İlk Derece Mahkemesi 2024/18 E. 2025/824 K.

T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2024/18 Esas KARAR NO: 2025/824 DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) DAVA TARİHİ : 08/01/2024 KARAR TARİHİ: 03/11/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesine göre Türk Milleti adına yargı yetkisini kullanan bağımsız ve tarafsız İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasında yapılan yargılama sonucunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket adına kayıtlı ve müvekkil şirkete--- sayılı ---- sigortalı ------ plakalı aracın, --- sevk ve idaresindeyken, ---sevk ve idaresinde olan ------ plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ---- tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda, davalının maliki olduğu sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, sigortalı araç ----- motosiklet olmakla birlikte kullanılabilmesi için ------ ehliyet gerektiğini, söz konusu trafik kazasında meydana gelen hasar nedeniyle ---- plakalı araçta ekspertiz incelemesi sonucunda------ hasar tespit edildiğini, eksper raporu doğrultusunda maddi hasar ödemesi olarak -------yetkili servise olmak üzere toplam ---- ödendiğini, müvekkili şirket Genel Şartlar çerçevesinde başvuruyu değerlendirerek, başvurana ----- değer kaybı ödemesi yaptığını ------ değer kaybı bedelinin eksik ödendiği iddiasıyla, ----- tarihinde ----- başvuruda bulunduğunu, ----- başvurunun kabulü ile; müvekkil sigorta şirketinin ------- Sayılı dosyasına; vekalet ücretinin stopajı dahil toplam ----- ödeme yaptığını, -------- plakalı araçta meydana gelen hasar bedelinin eksik tespit edilerek ödendiği iddiasıyla ----- başvuruda bulunduğunu, ----- başvurunun kabulü ile; 23/08/2023 tarihinde, ------ Sayılı dosyasına stopaj dahil toplam 5.778,92 TL ödeme yaptığını, belirtilen hüküm ve halefiyet ilkesi gereğince sigortalıya yapılan ödemeleri, davalıdan talep etme zorunluluğu hasıl oduğu şeklinde beyanda bulunarak davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İştigal alanı kapsamında davaya konu kazaya karışan------plakalı motosikleti gerekli-geçerli sürücü belgesine istinaden dava dışı------ sözleşme ile kendi ticari faaliyetinde kullanması için önce 1 aylığına kiraya verdiğini, daha sonra yeniden bir kontrat yapılmaksızın kira süresi sözlü anlaşmayla uzatıldığını,08.11.2022 tarihinden 15.03.2023 tarihine kadar motosikletin ------ kullanımında kaldığı bu olayda müvekkil firmanın işleten sıfatı 3.kişiye geçmiş olmakla iddia edilenin aksine her hangi bir sorumluluğu bulunmadığını, somut olayda araç dava dışı ----uzun süreli araç kiralama sözleşmesiyle kiralandığını ve teslim edildiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: ----- sayılı kararı,------ Esas sayılı dosyası,---- yazılan müzekkere cevabı ve bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ödenen tazminat bedelinin sigortalıdan rücuen tahsili talebi ile davalı taraf aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.Somut olayda; davalı şirket adına kayıtlı ve davalı şirkete ----- plakalı aracın dava dışı ------sevk ve idaresindeyken, ----sevk ve idaresinde olan --- plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene --- hasar ödemesi ve 8.717,87TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, ------- Esas sayılı dosyası üzerinden de 1.215,00TL bakiye hasar tazminatı ve ------- Esas sayılı dosyası üzerinden ise 9.282,14TL bakiye değer kaybı bedeline hükmedildiği, hükmedilen hasar tazminatı bedelinin zarar gören alacaklı tarafından ------Sayılı dosyası nezdinde takibe konu edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından 17/8/2023 tarihinde vekalet ücretinin stopajı dahil toplam 24.220,81 TL ödeme yapıldığı, hükmedilen değer kaybı bedelinin-------- Esas sayılı dosyası nezdinde takibe konu edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından 23/08/2023 tarihinde vekalet ücretinin stopajı dahil toplam 5.778,92 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemelerin sigortalı araç sürücüsünün kazada yeterli ehliyete sahip olmaması nedeniyle sigorta teminatı kapsamında kalmadığı iddiasıyla davalı sigortalıdan tahsilinin talep edildiği görülmüştür. Husumete ilişkin itirazın değerlendirilmesinde;Huzurdaki dava, ------- kapsamında davacı tarafından zarar gören 3. kişilere ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup her ne kadar ihtimale göre davalıya ait aracın kiralandığı şirket, 2918 Sayılı KTK'nun 3.maddesine göre aracın işleteni olarak kabul edilebilecek ise de KTK'nun 95. maddesi hükmü uyarınca bu dava ZMSS şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabileceğinden davalı tarafın pasif husumet yokluğuna ilişkin itirazının reddine, --------Makine mühendisi bilirkişi tarafından alınan bilirkişi raporu ile dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, yapılan piyasa değerlendirmesi neticesinde ------ plakalı araçta meydana gelen toplam hasar tutarının kaza tarihi itibarıyla 26.225,80TL, değer kaybı bedelinin 18.000,00 TL olabileceğinin tespit edildiği görülmüştür.Sigorta bilirkişisinden alınan rapora göre; Motosiklet türü araçların sürülebilmesi için A sınıfı ehliyet şartının bulunduğu, davalı------ maliki olduğu ------ plaka sayılı aracın sürücüsü dava dışı ----------- sürücü belgesinin kaza tarihi itibariyle sevk ve idaresinde bulunan motosiklet türü aracı kullanmak için yeterli olmadığı, Sürücü belgesiz veya yeterli sürücü belgesine sahip olmadan araç kullanımı sırasında meydana gelen zararların 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 95/1 kapsamında hazırlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliğinin B4/bMaddesi gereğince sigortalıya rücu sebepleri kapsamında değerlendirildiği, davacı ----------2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Madde 95/1 kapsamında ve -----maddesine dayanarak, mezkur kazada dava dışı ------mülkiyetinde bulunan ----- plaka sayılı araçta gerçekleşen maddi ve değer kaybı zararı kapsamında ödediği toplam 44.226,48-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini ----- ile sigortalı bulunan-------- plaka sayılı aracın işletenine karşı rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleştiği tespit edilmiştir. Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene 25.010,80TL hasar ödemesi ve 8.717,87TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, ------ Esas sayılı dosyası üzerinden de 1.215,00TL bakiye hasar tazminatı ve ----- sayılı dosyası üzerinden ise 9.282,14TL bakiye değer kaybı bedeline hükmedildiği, hükmedilen hasar tazminatı bedelinin zarar gören alacaklı tarafından --------Sayılı dosyası nezdinde takibe konu edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından 17/8/2023 tarihinde vekalet ücretinin stopajı dahil toplam 24.220,81 TL ödeme yapıldığı, hükmedilen değer kaybı bedelinin ------- Esas sayılı dosyası nezdinde takibe konu edildiği, davacı sigorta şirketi tarafından 23/08/2023 tarihinde vekalet ücretinin stopajı dahil toplam 5.778,92 TL ödeme yapıldığı,, icra dosyasına yapılan ödemenin yalnızca---------- sayılı dosyası nezdinde yapılan özemelerin yalnızca takip çıkış miktarlarının esas alınması gerektiği, bakiye kısma ilişkin bedellerden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla 25.010,80TL hasar ödemesi + 8.717,87TL değer kaybı ödemesi + 20.397,81 TL----- takip çıkış miktarı + 3.921,57 TL ---- dosyası takip çıkış miktarı = 58.048,05 TL asıl alacak miktarı üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.İcra inkar tazminatı talebinin değerlendirilmesinde; İtirazın iptali davalarında İİK'nın 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması yasal koşullardandır. Bunlardan başka takibe konu alacağın likit ve belli olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. ----------Somut olayda; dava konusu alacak talebinin hasar ve değer kaybı tazminatının rücuen tahsiline ilişkin olduğu bu haliyle borç miktarının olayda olduğu gibi davalı şirket tarafından hesaplanıp belirlenmesinin mümkün görülmemesi, hüküm sonucuna yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporları neticesinde ulaşılması karşısında 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67/2.maddesi gereğince koşulları oluşmadığından davacı vekilinin davalı şirket yönünden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜNE; davalının -------Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 58.048,05 TL asıl alacak üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin taleplerin REDDİNE, -Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.965,26 TL karar ve ilam harcından baştan alınan 427,60 TL peşin harç ve 1.320,06 TL tamamlama harcının harcın mahsubuyla bakiye 2.217,60 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvurma harcı, 1.320,06 TL tamamlama harcı toplamının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 4-Davacı tarafından yargılama gideri olarak yapılan 10.986,50 TL nin kabul red oranına göre 10.013.26 TL lik kısmının davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 5.640,35 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine, 7-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca--------- bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 3.281.09 TL lik kısmının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 8-Arabuluculuk Kanununun 18/A-(13).maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği’nin 26/2. Maddeleri ile AÜT uyarınca ------- bütçesinden ödenen 3.600,00 TL nin ret edilen miktar üzerinden hesaplanan 318,91 TL lik kısmının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 9-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra kullanılmayan gider avansının yatırana iadesine, ( Yazı İşleri Müdürü tarafından Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 207/1 maddesi gereğince resen işlem yapılmasına,) Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı ; 6100 sayılı HMK'nin 341/1, 342, 343, 344 ve 345/1 maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf harç ve giderleri yatırılmak suretiyle mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçeyle; ------------ Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/11/2025