İlk Derece Mahkemesi 2024/332 E. 2026/536 K.

T.C. İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/332 Esas KARAR NO : 2026/536

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 27/05/2024 KARAR TARİHİ : 24/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş.'ye kasko sigortalı müvekkiline ait ... plakalı aracın 03.11.2023 tarihinde meydana gelen kazada yanması sonucunda tam hasara uğradığı, aracın piyasa rayiç değerinin ödenmesi gerektiğini, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığı, bakiye zararın tazmini amacıyla dava açma zorunluluğu doğduğu, dava şartı olan arabuluculuğun anlaşamama ile sona erdiği, aracın perte çıktığını, emsal ilanlardan görüleceği üzere motorsuz olan araçların bedelinin ortalama 920.000,00 TL, müvekkiline ait araçta soğutma motoru bulunduğundan piyasa rayiç bedelinin ortalama 1.750.000,00 TL olduğunu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline ait aracın piyasa değerinin 800.000,00 TL olduğu tespit edilerek 40.000,00 TL sovtaj bedeli düşülüp 760.000,00 TL ödeme yapıldığını, taraflar arasında mutabakat imzalanmış ise de fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğunu, temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile bakiye pert bedelini ödemekle yükümlü olduğunu belirtilerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak şimdilik 10,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir. Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından 26.01.2024 tarihinde davacı hesabına 760.000,00 TL pert bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkili tarafından tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, kasko hasar dosyası açıldığını ve eksper incelemeleri neticesinde davacı araç maliki ile piyasa değeri üzerinden mutabakat yapılarak aracın çekme belgeli pert total işlemi gördüğünü, sovtaj düşüldükten sonra bakiye 760.000,00 TL tutarın 26.01.2024 tarihinde davacı yana ödendiğini, davacı ile mutabık kalınarak araç rayiç ve sovtaj değerinin tespit edildiğini, başvuru sahibinin ödenen tutara itiraz etmesinin haksız ve kötü niyetli olduğu, avans faizi talebinin reddi gerektiğini, araç işleteninin tacir olmadığını, aracın tescil belgesinde kullanım şeklinin hususi olduğunu, uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu belirtilerek haksız ve mesnetsiz başvurunun usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir. Bedel artırım: Davacı vekili 07/05/2026 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile 100.000 TL araç rayiç bedelinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; Olay yeri görgü ve tespit tutanağı, hasar dosyası, kasko poliçesi ekspertiz raporu, hasar resimleri, mutabakatname, araç ruhsatı, tramer kayıtları, ödeme dekontları celp edilmiş incelenmiştir. İ.T.Ü. Yüksek Makine Mühendisi ... 05/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Kaza tarihinde davacı ... Şti.'ye ait olan ... plaka ve (...) şasi numaralı ticari frigofirik kasa yarı römorkun tamamen yanması nedeniyle onarımının ekonomik olmadığı, pert total (tam zıya) kabulünün uygun olduğu, yarı römorkun imalatında üzerinde bulunmayan soğutucu ünitesinin sonradan monte edildiği ve kasko sigorta poliçesine dahil edilmediğinden ayrıca sigorta teminatı altına alınmadığı, hasar tarihinde yarı römorkun soğutucu ünitesiz ikinci el piyasa değerinin 900.000 TL mertebesinde olduğu, pert total (tam zıya) uygulaması nedeniyle kadri maruf - uygun olan 40.000 TL sovtaj bedeli davacı tarafa bırakılmak kaydıyla uğranacak zararın 860.000 TL olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar tazminatı ile ilgili olarak 26.01.2024 tarihinde yapılan 760.000 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilir bakiye zararın 100.000 TL olduğu, tespit, hesap, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır. ..." şeklindedir. Kasko sigorta sözleşmeleri konusunda uzman sigortacı bilirkişi ... 03/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "... Somut olayda, davacının davalı ile imzaladığı Kasko Pert Mutabakat belgesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayıt ileri sürüldüğünden davacının bakiye rayiç değer tazminatı talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Taraflar 08.01.2024 tarihinde mutabakat düzenlenmiş — araç 17.01.2024 tarihinde trafik Tescilde hurdaya ayrılmış ve 19.01.2024 tarihinde 40.000 TL bedelle ... 41 Noterliğinin ... yevmiye sayılı hurda araç satış sözleşmesi ile satılmış ve akabinde işlemler tamamlanmış, sigorta şirketi de 26.01.2024 tarihinde ödeme de bulunmuştur. Sigorta şirketine araç hurda belgesinin ibraz edilmesi, pert (tam hasar) işlemi sonrasında tazminat ödemesinin alınması için zorunludur. Araç hurdaya ayrılıp trafikten çekildiğine dair tescil belgesi sigortaya sunulmadan tazminat ödenmez. Kasko sigortası Genel Şartları B.3.3.2 maddesinde ”aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.” şartı da yer almıştır. Hurda işleminin 19.01.2024 tarihinde gerçekleştiği ve 7 gün sonrada sigorta şirketinin ödeme yaptığı dikkate alındığında, bakiye rayiç bedel farkından ödeme tarihi itibari ile davalının temerrüde düştüğü tespit edilmektedir. Davacının davalı sigorta şirketi ile imzaladığı mutabakatnamede fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu, bu nedenle bakiye pert rayiç değer farkından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun olacağı, sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı 26.01.2024 tarihi itibari ile temerrüde düşeceği, sonuç, görüş ve kanaatine varılmıştır. ..." şeklindedir. Dava, kasko poliçesinden kaynaklanan bakiye araç pert bedeli istemine ilişkindir. Davacı ... Ltd. Şti. ile davalı ... Sigorta A.Ş. arasında 19/07/2023-19/07/2024 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan kasko sigorta sözleşmesi akdedilmiş, davacının maliki bulunduğu ...plakalı yarı römork araç kasko poliçesi ile sigorta teminatı kapsamına alınmıştır. Jandarma görevlilerince tanzim edilen 03/11/2023 tarihli olay yeri görgü ve tespit tutanağında 03/11/2023 günü saat 19:00 sıralarında ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun tamamen yanarak kullanılamaz hale geldiği tespit edilmiştir. Aracın (römorkun) tamamen yanmasına yönelik hasar resimleri dosya içerisinde mevcuttur. Riziko, poliçe teminatı kapsamında ve poliçe süresi içinde gerçekleşmiştir. Davacı sigortalının ihbarı üzerine hasar dosyası açılmış, ekspertiz incelemeleri yapıldıktan sonra davacı sigortalı ile davalı sigorta şirketi arasında aracın pert total olduğu, rayiç bedelinin 800.000 TL, sovtaj bedelinin 40.000 TL olduğu, sovtaj düşüldükten sonra 760.000 TL ödenmesi noktasında taraflar arasında anlaşma sağlanmış, 08/01/2024 tarihli mutabakatname imzalanmıştır. Varılan anlaşma ve mutabakat uyarınca sovtaj bedeli 40.000TL dava dışı sovtaj şirketince (..A.Ş.) davacıya 19/01/2024 tarihinde, bakiye 760.000 TL araç pert bedeli 26/01/2024 tarihinde davalı sigorta şirketince davacıya ödenmiştir. Ödeme dekontları ve aracın çekme belgeli (hurda) noter satış sözleşmesi de dosyada mevcuttur. Hemen belirtmek gerekir ki, taraflar arasında imzalanan 08/01/2024 tarihli mutabakatta, davacı (sigortalı) vekili "fazlaya ilişkin haklarımız saklıdır" ihtirazı kaydı ile anlaşmayı imzalamıştır. Davacı, eldeki davada, aracın rayiç değeri düşük belirlendiğinden eksik ödeme yapıldığını ileri sürerek bakiye pert bedelini talep etmektedir. Davalı, aracın rayiç bedeli ve sovtaj değerinin taraflarca müşterek şekilde ve mutabık kalınarak belirlendiğini, bu nedenle eksik ödenen sigorta tazminatının bulunmadığını savunmuştur. Uyuşmazlığın temeli, aracın rayiç bedeli ve bu çerçevede davacının talep edebileceği bakiye pert bedeli olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Tüm deliller toplanmıştır. Akabinde, meselenin halli, uzmanlık gerektiren teknik bilgi ve nitelikli hesaplama gerektirdiğinde İ.T.Ü.de görevli makine mühendisi vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 05/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda ... plakalı yarı römork aracın tamamen yanmak suretiyle hasara uğradığı, onarımın mümkün olmadığı, pert total kabul edilmesinin uygun olduğu, aracın rayiç bedelinin soğutucu motorsuz 900.000 TL olduğu, 40.000 TL sovtaj değerinin piyasa rayicine uygun ve kadri maruf bir bedel olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 760.000 TL mahsup edildiğinde netice olarak davacının [(900.000 TL) - (760.000 TL + 40.000 TL) ] 100.000 TL bakiye pert bedeli talep edebileceği hesaplanmıştır. İ.T.Ü. Makine Mühendisi bilirkişi raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, bilimsel yönden mütalaanın taraf ve Mahkeme denetimine açık olduğu değerlendirilmekle raporun içeriği de denetlenerek mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davacı, aracın, soğutma motorlu olduğunu ileri sürerek itirazda bulunmuştur. Bu hususta ayrıca açıklama ve değerlendirme yapılması zorunludur. -Davacı tarafça aracın soğutma motorlu olduğu ileri sürülmekle birlikte, bu vakıayı doğrulayacak delil ibraz edilmemiş ve bu husus ispatlanamamıştır. Öte yandan, soğutma motorlu araçlara ilişkin ilanlar dava konusu araç dışında farklı araçlara ait olduğundan, dava konusu aracın da soğutma motorlu olduğu kabul edilemez. Dava konusu araç için soğutma motoru bulunduğu vakıası, ispata muhtaç soyut iddiadır. -Kaldı ki, aracın motorlu olduğu iddia edilmesine rağmen araçta mevcut soğutma ünitesinin marka, tip, model yılı, kapasitesi vs.. hakkında herhangi bir açıklama dahi yoktur. -Trafik tescil kayıtlarında, resmi olarak, aracın motorsuz olduğu tescil edilmiştir. -Dava konusu aracın (yarı römork) ruhsatı incelendiğinde, "motorsuz" olduğu kayıtlıdır. -Jandarma görevlilerince tanzim edilen 03/11/2023 tarihli olay yeri görgü ve tespit tutanağında ... plakalı aracın (römork) motorlu olduğu noktasında resmi bir tespit /bulgu bulunmamaktadır. -Mutabakatnamede rayiç bedel tespit edilirken, aracın vasıf ve özelliklerinde ruhsat kaydından farklı olarak araçta "soğutma motoru" bulunduğuna veya motorlu olduğuna ilişkin şerh düşülmemiştir. -Kasko poliçesinin aracın motorsuz olduğu kabul edilerek düzenlendiği, poliçede araçta soğutma motoru bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi, not vs. olmadığı tespit edilmiştir. -Aracın orijinalinin soğutma ünitesiz imal edildiği teknik olarak tespit edilmiştir. -Kasko poliçesinin 3.sayfasında aracın orijinalinde yer almayan kasa, radyo, aksesuar vs...teminat kapsamında olmadığı ve bunlarla ilgili herhangi bir tazminat ödenmeyeceği kararlaştırılmıştır. Hülasa, sigortalı aracın motorsuz olduğu sonucuna varılmış, bu kabulü ortaya koyan gerekçe de açıklanmıştır. Açıklanan nedenlerle, davacının, aracın motorlu olarak kabul edilmesi ve rayiç bedelinin motorlu olarak belirlenmesi gerektiğine ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. Kasko sigortalarında uzman bilirkişinin isabetli mütalaası da dikkate alınarak davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı 26/01/2024tarihi itibariyle bakiye pert bedeli yönünden temerrüte düştüğü, tarafların tacir olması, uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklanması ve sigortalı aracın ticari bir araç olması sebebiyle davacının talebi gereği avans faize hükmedilmiştir. Davacı vekili tarafından 07/05/2026 tarihli talep artırım dilekçesi sunulmuştur. Her ne kadar davalı tarafça talep artırım dilekçesine karşı zaman aşımı defi ileri sürülmüş ise de, davanın HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açıldığı, kısmi davadan farklı olarak belirsiz alacak davasında alacağın tamamı için davanın açıldığı tarih itibariyle zaman aşımının kesildiği, bu nedenle talep artırım dilekçesi ile artırılan kısma yönelik davalının zaman aşımı defi reddedilmiştir. Açıklanan nedenlerle, 07/05/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kabulü ile davacını plakalı yarı römork aracının pert total olması sebebiyle 100.000 TL bakiye araç pert bedelinin 26/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: (Ayrıntısı ve Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere); Davacının 07/05/2026 tarihli bedel artırım dilekçesi doğrultusunda, Davanın KABULÜ ile, 1-Davacının ... plakalı yarı römork aracının trafik kazasında yanarak pert total olması sebebiyle 100.000 TL bakiye araç pert bedelinin 26/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 2-Kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 6.831,00 TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 427,60 TL.nin ve 1.707,75 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik kalan bakiye 4.695,65 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan 427,60 TL peşin harç, 1.707,75 TL tamamlama harcı, 187,00 TL posta ücreti, 13.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.822,35 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. maddesi uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk sarf ücretinin davalıdan tahsil edilerek HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 6-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki (2) haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 24/06/2026

Katip

Hakim