İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/727 E. 2026/67 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2024/727
Karar No
2026/67
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/727 Esas KARAR NO : 2026/67

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 08/12/2023 KARAR TARİHİ : 28/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, 05.09.2023 tarihinde ... ilçesinde meydana gelen aşırı yağış sonucunda müvekklin ...adresinde bulunan iş yeri ve depo merkezine menekşe deresinin taşmasından dolayı yükselen sel suyu taşmış ve iş yerine taşan su 1.5 - 2 metre yükseklik civarına ulaştığı; bu sebeple müvekkile ait depo ve üretim tesisinde oldukça büyük hasar meydana gelmiş olup içerisinde bulunan taşınır ve taşınmaz tüm mallar zarar görmüş, çoğu kullanılamaz hale geldiği; meydana gelen felaket, ... ne bağlı ... tarafından yürütülen Dere Islah Projesi'nin tamamlanmamasından kaynaklandığı; işbu başvuru dilekçe ekinde sunacağımız görüntülerden de anlaşılacağı üzere dere boyunca yapılan koruma duvarları söz konusu bölümde ( derenin taştığı kısım) tamamlanmamış olup koruma duvarı olarak kullanılan taşların gelişi güzel şekilde dere boyunca bırakılması sebebiyle meydana geldiği; söz konusu ıslah çalışması gerektiği gibi yapılmış olsaydı sel felaketi yaşanmayacak olup, yaşanma ihtimalinde dahi davacı müvekkilimiz ve şirketi bu büyüklükte zarar görmeyeceği; tarafımızca ... Müdürlüğüne 21.09.2023 Tarihinde tebliğ edilen dilekçe ile mağduriyetin ve zararın giderilmesi ile ilgili başvuru yapılmışsa da herhangi bir dönüş sağlanamadığı; yaşanan sel felaketi müvekkil şirketi oldukça büyük zarara uğratnış olup iş yerinin işleyişini önemli ölçüde sekteye uğrattığı; olaya ilişkin itfaiye tarafından tutanak tutulmuş olup iş bu tutanakta başvuru dilekçesi ekinde sunulacağı; müvekkil şirketin uğradığı zarar ilk etapta itfaiye tarafından tespit edildiği; tespit edilen bu zararlar dışında aynı zamanda müvekkil iş yeri süregelen faaliyetini devam ettirememiş olup iş düzeni bu sebeple aksama yaşadığı; söz konusu zararın tespiti amacıyla ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti davası açılmış ve zarara uğrayan 2 adet Ford Markalı Transit Model Ticari Nakliye Aracı ( eksper incelemesi yapılmaktadır) 1 adet Forklift; 2 adet Elektrikli İstif Makinesi; 4 adet Sanayi Tipi ... Kesim- Dilimleme Makinesi;1 adet ... Katlama Makinesi ( sanayi tipi);1 adet Kapak Bant Makinesi ( sanayi tipi);1 adet kompresör;1 adet kaynak makinesi;aynı zamanda 450 ton ... Ambalaj film (..., Çift eksenli Yönlendirilmiş Polipropilen.); 2000 koli ( 40.000 adet ) ...Kapak Bantları (Plastik poşet, tekstil torbaları ve benzeri ... poşet ambalajların ağız kapamasında kullanılır.); muhtelif marka Ofis bilgisayarları, mobilya takımları, mutfak araç gereçleri ve beyaz eşyaları, ofis eşyaları vs. yukarıda sayılanlar meydana meydana gelen hasarların; iş yeri içerisinde bulunan büyük küçük her türlü makinelerin hasara uğrayıp uğramadığının, çalışabilir hale gelene kadar şirketin uğrayacağı zararları ve çalışabilir hale getirebilmek için yapılacak masrafların çalışanlar ve şirket sahibi tarafından kullanılan her türlü elektronik eşyaların, iş yeri binasının uğradığı zarar ve yenilenmesi sürecinde yapılacak masrafların, hasara uğrayan ürünlerin tedarik edilme süresince müvekkil firmanın uğrayacağı zararları, siparişi alınan ve teslim edilememiş malların uğradığı hasarın tespiti; iş yerinin işleyişinin eski haline gelene kadar geçecek sürecin ve bu süreç içerisinde yapılacak her türlü masrafların, binanın yenilenmesi, sel suyunun temizlenmesi, hasara uğrayan makinelerin ve araçların tamir edilmesi süresi boyunca yapılacak araç ve makine kiralama ücretlerinin tespit ile teslim edilemeyen siparişlerin, bu süre içerisinde muhtemel gelecek siparişlerin tedarik edilmemesi ile öngörülecek kar kaybının, menkul sahibine ödenecek kira ve çalışanlara yapılacak maaş ödemelerinin tespiti için bilirkişi incelemesi talep edilmiş olup söz konusu dosyada inceleme hala devam ettiği; müvekkil şirkete ait depodaki malların zayi olmasından dolayı siparişi alınmış ürünler teslim edilemediği, makinelerin ve araçların bozulması sebebiyle yeni sipariş alınamamış aynı zamanda var olan siparişler de hazırlanamamış olup iş yerinin işleyişi büyük ölçüde aksamaya uğramış ticari itibarı da zarar gördüğü; sel felaketi sebebiyle siparişi aldığı ürünleri tedarik edemediği, yeni siparişler de alamadığı; marka kalitesine zarar verdiği; bu süreçte aynı zamanda çalışanlar fazla mesai yaptığı, kira ve maaş ödemeleri biriktiği; şirket araçlarının da su altında kalması sebebiyle teslimatlar yapılmadığı, aile giderlerinde aksamalar olduğu, çocukların eğitim hayatına ilişkin yapılması gereken ödemeler vaktinde yapılamadığı; tüm bu olumsuzluklar beraberinde müvekkilimin kendisi ve ailesi de psikolojik olarak oldukça yıprandığı; söz konusu sel felaketinin gerçekleşmesinde İdarenin, bakım ve sorumluluğunda olan derenin yeterli tedbir almadığı ve tam kusurlu olduğu açıkça ortadadır. ... Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanun'un 2. Maddesi gereği söz konusu yağmur yağışında ... Deresinin yeterli onarım ve bakımının yapılmamış olmasından dolayı taşarak müvekkil iş yerine dolmasından sorumlu olduğu; 5393 sayılı Belediye Kanunun Belediyenin görev ve sorumlulukları başlıklı 14. Maddesinde dere ve barajların ıslahı ve güvenliği hususunda ilgili kurum ve kuruluşun düzeni sağlama zorunluluğu bulunmaktadır. 5393 sayılı Belediye Yasasının 15/e maddesinde de; Müktesep haklar saklı kalmak üzere; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek belediyenin görevlerinden olduğu; yaşanan sel felaketinde derenin taşmasındaki sebep dere üzerinde ...'nin gerekli ıslah çalışmalarının yapmamasından kaynaklandığı; fotoğraflarda da görüleceği üzere dere boyunca koruma duvarı olarak dikilmesi gereken duvar taşları dere boyunca gelişi güzel şekilde bırakıldığı; dere kenarları güvenli alan olacak şekilde çevrelenmediği; bu sebeple yükselen su müvekkil firma merkezine ve komşu şirketlere doğru taştığı; müvekkilin yaşadığı elem ve üzüntü nedeniyle idarenin manevi tazmin sorumluluğu bulunduğu; müvekkil, bu süreçte fazla mesai yapılmasını talep ettiği kimi çalışanları, şirket araçlarının da su altında kalması sebebiyle teslimatlar yapılmadığında ise müşterileri ile sorunlar yaşadığı bunun sonucunda günlerce iş ilişkilerine odaklanamadığı ailesinin iş yerine gelmesini dahi istemediği bu nedenle idareden 80.000,00 TL manevi tazminat talebi bulunduğu; zararların tespiti için açılan ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası inceleme devam ettiği; işbu sebeplerden ötürü fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalması kaydıyla değişik iş dosyası kapsamında yapılan incelemenin sonuçlanması beklenmek kaydıyla şimdilik muhtelif zararlardan ötürü fazlaya dair haklarımız ve alacaklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminat( fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kadıyla), sürecin yürütülmesi esnasında psikolojik olarak oldukça yıpranan müvekkil için 80.000 TL manevi tazminat bedelinin kurumunuz tarafından tarafımıza ödenmesini talep neticeten fazlaya dair haklarımız saklı kalması kaydıyla davamızın kabulü ile, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş dosyasının bekletici mesele yapılmasına, Meydana gelen sel baskını sonucunda ortaya çıkan hasarın olay tarihi olan 05.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline; Sürecin yürütülmesi esnasında psikolojik olarak oldukça yıpranan ... için 80.000,00 TL manevi tazminatın, 5.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. SAVUNMA/Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davada adli yargının görevli olmadığı, idari yargının görevli olduğu, tam yargı davası niteliğinde olduğundan ...'nde davanın açılması gerektiği; keza, işbu davada idarenin ve davacının tacir olduğu kabul edilmesi ihtimalinde, görevli mahkeme ... Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, ayrıca dava dışı sigortalı da tacir olduğu; davanın görevsizlik ve yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiği, zaman aşımı ve hak düşürücü süre sebebiyle usulden ve esastan davanın reddini talep ettiği, müvekkili idarenin yetki ve sorumluluğunda bulunmayan yağmursuyu hattından kaynaklı hasardan İdareye yükletilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, her idarenin yetki ve sorumluluk alanı kanun ve yönetmeliklerle çizildiği, dava konusu olay yağmur suyu ile ilgili olduğu ve müvekkili idare ...'nin yağmur suyu ile ilgili doğrudan bir yetkisi ve sorumluluğu bulunmadığı dolayısıyla müvekkil idareye yöneltilen bu davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiği, 05.09.2023 tarihinde yağan yağmurun şiddeti olağanın çok üstünde olup, yaşanılan sel afet boyutuna ulaşmış ve kaçınılmaz bir hale dönüştüğü, meydana gelen hasarda müvekkil idarenin herhangi bir kusuru olmamakla birlikte ortada bir mücbir sebebin varlığının kabulünün gerektiği açık ve net olduğu, taşkın sınırlar içerisinde çarpık yapılaşmalar nedeniyle selin tahribatının arttığı idarenin kusurunun bulunmadığı; manevi tazminat şartları oluşmadığı; olayın davacının kişiliğinin zedelenmesine sebep olunduğunun açık delillerle ispat edilmesi gerektiği; idarenin hizmet kusurundan meydana gelen bir olay olmadığı, ayrıca ekte sunulu emsal mahkeme kararlarında da idarenin yağmur sularının uzaklaştırılması ve sel felaketlerinde sorumlu tutulamayacağı açıkça görülmekte olduğu, maddi tazminat ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığı, idare açısından davanın reddini neticeten davanın husumeten ve esastan reddine, yargılama gideri ve masraflarının davacı üzerine bırakılmasına, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava konusunun, 05.09.2023 tarihinde ... ilçesinde meydana gelen aşırı yağış sonucunda davacının ...adresinde bulunan iş yeri ve depo merkezine menekşe deresinin taşmasından dolayı yükselen sel suyu taşmış ve iş yerine taşan su 1.5 - 2 metre yükseklik civarına ulaştığı, Bu sebeple davacıya ait depo ve üretim tesisinde oldukça büyük hasar meydana geldiği, içerisinde bulunan taşınır ve taşınmaz tüm mallar zarar gördüğü, çoğu kullanılamaz hale geldiği iddiaları ile İdarenin kusurlu işleminden kaynaklı olduğu iddia edilen ortaya çıkan zarardan kaynaklı Meydana gelen sel baskını sonucunda ortaya çıkan hasarın olay tarihi olan 05.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL( ONBİN TÜRKLİRASI) maddi tazminatın davalıdan tahsili, Sürecin yürütülmesi esnasında psikolojik olarak oldukça yıprandığı iddia edilen ... için 80.000,00 TL ( SEKSENBİNTÜRKLİRASI manevi tazminatın, 05.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili istemli maddi ve manevi tazminat davasıdır. ... 18. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03/10/2024 tarih ...E.... K. sayılı kararı ile ''Davalı kamu kurumu olup kamu hizmeti niteliğindeki çalışmalarını özel hukuk kuralları kapsamında yapmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 16'ya göre; Kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlarının dahi tacir sayılacakları belirtilmiştir.2560 sayılı İ... Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunda, ... Genel Müdürlüğü'nün genel kurul, yönetim kurulu ve genel müdürlük ile yönetileceği, denetçileri vasıtasıyla denetleneceği, yıllık çalışma ve yatırımlarının bilançolarda belirlenerek genel kurulun onayına sunulacağı ve bütçesinin kamu iktisadi teşebbüslerinde uygulanan bütçe formülünde düzenleneceği belirtilmiştir. Bu kapsamda davalı ... tacir olduğu, davalı ...'nün de 2560 sayılı Kanun kapsamında bir kamu kurumu olduğu ve kamu hizmeti yaptığı ancak, çalışmalarının özel hukuk hükümlerine bağlı bulunduğu ve tacir sıfatını taşıdığı kabul edildiğinde davalının haksız eylem teşkil eden faaliyetinden kaynaklanan bu uyuşmazlığın da yerleşik yargısal uygulamalarda görüldüğü gibi, adli yargı yerinde çözümlenmesi gerekir (HGK’nın 21/09/1983 gün ve 1..; ... ile 29/11/1995 gün ve ...; ... sayılı kararları). Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesi hükmü gereğince, ticari şekilde işletilen müesseseyi ilgilendiren bütün işlem, eylem ve işler ticari işlerdendir.Somut uyuşmazlıkta, davacı taraf ... ŞİRKETİ ve Davacı şirketin kurucusu iş yeri sahibi şirket yetkilisi diğer davacı ... tacir olduğu gibi, davalı ...'nin de 2560 sayılı Kanun'a göre faaliyetlerini özel hukuk hükümleri dahilinde yürüten ve TTK'nın 16/2. maddesi anlamında tacir sayılan tüzel kişidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... esas, ... karar ve 15.06.2012 tarihli ilamında da belirtildiği üzere davalı ... Genel Müdürlüğü'nün tacir olduğu, Bu durum karşısında, TTK'nun 3, 4, 5, 16/2 maddeleri ve 2560 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davalı ...'nin tacir olduğu, davacının iddia ettiği olayın ise haksız fiil niteliğinde olduğu, dava konusu kazanın tacirler arası haksız fiil niteliğinde olduğu, dava konusu olayın davacı ve davalı tarafların ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan dava olduğu anlaşılmakla, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1 maddesine göre; her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. Aynı kanunun 5. maddesinde ise; aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu belirtilmiş olup, T.T.K.nun 5.maddesi hükmü uyarınca uyuşmazlığın çözümü Asliye Ticaret Mahkemesi'nin iş alanına dahil bulunmaktadır. Tazminat davasının ticari dava olduğu gözetilerek; Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı'' şeklinde verildiği anlaşılmıştır. Görevsizlik kararı sonrası mahkememizin işbu esasını alan davada mahkememizin ara kararları doğrultusunda davacı vekiline talep edilen maddi zararları somutlaştırması ve harca esas değerlerini HMK m.31 kapsamında açıklaması için süre verildiği ve davacı vekili tarafından 17/12/2024 ve 11/03/2025 tarihli beyan dilekçelerinde somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında açıklamada bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin 14/05/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın mali müşavir; inşaat mühendisi, makine mühendisi, meteoroloji uzmanı bilirkişiden oluşan heyet tevdi ile ... 2. Sulh hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif ve alınan bilirkişi raporu da incelenmek suretiyle dava konusu olayın doğal afet olup olmadığı; davacı şirkete ait işyerinde zararın oluşmasını engelleyecek yeterli önlem alınıp alınmadığı; zarar var ise zararın iş bu 05/09/2023 tarihinde meydana gelen sel nedeniyle oluşup oluşmadığı; 2 adet ... Markalı Transit Model Ticari Nakliye Aracı ; 1 adet Forklift ;2 adet Elektrikli İstif Makinesi;4 adet Sanayi Tipi ... Kesim- Dilimleme Makinesi ;1 adet ... Katlama Makinesi ( sanayi tipi);1 adet Kapak Bant Makinesi ( sanayi tipi);1 adet kompresör ;1 adet kaynak makinesi;Sıcak yapıştırma Makinesi;Bobin kesme Makinesi;450 ton ... Ambalaj film;2000 koli(40.000 adet ) ... Kapak Bantları; Muhtelif marka Ofis bilgisayarları, mobilya takımları ( 1 adet 2’li ve 2 adet Tekli Deri Koltuk; Mutfak dolapları, Derin Donduruculu Buzdolabı; Ofis Odalarının Zemin Laminat Parkesi; Oda Amerikan Panel Kapı 2 adet; mutfak araç gereçleri ve beyaz eşyaları; ofis kırtasiye eşyaları; 2 adet diz üstü bilgisayar; 3 adet masa üstü bilgisayar; masaüstü bilgisayar kasaları, klavye ve fareleri, 3 adet yazıcı; 2 adet şirket cep telefonu yönünden zararın sel nedeniyle meydana gelip gelmediği zarar var ise makinelerin eskime payı ve sovtaj bedeli indirimi yapılarak zararın tespitinin istenilmesine; İş yeri içerisinde bulunan büyük küçük her türlü makinelerin çalışabilir hale gelene kadar şirketin uğradığı zararları ve çalışabilir hale getirebilmek için yapılan masraflar; iş yeri binasının uğradığı zarar ve yenilenmesi sürecinde yapılan masraflar;hasara uğrayan ve geç teslim edilmek zorunda kalınan 30 ton civarında ambalaj ve ... Kapak Bantları ürünlerin tedarik edilme süresince müvekkil firmanın uğradığı zararlar, depodaki malların zayi olmasından dolayı siparişi alınmış teslim edilemeyen (hazırlanmış zayi olmuş ve tekrar hazırlanmış) 10 ton civarında ... ambalaj ve ... Kapak Bantları;iş yerinin işleyişinin eski haline gelene kadar geçen sürecin ve bu süreç içerisinde yapılan her türlü masrafların, binanın yenilenmesi ve sel suyunun temizlenmesi hasara uğrayan makinelerin ve araçların tamir edilmesi süresi boyunca yapılacak araç ve makine kiralama ücretleri ile geç teslim edilmek zorunda kalınan siparişlerin gecikme bedelleri , bu süre içerisinde şirket işleyişine ara verilmiş olup muhtemel gelecek siparişlerin tedarik edilmemesi ile öngörülecek kar kaybının, menkul sahibine ödenecek kira ve çalışanlara yapılacak maaş ödemeleri yönünden davacı şirket 2022-2023 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmak suretiyle iş bu zarar kalemleri yönünden ticari defterlerde yer alan kayıtlar incelenmek suretiyle rapor taznzim edilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda Meteoroloji Yük. Mühendisi ..., Makine Yük. Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve mali müşavir ...'den alınan 28/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, METEOROLOJİK DEĞERLENME: T.C. Çevre Şehircilik ve İklim değişikliği Bakanlığı, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün, ... sayı ve ... tarihli yazısı ve ekleri incelenmiştir. Olay yerine en yakın Meteoroloji ölçüm istasyonu ...meteoroloji istasyonudur. Bu istasyona ait yağış değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir. Bu tablodaki verilere göre 5/9/2023 günü lokal saatle 18:51 ve 20:51 saatlerinde kısa sürede 112.72 mm/metrekare (kg/m2) yağış düşmüştür. Aynı günün (5/9/2023) toplam yağış miktarı aynı tablonun altında 92.8 kg/m2 olarak belirtilmiştir. Günlük toplam yağış miktarı bir sonraki günde gösterilir. Bu nedenle 6/9/2023 tarihine konmuştur. Gene ...Müdürlüğünün Olay günü hakkındaki Fevk Raporu (KRIB - 17064) da hadisenin Başlama Tarihi 05 Eylül 2023 Salı 18:30 Bitiş Tarihi 05 Eylül 2023 Salı 22:30 Olay Tanımı 43- Şiddetli yağış _ Sel _ Su baskını şeklinde tanımlanmıştır. Bu raporda özetle şöyle denilmiştir; ...’da 05 Eylül 2023 günü akşam saatlerinde başlayan sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış nedeniyle İstanbul'un Avrupa yakasında sel ve su baskını olayları meydana gelmiştir. Etkili olan yağış nedeniyle birçok ev ve iş yerini su basmış, altgeçitlerde ve yollarda meydana gelen göllenme sebebiyle yollar ulaşıma kapanmış araçta mahsur kalanlar olmuştur. Bu kapsamda 112 acil çağrı merkezine 1.150,belediyelere ise 2.540 su baskını ihbarı alınmıştır. Başakşehir ve ... ilçelerinde birer olmak üzere iki kişi hayatını kaybetmiş, 12 kişi de yaralanmıştır. 05/09/2023 09.00 Lokal ile 06/09/2023 09.00 Lokal Saatleri Arasında Bazı Merkezlerde Ölçülen 24 Saatlik Yağış Toplamları: ... :28,6 mm Meteoroloji Genel Müdürlüğünün aşağıda verilen “Yağış Şiddeti” listesinde belirtilen değerler 12 saatlik toplam yağışları göstermektedir. Olay günü toplam yağış 2 saat içerisinde meydana gelmiştir. Dolayısıyla Aşırı ve Çok Şiddetli bir yağıştır. Dosyada mevcut olan Meteorolojik verilerin incelenmesi sonucunda hasarın meydana geldiği 05.09.2023 tarihinde, ... konumundaki görüşüm aşağıdadır. Yağış verilerine bakıldığında en şiddetli yağışın olayın olduğu yerde meydana geldiği anlaşılıyor. Zira yağış istasyonlarının verilerine bakıldığında en şiddetli yağışın 82.3 kg (2 saatte) ile ... istasyonunda ölçüldüğü görülmektedir. MGM nin sınıflamasına göre yağış süresinide düşündüğümüzde Olay yerinde AŞIRI YAĞIŞ meydana gelmiştir. Yağış Şiddeti (MGM web sayfasından alınmıştır) Hafif Yağış 1- 5 mm Orta Kuvvette Yağış 6- 20 mm Kuvvetli Yağış 21- 50 mm Çok Kuvvetli Yağış 51- 75 mm Şiddetli Yağış 76-100 mm Aşırı Yağış 100 mm üzeri Not: 12 Saatlik periyotta miktara bağlı değerlendirme yapılmıştır(MGM) Tüm bu incelemeler sonucunda 5/9/2023 tarihinde zararın meydana geldiği yerdeki meteorolojik veriler olay yerinde afet boyutunda su baskınları olduğu kanaatindeyim. Bu durum mücbir sebep olarak tanımlanabilir. HASAR DEĞERLENDİRMESİ: Yukarıda 4.a Bölüm başlığında davacı yanın dosyaya sunmuş olduğu faturalar sıralanmıştır. Faturalarlar dosyada mübrez D.İş dosyası karşılaştırıldığında; • 8 ve 11 nolu ... makinelerinin gayr-i faal oldukları, ...A.Ş, tarafından .... Şti adına 31.01.2024 tarihinde düzenlenen ... numaralı e-fatura'da vergiler dahil toplam tutar 240.832,08 TL olup, • Elk.Forklif makinesinin faal olduğu belirtilmiş olup aynı zamanda raporda; “…Tesisteki diğer tüm ... makinelerinin beyanına göre hasar sonrası tamir edildikleri," şeklinde de belirtilmiştir. Fotoğraf -10 daki elektrik forklift Still Marka RX20-20 model akülü forklifttir. Bu araca ait işlem olan ... Ltd. Şti, tarafından ....şti. adına 25.09.2023 tarihinde düzenlenen ... numaralı e-fatura'da vergiler dahil toplam tutar 96.000,00 TL ve ...Ltd. Şti, tarafından ...Tic Ltd.şti. adına 01.11.2023 tarihinde düzenlenen ... numaralı e-Fatura'da ile uyumlu olup Vergiler Dahil Toplam Tutar 17.337,60 TL dir. Ayrıca aracın... de kullanılamaz hale geldiğinden değiştirildiği ...Ltd. Şti tarafından ...şti. adına 23.10.2023 tarihinde düzenlenen ...numaralı e-faturadan anlaşılmaktadır. Vergiler Dahil Toplam Tutarı 145.116,14 TL olup toplam revizyonun 258.453,74 TL olduğu hesaplanmıştır . D.İş dosyasında ayrıca; “…• Dosya kapsamında hasarlı olarak ileri sürülen 450 ton ...plastik filim malzemelerin seylap nedeniyle ... plastik film top yüzlerinin ıslanarak çamur izi kaldığı, fakat yüzeylerin tazyikli su makinesi ile yıkandığında kullanılabilir oldukları, ... plastik polimer bir termoplastik olup PET le hemen hemen aynı özelliklere sahip bir malzeme olduğu, etiket, gıda paketlenmesi şişe kapakları v.b. gibi bir çok yerde kullanılmakta olan, bir malzeme olup suya dayanıklılığı olan hatta su-solvent karışımı baskı imalatında kullanılan bir üründür. ….” Şeklinde belirtmiştir. Ancak dosya kapsamından raporda Makine mühendisi bilirkişisinin görüşünün aksine 122.338,91 kg lık ... plastik film malzemenin hurdaya ayrılarak faturalandırıldığı anlaşılmaktadır. Birim fiyatı 7,00 TL/kg olup Mart 2024 tarihlerindeki plastik hurda fiyatları rayiç bedellerine uygun olduğu yapılan araştırma neticesinden anlaşılmıştır. Toplam hurda aynı zamanda sovtaj bedeli 856.372,37 TL olduğu hesaplanmıştır. Davacı yanın beyan etmiş olduğu faturaların içerisinde bulunan...Ltd. Şti., tarafından ...Tic Ltd.şti. adına 30.11.2023 tarihinde düzenlenen ... numaralı e-FATURA ‘da yeni bir forklift alındığı anlaşılmaktadır. Bunun açıklaması UN 3 Ton Lityum Akülü Forklift Triplex 4800MM 270AH şeklinde belirtilmiştir. Ancak dosya içeriğinde hurdaya ayrılmış herhangi bir forklift olduğu ne D.İş dosyasında ne de davacının beyanında bulunmamaktadır. Yeni alınan bu forklifttin davaya konu olay nedeniyle oluşan hasar olmadığı mütalaa edildiğinden hesaba katılmamıştır. Davacının “talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmasıdır.” konulu dilekçesinde beyan etmiş olduğu kalemlerden; 2 adet ... Markalı Transit Model Ticari Nakliye Aracı (şimdilik toplam 600 TL) Ekspertiz Raporları bulunmamaktadır...Davacının beyan ettiği ancak gerek onarım bedeline ilişkin herhangi beyanı olmaması Gerekse varsa hurdaya ayrılanın marka ve modeli beyan edilmediğinden diğer hasar kalemleri hakkında görüş bildirilememiştir. Dosya kapsamından 450 ton ... Ambalaj filminden sadece 122.338,91 kg lık ... plastik film malzemenin hurdaya ayrılarak faturalandırıldığı anlaşılmaktadır. Bunun sovtaj bedeli ise 856.372,37 TL olduğu hesaplanmıştır. 6100 sayılı HMK m.222/1 gereği ticari defterlerde yapılan incelemeye göre ; Davacının 2023 ve 2024 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu görüldüğü, davacı ... Şti'nin yasal defterinde yapılan incelemeye göre; ... D.İş raporunda tespit edilebilen zararın 742.052,46 TL olduğu, ...D.İş raporunda tespit edilenlerin dışında dava ileri sürdüğü zararın 2.876.704,18 TL olduğu görülmüş olup,...D.İş Sayılı dosyada tespit edilen zarar 742.052,46 TL, ... D.İş Sayılı dosyada tespit edilenlerin dışında davacının ileri sürdüğü zarar tutarı 2.876.704,18 TL toplam, 3.618.756.64 TL, davacının beyan ettiği faturaların teknik olarak dava konusu olay ile ilgili olup/olmadığı mali açıdan tespit edilemediği görüşü bildirilmiştir. Mahkememizin 04/11/2025 tarihli ara kararı uyarınca davacı vekiline davaya konu araçlara ilişkin sigorta tarafından yapılan ödemelere ilişkin beyanda bulunmak için süre verildiği; davacı vekilinin 19/12/2025 tarihli beyan dilekçesinde özetle, kasko sigortalı bulunan ... plakalı aracımın 05/09/2023 tarihinde karıştığı kaza da, Çekme Belgeli pert olarak işlem gördüğü ... nolu dosyada rayiç bedel 900.000TL, sovtaj bedeli 496.100TL, kalan bedel 403.900,00 TL olarak 08/12/2023 tarihinde ödeme yapıldığı; araç 05.09.2023 tarihinde pert olmuş olup, pert ödemesi 3 ay sonra yapılmıştır. Bu süre içerisinde müvekkil şirket araç kullanamadığından bahisle beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Davacılar vekili 14/01/2026 tarihli bedel artırım dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde 5.000 TL talep edilmiş olan maddi tazminat bedelinin 60.000 TL olarak arttırılması, dava değeri artırım dilekçesinin kabulü ile yukarıda artırımı yapılan maddi tazminat alacağına ait olduğu yıllardan itibaren işleyecek ticari faizi ile, ayrıca vekalet ücreti ve yargılama gideri ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ...'nın kurucusu olduğu diğer davacı şirket olan ...'in bulunduğu ...adresinde 05/09/2023 tarihinde Menekşe deresinin taşması nedeniyle yaşanan sel felaketinde derenin taşmasındaki sebep dere üzerinde ...'nin gerekli ıslah çalışmalarının yapmamasından kaynaklandığı; koruma duvarı olarak dikilmesi gereken duvar taşları dere boyunca gelişi güzel şekilde bırakıldığı; dere kenarları güvenli alan olacak şekilde çevrelenmediği; bu sebeple yükselen su müvekkil firma merkezine ve komşu şirketlere doğru taştığı, davacı şirkette yer alan ve ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce ...D.İş sayılı dosyasında tespit edilen makine- eşyalara ilişkin maddi zarar ile davacı gerçek kişi yönünden manevi zararın tazmini amacıyla iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nce ...D.İş sayılı dosyasında 03/10/2023 tarihinde olay yerinde keşif icra edildiği; inşaat bilirkişi görüşünde "dava konusu fabrikada ve çevresinde yapılan incelemeler ve görgü tanıklarının beyanları sonucunda 05/09/2023 tarihinde ... İlçesinde aşırı yağış sonrası ... taşkına neden olduğu, dere kenarlarındaki su tutucu beton istinat duvarlarının (fotoğraf-15) bir bölümünün de yerinde olmaması nedeniyle dere yatağından taşan suyun kontrolsüz biçimde akışa geçmesi nedeniyle dava konusu fabrikanın depo ve üretim bölümümde su baskınına neden olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu fabrikanın üretim bölümünde yapılan incelemede zeminde ve duvarlarda su baskınının izleri görülmüştür (Fotoğraf-13 ve fotoğraf-14) Fabrika üretim alanında zeminden 130cm yüksekliğinde suyun biriktiği duvardaki izlerden tespit edilmiştir. Fabrika depo alanında da sel sularının izleri fabrika dış cephesinde de görülmüştür. Fabrika üretim alanına giren sel sularının çamur, toprak vb. malzemeyi içeriye taşıyarak zemin kaplaması üzerinde biriktiği, duvarda ise boya kaplamasına hafif derecede hasar verdiği tespit edilmiştir. Zemin kaplaması üzerinde biriken çamur, toprak malzemenin sel sonrasında temizlenmiş olduğu görülmüştür. " dere kenarlarındaki su tutucu beton istinat duvarlarının (fotoğraf-15) bir bölümünün de yerinde olmaması durumunun sel felaketi öncesinde olup olmadığı hususu tespit edilmeden ve görgü tanıkları ifadesinin mahkemece dinlenen tanık kapsamında olmadığından denetimi mümkün olmayacağından hükme esas alınmamıştır. 05/09/2023 tarihli sel felaketine ilişkin ...'ye yazılan müzekkere cevaplarında 06/09/2023 tarihinde sel baskını kaydının tespit edildiği; herhangi atıksu ve içmesuyu arıza kaydına rastlanmadığı; su baskını yaşanan yerlerin ana arter olması nedeniyle ... sorumluluğunda olduğundan bahisle cevap verildiği görülmüştür. 2560 sayılı Yasanın 25. maddesinde "Yağmur sularının uzaklastırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesisleri isletilmesi, gerekli harcamalar ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla ... tarafından yerine getirilir. Bu tesislerin yapılması veya işletilmesine ilişkin harcamalar tarifelere dahil edilemez" şeklinde düzenleme getirilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabında "... verileri değerlendirilmiştir. 05.09.2023 tarihi saat 09:00 ile 06.09.2023 tarihi saat 09:00 arasında ..., ... ve ... istasyonlarında 0.0 mm, ... istasyonunda 125.1 mm(kg/m²) günlük toplam yağış ölçülmüştür. Yağış şiddet-süre-tekerrür analizine göre; ... istasyonlarında 05.09.2023 tarihinde ölçülen yağışlar şiddetli yağış karakteri göstermemekte olup her yıl görülme ihtimali olan yağışlardır. ... istasyonunda 05.09.2023 tarihi saat 18:51 ile 20:51 arasındaki 2 saatlik standart sürede ölçülen 112.72 mm şiddetli karakterdeki yağış ile 3, 4, 5, 6, 8, 12 ve 18 saatlik standart sürelerde ölçülen şiddetli karakterdeki yağışların tekerrür periyodu (tekrar görülme ihtimali) 200 yıl üzerinde hesaplanmıştır. Yağış kısa süre ve mesafelerde değişkenlik gösteren meteorolojik bir parametredir. Yağışın olası zararlı etkileri sadece miktar ve şiddetine bağlı değildir, topografik yapı, bitki örtüsü ve toprak yapısı, eğim, alt ve üst yapı gibi birçok faktöre bağlı olarak değişmektedir. ... Meteoroloji Gözlem İstasyonuna ait yağış şiddet-süre-tekerrür analizleri, civardaki meteoroloji istasyonlarımızın kayıtları ve Meteoroloji 1. Bölge (İstanbul) Müdürlüğünce hazırlanarak Genel Müdürlüğümüze ulaştırılan 05.09.2023 tarihli fevk (olağanüstü olay) raporu ekte sunulmuştur. " davaya konu olay günü olağanüstü olay niteliğinde sel felaketi yaşandığı anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesine davalının sel felaketi nedeniyle derenin ıslah projesine uygun yapılmaması nedeniyle iş bu tazminat davasını açtığı anlaşılmakla, Meteoroloji Genel Müdürlüğü müzekkere cevabında 05.09.2023 tarihli fevk (olağanüstü olay) kapsamında sel felaketinin yaşandığı; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda meteoroloji uzmanı tarafından yapılan tespit incelendiğinde “Yağış Şiddeti” listesinde belirtilen değerler 12 saatlik toplam yağışları gösterdiği; olay günü toplam yağış 2 saat içerisinde meydana geldiği, dolayısıyla aşırı ve çok şiddetli bir yağış olup yağış verilerine bakıldığında en şiddetli yağışın olayın olduğu yerde meydana geldiği; yağış istasyonlarının verilerine bakıldığında en şiddetli yağışın 82.3 kg (2 saatte) ile ... istasyonunda ölçüldüğü görülmektedir. ... nin sınıflamasına göre yağış süresi de düşündüğümüzde olay yerinde aşırı yağış meydana geldiği; olay yerinde afet boyutunda su baskınları olduğu ve bu durum mücbir sebep olarak tanımlanabileceği tespit edilmiştir. HGK ... tarih ve ... Esas 2018/1259 Karar sayılı ilamında özetle,"... Bu noktada “mücbir sebep” kavramı üzerinde kısaca durulmasında fayda vardır.Mücbir sebep, sorumlu veya borçlunun faaliyet ve işletmesi dışında meydana gelen, genel bir davranış normunun veya borcun ihlâline mutlak ve kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağanüstü bir olaydır (Eren, F.: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Ankara 2017, s. 582). Deprem, sel, yangın, salgın hastalık gibi doğal afetler mücbir sebep sayılır. Yukarıdaki açıklamadan da anlaşılacağı gibi mücbir sebebin bir takım unsurları vardır. Öncelikle mücbir sebep, zorlayıcı bir olaydır. Bu olay doğal, sosyal veya hukuki bir olay olabileceği gibi insana bağlı beşeri bir olay da olabilir. Bu olay, zarar verenin faaliyet ve işletmesi dışında kalan bir olay olmalıdır. Mücbir sebep nedeniyle zarar veren, bir davranış normunu veya sözleşmeden doğan bir borcu ihlal etmiş olmalıdır. Yine mücbir sebep, davranış normunun ihlali ya da borca aykırılığın sebebi olmalı ve kaçınılmaz bir şekilde buna yol açmış olmalıdır. Kaçınılmazlık kavramı, mücbir sebep yönünden karşı konulmazlık ve önlenemezlik kavramını da kapsar. Mücbir sebebin bir diğer unsuru ise öngörülmezliktir." Adana BAM 3. HD ... Esas ... Karar sayılı ilamında özetle " ... Keza, ... İlinde 29.12.2016 tarihinde aşırı yağmur yağışından dolayı sel felaketinin yaşandığı, meteorolojik verilerin incelenmesinden olay tarihindeki yağışın “aşırı yağış” kapsamında olduğu, davalının ... adresindeki iş yerinde alınan önlemlere rağmen su bastığı, İş yeri sahibinin su baskınına karşı gerekli önlemleri aldığı, Meydana gelen olayın mücbir sebebin “sorumlu veya borçlunun faaliyet ve işletmesi dışında meydana gelen, genel bir davranış normunun veya borcun ihlâline mutlak ve kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağanüstü bir olay” tanımına uyduğu, mücbir sebebin unsurlarını taşıdığı, bu nedenle davalı şirket açısından illiyet bağının kesilmesi nedeniyle davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceği, ....dava konusu olayın mücbir sebep olarak değerlendirilebileceği dolayısıyla zarar ile kusur arasındaki illiyet bağının kesildiği anlaşılmıştır. " dikkate alındığında sel baskınının zararın oluşumunda illiyet bağını kesen ve mücbir sebep niteliği taşıyan bir olay olduğu, doğal afet niteliğinde olduğu bu durumun mücbir sebep niteliği taşıdığı, zarar ile kusur arasındaki illiyet bağının kesildiği anlaşılmakla davalının ayrıca hukuki sorumluluğuna gidilemeyeceğinden davacının işyerinde meydana gelen maddi zararı davalıdan talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Davacı gerçek kişi yönünden ayrıca manevi tazminat talebinde bulunulduğu anlaşılmakla Türk Borçlar Kanunu'nun 58. Maddesinde ise "Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir." düzenlemesi mevcuttur. Maddi tazminat kapsamında davalının illiyet bağını kesen mücbir sebep bulunduğu anlaşılmakla yasal şartlar oluşmadığından davacının manevi tazminat kapsamında talepte bulunamayacağından iş bu istemi yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcının peşin yatırılan 1.536,98 TL harç ve 950,00 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 1.754,98 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince maddi tazminat yönünden reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ... Tic. Ltd. Şti'den tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 4-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince manevi tazminat yönünden reddedilen kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 28/01/2026

KATİP ¸e-imzalıdır

HAKİM ¸e-imzalıdır

Atıf: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2024/727, K. 2026/67, T. 28.01.2026, www.arakarar.com/karar/istanbul-1-asliye-ticaret-mahkemesi-2024-727-e-2026-67-k-ca1f630afe19