İlk Derece Mahkemesi 2024/580 E. 2026/86 K.

T.C. ANTALYA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/580 Esas KARAR NO : 2026/86

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) DAVA TARİHİ : 12/11/2019 KARAR TARİHİ : 09/02/2026

Mahkememizin ... gün ve .../... Esas-.../... karar sayılı ilamının Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .../... tarih ve .../... Esas-.../... Karar sayılı ilamı ile kaldırılmış olmakla, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı karşı davalı dava dilekçesinde davalı ile aralarında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını müvekkilinin yapı denetim firmasından kaynaklı gecikme dışında inşaatı bitirip teslim ettiğini ancak hak edişinden olan bir dairenin kendisine verilmediğini belirtmiş bu taşınmazın adına tescilini ve gecikme tazminatı verilmesini talep etmiştir. Davalı birleşen dosya davacı vekili cevap dilekçesinde davacının inşaatı belirlenen tarihten daha geç teslim ettiğini, taşınmazda eksik ve ayıplı işlerin olduğunu davacının taşınmazı hak etmediğini belirtmiş ayrıca KDV ve tüm giderlerin müteahhite ait olduğu kararlaştırılmasına rağmen davacının eksik fatura kestiğini müvekkilinin KDV zararı olduğunu, ayrıca geç teslim nedeniyle kira kaybı olduğunu belirtmiş karşı davasıyla ayıplı eksik iş bedelleri, KDV alacağı ve geç teslim nedeniyle kira kaybı alacağını talep etmiştir. Arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür. Mahallinde bilirkişi heyetiyle keşif yapılmış; keşifte dinlenen tanık ... tarafları tanıdığını gecikmenin yapı denetim firmasından kaynaklandığını taraflar arasında malzeme farklılıkları nedeniyle anlaşmazlık olduğunu bildiği kadarıyla kullanılan malzemeler için karşı tarafın sözlü onayının alındığını eksik malzemelerin parasının verilmesinin teklif edildiğini ancak kabul edilmediğini beyan etmiş; Tanık ... inşaatın mobilya işlerini yaptığını TV ünitelerini de yapmasının kararlaştırıldığını modeller için geri dönüş olmadığından bunların yapılmadığını onun dışında bir eksiğin olmadığını beyan etmiş; Tanık ... inşaatın PVC işlerini yaptığını sözleşmeden farklı olarak ... ürünlerini kullanmayı teklif ettiklerini karşı tarafın da bunu kabul ettiğini beyan etmiş; Tanık ... dava konusu binada oturduğunu 2018 yılı ... ayında taşındığını taşınan ilk kişinin kendisi olduğunu taşındığında üst kat balkon korkuluklarının olduğunu ancak alt kattakilerinin olmadığını, evde musluk kapı kolu gibi bazı eksikliklerin olduğunu duvarda kaba sıva olmadığını sadece tuğla üzeri alçı olduğunu beyan etmiş; Tanık ... 2019 yılı ... ayında buradan daire bakmaya geldiğini, bahçede otomatik kapı il binada asansörün olmadığını, duvar kağıdının, dolap alt kısımlarının olmadığını seramiklerin farklı göründüğünü bunun gibi bazı eksiklerin olduğunu beyan etmiştir. Alınan ilk rapor taraf iddialarını aydınlatmaktan uzak ve hüküm kurmaya elverişli görülmediğinden yeni bir heyetle keşif yapılmış alınan asıl ve ek raporlar sonucu ayıplı eksik iş bedelinin ... TL, kira kaybının ... TL KDV farkının ... TL olduğunun bildirildiği görülmüştür. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe Eldeki asıl dava kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği tapu iptal ve tescil ile gecikme tazminatı talebi karşı dava ise geç teslim nedeniyle kira kaybı, KDV farkı alacağı ve eksik ayıplı iş bedeli alacağı talebidir. Asıl davacı vekili gecikmenin kendilerinden kaynaklanmadığını, inşaatın sözleşmeye uygun şekilde bitirildiğini savunmuş karşı davalı ise teslimin geç ve ayıplı - eksik yapıldığını, faturanın eksik kesilerek KDV zararına sebep olunduğunu öne sürmüştür. Taraflar arasındaki sözleşme her iki tarafın da kabulündedir. Sorun teslimin geç yapılıp yapılmadığı, geç yapılmışsa bundan kimin sorumlu olduğu, inşaatta eksik ayıplı iş olup olmadığı geç teslim nedeniyle tarafların bir zararı olup olmadığı ve KDV'deki farktan kimin sorumlu olduğu noktalarında toplanmaktadır. Davacı yüklenici olarak eseri sözleşmeye uygun şekilde, belirlenen zaman içinde tamamlayıp teslim etmek zorundadır. Aksi halde gecikmeye bağlı zararlardan sorumlu olur. Bir taşınmazın teslimi ise onun iskanının alınması ile olur. Gerek davacının da kabulünde olduğu gerekse de sözleşme ve iskan tarihi dikkate alındığında taşınmazın geç teslim edildiği ortadadır. Davacı bundan dava dışı yapı denetim firmasını sorumlu tutmuştur ancak iş sahibinin muhatabı sözleşmesinin tarafı olan yüklenicidir. Yüklenicinin mücbir sebep dışında üçüncü kişilerin kusurundan kaynaklı gecikmelerden sorumlu olmadığını beyan etmesi sözleşmelerin nispiliği ilkesi ile bağdaşmaz. Yüklenici ödemek zorunda kalacağı tazminat vs gecikmeye bağlı giderleri sorumlu üçünü kişiye rücu edebilir ancak iş sahibine karşı sorumluluktan kurtulamaz. Bu sebeple inşaatın geç teslimi nedeniyle karşı davacının kira kaybı tazminatı talebi yerindedir. Diğer yandan gerek tanık beyanları, gerekse keşifte yapılan inceleme ve tespit dosyasına göre inşaatın tam ve eksiksiz bir şekilde teslim edilmediği, ayıplı ve eksik işlerin olduğu anlaşılmış ve alınan rapora göre bunların bedeli tespit edilmiştir. Asıl dava tapu iptal ve tescil talebi olduğu, davacının sözleşmedeki bu hak edişini ancak kendi edimini tam ve eksiksiz yapması halinde öne sürebileceği, bu sebeple ayıp ve eksik iş bedellerinin öncelikle depo edilerek edimin tamamlanması gerektiğinden hareketle davacıya bu bedel tamamlatılmış, davacının tapu iptal ve tescil talebi ile karşı davacının eksik ayıplı iş bedeli talebinin kabulü şartları oluşmuştur. Yine alınan muhasebeci bilirkişi raporuna ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı taraf %18 üzerinden kesmesi gerektiği faturayı eksik keserek davalı karşı davacının zararına sebep olmuş ve bunun tazmin talebinin de yerinde olduğu değerlendirilmiştir. Tüm açıklamalar ve dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının inşaatın gecikmesine kendi kusuruyla sebep olduğu, inşaatı eksik ve ayıplı teslim ettiği bu sebeple kira kaybından sorumlu olduğu ve ayrıca gecikme kendi kusurundan kaynaklandığından hak edişinin verilmemesine bağlı olarak tazminat talep edemeyeceği; yine teslimin eksik ve ayıplı yapılıp bu eksikliğin depo kararıyla giderilmiş olması karşısında tapu iptal ve tescil şartları oluşmuşsa da davanın açılmasına davacının kendi kusurunun neden olduğu ve davalı karşı davacının asıl dava masraf ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır. Mahkememiz kararına karşı taraflarca istinaf başvurusu yapılmakla Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve .../... Esas-.../... Karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Taraf teşkili sağlandıktan sonra yargılamaya devam edilmiştir. İnşaat mühendisi bilirkişi ... ..., mimar bilirkişi ... ..., elektrik mühendisi bilirkişi ... ..., gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: HUZURDAKİ DAVADA ... kat ... nolu meskenin dava tarihi itibariyle değerinin arsa payı dahil ... TL (... Türk Lirası) olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı, BİRLEŞEN DAVADA; 1- Sözleşme gereğince yapılmayan imalat bedelinin (ortak alanlarda mal sahibine isabet eden hisse oranında bedel hesaplanmıştır) birleşen dava tarihi itibariyle ... TL+KDV (KDV dahil ... TL) olduğu, imalatın sözleşmede belirtilen şekilde yapılmamasının eksik iş olarak değerlendirildiği, 2- Sözleşmeye göre mal sahibine ... katta ... nolu, ...katta ... nolu, ...katta ... nolu ve ...katta ... nolu meskenlerin isabet ettiği, sözleşmeye göre işin bitim süresinin ... olduğu, parsele yapı izin belgesinin ... tarihinde düzenlediği, süre sonu ile iskan arasında 6 ay 27 gün gecikme bulunduğu, 4 dairede toplam kira bedelinin (dönemler itibariyle hesaplandığında) ... TLolduğu, Bilirkişi heyetinin ... tarihli ek raporunda özetle: HUZURDAKİ DAVADA ... kat ... nolu meskenin dava tarihi itibariyle değerinin arsa payı dahil ... TL (... Türk Lirası) olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı, gereğince yapılmayan imalat bedeli Malzeme, işçilik ve KDV dahil olarak hesaplanmıştır. 2.EK RAPORDA BEDELE SEHVEN KDV İLAVE EDİLMİŞTİR. Yapılmayan imalat bedelinin birleşen dava tarihi itibariyle KDV dahil ... TL, yapım yılı itibariyle KDV dahil ... TL olduğu, imalatın sözleşmede belirtilen şekilde yapılmamasının eksik iş olarak değerlendirildiği, 2- İnşaatın bitirildiği ... tarihinde yapı bedelinin: 682 m2 x ... TL/m2- ... TL +KDV (... KDV dahil ... TL) olduğu, Birleşen dava tarihi itibariyle (...) yapı bedelinin: 682 m2 x ... TL/m2- ... TL*KDV (... KDV dahil ... TL) olduğu, a- İmalatın yapıldığı dönem itibariyle hesaplama yapıldığında; 2018 yılı yapı maliyetinin KDV dahil ... TL olduğu, Mal sahibinin dairelerine ve ortak alana isabet eden imalat bedelinin: ... / ... - ... TL olduğu, İmalatın yapıldığı dönem itibariyle mal sahibinin dairelerine ve ortak alana isabet eden hissesine yapılmayan eksik iş bedelinin KDV dahil ... TL olduğu, Buna göre arsa sahibinin dairelerine ve arsa sahibinin hissesine isabet eden ortak alana yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin: ... - ... TL= ... TL olduğu, b- ... birleşen dava tarihi itibariyle hesaplama yapıldığında; 2020 yılı yapı maliyetinin KDV dahil ... TL olduğu, Mal sahibinin dairelerine ve ortak alana isabet eden imalat bedelinin: ... / ... - ... TL olduğu, Birleşen dava tarihi itibariyle mal sahibinin dairelerine ve ortak alana isabet eden hissesine yapılmayan eksik iş bedelinin KDV dahil ... TL olduğu, Buna göre arsa sahibinin dairelerine ve arsa sahibinin hissesine isabet eden ortak alana yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin: ... — ... TL- ... TL olduğu, 3- Sözleşmeye göre mal sahibine ... katta ... nolu, ...katta ... nolu, ...katta ... nolu ve ...katta ... nolu meskenlerin isabet ettiği, sözleşmeye göre işin bitim süresinin ... olduğu, parsele yapı izin belgesinin ... tarihinde düzenlediği, süre sonu ile iskan arasında 6 ay 27 gün gecikme bulunduğu, 4 dairede toplam kira bedelinin (dönemler itibariyle hesaplandığında) ... TL olduğu," sonucuna varılmıştır. Bilirkişi heyetinin ... tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: HUZURDAKİ DAVADA ... kat ... nolu meskenin dava tarihi itibariyle değerinin arsa payı dahil ... TL (... Türk Lirası) olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı, BİRLESEN DAVADA: 1- Ayıplı iş ve eksik imalat bedelinin rapor içerisinde değerlendirmesinin yapıldığı, İnşaatın biti ... tarihinde yapı bedelinin: 682 m2 x ... TL/m2- ... TL +KDV (... KDV dahil ... TL) Birleşen dava tarihi itibariyle (...) yapı bedelinin: 682 m2 x ... TL/m2- ... TL*KDV (... KDV dahil ... TL) olduğu, > İmalatın yapıldığı dönem itibariyle hesaplama yapıldığında; 2018 yılı yapı maliyetinin KDV dahil ... TL olduğu, Mal sahibinin dairelerine ve ortak alanda mal sahibinin hissesine isabet eden imalat bedelinin: ... / ... = ... TL olduğu, Açık ayıplı imalat bedelinin ... TL Eksik iş bedeli ... TL (açık ayıp eksik iş) Toplam bedelin ... TL Buna göre arsa sahibinin dairelerine ve ortak alanda arsa sahibinin hissesine isabet eden ortak alana yüklenici tarafından yapılan imalat bedelinin: ... — ... TL= ... TL olduğu, ... birleşen dava tarihi itibariyle hesaplama yapıldığında; 2020 yılı yapı maliyetinin KDV dahil ... TL olduğu, Mal sahibinin dairelerine ve ortak alana isabet eden imalat bedelinin: ... / ... = ... TL olduğu, ... birleşen dava tarihi itibariyle; Açık ayıplı imalat bedelinin ... TL Eksik iş imalat bedelinin ... TL (açık ayıp eksik iş) Toplam bedelin: ... TL, Oranın: ... / ... - %17,71 Tamamlanma oranının: 100-17,71-% 82,29 oranında olduğu, 2- Sözleşmeye göre mal sahibine ... katta ... nolu, ...katta ... nolu, ...katta ... nolu ve ...katta ... nolu meskenlerin isabet ettiği, a- 6 ay 27 günlük gecikme süresine göre tazminat bedelinin ... TL b- 5 ay 21 günlük gecikme süresine göre tazminat bedelinin ... TL c- Mal sahibine ait dairelerin elden çıkarma tarihlerine göre tazminat bedelinin ... TL olduğu" sonucuna varılmıştır. Yasal Düzenleme, deliller ve tespitler ışığında, tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu uyuşmazlığın 6098 sayılı TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı, asıl davanın yüklenicinin ...'ne dayalı tapu iptali ve tescili davası ve tazminat istemlerine ilişkin olduğu, birleşen davanın ise eksik, ayıplı iş bedeli, gecikme tazminatı ve KDV farkı alacağına ilişkin olduğu, mahkememizce verilen ilamın istinaf incelemesi sonrası kaldırıldığı, kaldırma ilamında belirtilen husular dikkate alınarak bilirkişi heyetinden ek raporların aldırıldığı, ek raporların incelenmesi ve denetlenmesinde Bam ... HD'nin kaldırma kararına uygun hazırlanan alternatifli raporun ... tarihli ek rapor olduğu anlaşılmıştır. Eksik ve ayıplı işler yönünden ... tarihli bilirkişi ek raporunda eksik ve ayıplı işlerin ayrı ayrı belirtildiği, belirtilen ayıplı işlerin tamamının açık ayıp şeklinde olduğunun rapor edildiği, raporun incelenmesi ve denetlenmesinde yapılan tespitlerin uygun olduğu, iş sahibinin vermiş olduğu özel vekaletname ile alınan genel iskan tarihinin ... ve delil tespit talebinin ... tarihli olduğu, açık ayıplar için yaklaşık 6 aylık sürenin TBK 474. Madde gereğince uygun ihbar süresi olarak kabulünün mümkün olmayacağı anlaşılmış açık ayıp niteliğindeki bu işlerin TBK 477/2 maddesi gereğince iş sahibince kabul edildiği değerlendirilmiş, depo kararına ayıplı iş bedeli dahil edilmemiş, eksik işler yönünden belirlenen depo kararına dahil edilmiştir. Davalı birleşen davacının gecikme tazminatı (kira bedeli) talebi yönünden ... tarihli bilirkişi raporunda alternatifli hesaplamanın yapıldığı, alternatifli hesapta uygun olan hesaplamanın, sözleşme konusu dairelerin sözleşmede teslimi için öngörülen süre ile iskan tarihi arasındaki dönemi kapsayan kısım olduğu, yani 6 ay 27 günlük sürenin gecikme tazminatının konusunu oluşturduğu, bu süreye karşılık gelen gecikme tazminatı bedelinin ... TL olduğu değerledirilerek bu bedel depo kararına dahil edilmiştir. Alınan muhasebeci bilirkişi raporuna ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafın %18 üzerinden kesmesi gerektiği faturayı eksik keserek davalı birleşen dosya davacısının zararına sebep olduğu anlaşıldığından KDV zararı da depo kararına dahil edilmiştir. Tüm açıklamalar ve dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davacı birleşen dosya davacısının dava konusu inşaatı eksik işlerle teslim ettiğinin yapılan yargılamada anlaşılması karşında birleşen dosya davacısının inşaatın gecikmesine kendi kusuruyla sebep vermesi nedeniyle hak edişinin verilmemesine dayalı tazminat talep edemeyeceği, bu talebinin bu sebeple reddi gerektiği, aynı kusur nedeniyle yüklenicinin, iş sahibinin kira kaybından da sorumlu olduğu anlaşılmış, birlikte ifa kuralı da gözetilmek suretiyle iş sahibinin tazminini talep ettiği zarar kalemleri depo ettirilmiş, asıl dava yönünden davanın açılmasına kendi kusuruyla sebep veren davacı olduğundan karşı taraf aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine, asıl davadaki gecikme tazminatı talebi yönünden davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmesine, birleşen davada depo bedeli dikkate alınarak birleşen dosya davacısı lehine, ıslah ile depo bedeli üzerinde talep edilen kısım için ise birleşen dosya davalısı lehine yargılama giderine hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl davanın tapu iptal ve tescil yönünden KABULÜ İLE; ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... ada ... parsel ... numaralı bağımsız bölümde davalı adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptali ile DAVACI ADINA KAYIT VE TESCİLİNE, 2-Asıl davadaki gecikme tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Asıl dava (tapu iptal ve tescil) kesinleştiğinde depo bedeli olan ... TL'nin birleşen dosya davacısına verilmesine, karar kesinleşene kadar depo bedelinin kamu bankasında üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına, 4-Asıl davada tapu iptal ve tescil talebi yönünden alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından bu talep için başlangıçta peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın asıl dava davacısından alınarak hazineye irat kaydına, 5-Asıl davada reddolunan tazminat talebi için alınması gereken ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın asıl dava davacısından alınarak hazineye irat kaydına, 6-Asıl davada yapılan yargılama gideri bedelinin asıl dava davacısı üzerinde bırakılmasına ve bu talep yönünden asıl dava davası lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Asıl davada reddolunan tazminat talebi yönünden asıl dava davalısı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince takdir ve hesap olunan ... TL vekalet ücreti bedelinin asıl dava davacısından alınarak, asıl dava davalısına verilmesine, 8-Birleşen davada depo edilen bedel üzerinden hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın birleşen dosya davalısından alınarak hazineye irat kaydına, 9-Birleşen davada birleşen dosya davacısı tarafından yapılan başvuru harcı, peşin harç ve ıslah harcı toplamı ... TL nin birleşen dosya davalısından alınarak birleşene dosya davacısına verilmesine, 10-Birleşen davada yapılan bilirkişi ücreti, posta ve tebliğ gideri vs için birleşen dava davacısı tarafça yapılan ... TL yargılama giderinden depo edilen bedel/ ıslah edilen bedel dikkate alındığında ... TL sinin birleşen dosya davalısından alınarak, birleşen dosya davacısına verilmesine, geri kalan kısmın birleşen dosya davacısı üzerinde bırakılmasına, 11-Birleşen davada, birleşen dava davacısı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince takdir ve hesap olunan ... TL vekalet ücreti bedelinin birleşen dava davalısından alınarak birleşen dava davacısına verilmesine, 12-Birleşen davada fazla ıslah edilen bedel yönünden birleşen dava davalısı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince takdir ve hesap olunan ... TL vekalet ücreti bedelinin birleşen dava davacısından alınarak birleşen dava davalısına verilmesine, 13-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca yatırana iadesine, 14-Asıl davada; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin asıl dava davacısından tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 15-Birleşen davada; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. Maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinden depo edilen bedel/ ıslah edilen bedel dikkate alındığında ... TL sinin birleşen dosya davalısından, ... TL sinin birleşen dosya davacısından tahsili ile Hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 09/02/2026

Katip ... ¸e-imza

Hakim ... ¸e-imza