İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2024/1029 E. 2026/268 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1029
- Karar No
- 2026/268
- Karar Tarihi
T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. KAYSERİ TÜRK MİLLETİ ADINA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/1029 Esas KARAR NO : 2026/268 HAKİM : ... ... KATİP : ... ...
DAVACI : ... - VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... - ... ... VEKİLİ : Av. ... - DAVA : Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 17/12/2024 KARAR TARİHİ : 13/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 23/03/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kooperatif Üyeliğinin Sona Ermesi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; Müvekkilinin 2011 yılında 1020 numaralı üye olarak davalı kooperatife kaydolduğunu, bu tarihten sonra ödemelerini düzenli olarak gerçekleştirdiğini, istifa tarihi itibariyle kendisine herhangi bir daire teslimi yapılmadığını, üyeliğin başladığı tarihten istifa tarihi olan 06.08.2020 tarihine kadar toplam 186.750 TL ödeme yaptığını, Kooperatifler Kanunu'nun 13. Maddesine göre ortağın noter aracılığı ile kooperatife bildirim yapması durumunda çakmanın gerçekleşeceğini, müvekkilinin ödemiş olduğu tutarın enflasyon karşısında yaşanacak kayıpları telafi edebilmek için belirli oranda artırılarak iade edilmesi gerektiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1. maddesi uyarınca çıkma payı alacağının üyenin ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre ve bilançosunun genel kurulca kabulünden bir ay sonra ihtara gerek kalmadan muaccel olacağını, herhangi bir kesintiye tabi olmaksızın tüm hakların ödenmesi gerektiğini, ayrılan ortağın yerine yeni ortak alınması halinde ödemenin derhal yapılması gerektiğini, bilançonun yapılmasını beklemeye gerek olmadığını, davacının üyelikten istifasından sonra kooperatife yeni üye alındığını, boş üyeliğin olmadığını, kooperatifçe genel kurulda ödemelerin ertelenmesi kararı alınması halinde erteleme kararının hüküm ifade edebilmesi için keyfi nitelik taşımaması gerektiğini, erteleme kararının üyenin ayrıldığı yıla ilişkin ilk genel kurul toplantısında alınması gerektiğini, davacının davalıdan faiz isteme hakkı olduğunu, kooperatiflerin tacir olması sebebiyle avans faizi talep ettiklerini, kooperatifin genel kurul toplantısını yasal sürede yapmamasının kooperatifin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını belirterek, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak üzere şimdilik 150.000 TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmesine, kooperatiften çıkan müvekkilinin tüm haklarının iadesine, müvekkilinin çıkma beyanının yapıldığı tarih(06/08/2020) baz alınarak asıl alacağa ticari avans faiz uygulanmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafından cevap dilekçesi verilmediği görülmekle HMK 128.maddesi gereği bütün vakıaları inkar etmiş sayılacağı anlaşılmıştır. DELİLLER: Davalı Kooperatifin ana sözleşmesi ve genel kurul tutanakları, haziran cetvelleri, davacı tarafın üyelik dosyası celp edilmiş ve bilirkişi raporu alınmıştır. Mali Müşavir Bilirkişi tarafından düzenlenen 04/11/2025 havale tarihli raporda özetle; Davacı taraf davalı kooperatifin üyesi iken Ankara 51. Noterliğinin 06.08.2020 tarihli 13875 yevmiye numaralı istifanamesi ile üyelikten ayrıldığını, istifanameye ilişkin ihtarname davalı kooperatife 10.08.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafça davalıya noter kanalıyla yapılan bildirimle istifa gerçekleşmiş olup, davacıya tapu devri yapılmadığı için kooperatifler kanunu ve kooperatif ana sözleşmesine göre kooperatifin istifadan kaçınması mümkün olmadığını, Anasözleşmenin 15. maddesinde devir dışında ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verileceği belirtildiği, davacı taraf davalı kooperatiften 2020 yılında istifa ettiği, 2020 yılı hesaplarının görüşüldüğü genel kurul 09.07.2021 tarihinde yapıldığı, hal böyle olunca davacının alacağı 10.08.2021 tarihinde muaccel olduğu, davacının davalı kooperatife 186.750 TL ödeme yaptığı raporun ekindeki üye hesap ekstresi ve mizan tablosu ile davacının sunduğu ödeme belgelerinden tespit edilmekte olup bu konuda ihtilaf olmadığı, 4.Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre kooperatif üyeliğinden ayrılan üyeye yapılacak çıkma payı ödemesinde ortaklıktan ayrıldığı yıla ilişkin genel gider payının düşülmesi gerekmektiği. raporun içinde yaptıkları hesaplamaya göre davacı alacağından mahsup edilecek genel gider payı 3.229,45 TL olduğu, bu durumda davacının davalıdan 186.750 TL - 3.229,45 TL = 183.520,55 TL alacağı hesaplandığı, bu tutara 10.08.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işleyeceği, davacının üyelikten ayrıldığı 2020 yılı hesaplarının görüşüldüğü genel kurulda çıkan üyelere yapılacak ödemelere ilişkin herhangi bir erteleme kararı alınmadığı, Kooperatif ana sözleşmesinin 15. maddesinde "Ortaklığı sona erenlerin yerine ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir." hükmü yer aldığı, taraflarınca ayrılan ortağın doğrudan üyelik payı yerine yeni ortak alındığına ilişkin bir tespit yapılamadığı, şayet Mahkemece yapılacak araştırma sonucunda davacı üyenin üyelik payı yerine doğrudan yeni ortak alındığı tespit edilirse davacının çıkma payı alacağı yeni ortak alınma tarihinde muaccel olacağı, şeklinde bildirilmiştir. Davacı vekilinin 19/02/2026 tarihli ıslah dilekçesi ile; 150.000,00 TL olan taleplerini, 33.520,55 TL artırarak 183.520,55 TL'ye yükseltiklerini beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacının çıkma payı alacağının tahsili istemine ilişkindir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17/1 nci maddesi ve anasözleşmenin 15/1 nci maddesi gereğince, davacı çıkma payı alacağı olarak ayrıldığı yıl sonu bilançosuna göre hesaplanacak olan genel gider hissesi düşüldükten sonra bakiyesinin iadesini talep hakkına haiz olup, ayrıldığı yıl sonu bilançosunun genel kurulca kabulü suretiyle kesinleşmesinden itibaren bir ayın sonunda bu alacak temerrüt ihtarına gerek kalmaksızın muaccel olur ve talep edilebilir. Kooperatif anasözleşmesinin 15. maddesinde "Ortaklığı sona erenlerin yerine ortak alınması halinde eski ortağın 21. madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal ödenir."hükmü yer almaktadır. Davalı vekili tarafından ıslah dilekçesine karşı sunulan beyan dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunulmuştur. TBK’nın 147. maddesine göre davacının alacağı 5 yıllık zamanaşımına tabi olup bu süre alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren başlayacaktır.Kooperatif anasözleşmesinin 15. Maddesi gereği, davacının boşalan üyeliği yerine yeni üye alınıp alınmadığı bilirkişi raporunda tespit edilemediğinden ve bu hususta davalı vekili tarafından sunulan 04/03/2026 tarihli beyan dilekçesinde, davacının üyeliği yerine yeni üye kaydı yapıldığı kabul edilmediğinden, davacının alacağının ayrıldığı 2021 yılının genel kurulunun yapıldığı 09/07/2021 tarihinden bir ay sonrası olan 10/08/2021 tarihinde muaccel olacağı kanaatine varılmış, ıslah tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce davacının çıkma payı alacağı var ise genel giderler düştükten sonra miktarının tespitine yönelik alınan bilirkişi raporunda, davacının yaptığı ödemeler toplamı 186.750,00-TL'den genel gider payının 3.229,45 TL'nin mahsubunda davacıya ödenecek miktarın 183.520,55 TL olduğu belirlendiğinden bu miktar asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile; 1-Davanın kabulü ile, 183.520,55 TL çıkma payı alacağının 10/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 12.536,29-TL nispi karar ve ilâm harcından, davacı tarafından yatırılan 2.561,63-TL peşin harç ile 572,45 TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 9.402,21-TL karar ve ilâm harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yatırılan 2.561,63-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı ve 572,45- TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan, 290,00-TL tebligat ücreti, 98,50-TL posta ve müzekkere ücreti, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.388,50- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 7-Taraflarca yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/03/2026
Katip ... ¸E-imzalıdır
Hakim ... ¸E-imzalıdır