İlk Derece Mahkemesi 2023/791 E. 2025/180 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/791 Esas KARAR NO :2025/180

DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:29/12/2023 KARAR TARİHİ:26/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 03/02/2022 tarihli ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi'ne göre ... marka, 5 adet sıfır makine siparişi verildiğini, sözleşme içeriği kapsamında müvekkili şirket tarafından üzerine düşen tüm sorumluluklar ve yükümlülükler yerine getirildiğini, siparişe konu makinalar için 5.000 Euro bedeli banka kanalıyla davalı tarafa ödendiğini, sözleşme içeriğine göre sipariş edilen makinaların teslim süresi olarak kesin siparişe müteakip 14-16 hafta olarak belirtilmesine karşın davalı tarafça taahhütname gereğince yerine getirilmesi gereken edimlerin yerine getirilmediğini ve makinaların teslimi müvekkili şirkete bir türlü yapılmadığını, müvekkili şirket tarafından haricen defalarca sipariş edilen makinalar ile ilgili davalı taraf ile iletişime geçildiğini, davalı tarafından bu sürece kadar herhangi bir makinaların teslimine ilişkin olarak olumlu geri dönüş sağlanmadığını, müvekkili şirket tarafından ödenen 5.000 Euro ücretin, müvekkili şirkete iade edildiğini ancak son dönemlerde artan enflasyon oranı, kur farkı ve ekonomik kriz gibi sebeplerle bu bağlamda da müvekkili şirket tarafından talep edilen ve sipariş verilen ancak davalı tarafından teslim edilmeyen makinaların fiyatlarının aşırı bir şekilde arttığını ve fiyat farkı oluştuğunu, müvekkili şirket adına ... 1. Noterliği' nin ... yevmiye numaralı ve 01/08/2023 tarihli ihtarnamesi ile davalı tarafa borcun ifa edilememesi nedeniyle oluşan müspet zararın tahsili istenildiğini, söz konusu ihtarnamenin davalı tarafa 04/08/2023 tarihinde teslim edildiğini ancak davalı tarafından herhangi bir olumlu veya olumsuz geri dönüş sağlanmadığını, tüm bu ihtarname ve şifahen görüşmelerin olumlu sonuç doğurmamasına istinaden de arabulucuya müracaat edildiğini ve tarafların telekonferans yoluyla katıldıkları görüşme neticesinde anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle; müvekkili şirket ile karşı taraf arasında 03/02/2022 tarihli ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesine göre ... (4590mm) marka, 5 adet sıfır Elektrikli ... makine siparişi verildiğinden, sözleşmede belirlenen kaparo bedelinin müvekkili tarafından banka kanalıyla yapılmasına karşın belirtilen teslim süresi içerisinde söz konusu makinaların teslimi müvekkili şirkete yapılmadığından dolayı müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesinin iptali ile, davalı tarafından kaynaklı olarak sözleşmeden doğan yükümlülükleri ve edimleri tam ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmediğinden ve mezkur sözleşme borcunun ifa edilememesi nedeniyle oluşan müspet zararın şimdilik fazlaya ilişkin hakları faizleri saklı kalmak kaydıyla davalı taraftan sözleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davanın, dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, davacının hukuki menfaati gerçekleşmediğini, özel hukuk sözleşmesinin iptali talebinin yasada karşılığı olmadığını, talebin açık olmadığını, zarar iddiasında bulunan davacının ne kadar zararı olduğunu belirtmediğini, davacının eksik harç ödediğini, eksik harcın ikmal ettirilmesi gerektiğini, davacı ile müvekkili şirket arasında 24.02.2022 tarihli ... Makine Sözleşmesi ile 5 adet ... model forkliftin adet başına 35.900+KDV olacak şekilde satışı hususunda karşılıklı görüşmeler yapıldığını, siparişin verildiği tarih itibariye pandemi şartlarının sert bir şekilde etkilediği Dünya’da forkliftlerin üretiminin yapıldığı fabrikanın Almanya’da olduğunu, pandemi şartları nedeniyle kapanmalar ve ortaya çıkan çip krizi olduğunu, buna bağlı olarak üretimin ciddi şekilde aksadığı davacı tarafa belirtildiğini, bu şartlar altında forklifltlerin geç teslim edilmesi veya teslim edilmemesi, verilen fiyatın 7 gün için geçerli kalacağını, ... nolu proforma faturanın 15.02.2022 tarihine kadar geçerli olacağını, fiyat ve teslimat koşullarının stoklarının durumu ve yukarıda ifade edilen sıkıntılarla sınırlı olacağı ihtimalini kabul etmeleri halinde sipariş girilebileceği noktalarında antat kalındığını, müvekkili şirket yetkili bayisi ... Lift aracılığıyla teklif sunulduğunu, buna meyanda mezkur sözleşmeye “M.5 Hükmünde Yer Alan Mücbirler” hükmünün eklenmesi davacı tarafça kabul edildiğin, davacı tarafın tüm hususları bilerek ve kabul ederek 5.000-EURO peşinat vererek sözleşmeyi akdettiğini, pandemi süreci sebebiyle forkliftlerin üretimi aksadığını ve teslimatın gecikeceği davacıya belirtildiğini, davacı taraf bir süre daha bekleyeceğini ifade ettiğini, 2023 yılının ilk yarısında davacıya mezkur forkliftlerin üretim bandından indiğini, yeni liste fiyatlarının belirlendiğini, bu fiyatlardan davacıya teslimat yapılabileceği bilgisi verildiğini, davacı tarafın bu bilgiye istinaden bir süre önce başka bir firmadan ... satın aldığını ve bu sebeple sözleşmeyi sonlandırmak istediğini yetkili bayii aracılı ile müvekkili şirkete ilettiğini, davacı ile yapılan görüşmeler neticesinde müvekkili şirketin tüm iyiniyetiyle sözleşmede cayma kaynaklı cezai şart (m.8.1) bedelini kendilerinden alınmayacağını belirttiğini, davacıya 5.000-EURO’luk peşinatı iade edildiğini, peşinatın iade edilmesine müteakiben davacı tarafça görüşmeler yapılmamışçasına ve kötüniyetli bir şekilde ... 1. Noterliği’nin ... yevmiye nolu ve 01.08.2023 tarihli ihtarnamesiyle gecikmiş ifanın reddedildiği şeklinde beyanlarla sözleşmenin feshedildiği ihtar edildiğini, davacı firmanın sözleşme bedelini ödemediğini, benzer nitelikte forkliftleri müvekkili şirketin onlarca rakibi firma arasından satın alma imkanı bulunduğunu, davacı tarafın tacir olduğunu, TTK mucibince basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne uygun davranmadığını, müvekkili şirket için ortaya çıkan mücbir sebep haline bağlı olarak temerrüd gerçekleşmediğini, TBK’da öngörülen müsbet zararın şartları oluşmadığını, tüm bu sebeplerle; davanın öncelikle husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı, hukuki menfaat ve dava şartı yokluğundan reddine, esastan inceleme yapılması halinde toplanacak delillere göre davacının müsbet zarar talep etme şartları doğmadığından ve zamanaşımına uğramasından ötürü haksız davanın reddine, yargılama giderleri, ücreti vekalet ve sair masrafların davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. ISLAH: Davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporuna davacı şirket vekili olarak itirazları olmadığını, haklılıklarını ispatlar mahiyette olduğunu, söz konusu bilirkişi raporunda aleyhe olan kısımları kabul etmediklerini, müvekkili adına davayı açarken 50.000,00-TL tazmini talepli kısmi dava olarak açıldığını, 1.859,30 Euro zarar ile 7.835,00 Euro zararın toplamı ıslah tarihindeki kur üzerinden türk lirasına çevrildiğini, toplam 9.694,3 Euro karşılığı 360.675,75 türk lirası olduğunu, 50.000,00 TL olan bedelli talebi 310.675,75 TL daha arttırarak toplam 360.675,75 TL olarak ıslah ettiklerini, 360.675,75 TL'nin sözleşme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine akabinde haklı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: ... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtlarını içerir müzekkere cevabı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalı şirkete ait şirket yetkililerini gösterir müzekkere cevabı, taraflar arasında akdedilen ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi, ödeme dekontu, iade dekontu, ... 1. Noterliği'nin 01/08/2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarını içerir USB flash bellek, davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarını içerir USB flash bellek, bilirkişi raporu, tanık beyanları ile tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasında akdedilen 03/02/2022 tarihli ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi'nden kaynaklı ... (4590mm) marka, 5 adet sıfır Elektrikli ... makinenin, sözleşmede belirlenen kaparo bedelinin davacı şirket tarafından banka kanalıyla ödenmesinden sonra belirtilen teslim süresi içerisinde söz konusu makinaların tesliminin davacı şirkete yapılmadığından dolayı davacı şirket ile davalı şirket arasındaki ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi'nin iptali ve müspet zarar talebinden ibaret Tazminat davasıdır. Davacı taraf, davalı ile 03/02/2022 tarihli ... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi'nin kurulduğunu, sözleşme kapsamında davalı tarafından ... (4590mm) marka, 5 adet sıfır Elektrikli ... makinenin tesliminin kararlaştırıldığı, bir kısım bedelin ödendiği ancak sözleşme konusu malların belirlenen süre içinde teslim edilmediğini, buna karşılık ödenen bedelin ise iadesinin aradan geçen uzun bir süre sonra gerçekleştiğini ancak iade edilen bedel ile artık aynı özellikte makine alımının mümkün olmadığını, tüm bu sebeplerden dolayı taraflar arasındaki sözleşmenin iptali ile meydana gelen müspet zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf, sözleşmenin pandemi zamanında düzenlendiğini ve bu sebeple mücbir sebebin var olduğunu, davacı firmanın sözleşme bedelini ödemediğini, dava konusu makinelerin başka firmalardan alımı söz konusu olabilirken davacı taraf basiretli tacir gibi davranarak bu hakkını kullanmadığını, davacı tarafından zararın açık olarak belirtilmediğini tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 04/10/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların görüşme sonrası anlaşamama nedeniyle arabuluculuk sürecinin tamamlandığı anlaşılmıştır. Davacı taraf tanık deliline dayanmış, tanıkların usulüne uygun şekilde mahkememize bildirilmesi üzerine mahkememizce yazılan talimat ile dinlenilmiştir. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasının 12/07/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ... ... beyanında; "Ben yaklaşık 5 yıldır davacı şirkette çalışırım, şuan finans müdürüyüm, 2022 yılının şubat ayında davalı şirkete 5 adet elektrikli ... makine siparişi verildi, sözleşmeye göre teslim süresi 14-16 hafta arası idi, yani 2022 yılının haziran ayında bize makineleri teslim edeceklerdi, bizde sözleşmeye istinaden 25.02.2022 tarihinde ben karşı tarafa 5.000 EURO sipariş avansı gönderdim, fakat davalı taraf süresinde makineleri teslim etmediği gibi makinelerin teslimi gereken tarihten yaklaşık 1 yıl sonra 08.06.2023 tarihinde 5.000 EURO sipariş avansımızı bize iade etti, aradan geçen sürede makinelerin fiyatları arttı, yani sipariş tarihinde alabileceğimiz makineleri şuan aynı para ile alamıyoruz, davacı şirketin maddi zararı oluşmuştur karşı tarafça herhangi bir zarar karşılanmamıştır, benim bilgim ve görgüm bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasının 12/07/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ... ... beyanında; "Ben sipariş tarihinde davalı şirketin bayisi olan ... ... şirketinde satış personeli olarak çalışıyordum, bayi sahibi ... bey, ben ve davacı şirketinin yetkilisi ... bey siparişi birlikte oluşturduk, fiyatlar ve teslim tarihi kararlaştırıldı, davalı firmadan ... bey ile görüştük, kendisi de okey verdi, sonrasında hayırlı olsun denildi, ben fiyatı ve teslim tarihlerini tam hatırlayamıyorum, daha sonra her siparişte olduğu gibi bu siparişte de biz sözleşme formu hazırladık, davalı distiripitör firmaya gönderdik, onlarda imzaladı, muhtemelen davalı firma mail yolu ile ilgili sözleşme formunu davacı tarafa atmıştır, daha sonra teslim tarihi geldiğinde makineler teslim edilmedi, bunun üzerine ben, davalı şirketten ... bey ile görüştüm, kendisi bana makinelerin yakın zamanda geleceğini söyleyince ben bu cevabı davacı şirket yetkilisi ... beye söyledim, bir süre daha bekledik, fakat makineler gelmedi, süreç uzayınca ... bey benim çalıştığım bayi sahibi olan ... bey ile görüştü, sonra ... bey, ... beyden duyduğuma göre teslim gecikince makineleri almaktan vazgeçmiş ve 3. Bir firmadan makine almış, fakat ben davacı şirket yetkilisi ... bey ile konuştuğumda kendisi bana makinelerden vazgeçmediğini söylemişti, fakat ... bey bana ... beyin bana makinelerden vazgeçtiğini söylemişti, bunun üzerine davalı firma tarafından davaya konu makineler bayi olan ... ... firm asına fatura edildi, ben daha sonraki süreçte işten ayrıldığım için bilgi sahibi değilim" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır. Mali Müşavir bilirkişi ..., Makine Mühendisi bilirkişi ... ve Sözleşme konusunda uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/01/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Dava tarihi itibarıyla, davacının davaya konu ürünleri 187.335,00 EUR +KDV 'ye satın alma olanağı olduğundan dolayı ürünlerin dava tarihindeki ederi konusunda, alınan 187.335,00 EUR +KDV teklifine iştirak olunduğu, Mahkeme tarafından, iştirak olunan en düşük fiyat teklifinin davalı olmasından dolayı kabul görmemesi durumu için; Davalının dışında verilen en düşük fiyat teklifi ...firmasının verdiği 232.000 EUR +KDV teklif üzerinden, 5 adet alımda uygulanabilecek %10 iskonto oranıyla (232.000 EUR -%10 değer=) 208.800,00 EUR +KDV teklifin dikkate alınabileceği görüş ve kanaatine varıldığı, Taraflar arasında imzalanan 03.02.2022 tarihli “... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi”nde yer aldığı üzere kalıp teslim süresinin 14-16 hafta olarak belirlendiği; TBK m. 90 gereğince borcun tarafların kararlaştırdığı tarihte muaccel olduğu, İfa zamanı, sözleşmeyle belirlendiğinden, davacının ayrıca TBK m. 117 gereği ihtar göndermesi gerekmediği; davacının ihtarına gerek kalmadan davalının kendiliğinden temerrüde düştüğü, Tarafların sözleşmede ifa tarihini belirleseler de dosya kapsamından borcun mutlaka o vadede ifa edilmesinin lazım gelmediğinin anlaşıldığı, belirlenen vadenin kesin vade değil belirli vade olduğu dolayısıyla, davacının ihtar şartından kurtulmakla birlikte mehil vermesi gerektiği, TTK m. 18/f.3 hükmünün süre verilmesi için uygulanması bakımından hükmün ifadesi dikkate alınacak olursa mehil verilmesinin düzenlemenin kapsamı dışında tutulduğu; buna göre davacının davalıya uygun bir süre verdiği, Davacı tarafından aynen ifa ve gecikme hakkından vazgeçildiğinin hemen bildirilerek kalıpların teslim edilmemesinden doğan müspet zararın talep edildiğine dair bir bildirime rastlanmadığı, böylelikle davacının TBK m. 125/2’de yer alan müspet zarar talebinde bulunamayacağı, Davacının bir miktar bedel ödeme yaptığı buna karşılık kalıpları teslim alamadığı hususu gözetildiğinde davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ödediği bedelin iadesi talebinde bulunabileceği, ancak böyle bir talebin yer almadığı, dosya kapsamında da bedelin iade edildiğinin anlaşıldığı, Mahkemece müspet zarar talep edilebileceği kanaatine varılır ise ilgili zararın davalıdan talep edilebileceği, Anılan soyut açıklamalar, kararla birlikte değerlendirildiğinde ve davalının forkliftleri Almanya'dan tedarik ediyor oluşu da gözetildiğinde pandeminin mücbir sebep olarak değerlendirilebileceği ve davalının mücbir sebeplerden dolayı malın gecikmesi ve/veya teslim edilememesi durumunda alıcının, satıcıdan hiç bir talepte bulunamayacağı, sözleşme maddesinden hareketle sorumlu olmayabileceği, Mahkemece pandeminin mücbir sebep olamayacağı değerlendirilir ise davalının mücbir sebeplerden dolayı malın gecikmesi ve/veya teslim edilememesi durumunda alıcının, satıcıdan hiç bir talepte bulunamayacağı, maddesinden hareketle sorumluluğunun bulunmadığının söylenemeyeceği, Davacı, 2022 ve 2023 yılında E-Defter kullanıcısı olup, aynı yıllar tuttuğu elektronik defterlerin beratları, yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, ilgili yıllara ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre, davacı 159. Alıcılar hesap kodu altında davalı ile olan cari ilişkilerini takip etmektedir. 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı, işletmenin henüz teslim almadığı mal veya hizmetler için tedarikçilere önceden yaptığı avans ödemelerini takip ettiği bir dönen varlık hesabıdır. Bu hesap, sipariş avansı ödendiğinde borçlandırılır, siparişin tamamlanıp mal veya hizmet teslim alındığında ise ilgili stok veya gider hesabına aktarılarak alacaklandırılır. Böylece, sipariş süreçlerinin finansal yönetimi düzenli bir şekilde sağlanır. Davalı tarafından davacı hesabına 25.02.2022 tarihinde 5.000,00 Euro tutarlı sipariş avansı ödemesi yapılmış olup, iş bu ödeme 159. Kodlu hesap üzerinden işlenmiştir. Akabinde 08.06.2023 tarihinde ilgili avans ödemesi davalı tarafça davacı tarafın hesabına havale yapılmak suretiyle iade edildiği, bu işlemler neticesinde davacı yanın dava tarihi (29.12.2023) itibariyle davalı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davalı, 2022 ve 2023 yılında E-Defter kullanıcısı olup, aynı yıllar tuttuğu elektronik defterlerin beratları, yasal süreler içinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine başarıyla yüklenmiş ve onaylandığı, ilgili yıllara ait beratların zamanında ve eksiksiz olarak tamamlandığı görülmekle sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davalının incelenen ticari defterlerine göre, davalı 120. Alıcılar hesap kodu altında davacı ile olan cari ilişkilerini takip etmektedir. 120 hesap kodu, muhasebe sistemlerinde genellikle "Alıcılar" olarak adlandırılır ve bir işletmenin mal veya hizmet satışından dolayı müşterilerinden alacaklı olduğu tutarların kaydedildiği bir cari hesaptır. Bu hesap, işletmelerin alacaklarını vade, miktar ve ödeme koşulları gibi detaylarla takip etmelerine olanak tanır. Davalı tarafından davacı hesabına 25.02.2022 tarihinde 5.000,00 Euro tutarlı sipariş avansı ödemesi yapılmış olup, iş bu ödeme 120. Kodlu hesap üzerinden işlenmiştir. Akabinde 08.06.2023 tarihinde ilgili avans ödemesi davacı tarafın hesabına havale yapılmak suretiyle iade edildiği ve bu işlemler neticesinde davalı yanın dava tarihi (29.12.2023) itibariyle davacı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Dava konusu uyuşmazlık kapsamında yapılan incelemelerde, taraflar arasında akdedilen 03.02.2022 tarihli “... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi”nde yer aldığı üzere kalıp teslim süresinin 14-16 hafta olarak belirlendiği ve sözleşme bedelinin 179.500,00 Euro + KDV şeklinde olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre ise davalı tarafından davacı hesabına 25.02.2022 tarihinde 5.000,00 Euro tutarlı sipariş avansı ödemesi yapılmış olup, akabinde 08.06.2023 tarihinde ilgili avans ödemesi davacı tarafın hesabına havale yapılmak suretiyle iade edildiği, davacının davasında haklı görülmesi halinde, buna bağlı olarak 25.02.2022 ödeme tarihinde Euro kuru 15,76 TL olup TL karşılığı 78.800,00 TL olduğu, avansın iade edildiği tarih 08.06.2023 itibariyle Euro kuru 25,09 TL olup TL karşılığının 125.450,00 TL olduğu, buna göre davacı yanın ödediği avans yönünden kur farkından kaynaklı (125.450,00 TL - 78.800,00 TL / 25,09=) 1.859,30 Euro zararının mevcut olduğu, ayrıca teknik incelemelerde sözleşme konusu ürünün dava tarihinde ki değerinin 187.335,00 EUR +KDV olduğu tespitine istinaden, makina fiyatında ki artış sebebiyle davacının (sözleşme bedeli 179.500,00 Euro - 187.335,00 Euro=) 7.835,00 Euro zararının doğmuş olabileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça davalı aleyhine taraflar arasındaki makine taahhütname sözleşmesinden dolayı davalının yapılan ödemeye rağmen sözleşme kapsamında teslimi kararlaştırılan makinelerin teslim edilmemesinden dolayı sözleşmenin iptali ile sözleşmenin ifa edilmemesinden dolayı oluşan müspet zarar talebinde bulunulmuş olup, davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin konusu olan makinelerin sözleşmenin yapıldığı tarihte meydana gelen pandemi olayları sebebiyle yurtdışından tedarik edemediğini, mücbir sebebinin bulunduğu gerekçesiyle davanın reddi talep edilmiştir. Taraflar arasındaki makine taahhütname sözleşmesi gereği taraflara karşılıklı edim ve yükümlülükler yüklendiği, sözleşme kapsamında mücbir sebepler olarak deprem, yangın, sel baskını, grev , idari makamlarca getirebilecek yasaklama, sınırlamalar ve ithalata getirilebilecek kısıtlamaların sayıldığı ancak yine aynı düzenlemenin devamında mücbir sebeplerin ortadan kalkması halinde edimin yerine getirilmesinde bir imkansızlık yok ise , ürün makul sayılabilecek bir sürede satıcı tarafından alıcıya teslim edileceğinin belirtildiği, dosya kapsamında sulan sözleşmenin 24/02/2022 tarihinde düzenlendiği, sözleşmeye göre makinelerin teslim sürelerinin 14-16 hafta olarak belirlendiği, bu haliyle her ne kadar davalı tarafından sözleşme konusu edimlerin yerine getirilmemesinin mücbir sebep olarak kabul edilmesi gereken covid-19 pandemi sürecine dayandırılmış ise de ülkemizde pandemi sürecinin sözleşmenin imzalanmasından sonra son bulduğu ancak buna rağmen davalı tarafın sözleşmenin gereğini yerine getirmediği, iddia edildiği gibi makine tedarikinin mümkün olmaması durumu var ise de bu hususa ilişkin davalı tarafın davacı taraftan herhangi bir süre talebinde bulunmadığı bu hususa ilişkin bir ihtar çekilmediği, davacı ile irtibat kurulmadığı, davacı tarafından yatırılan kapora bedelinin dahi sözleşmenin kurulduğu tarihten yaklaşık bir buçuk sene sonra 08/06/2023 tarihinde davalı tarafından iade edildiği, bunun üzerine davacı tarafından sözleşme ediminin yerine getirilmemesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini için davalıya ihtarname gönderildiği ancak davalı tarafından herhangi bir zarar tazmininin yapılmadığı anlaşıldığındın taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafça hiç yerine getirilmemesinden dolayı davacı tarafın müspet zararı talep etmekte haklı olduğu, düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan bilirkişi heyet raporunda da tespit edildiği üzere taraflar arasında akdedilen 03.02.2022 tarihli “... Makine Taahhütnamesi Sözleşmesi”nde yer aldığı üzere kalıp teslim süresinin 14-16 hafta olarak belirlendiği ve sözleşme bedelinin 179.500,00 Euro + KDV şeklinde olduğu, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre ise davacı tarafından davalı hesabına 25.02.2022 tarihinde 5.000,00 Euro tutarlı sipariş avansı ödemesi yapılmış olup, akabinde 08.06.2023 tarihinde ilgili avans ödemesi davacı tarafın hesabına havale yapılmak suretiyle iade edildiği, davacının davasında haklı görülmesi halinde, buna bağlı olarak 25.02.2022 ödeme tarihinde Euro kuru 15,76 TL olup TL karşılığı 78.800,00 TL olduğu, avansın iade edildiği tarih 08.06.2023 itibariyle Euro kuru 25,09 TL olup TL karşılığının 125.450,00 TL olduğu, buna göre davacı yanın ödediği avans yönünden kur farkından kaynaklı (125.450,00 TL - 78.800,00 TL / 25,09=) 1.859,30 Euro zararının mevcut olduğu, ayrıca teknik incelemelerde sözleşme konusu ürünün dava tarihinde ki değerinin 187.335,00 EUR +KDV olduğu tespitine istinaden, makina fiyatında ki artış sebebiyle davacının (sözleşme bedeli 179.500,00 Euro - 187.335,00 Euro=) 7.835,00 Euro zararının doğmuş olacağının belirlendiği, bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve yerinde olması nedeniyle davacının talep edebileceği müspet zararın toplamda 9.694,30-EURO olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının 360.675,75 TL maddi tazminatının, 50.000,00 TL'sinin 07/08/2023 tarihinden itibaren, 310.675,75 TL'sinin 31/01/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, sözleşmenin edimlerinin davalı tarafından yerine getirilmemesi ve tarafların sözleşmeyi feshettiğine dair dosya kapsamında herhangi bir delil sunulmadığı anlaşıldığından davacı tarafın talebinin kabulü ile taraflar arasında düzenlenen 03/02/2022 tarihli ... Makina Taahhütnamesi sözleşmesinin iptaline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davacı tarafça davalı aleyhine açılan Davanın KABULÜ ile taraflar arasında imzalanan 03/02/2022 tarihli ... Makina Taahhütnamesi sözleşmesinin iptaline , 2-)Davacı tarafça davalı aleyhine açılan tazminat Davasının KABULÜ ile davacının 360.675,75 TL maddi tazminatının, 50.000,00 TL'sinin 07/08/2023 tarihinden itibaren, 310.675,75 TL'sinin 31/01/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 24.637,76-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 6.159,88-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 18.477,88-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 4-)Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 57.708,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-)Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 853,88-TL Peşin/nisbi Harcı, 5.306,00-TL Islah Harcı, 12.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.145,30-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 19.575,03-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-)Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 26/03/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır