İlk Derece Mahkemesi 2024/751 E. 2025/1002 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/751 Esas KARAR NO : 2025/1002 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/09/2024 KARAR TARİHİ : 11/11/2025 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili aleyhine Karşıyaka... İcra Müdürlüğünün... E sayılı dosyasın 10 örnek takibe geçildiğini, müvekkili davalı ile kapı imalatı hususunda anlaştıklarını, kapıların teslim tarihinde göre de vadeli çek yazıldığını, davalı yanın imalatı için anlaşılan kapıları teslim etmediği gibi çeke ilişkin karşılıksız işlemi yaptırıp haksız olarak icra takibine giriştiğini, müvekkilinin tebligatlardan haberi olmadığından süresinde şikayet hakkı kullanılamadığını, davacı ile davalı arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, söz konusu çek bu ticari ilişkiye istinaden mal karşılığı verildiğini, mallar teslim edilmeden/teslime hazır hale getirilmeden malların bedeline ilişkin bu yolla tahsilat yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki whatsapp yazışmaları ile çekin imalatı için anlaşılan kapılar için verildiğini ve kapıların teslim edilmediğini ortaya koyduğunu, müvekkilinin fiili haciz sırasından mal kaldırma tehditi nedeniyle taahhüt vermek zorunda kaldığını, bu nedenle icra dosyasında ödemeler yapıldığını, ceza tehditi olduğundan kalan aylara ilişkin de ödeme yapması gerekeceğini, icra takibinin telafisi güç zararlar doğmasına adına yargılama sonuna kadar tedbiren durdurulmasını talep ettiklerini, bu nedenlerle İİK 72/3 maddesi gereği tedbir istemlerinin kabulü ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine, Karşıyaka... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibi konulan çek ve icra dosyasına ilişkin müvekkilinin davalı yana borcu olmadığının tespiti ile icra tehdidi altında ödenen miktarların ödeme tarihinden ticari faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, İİK 72/5 maddesi gereği yüzde yirmiden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Davacı tarafın gerek dava dilekçesi ile gerekse Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyasında vermiş olduğu taahhüt evrakı ile müvekkili şirket ile satış sözleşmesi ilişkisi içerisinde bulunduğunu kabul ettiğini, taahhüt evrakı incelendiğinde borçlu asil kendi el yazısı ile 140 adet kapı siparişi verdiklerini, buna ilişkin whatsapp yazışmalarının olduğunu, müvekkili şirketin çeki sorguladığını ve güvenilir olduğunu bildirdiklerini, bunun üzerine şirketin eski müdürü Hasan beyin sipariş verdiğini beyan ettiğini, davacı tarafın sözleşmeyi feshetmediğini ve kapıların teslimini talep ettiğini, TTK m. 18 gereği sözleşmenin feshi, sözleşmeden dönme, temerrüde ilişkin ihbar ve ihtarlar noter aracılığı ile, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılacağını, davacı taraf bugüne kadar müvekkil şirket ile olan sözleşmesini feshetmediğini, buna ilişkin herhangi bir ihbar ve ihtarda bulunmadığını, aksine peşinat olarak icraya konulan çekin tahsili sürecinde borcu ve taahhüdü kabul etmiş ve taahhüt evrakına da sipariş vermiş olduğu kapıların teslimini talep ettiğini, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi feshedilmediğinden taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin de devam ettiğini, Müvekkili şirkete ciro edilen çekten kaynaklı olarak davacı tarafın borçlu olmadığı iddiası gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın sözleşmeyi feshetmesi halinde de müvekkili şirketin zararlarını karşılaması gerektiğini, Müvekkili şirketin kapı teslimine hazır olsa da davacı taraf kapıları teslim almaktan imtina ettiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşürülmediğini, davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: Karşıyaka... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, İrsaliyeli Fatura suretleri delil olarak değerlendirilmiştir. Bilirkişi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Dava dosyası ve ekleri ile taraflardan temin edilen mali veriler üzerinde yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde, aksi delil ve belgelerle ispat edilmediği sürece aşağıdaki görüşlere ulaşılmıştır; DAVACI TARAF AÇISINDAN; DAVACI FİRMAYA AİT TİCARİ DEFTERLER, DAVALI ŞİRKET AÇISINDAN 2023-2024 YILLARI İLE İLGİLİ OLARAK İNCELENDİĞİNDE; Ticari Defterlerin ispat kuvvetinden yararlanmak için; Noter açılış onaylarının yapılmış olması, Defterlere yapılacak kayıtların usulüne uygun gerçek ticari belgelere dayandırılması, Yasal süresi içinde kapanış onaylarının yapılmış olması gerekmektedir. Yasal defterler ile ilgili yapılan tespitler neticesinde, Davacı ...KAPAK İNŞ. LTD. ŞTİ.’nin yukarıda listelenen 2023-2024 yıllarına ait yasal ticari defterlerinde; Yevmiye, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, 2023 yılı Yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, 2024 yılı yevmiye defterinin 31.03.2024 tarih... yevmiye no ile 19. Sayfaya kadar çekili olduğu, • 2024 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdik süresinin henüz dolmadığı, (6102 SAYILI TÜRK TİCARET KANUNU'NUN 64 /3. MADDESİNE GÖRE; YEVMİYE DEFTERİ'NİN KAPANIŞ ONAYI (TASDİKİ); İZLEYEN FAALİYET DÖNEMİNİN (HESAP DÖNEMİNİN) ALTINCI AYININ SONUNA KADAR YAPILMASI GEREKİR.) Davacının 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun kayıt usullerine ilişkin vecibeleri yerine getirip getirmediği, söz konusu kayıtların 6100 sayılı HMK m.22 2/2’ye göre delil niteliğine haiz olup olamayacağının takdiri Sayın Mahkeme’nize ait olduğu, DAVACI TARAF TİCARİ DEFTERLERİNDE 2023-2024 (31.03.2024) YILLARI İLE İLGİLİ OLARAK DAVALI TARAF İLE İLGİLİ HERHANGİ BİR KAYIT YER ALMADIĞI, DAVALI TARAF AÇISINDAN; DAVALI FİRMAYA AİT TİCARİ DEFTERLER, DAVACI ŞİRKET AÇISINDAN 2023-2024 YILLARI İLE İLGİLİ OLARAK İNCELENDİĞİNDE; Ticari Defterlerin ispat kuvvetinden yararlanmak için; Noter açılış onaylarının yapılmış olması, Defterlere yapılacak kayıtların usulüne uygun gerçek ticari belgelere dayandırılması, Yasal süresi içinde kapanış onaylarının yapılmış olması gerekmektedir. Yasal defterler ile ilgili yapılan tespitler neticesinde, Davalı... MOB. İNŞ. LTD. ŞTİ.’nin yukarıda listelenen 2023-2024 yıllarına ait yasal ticari defterlerinde; E-Deftere tabi olduğu tespit edilmiş olup, Yevmiye ve Defter-i Kebir defterlerinin E-Defter uygulamasında Noter açılış ve kapanış tasdiki uygulaması olmadığı, Envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde yaptırıldığı, 2024 yılı 10-11-12. Aylar Defter Beratların Maliye Bakanlığı Sistemine gönderilmesinin yasal süresinin rapor tarihi itibariyle dolmadığı, tarafımıza davalıya ait ilgili yıl ile ilgili muavin döküm ibraz edildiği, Davalının 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu’nun kayıt usullerine ilişkin vecibeleri yerine getirip getirmediği, söz konusu kayıtların 6100 sayılı HMK m.22 2/2’ye göre delil niteliğine haiz olup olamayacağının takdiri Sayın Mahkeme’nize ait olduğu, 2023 YILI İLE İLGİLİ OLARAK; DAVALI TARAF TİCARİ DEFTERLERİNDE 2023 YILI İLE İLGİLİ OLARAK DAVACI TARAF İLE İLGİLİ HERHANGİ BİR KAYIT YER ALMADIĞI, 2024 YILI İLE İLGİLİ OLARAK; - Açılış fişinde davacıya ait herhangi bir kayıt bulunmadığı, - Davacının davalıya, keşidecisi ...Enerji İnş. Ltd. Şti. olan... Bankasına ait... seri nolu 20.04.2024 vadeli 382.200,00 TL tutarında 1 adet çek keşide ciro ettiği, - Söz konusu çekin cari kaydının karşılıksız işlemi ile iptal edildiği, - KARŞIYAKA... İCRA DAİRESİ ... ESAS DOSYASI İLE İLGİLİ OLARAK; Karşıyaka... İcra Dairesi tarafından 4 adet banka dekontu ile 388.017,17 TL, ... tarafından 1 adet banka dekontu ile 64.353,64 TL olmak üzere DAVACI ADINA DAVALI TARAFA TOPLAMDA 452.370,81 TL ÖDEME YAPILDIĞI, - Davacının davalıya kdv dahil olmak üzere 1 adet fatura karşılığında 382.200,00 TL tutarlı fatura düzenlediği, - Söz konusu işlemler neticesinde davacının cari hesap bakiyesinin 70.170,81 TL ALACAK BAKİYESİ VERDİĞİ (HESAP SAHİBİNİN ALACAKLI OLDUĞU) - 23.12.2024 TARİH ... NOLU YEVMİYE FİŞİ İLE DAVACININ ALACAK BAKİYESİ OLAN 70.170,81 TL TUTARININ 602.09 DİĞER GELİRLER HESABI ALACAKLANDIRILARAK DAVACININ CARİ HESAP ALACAK BAKİYESİNİN SIFIRLANDIĞI, CELP EDİLEN BA-BS FORMLARINA GÖRE; TARAFLARIN MÜZEKKERE CEVAPLARI İNCELENDİĞİNDE; - Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 25.11.2024 tarih,... seri nolu, lake kapı açıklamalı 1 adet faturanın kdv hariç 318.500,00 TL, kdv dahil 382.200,00 TL tutarındaki faturanın tarafların ba-bs beyanlarına dahil edildiği.." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Dava, kambiyo senedinin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı menfi tespit davasıdır. 2-Taraflar arasında dava konusu 20/04/2024 keşide tarihli 382.200,00-TL bedelli çekin eserin tesliminden önce avans olarak verildiği, çek bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle sözleşme konusu kapıların davacı iş sahibine teslim edilmediği konularında ihtilaf bulunmamakta, uyuşmazlık kapıların davacıya teslim edilmemesi nedeniyle davacının sözleşmeden dönme ve çek bedelinin iadesini talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. 3-Uyuşmazlık niteliği itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. -Eser sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TBK'nın 470. Maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.", 471. Maddesi, "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir. Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.", 472. Maddesi, "Malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden işsahibine karşı, satıcı gibi sorumludur. Malzeme işsahibi tarafından sağlanmışsa yüklenici, onları gereken özeni göstererek kullanmakla ve bundan dolayı hesap ve artanı geri vermekle yükümlüdür. Eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur." 474. Maddesi "İşsahibi, eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa, bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Taraflardan her biri, giderini karşılayarak, eserin bilirkişi tarafından gözden geçirilmesini ve sonucun bir raporla belirlenmesini isteyebilir." 475. Maddesi "Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme. 2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme. İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz." 478. Maddesi " Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." 479. Maddesi "İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." 484. Maddesi "İşsahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir." 112. Maddesi "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." Hükümlerini haizdir. 4-TBK 479.maddesi uyarınca iş sahibi olan davacının bedel ödeme borcu eserin teslimi anında muaccel olup, dosya kapsamına göre eser bedeli olarak davalı yükleniciye teslim edilen çekin karşılıksız çıktığı sabittir. Buna göre yüklenicinin aksine bir sözleşme bulunmadıkça eser bedeli kendisine ödenmeden imalatları iş sahibi davacıya teslimden kaçınması tek başına davacı iş sahibine sözleşmeyi fesih hakkı vermemektedir. Kaldı ki çekle ilgili başlatılan icra takibinde davacıya ait işyerinde gerçekleştirilen 25/07/2024 tarihli haciz işlemi sırasında davacı şirket yetkilisinin "140 adet kapı teslimatı bize yapılmamıştır, teslimatın yapılmasını talep ediyorum." şeklinde beyanda bulunduğu, bu haliyle haciz tarihinde dahi davacı iş sahibi şirketin sözleşmeden dönme iradesi göstermeyip kapıların teslimini talep ettiği, davacı tanığ...'in de beyanlarında çekin karşılıksız çıkmasından sonra da davacının kapıları teslim alarak 3.kişilere satmak suretiyle borcunu ödemek istediğini ifade ettiği, bu suretle davacı şirketin aşamalarda sözleşmeden dönme iradesi göstermediği görülmüştür. Mahkememizce davacı tanıkları ve davalı tanıkları dinlenilmiş, davalı tanıkları sözleşme konusu kapıların üretildiğini ve davalıya ait depoda hala bekletildiklerini, davacı tarafça kapıların teslim edilmediğini beyan etmişlerdir. Tüm delillerin birlikte incelenmesinde, davalı tarafça çekin vadesinde ödenmemesi tehlikesi doğması üzerine sözleşme konusu kapıların tesliminin bekletildiği, çekin karşılıksız çıkması üzerine de kapıların teslim edilmediği, en geç eserin teslimi sırasında bedel ödeme borcunun doğduğu, davacı tarafça eser bedeli ödenmeksizin malların tesliminin talep edilemeyeceği, cebri icra yoluyla çek bedelinin tahsil edilmesinden sonra davacının sözleşme konusu malların kendisine teslim edilmesini talep ettiğine dair bir delil sunmadığı gibi bir an için gerçekten de kapıların davalı tarafça teslim edilmemesi halinde davalının sözleşmeden dönme hakkını kullanmadıkça ancak davalının edimi olan kapıların kendisine teslimini talep edebileceği, bu haliyle davacının sözleşmeden döndüğüne dair somut bir delil sunulmadığı da gözetilerek borçlu olan davalı yüklenicinin temerrüdü koşullarının oluşmadığı ve uyuşmazlık konusu çekin bedelsiz kalmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. 5-Mahkememizce her ne kadar ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş ise de gerekli teminatın yatırılmamış olması nedeniyle icra takibiyle ilgili ihtiyati tedbirin uygulanmadığı anlaşıldığından davalı lehine tazminat koşulları oluşmadığı gözetilerek tazminat talebinin reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Şartları oluşmadığından davalı lehine tazminat talebinin reddine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin olarak alınan 6.685,76-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 6.070,36-TL'nin karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 62.639,18-TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından posta gideri olarak sarf edilen 235,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine, 8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, davalı vekilinin duruşmada yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/11/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim... e-imzalıdır