İlk Derece Mahkemesi 2023/778 E. 2026/800 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/778 KARAR NO : 2026/800

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/11/2021 KARAR TARİHİ : 13/10/2026

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin saç bakım ve güzellik hizmeti verdiğini, davalıyı aynı iş dolaysıyla tanıdığını ve aralarında karşılıklı güvene dayalı bir ticari ilişki geliştiğini, müvekkilinin davalı ile aralarındaki güven ilişkisine binaen 27/05/2020 tarihinde davalının işleteni olduğu işletmeyi 38.400-TL devir bedeli karşılığında müvekkiline devrini içeren işletme kullanım hakkı devir sözleşmesi imzaladığını, akabinde taraflar aynı işletmeye ilişkin olarak 15/06/2020 tarihinde aylık 10.000,00-TL kira bedeli içeren kira sözleşmesi imzaladığını, müvekkilinin devir sözleşmesinden kaynaklı ediminini yerine getirerek davalıya 53.000.-TL ödeme yaptığını, bu ödemenin taraflarca işletmeyi devralma ve 6 aylık peşin kira karşılığı olarak sayıldığını, yine müvekkilinin işletmeyi davalının bilgisi ve onayı dahilinde tadilata sokmak suretiyle 18.332.-TL masraf yaptığını, daha sonra müvekkilinin işletmeyi şubesi olarak tescil ettirdiğini ve bu işlemlere karşılık olarak 3.877,00 TL masraf yaptığını, sonrasında mal sahibinin avukatı aracılığıyla müvekkiline ulaştığını ve davalının mal sahibi ile arasında olan sözleşmede devir hakkı olmadığını, tadilatın sonlandırılması gerektiğini bildirdiğini, bunun üzerine tadilatın sona erdiğini, davalının müvekkilinin tadil ettiği ancak hiçbir şekilde müvekkiline teslim edilmeyen işletmede faaliyetini halen sürdürmekte olduğunu, davalının tüm bu süreçlerden sonra ihtarname ile kira sözleşmesinin feshettiğini bildirdiğini, müvekkili tarafından karşı ihtarname ile cevap verilerek davalının haksız ve hukuka aykırı istemlerinin reddedildiğini, ... CBS'nin... soruşturma sayılı dosyası kapsamında davalı hakkında soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin işletme kullanım hakkının devrine ilişkin sözleşmeye ve kira sözleşmesine uygun olarak edimini ifa ettiğini, işletmeyi tadil ettirdiğini, ancak davalının iş bu sözleşmede kendisine yüklenilen edimlerini yerine getirmediğini, tadilat yapılan işletmede faaliyetine devam ederek kazanç elde etmeye devam ettiğini, davacının kazancından mahrum kaldığını belirterek; haklı davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 75.209-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. S A V U N M A / Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. G E R E K Ç E / Dava, taraflar arasında akdedilen işletme kullanım hakkı devir sözleşmesi kapsamında ödenen bedel ile sözleşmeye güvenilerek yapılan masrafların ve uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin alacak davasıdır. Dava dosyasında, mahkememizce görevsizlik kararı verilmiş, .. 20. Asliye Hukuk Mahkemesince karşı görevsizlik kararı verilmiş, İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesince verilen merci tayini kararı ile mahkememizin görevli olduğu belirtilmiş, dosyada mahkememizce işbu esas üzerinden yargılama yapılmıştır. Taraf delilleri toplanmış, taşınmaza ilişkin tapu kayıtları celp edilmiş, dava konusu banka hesaplarına ilişkin banka kayıtları celp edilmiş, ... CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyasının uyap kayıtları celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi raporu alınmıştır. SMMM bilirkişi ..., Medeni Hukuk Borçlar Hukuku bilirkişi ..., Sektör uzmanı ...ve İnşaat Mühendisi bilirkişi ....'tan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 29/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahalde yapılan incelemede, ana taşınmazın zemin ve asma katının kafe, diğer normal katların ise otel odası olarak kullanıldığının tespit edilmekte olduğunu, 3.4- Tadilat Bedeli İncelemesi kapsamında; 1.500,00 TL bedelli PVC Membran kapak faturası, 15.536,23 TL bedelli muhtelif inşai malzeme faturası ve 1.741,45 TL muhtelif inşai malzeme faturası görülerek toplam bedelin 18.777,68 TL olarak hesaplandığını, fatura detayındaki metraj, metretül, alan, adet gibi detaylar ile bedelin makul ve uygun olduğu kanaatine varıldığını, talebe bağlılık ilkesi gereği tadilat talebinin 18.332,00 TL olduğu görülmekle bu bedelin de makul ve uygun olduğu kanaatine varıldığını, dava konusu konaklama tesisi ile aynı konumda ve tam karşısında yer alan konaklama tesisinde gecelik oda ücretinin 4.360 TL olduğunun görüldüğünü, toplam günlük tesis giderinin ortalama 11.000 TL civarında olduğu kanaatine varıldığını, davacının ... Ltd. Şti. unvanıyla 04.06.2020 tarihinde dava konusu gayrimenkul adresi olan ...adresine şube tescili yaptırdığının tespit edildiğini ve dava konusu gayrimenkul adresinin davacının 04.06.2020 tarihinde şube adresi olduğunu, davacı şirket tarafından davalı tarafa gönderilen tutarlar incelendiğinde; davalı taraf adına 28.05.2020 tarihinde ve 29.05.2020 tarihinde yapılan ödemelerin, davacının ... nezdindeki... nolu hesabından yapılmasının hem davacı tarafından dava dilekçesindeki dekonttan hem de 28.06.2024 tarihli ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye ibraz edilen yazı ekindeki bilgilerden anlaşılmakta olduğunu, davacının dava dilekçesi ekinde davalı tarafa 05.05.2020 tarihinde 3.000,00 TL ve 02.07.2020 tarihinde 15.000,00 TL ödeme yaptığını ifade ettiğini, ödemenin davalının ... Bankası ... Şubesi ...nolu hesabına yapıldığının açık olmakla birlikte ödemenin kim tarafından yapıldığının dava dosyasındaki bilgilerden ispata muhtaç olduğunun değerlendirildiğini, davacı ... Ltd. Şti.’nin 04.06.2020 tarihinde dava konusu gayrimenkul adresine şube tescili için tescil masraflarını talep etmekte olduğunu, davacının davalı taraftan talep edilebilir zarar tutarının (kira depozito + tadilat masrafları + tescil ilan giderleri vb.) 57.209,00 TL olarak hesaplandığını, sektör değerlendirme bölümünde davacının günlük kâr tutarının 9.000 TL hesaplandığını, sözleşme süresinin 1 yıllık olmasına göre bir yıllık kâr kaybı tutarının 9000 x 365 hesabı ile 3.285.000,00 TL olarak hesaplandığını, öte yandan taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesine göre davalının dava konusu işyerini satamayacağı ve başkasına kiraya veremeyeceği şeklindeki hükmüne dayanılarak 5 yıllık süreye ilişkin kâr kaybı tutarının ise 9000 x 365 x 5 hesabı ile 16.425.000,00 TL olarak hesaplandığını, huzurdaki davalının da anlaşıldığı üzere mal sahibi Yavuz Kuyumcuoğlu’nun kiracısı konumunda bulunduğunu, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının, kiraya verenin yazılı rızası varsa kiralananı başkasına kiralayabileceğini (alt kira işlemi yapabileceğini) veya kullanım hakkını devredilebileceğini (TBK 323/II), kiraya verenin yazılı rızasının başlangıçtan itibaren sözleşme içinde yer alabileceği gibi sonradan bir belgede düzenlenerek de verilebileceğini, rıza beyanının yazılı verilmesinin bir basit yazılı şekil ve geçerlilik şekli olması sebebiyle zorunlu olduğunu, sözlü olarak verilen rıza beyanının geçersiz olduğunu, geçerli olarak alınan rıza beyanı üzerine kiralananın alt kiraya konu edilmesinin veya kullanım hakkının devredilmesinin sözleşmeye aykırı olmadığını, ancak alt kiracının taşınmazı başka biçimde kullanması halinde hem kiracının hem de alt kiracının kiraya verene karşı sorumlu olacağını, şartları varsa aykırı tutumun giderilmesi için en az 30 gün süre verilerek sözleşmeye uyum sağlanmasının bekleneceğini, bu süre içinde giderim olmazsa sözleşmenin feshine gidilebileceğini veya bu yöntem somut olay yönünden geçersiz ve anlamsız bulunur ise yazılı bildirimle sözleşmenin derhal feshedilebileceğini, kiracının kiraya verenin yazılı rızasını almadan kiralananı devrettiği ve üçüncü kişiye kullandırdığı hallerde de aynı sistemin geçerli olduğunu, bu durumda kiracının kiracılık ilişkisi devam ederken sözleşmeye aykırı davranmış sayılacağını, bunun sonucunda kiracıya karşı özenle kullanma borcuna aykırılıktan dolayı duruma göre süre verilerek veya hemen yazılı bildirimle sözleşmenin feshine gidileceğini ve böylece kira sözleşmesi sona erdiğinde kiralananı devraldığını zannederek kullanan kişinin fuzuli şagil (işgal eden) konumunda kalacağını ve idari yoldan bile tahliyesinin sağlanabileceğini, tarafların ticari defter ve belgelerini ibraz etmediğini, konu hakkında takdir ve değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğunu, nihai takdirin Mahkemeye ait olduğunu, SONUÇ: Davacının davalı taraftan talep edilebilir zarar tutarının 57.209,00 TL olarak hesaplandığını, davacının kâr kaybı talebinin takdir ve değerlendirilmesi Mahkemeye ait olmak üzere; bir yıllık kâr kaybı tutarının 3.285.000,00 TL, taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesine göre 5 yıllık süreye ilişkin kâr kaybı tutarının ise 16.425.000,00 TL olarak hesaplandığı, tarafların ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği hususları ile kâr kaybı talebi ve diğer tüm hesaplamalara ilişkin nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin Mahkemeye ait olduğu yönündeki tespit ve kanaatleri bildirilmiştir. İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller, dinlenen tanık beyanları, alınan bilirkişi raporunun değerlendirilmesinde; Dava dilekçesi ile, davacı vekilince, davalı ile davacı arasında işletme kullanım hakkı devir sözleşmesi ve kira sözleşmesi imzalandığı, davalının mal sahibi ile arasında olan kira sözleşmesini işbu sözleşmelerin imzalanmasına kadar gizlediğini, mal sahibi Yavuz Kuyumcuoğlu'nun avukatının araması ile davalının devir hakkının olmadığını öğrendikleri, mal sahibinin tadilatları sonlandırılması talebi ile tadilatların sonlandırıldığı, işletmenin davacı tarafından devralınamadığı, bu sözleşmeler kapsamında davacı tarafından davalıya 6 aylık peşin kira bedeli olarak 53.000,00 TL ödendiği, 18.322,00 TL tadilat masrafı yapıldığı, ticaret sicil tescil harcı ile tescil ve ilan gideri için toplam 3.877,00 TL ödeme yapıldığı, bunlardan dolayı müvekkilinin toplam zararının 75.209,00 TL olduğu, taraflar arası sözleşme hükümlerine göre müvekkilinin işletmeyi en az 5 yıl süre ile işletecek olduğu, bu süre için kazancından mahrum kaldığı belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 75.209,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir. Davacı vekilince 19.03.2026 tarihinde sunulan ıslah dilekçesi ile talepleri 16.482.209,00 TL'ye artırılmış, harcı yatırılmamış, mahkememizce sonrasında verilen kesin sürede de ıslah edilen miktar üzerinden harç tamamlanmamıştır. Davalı tarafça davaya cevap verilmemiştir. Dava dosyasında, mahkememizce görevsizlik kararı verilmiş, ... 20. Asliye Hukuk Mahkemesince karşı görevsizlik kararı verilmiş, İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesince verilen merci tayini kararı ile mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir. Dava şartlarının tam olduğu, incelenecek bir ilk itiraz veya süreler yönünden bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiş, taraflarca bildirilen deliller toplanmış, davacı tanıkları dinlenmiş, mahallinde keşif yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır. Her iki tarafça da ticari defter ve kayıtları bilirkişi incelemesinde mahkememize sunulmamıştır. Davacı şirket ve yetkilisinin şikayeti ile davalıya karşı dolandırıcılık suçundan başlatılan ... CBS'nin ... soruşturma numaralı dosyada 10.06.2024 tarihinde kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür. Somut olayın değerlendirilmesinde; Davalı ile davacı arasında 27.05.2020 tarihli 38.400,00 TL bedelli işletme kullanım hakkı devir sözleşmesi ve 15.06.2020 tarihli aylık kira bedeli 10.000,00 TL olan iş yeri kira sözleşmesi imzalandığı; Davalının mal sahibi olmadığı, asıl mal sahibinin ... olduğu, davalının ...'nun kiracısı olduğu; Mal sahibi ...'nun işletme kullanım hakkının ve kiralananın alt kiracıya devrine muvafakatının olmadığı, davalı tarafça bu hususun sözleşme imzalanmadan önce davacıdan gizlendiği, davacının bu hususları davalı taraf ile sözleşmeleri imzalanmasından sonra mal sahibinin vekilinin araması ile öğrendiği, mal sahibi tarafından davacıdan tadilatları sonlandırmasının talep edildiği, dava konusu işletmenin ve kiralanın davalı ile yapılan sözleşmeler kapsamında davacıya tesliminin gerçekleşmediği; 6098 sayılı TBK'nın 323. Maddesine göre, kiracının ancak kiraya veren mal sahibinin yazılı rızası olması halinde kira ilişkisini yani kiralananı başkasına devredebileceği, mal sahibinin yazılı rızası olmadığı takdirde kiralananı devralınan 3 kişinin, somut olayda davacının olduğu gibi, fuzuli şagil durumuna düşeceği; Somut olayda, davacı tarafından, davalı tarafa karşı sözleşmeler ile belirtilen yükümlükleri yerine getirilmeye başlanıp bir kısım ödemeler yapılarak davalının onayı ile kiralananda tadilata başlanmış ise de, davalı tarafça asıl mal sahibinin rızası alınmadan kiralanını işletme hakkı ve kiracılık ilişkisi devredilmeye çalışılmış ise de, mal sahibi onay vermediğinden, davalının davacıya karşı sözleşmeler kapsamında yükümlülüklerini yerine getirdiğinden bahsedilemeyeceği, bu kapsamda devrin gerçekleşmemesi nedeniyle davacının uğrayacağı zararlardan sorumlu olacağı; Davacı tarafından, davalıya 6 aylık peşin kira bedeli olarak 53.000,00 TL ödendiği, 18.322,00 TL tadilat masrafı yapıldığı, ticaret sicil tescil harcı ile tescil ve ilan gideri için toplam 3.877,00 TL ödeme yapıldığı, bunlardan dolayı toplam zararının 75.209,00 TL olduğu, taraflar arası sözleşme hükümlerine göre işletmeyi en az 5 yıl süre ile işletecek olduğu, bu süre için kazancından mahrum kaldığı belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 75.209,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilinin talep edilmiş olduğu, bu miktar üzerinden harçlandırma yapıldığı, davasını ıslah etse de ıslah harcını yatırmadığı, mahkememizce harçlandırılan talepler ve değer üzerinden değerlendirme yapılması gerektiği; Alınan bilirkişi raporuna göre; ana taşınmazın zemin ve asma katının kafe, diğer normal katların ise otel odası olarak kullanıldığı, tadilat bedeli incelemesinde, 1.500,00 TL bedelli PVC Membran kapak faturası, 15.536,23 TL bedelli muhtelif inşai malzeme faturası ve 1.741,45 TL muhtelif inşai malzeme faturası görülerek toplam bedelin 18.777,68 TL olarak hesaplandığı, fatura detayındaki metraj, metretül, alan, adet gibi detaylar ile bedelin makul ve uygun olduğu, talebe bağlılık ilkesi gereği tadilat talebinin 18.332,00 TL olduğu görülmekle bu bedelin de makul ve uygun olduğu, bu bedelin davalıdan talep edilebileceği, davacı şirket tarafından davalı tarafa gönderilen tutarların incelenmesinde, davalı taraf adına 28.05.2020 tarihinde 15.000,00 TL ve 29.05.2020 tarihinde 20.000,00 TL olarak yapılan ödemelerin, davacının ... nezdindeki ...nolu hesabından yapılmasının hem davacı tarafından dava dilekçesindeki dekonttan hem de 28.06.2024 tarihli ... A.Ş. tarafından Sayın Mahkemeye ibraz edilen yazı ekindeki bilgilerden anlaşılmakta olduğu, bu bedeller toplamı olan 35.000,00 TL 'nin davalıdan talep edilebileceği, davacının dava dilekçesi ekinde davalı tarafa 05.05.2020 tarihinde 3.000,00 TL ve 02.07.2020 tarihinde 15.000,00 TL ödeme yaptığını ifade ettiği, bu ödemelerin davacı tarafından yapıldığının dava dosyasındaki bilgilerden ispata muhtaç olduğu, bu nedenle davacının bu ödemelere ilişkin talebinin yerinde olmadığı, davacı tarafından dava konusu işletmeyi şube olarak kayıt için ticaret sicil tescil harcı ile tescil ve ilan gideri için toplam 3.877,00 TL ödeme yapıldığı, bu bedeli davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla ve değerlendirilmekle; davacının davalı taraftan talep edilebilir zarar tutarının (kira depozito + tadilat masrafları + tescil ilan giderleri vb.) 57.209,00 TL olduğu, bu bedel yönünden davasında haklı olduğu 57.209,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak davalıdan tahsilini talep edebileceği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır. Bilirkişi heyetince, davacının, sözleşme süresinin 1 yıllık olmasına göre bir yıllık kâr kaybı tutarının 3.285.000,00 TL olarak hesaplandığı, öte yandan taraflar arasındaki sözleşmenin 12. maddesine göre davalının dava konusu işyerini satamayacağı ve başkasına kiraya veremeyeceği şeklindeki hükmüne dayanılarak 5 yıllık süreye ilişkin kâr kaybı tutarının ise 16.425.000,00 TL olarak hesaplandığı görülmüş ve davacı vekilince ıslah dilekçesi ile dava değeri 16.425.000,00 TL artırılarak davanın ıslah edildiği belirtilmiş ise de, bu bedele ilişkin olarak davacı tarafça harç yatırılmadığından kazanç kaybına ilişkin 16.425.000,00 TL yönünden mahkememizce değerlendirme yapılmamıştır. Tüm bu nedenler ile davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; 57.209,00 TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olmak davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya dair istemin REDDİNE, 2-Alınması gereken 3.907,95 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.284,39 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.623,56 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Davacı tarafından peşinen karşılanan 1.284,39 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı parası, 3.071,70 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 4.361,50 TL keşif harcı, 2.850,00 TL ATGV araç ücreti, 40.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 50.342,50 TL yargılama masrafının davanın kabul ret oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 38.293,88 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, fazlasının kendisi üzerinde BIRAKILMASINA, 4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, 1.004,08 TL'sinin davalıdan, 315,92 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/10/2026

Katip ¸

Hakim ¸