İlk Derece Mahkemesi 2024/241 E. 2026/18 K.

T.C. İSTANBUL 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/241 Esas KARAR NO : 2026/18

DAVA : Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini, Tazminat (Fikir ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 22/11/2024 KARAR TARİHİ : 22/01/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi ve Tazmini, Tazminat (Fikir ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkili ...'ın başrol olarak yer aldığı ve “... ” olarak tanınan birçok yapım bakımından davalı yan ile müvekkili arasında akdedilmiş bir sözleşme bulunmadığını, bir sözleşmenin varlığı öne sürülse dahi davalı yanın gelir elde ettiği mevcut yayma biçimlerinin anılan dönemde ilgili teknolejilerin mevcut olmamasından ve sözleşmelerin yalnızca sinema salonlarında gösterime ilişkin olmasından ötürü ilgili sözleşmelerde FSEK m.52 hükmünün gereği gibi anılmış olamayacağı münhasır bir sözleşmeden bağımsız olarak müvekkilinden icracı sanatçı sıfatıyla bu kullanımların gerçekleştirilmesi için 21/02/2001 tarihinden sonra bu kullanımlara ilişkin yeni komşu hakları doğrultusunda alınması gerektiği izinlerin alınmadığını, bunlar ışığında sinema salonlarında gösterimleri sonlanmış olmasına rağmen bu yeni teknolejilere dayanan yayma yöntemleri üzerinden davalı yanca ciddi gelirlerin elde edildiğini, anılan kullanımlardaki hukuka aykırılığın tespiti için iş bu davanın açıldığını, bir an için davalılar tarafından bir sözleşmenin var olduğu öne sürülse dahi bu sözleşmenin bedelsiz ve süresiz olmasından ötürü genel ahlaka ve hakkaniyete aykırı olacağını, böylelikle bir ekonomik kelepçeleme ilişkisinin doğacağını ve böylelikle sözleşmenin TBK m.26-27 ve TMK m. 24-25 uyarınca hükümsüz olacağını, anılan tüm bu hususlar gözetilmekle müvekkilinin icracı sanatçı ve başrol olduğu birçok yapımın ve yapımlardan elde edilen kesitlerin haksız ve hukuksuz olarak çeşitli internet veya televizyon mecralarında yayınlandığını, çoğaltıldığı, satıldığı umuma arz edildiği ve davalı yanca bu doğrultuda çok ciddi gelirler elde edildiğini, müvekkili ile davalı yan arasında bir sözleşmenin bulunmadığını, müvekkilinden gerekli izinler alınmadan kullanımların gerçekleştirildiğini belirterek davalı yanca yapılan kullanımların hukuka aykırılığının tespitini, komşu hakların devredildiği bir sözleşmenin yokluğundan yahut varsa dahi bu sözleşmenin geçersizliğinden ötürü herhangi bir suretle davalı yanca kullanılmasının ref'ine ve menine karar verilmesini, müvekkilinin icracı sanatçısı olduğu eser işletim belgelerinden görülebilen yapımlardan davalının uhdesinde veya tasarruf yetkisinde bulunanların bunların üçüncü kişilere devrinin ruhsat/lisanslanmasının ve tasarruf mahiyetinde sair biçimlerde kullandırılmasının tedbiren durdurulmasına ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalıya usulüne uygun olarak tebligat yapılmış olup, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır. Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkememizce alınan 18/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda; "...bilişim kapsamında yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında; davalıya ait olduğu belirtilen ... adresinde yer alan youtube kanalında yapılan incelemede; Kanal adının ... olduğu, Kanalın 03.01.2017 tarihinde oluşturulduğu, Kanalın abone sayısının 199B (bin) olduğu, Hesaptan 1.890 adet video paylaşımı yapıldığı, Kanalda ... adresinde 17.07.2019 tarihinde yayınlanan davacı ...’ın oynadığı ... (...) başlıklı film videosunun halihazırda yayında ve videonun izlenme sayısının 2.009.167 olduğu, Kanalda... URL adresinde 03.10.2019 tarihinde yayınlanan davacı ...’ın oynadığı ... başlıklı film videosunun halihazırda yayında ve izlenme sayısının 9.846 olduğu, Kanalda ... URL adresinde yer alan videonun halihazırda yayında olmadığı, Sektör Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında, davaya konu 1988 yapımı ...ve ... isimli filmlerin FSEK md. 5 kapsamında sinema eseri niteliğini haiz oldukları, davalı yapımcı ...’nın 12/06/1995 tarihinden önce meydana getirilen ve alenileşen davaya konu ...ve ... isimli sinema eserlerinin eser sahibi olduğu, davalı eser sahibinin davaya konu sinema eserleri üzerinde FSEK md. 21-25 hükümlerinde eser sahiplerine tanınan mali haklarının sahibi olduğu ve haklarının koruma süresinin devam ettiği, davaya konu ... ve ... isimli sinema eserlerinde başrol oyuncusu olarak rol alan davacı ...’ın, eser sahibinin izni ile eser sahibinin mali ve manevi haklarına halel getirmeksizin anılan sinema eserleri üzerinde gerçekleştirdiği özgün icraları nedeniyle FSEK’in 1/B maddesinin I-k bendi, 80/I-1 maddesi ve Komşu Haklar Yönetmeliğinin 4/I-b maddesinde tanımlandığı haliyle icracı sanatçı olduğu, davacı icracı sanatçının davaya konu sinema eserlerindeki tespit edilmiş icraları üzerinde FSEK’in 80/I-1-A maddesi ile ek madde 2 hükümlerimde icracı sanatçılara tanınan mali nitelikli bağlantılı hakların sahibi olduğu ve haklarının koruma süresinin devam ettiği, davacı icracı sanatçının icra sahipliğinden kaynaklanan FSEK md. 80/I-1-A hükümlerinde tanımlanan mali nitelikli bağlantılı haklarının, davalı eser sahibinin eser sahipliğinden kaynaklanan FSEK md. 21-25 hükümlerinde tanımlanan mali haklarından bağımsız olarak aslen iktisap edilmiş haklar olduğu davalı eser sahibi yapımcı dahil herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak nitelikli olduğu, davalı ... Filme ait resmi ... hesabından ... adresinden ilk olarak 02/05/2019 tarihinde paylaşılan “...” başlıklı videonun zaman damgalı ekran görüntüsü 20/11/2024 tarihi itibariyle 1.478.670 kez görüntülenmiş olduğu ve bahse konu içeriğin işbu rapor tarihi itibariyle yayından kaldırılmış olduğu, davalı ... ait resmi ... hesabı üzerinde yapılan incelemede ... adresi üzerinden ilk olarak 26/12/2024 tarihinde paylaşılan “...” başlıklı videoda davacının... isimli sinema eserindeki tespit edilmiş icralarının yayınlanarak umuma iletildiği, 17.949 kez görüntülenmiş olduğu ve işbu rapor tarihi itibariyle yayınlanmaya devam ettiği, davalı ... Filme ait resmi ... hesabından... URL adresinden ilk olarak 17/07/2019 tarihinde paylaşılan “...(...)” başlıklı videonda davacının ... isimli sinema eserindeki tespit edilmiş icralarının yayınlanarak umuma iletildiği, 2.018.355 kez görüntülenmiş olduğu ve , işbu rapor tarihi itibariyle yayınlanmaya devam ettiği, tüm dosya kapsamında davalı eser sahibinin bağlantılı hak sahibi davacı icracı sanatçının icraları üzerindeki bağlantılı hakları üzerinde tasarrufa yetkili olduğunu gösterir FSEK md. 52 hükmüne uygun herhangi bir yazılı sözleşmenin bulunmadığı, davalı eser sahibi yapımcının, FSEK’te koruma altına alınan icralarla ilgili bağlantılı hakları ihlal ederek, davaya konu sinema eserindeki tespit edilmiş icrayı hak sahibi davacı icracı sanatçının yazılı izni olmaksızın resmi YouTube hesabı üzerinden22/03/2018 tarihinden itibaren umuma iletilmesi eyleminin hukuka aykırı olduğu, davacı vekilinin hukuka aykırılığın tespiti ile tecavüzün ref'i ve meni taleplerinin haklı olduğu, FSEK Kapsamında Yapılan İnceleme ve Değerlendirmeler Işığında, dava konusu filmlerin kayıt tescil belgelerini (eski ismi ile eser işletme belgesi) davacının sunmuş olduğu görülmekle birlikte dava konusu edilen filmlere ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığına yazılmış herhangi bir müzekkeye ise dosyada rastlanmadığı, dava konusu edilen “...” ve “...” isimli filmlerin dosyadaki davacının sunmuş olduğu kayıt tescil belgeleri (eski ismi ile eser işletme belgesi) incelendiğinde, “...” isimli filmin ... kayıt tescil tarihi ile icra sanatçıları olarak davacı ile dava dışı ...ve ... isminin yer aldığı, eser sahibi/yapımcı olarak da dava dışı ...Şti. isminin yer aldığının görüldüğü, davacının ismine icracı sanatçı olarak rastlanılmakla birlikte davalının ismine rastlanmadığı, “...” isimli filmin... kayıt tescil tarihi ile icra sanatçıları olarak davacı ile dava dışı ... isminin yer aldığı, yapımcı olarak da davalı ... isminin yer aldığının görüldüğü, davacının ismine icracı sanatçı olarak rastlanılmakla birlikte davalının da ismine rastlandığı, dosyada mündemiç davacı tarafından sunulan kayıt tescil belge ve eklerinin de yukarıda ayrıntılı olarak incelenmesi neticesinde dava konusu edilen filmlerden “...” isimli filmin hak sahibinin davalı olduğu görülmekle birlikte FSEK m. 13 gereğince hak ihdas etme amacı taşımayan ve yalnızca hak sahipliğinin belirlenmesinde ispat kolaylığı sağlamak amacıyla düzenlenen kayıt tescil belgelerine konu olan mali hakların satışı ve devrinin yapımcılar arasında akdedilen sözleşmeler ile yapılabildiği ve bu durumun Bakanlığa bildiriminin de zorunlu olmadığı ve yine Bakanlığın bilgisi dışında da 3. kişilere satış ve devrin söz konusu olabileceği; bununlaberaber dosyada Kültür ve Turizm Bakanlığına yazılmış bir herhangi bir müzekkereye de rastlanılmadığından işbu rapor tarih itibariyle söz konusu filmin hâlen davalının hak sahipliğinde olup olmadığını Mahkemenizin takdirine bıraktığımızı, filmlerin 12/06/1995 tarihinden önce meydana getirildiği ve davacının filmlerde icracı sanatçı olduğunun Mahkemenizce kabul edilmesi halinde, 4110 sayılı Kanunla icracı sanatçı statüsü verilen sinema oyuncularının 1995 öncesi yapımlar üzerinde icracı sanatçılıktan doğan haklarını talep edebilecekleri ve 1995 yılı öncesi yapımlar üzerinde icracı sanatçı ile sözleşmeler yapıldığı sırada dava konusu edilen TV ve umuma erişilebilir kılma hakları mevcut olmadığı için, bu türden haklar kapsamındaki eserler üzerinde yapımcı/mali hak sahibinin 1995 yılı ve sonrasında tanınan haklara da sahip olmadıklarından FSEK m. 51 f. 2 uyarınca mali hakların şümulünün genişletilmesinden eser sahibinin/icracı sanatçının faydalanacağı ve icracı sanatçının izninin alınması gerektiği..." yönünde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizin 2025/74 Esas sayılı dosyasının işbu dosya ile birleştirildiği, mahkememizin 01/08/2025 tarihli ön inceleme tensip tutanağının 4 numaralı ara kararı ile ilgili dosyanın tefrikine karar verildiği ve 2025/145 Esas sayılı numarasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Dava; davacının icracı sanatçı olarak yer aldığı belirtilen sinema eserlerinin davalı yanca kullanılmasının hukuka aykırı olduğunun tespiti, refi ve meni taleplerine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ... yapımı ... ve ... yapımı ... isimli filmlerin FSEK md. 5 kapsamında sinema eseri niteliğini haiz oldukları, davalı yapımcı ...’nın 12/06/1995 tarihinden önce meydana getirilen ve alenileşen davaya konu ... ve ... isimli sinema eserlerinin eser sahibi olduğu, davalı eser sahibinin davaya konu sinema eserleri üzerinde FSEK md. 21-25 hükümlerinde eser sahiplerine tanınan mali haklarının sahibi olduğu ve haklarının koruma süresinin devam ettiği, davaya konu... ve .... isimli sinema eserlerinde başrol oyuncusu olarak rol alan davacı ...’ın, eser sahibinin izni ile eser sahibinin mali ve manevi haklarına halel getirmeksizin anılan sinema eserleri üzerinde gerçekleştirdiği özgün icraları nedeniyle FSEK’in 1/B maddesinin I-k bendi, 80/I-1 maddesi ve Komşu Haklar Yönetmeliğinin 4/I-b maddesinde tanımlandığı haliyle icracı sanatçı olduğu, davacı icracı sanatçının davaya konu sinema eserlerindeki tespit edilmiş icraları üzerinde FSEK’in 80/I-1-A maddesi ile ek madde 2 hükümlerinde icracı sanatçılara tanınan mali nitelikli bağlantılı hakların sahibi olduğu ve haklarının koruma süresinin devam ettiği, davacı icracı sanatçının icra sahipliğinden kaynaklanan FSEK md. 80/I-1-A hükümlerinde tanımlanan mali nitelikli bağlantılı haklarının, davalı eser sahibinin eser sahipliğinden kaynaklanan FSEK md. 21-25 hükümlerinde tanımlanan mali haklarından bağımsız olarak aslen iktisap edilmiş ve davalı eser sahibi yapımcı dahil herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak nitelikli olduğu, davalı tarafın youtube hesabında “...” ve “... (...)” başlıklı videolarda davacının ... ve ... isimli sinema eserlerinde tespit edilmiş icralarının yayınlanarak umuma iletildiği, tüm dosya kapsamında davalı eser sahibinin bağlantılı hak sahibi davacı icracı sanatçının icraları üzerindeki bağlantılı hakları üzerinde tasarrufa yetkili olduğunu gösterir FSEK md. 52 hükmüne uygun herhangi bir yazılı sözleşmenin bulunmadığı, davalı eser sahibi yapımcının, FSEK’te koruma altına alınan icralarla ilgili bağlantılı hakları ihlal ederek, davaya konu sinema eserlerindeki tespit edilmiş icraları hak sahibi davacı icracı sanatçının yazılı izni olmaksızın resmi YouTube hesabı üzerinden umuma iletilmesi eyleminin hukuka aykırı olduğu, filmlerin 12/06/1995 tarihinden önce meydana getirildiği ve davacının filmlerde icracı sanatçı olduğu, 4110 sayılı Kanunla icracı sanatçı statüsü verilen sinema oyuncularının 1995 öncesi yapımlar üzerinde icracı sanatçılıktan doğan haklarını talep edebilecekleri ve 1995 yılı öncesi yapımlar üzerinde icracı sanatçı ile sözleşmeler yapıldığı sırada dava konusu edilen TV vasıtasıyla yayın ve umuma erişilebilir kılma hakları mevcut olmadığı için, bu türden haklar kapsamındaki eserler üzerinde yapımcı/mali hak sahibinin 1995 yılı ve sonrasında tanınan haklara da sahip olmadıklarından FSEK m. 51 f. 2 uyarınca mali hakların şümulünün genişletilmesinden eser sahibinin/icracı sanatçının faydalanacağı ve icracı sanatçının izninin alınması gerektiği, icracı sanatçılık statüsü ve bundan kaynaklanan hakların çoğuna icracı sanatçılar 1995 yılında sahip kılındıklarına göre, 1995 yılından önce yapılmış olup da 1995 sonrasında sinema eserleri üzerinde ilk defa tanınmış bulunan haklardan icracı sanatçıların yararlanamayacaklarının kabulünün mümkün olmayacağı, mevcut haliyle yukarıda açıklanan davalının eylemlerinin davacının FSEK'ten kaynaklanan haklarını ihlal ettiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kabulü ile davaya konu ... ve ... isimli filmlerdeki icralara yönelik olarak davalının eylemlerinin davacının hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, tecavüzün men'ine ve ref'ine, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 304,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan; 427,60 TL Başvuru Harcı, 427,60 TL Peşin/Nisbi Harcı, 31.055,00 TL Tebligat Posta ve diğer masraflar ile bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 31.910,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen; 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Fazla yatan gider avansının talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır