İlk Derece Mahkemesi 2023/99 E. 2025/482 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/99 Esas KARAR NO:2025/482

DAVA:Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:13/02/2023 KARAR TARİHİ:26/06/2025

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonrasında; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kadın giyim, aksesuar, kozmetik ve ev dekorasyonu alanlarında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu, uzun yıllardır müvekkili şirket bünyesinde çalışan davalı ... ve ... müvekkili şirketten ayrılmadan önce ... ... Şti. adı altında şirket kurduklarını, davalı ...'nın müvekkil şirkette çalıştığı dönem müvekkil şirketin satmakta olduğu bazı ürünleri tedarikçilerden temin ederek ve işvereniyle rekabet edecek şekilde hatta müvekkili şirketten daha düşük fiyata sattığının tespit edildiğini, davalı şirketin kurulduğu tarihten davalılar tarafından müvekkil şirkete karşı TTK nun 54.maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenen haksız rekabet teşkil eden eylemlerde bulunulduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ve 10.000,00 TL manevi tazminatın müştekeren ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekilinin 13/02/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile; 1.000.000,00 TL olan dava değerini 10.000.000,00 TL ye yükseltmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin gerek davacı şirkette gerekse diğer davalı ... Mimarlık şirketinde SGK'lı çalışan olarak görev yaptığını, bu durumdan dolayı ise müvekkili yönünden Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevsiz olduğunu, davacı tarafından ileri sürülen iş sözleşmenin müvekkili ile akdedilmemiş olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte haksız ve hukuki dayanaktan yoksun ikame edilmiş olan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... ve ... Mimarlık Elektrik Mekanik San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkileri dava konusu iddia ve taleplerin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ...'nın davacı şirkette çalıştığı dönemle ilgili olarak iş akdinin haksız olarak feshi sebebi ile tazminat ve diğer işçilik alacakları davası olduğunu, müvekkillerine yönelik iddiaların maddi gerçekle ilişkisi bulunmadığını, söz konusu iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle birlikte müvekkilleri aleyhine talep edilen tazminatın yasal ve hukuki koşullarının oluşmaması sebebi ile tazminat talebinin reddini savunmuştur. Dava; haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. İddianın ileri sürülüş biçimine ve yukarıda açıklanan bilgilere göre eldeki davaya ilişkin çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; davalı şirketin davacı ile aynı veya benzer ürünleri satıp satmadığı, bu ürünlerin ortalama tüketiciyi yanıltacak derecede taklit unsuru içerip içermediği, davalı şirketin davacı ile aynı veya benzer tasarımı kullanıp kullanmadığı, davacının kullandığı tanıtım fotoğraflarının ve mağaza dekorasyonlarının davalı şirket tarafından kullanıp kullanılmadığı, davalı şirketin sattığı dava konusu edilen ürünlerin ülkemizde münhasıran davacı tarafından satılan ürünler olup olmadığı, bu ürünlerin eldeki dosya taraflara dışındaki kişiler veya şirketlerce satılıp satılmadığı, davalıların eylemlerinin haksız rekabete vücut verip vermediği, davalıların eylemlerinin haksız rekabete vücut verdiğinin kabul edilme ihtimaline binaen davacının talep edebileceği maddi tazminat miktarının tespiti için bilirkişi kurulu raporu alınmasına karar verilmiş, bu yönden bilirkişiler İç Mimar ve Endüstri Tasarımcısı ..., SMMM ..., Marka ve Patent Uzmanı Dr. ... VE Ticaret Hukuk Uzmanı Prof. Dr. ...'a tevdii edilmiş, adı geçen bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi heyet raporunun dosya arasında olduğu görülmüştür. Alınan bilirkişi kurulu ek ve kök raporlarında özetle; davalılar vekillerinin hesaplamaya konu edilen ürünlere ve miktarlarına yönelik itirazlarının karşılanması, hesaplamada sadece davacı tarafından davaya konu edilen ürünlere yer verilmesi, belirlenecek olan ürünlerden davalının elde ettiği vergi öncesi net kârın tespiti, haksız rekabetin oluşmadığına yönelik itirazların karşılanması hususlarında rapor tanzim edilmesi istenmesine istinaden dosya içeriğinde yapılan inceleme neticesinde ; Mali Yönden, davalının Mali tablolarında Pervane satışlarının 60.02 Brüt satışlar hesabının alt hesabında pervane satışları isimli tek hesapta takip edildiği görülmüş olup, hangi pervanelerin davacının kendi ürünü olup olmadığının tespit edilmesinin mümkün olmadığı, davalının vekillerinin hesaplamaya konu ettiği ürünlerden davalının elde ettiği vergi öncesi net karının tespiti ile ilgili olarak; uygulamada satış fiyatı ile maliyet fiyatı arasındaki farka “net kar”, satış fiyatı ile alış fiyatı arasındaki farka ise “brüt kar” denir. Kar veya zarar, maliyet veya satış fiyatının yüzdesi olarak verilir. Yani karın veya zararın hesaplanmasında, maliyet veya fiyat esas alınabilir. olayımızda davalının Brüt satışlarının ve maliyetlerinin pervane satışlarına verilen gider payının ne kadar olduğunun belli olmadığı, bu anlamda davalının vergi öncesi net karının hesaplamasının yapılmasının mümkün olamayacağı, davacı şirketin kendi tasarımları iddiasında bulunduğu ürünlerin davalı defterlerinde ki satış toplamlarının 2.894.637,68 TL olduğu, mali yönden yapılan ek incelemelerde 07.07.2024 tarihli kök raporun özünün korunduğu, Teknik Yönden ( İç Mimari );Dosya içeriğinde tarafların sunduğu belgelerin çerçevesinde, belgelerin sahip olduğu bilgiler doğrultusunda, söz konusu belgelerin dava kapsamında taraflarca iddia edilen konularda göstermiş olduğu yeterlilik ölçüsünde, oluşan görüş ve kanaatlere göre ; davalıların kullanımında olduğu iddia edilen, sosyal medya hesapları ile sanal mağazalarda, davacı yanında, gerek kendi sitesinden gerekse sanal mağazalarda sattığı ürünlerden olan Duvar Aydınlatması—Metal C Sehpa—Dekoratif Şemsiye ve de Bahçe şemsiyesinin , Tasarım bütünlüğü , Malzeme , Renk, Doku, İşlevsel olarak birbirleri ile örtüştüğünden, aynı , benzer ürünler olarak tanımlanabileceği , taraflarca satılan pervane ,aynı işleve sahip olup ,tasarım olarak genel hatları benzerlik göstermekle birlikte, detaylarında farklılık gösterdiği, dolayısı ile aynı amaca hizmet eden benzer ürünler olarak tanımlanabileceği, Taraflarca satılan ‘’ ... ‘’ ürün yelpazesine ait çeşitli objelerin , aynı isim altında satılan , aynı ürünler olarak tanımlanabileceği, davacı yanca , bedeli ödenerek çekimlerinin yapıldığı, davacı yana ait olduğu iddia ve beyan edilen on ( 10 ) adet resmin , davalıların kullanımında olduğu iddia edilen ‘’...‘’ isimli sosyal medya hesabından 2019 -2020 yılları arasında yayınlanan / kullanılan , ürün görsellerinin / resimlerinin ( ürünler, ürünlerin yerleşimi, sunumu, v.b bakımından ) bire , bir aynı olduğu, söz konusu sosyal medya hesabının davalılara ait olduğu yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığında ,bu resimlerin davalılarca kullanıldığı, Ayrıca ; Davacı yanın , ‘’... ‘’ sosyal hesabından Aralık 17 2018 tarihinde yayınlanan, yeni yıl temalı görsel / resim ile, davalıların kullanımında olduğu iddia edilen ‘’... ‘’ isimli sosyal medya hesabından 31/12/2019 yılında yayınlanan yeni yıl temalı görsel / resim incelendiğinde ;Her iki resimdeki ürünlerin, ürün yerleşiminin ,resimdeki genel kompozisyonun örtüştüğü, dolayısı ile , söz konusu sosyal medya hesabının davalılara ait olduğu yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığında , davacı yanca yayınlan resmin ve içeriğinin davalılarca kullanıldığı, davacının yanın mağaza dekorasyonlarının davalı şirket tarafından kullanıp kullanılmadığı hususunda ; Dosya içeriğine sunulan belgelerin kanaat oluşturmada yeterlilik arz etmediği, yönünde görüş bildirmişlerdir. Davacının dava konusu yaptığı ürünlere ilişkin görsellerle, davalıların satışını yaptığı ürünlerin görsellerinin dosya içerisinde olduğu, davalı şirkete ait Ticaret Sicil özetinin dosya içerisinde olduğu görülmüştür. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, sundukları deliller, alınan bilirkişi raporları ve dinlenen tanık anlatımları birlikte değerlendirildiğinde; Somut olay bakımından, Davacı, davada; dünyanın bir çok farklı noktasına giderek keşfettiğini ve bu ürünlere ilişkin geliştirme ve tasarım faaliyetlerini yaparak ev dekorasyonu ürünleri üreterek kendi müşterilerine sattığını, davalılar ... ve ...'in eski çalışanları olduğunu, işten ayrıldıktan sonra davalı ... Mimarlık Elektrik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketini kurduklarını, davacı şirketin satmakta olduğu ürünleri tedarik ettiği yerlere ulaşarak ürün tedarik edip İstanbul, Bodrum ve Paris mağazalarında satarak haksız rekabette bulunduklarını davacı şirkete ait ürünlerin görsellerinin internet sitelerinde kendilerine aitmiş gibi paylaşıldığını, davacının yurtdışından ithal ettiği ürünlerden olan pervane, sehpa, desenli dekoratif şemsiye, küp, bahçe şemsiyesi, seramik tabure, duvar aydınlatması, ürünleri kendi tasarım ürünleriymiş gibi satarak haksız rekabette bulunduklarını haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve uğradığı maddi ve manevi zararının tazminini istemiştir. Davalılar sattıkları ürünlerin yurtdışından değil yurt içinden tedarik edildiğini, sattıkları ürünlerin davacının sattığı ürünlerden farklı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Aldırılan kök ve ek bilirkişi raporlarından; duvar aydınlatma, sehpa dekoratif şemsiye, bahçe şemsiyesi ürünlerin aynı benzer ürünler olarak tanımlanabileceğini, davalının sanal mağaza ve sitesinden sattığı ürünler açısından haksız rekabet edildiği görüşünü bildirmiştir. TTK'da haksız rekabet; "rakipleri arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar" olarak tanımlanmıştır. TTK 55. madde de ise dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar başlığı altında aşağıdaki şekilde sayılmıştır. (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle; 1. Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, 2. Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek, 3. Paye, diploma veya ödül almadığı hâlde bunlara sahipmişçesine hareket ederek müstesna yeteneğe malik bulunduğu zannını uyandırmaya çalışmak veya buna elverişli doğru olmayan meslek adları ve sembolleri kullanmak, 4. Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak, 5. Kendisini, mallarını, iş ürünlerini, faaliyetlerini, fiyatlarını, gerçeğe aykırı, yanıltıcı, rakibini gereksiz yere kötüleyici veya gereksiz yere onun tanınmışlığından yararlanacak şekilde; başkaları, malları, iş ürünleri veya fiyatlarıyla karşılaştırmak ya da üçüncü kişiyi benzer yollardan öne geçirmek, 6. Seçilmiş bazı malları, iş ürünlerini veya faaliyetleri birden çok kere tedarik fiyatının altında satışa sunmak, bu sunumları reklamlarında özellikle vurgulamak ve bu şekilde müşterilerini, kendisinin veya rakiplerinin yeteneği hakkında yanıltmak; şu kadar ki, satış fiyatının, aynı çeşit malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerinin benzer hacimde alımında uygulanan tedarik fiyatının altında olması hâlinde yanıltmanın varlığı karine olarak kabul olunur; davalı, gerçek tedarik fiyatını ispatladığı takdirde bu fiyat değerlendirmeye esas olur, 7. Müşteriyi ek edimlerle sunumun gerçek değeri hakkında yanıltmak, 8. Müşterinin karar verme özgürlüğünü özellikle saldırgan satış yöntemleri ile sınırlamak, 9. Malların, iş ürünlerinin veya faaliyetlerin özelliklerini, miktarını, kullanım amaçlarını, yararlarını veya tehlikelerini gizlemek ve bu şekilde müşteriyi yanıltmak, 10. Taksitle satım sözleşmelerine veya buna benzer hukuki işlemlere ilişkin kamuya yapılan ilanlarda unvanını açıkça belirtmemek, peşin veya toplam satış fiyatını veya taksitle satımdan kaynaklanan ek maliyeti Türk Lirası ve yıllık oranlar üzerinden belirtmemek, 11. Tüketici kredilerine ilişkin kamuya yapılan ilanlarda unvanını açıkça belirtmemek veya kredilerin net tutarlarına, toplam giderlerine, efektif yıllık faizlerine ilişkin açık beyanlarda bulunmamak, 12. İşletmesine ilişkin faaliyetleri çerçevesinde, taksitle satım veya tüketici kredisi sözleşmeleri sunan veya akdeden ve bu bağlamda sözleşmenin konusu, fiyatı, ödeme şartları, sözleşme süresi, müşterinin cayma veya fesih hakkına veya kalan borcu vadeden önce ödeme hakkına ilişkin eksik veya yanlış bilgiler içeren sözleşme formülleri kullanmak. b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek; özellikle; 1. Müşterilerle kendisinin bizzat sözleşme yapabilmesi için, onları başkalarıyla yapmış oldukları sözleşmelere aykırı davranmaya yöneltmek, 2. Üçüncü kişilerin işçilerine, vekillerine ve diğer yardımcı kişilerine, haketmedikleri ve onları işlerinin ifasında yükümlülüklerine aykırı davranmaya yöneltebilecek yararlar sağlayarak veya önererek, kendisine veya başkalarına çıkar sağlamaya çalışmak, 3. İşçileri, vekilleri veya diğer yardımcı kişileri, işverenlerinin veya müvekkillerinin üretim ve iş sırlarını ifşa etmeye veya ele geçirmeye yöneltmek, 4. Onunla kendisinin bu tür bir sözleşme yapabilmesi için, taksitle satış, peşin satış veya tüketici kredisi sözleşmesi yapmış olan alıcının veya kredi alan kişinin, bu sözleşmeden caymasına veya peşin satış sözleşmesi yapmış olan alıcının bu sözleşmeyi feshetmesine yöneltmek. c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma; özellikle; 1. Kendisine emanet edilmiş teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden yetkisiz yararlanmak, 2. Üçüncü kişilere ait teklif, hesap veya plan gibi bir iş ürününden, bunların kendisine yetkisiz olarak tevdi edilmiş veya sağlanmış olduğunun bilinmesi gerektiği hâlde, yararlanmak, 3. Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak. d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek; özellikle, gizlice ve izinsiz olarak ele geçirdiği veya başkaca hukuka aykırı bir şekilde öğrendiği bilgileri ve üretenin iş sırlarını değerlendiren veya başkalarına bildiren dürüstlüğe aykırı davranmış olur. e) İş şartlarına uymamak; özellikle kanun veya sözleşmeyle, rakiplere de yüklenmiş olan veya bir meslek dalında veya çevrede olağan olan iş şartlarına uymayanlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur. f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak. Özellikle yanıltıcı bir şekilde diğer taraf aleyhine; 1. Doğrudan veya yorum yoluyla uygulanacak kanuni düzenlemeden önemli ölçüde ayrılan, veya 2. Sözleşmenin niteliğine önemli ölçüde aykırı haklar ve borçlar dağılımını öngören, önceden yazılmış genel işlem şartlarını kullananlar dürüstlüğe aykırı davranmış olur. Bilirkişi kurulu ek ve kök raporlarında davalının Ticari Faaliyetlerinin niteliği itibariyle haksız rekabet oluşturduğunu raporunda sunmuş ise de; Haksız rekabete konu ev dekorasyonu ürünlerin davacı tarafından yurtdışından tedarik edildiğinin beyan edilmiş olması, davacının bu ürünlere, çizim, tasarım, yaratıcılık gibi işlemleriyle kendi imza ürünü olduğuna dair bir özgürlük kazandırmamış olduğu, ürünlerin davacının üretimi olduğuna dair bir delilin bulunmadığı, davalıların sattığı ürünlerin davacının tedarikçilerinden tedarik edildiğine dair bir delilin de bulunmadığı, ürünleri davacının tedarik edip Türkiye ve diğer ülkelerde sadece davacının satabileceğine dair bir sözleşmenin de bulunmadığı, ayrıca ürünler arasında bir benzerlik tespit edilmiş olsa da ürünlerin niteliği itibariyle her yerde üretilip satılabilir ev aksesuarı ürünlerden olduğu, ürünlerin davacıya ait ve sadece davacının satabileceği ürünler olduğuna dair delil bulunmadığı, davalıların bu ürünlerin satışını yapmasının haksız rekabet oluşturmayacağı, davacının davasını ispatlayamamış olması nedeniyle haksız rekabetin tespiti, önlenmesi ve maddi manevi zarar tazmini davalarının reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere; 1-Davacının davalılara karşı maddi ve manevi tazminat davaları ile diğer tüm taleplerinin reddine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gerekli olan 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, başlangıçta yatırılan 5.140,33 TL peşin ve 141.876,39 TL ıslah harcı toplamı 147.016,72 TL harçtan mahsubu ile bakiye 146.401,32 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 174.712,96 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, 5-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkca okunup, usulen anlatıldı. 26/06/2025

Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır