, Dava konusu marka kapsamında yer alan ve kısmi redde konu olan tüm emtia bakımından 6769 sayılı SMK madde 5/1-f koşullarının oluştuğu, mahkememizce aksi yöndeki savunmaların bu nedenlerle kabul edilmediği, kurum kararının hukuka uygun olduğu sonuç ve kanaatlerine varılmış aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M : Davanın reddine, Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 187,80.-TL maktu ilâm harcının davacıdan alınarak hazineye irad kaydına, Davalı kurum ile şirket kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 40.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, Davalı kurumun yapmış olduğu bir gider olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, Davalı şirketin yapmış olduğu bir gider olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına, Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333), Dair, davacı vekili ve davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.20.03.2025

Kâtip Hâkim ... ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır