İlk Derece Mahkemesi 2023/773 E. 2025/937 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2023/773 Esas KARAR NO:2025/937

DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:29/11/2023 KARAR TARİHİ:23/12/2025

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından düzenlene ve müvekkili tarafından ödemesi yapılan fuarın ... 2021 tarihleri arasında gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığını, fuarın açılmasına 10 gün kala 2 Eylül tarihinde fuarın Mayıs 2022'ye ertelendiğinin bildirildiğini, fuarların pandemi nedeniyle ertelenmesininde karar mercii olan TOBB'nin bu yönde bir kararı veya tavsiyesi olmadığını, bu bakımdan fuarın ertelenmesinin müvekkili tarafından kabul edilebilir bir yanının bulunmadığını, fuarın kararlaştırılan tarihte gerçekleştirilmemesi sebebiyle müvekkili şirket nezdinde yüksek boyutlarda maddi zarar ve kar kaybı meydana geldiğini, müvekkili nezdinde doğan ve doğacak doğrudan ve dolaylı tüm zararlardan münhasıran davalı sorumlu olduğunu, ... 7. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiğini ve fuar ücreti olarak ödenen 988.857,22 TL'nin iadesini talep ettiğini, bunun üzerine herhangi bir ödeme yapılmaması nedeniyle davalı aleyhine .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine itiraz ederek takibin durduğunu, yapılan haksız itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kaldığını, ... fuarının yapılamadığı tarihte başka fuarların yapılması, ... fuarının haksız şekilde ertelendiği anlamına gelmediğini, müvekkil şirketin, fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunduğunu, fuar tarihinin değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermediğini, tarafların basiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğü bulunduğunu, dava konusu ... fuarı ... 2022 tarihinde gerçekleştirildiğini ve davacıya bildirim ve fuar alanında yer tahsisi yapıldığını, davacı ise keyfi olarak fuara katılım sağlamadığını, müvekkili şirket katılımcılardan aldığı ücretler ile fuar organizasyonu harcamaları yapmış personelini çalıştırmış maaşlarını vermiş istihdam sağlamış devlete vergilerini ödemiş olduğunu, verilen hukuka aykırı karar ile müvekkili şirket müvekkilin iradesi dışında doğan, bir mücbir sebep olan pandemi süreci nedeni fuar ertelediğini, taraflar arasından menfaatler dengesi dikkate alınması gerektiğini ve ahde vefa ilkesi göz önünde bulundurulması gerektiğini, haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddini, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; Dava, taraflar arasında akdedilmiş olan fuar katılım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından ödenen fuar katılım bedelinin iadesi amacıyla davalı aleyhine başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda; taraflar arasında ... 2021 tarihleri arasında gerçekleştirileceği kararlaştırılmış olan ... fuarının birden fazla kez ertelenmiş olması sebebiyle davacı tarafından davalıya ödenmiş olan 988.857,22 TL'nin iadesi amacıyla davalı aleyhine .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebiyle işbu davanın açılmış olduğu, davalı tarafça sunulan cevap dilekçesi ile birlikte COVİD-19 pandemi tedbirleri kapsamında fuar tarihinin ertelendiğini, ertelenen fuar organizasyonunun ... 2022 tarihleri arasında ... - ... Merkezinde gerçekleştirildiğini, davacıya bildirim ve fuar alanında yer tahsisi yapılmış olmasına rağmen davacının keyfi olarak fuara katılım sağlamadığını, sözleşme kapsamında bedelin iadesinin talep edilemeyeceğini iddia etmiş olduğu görülmüştür. İtirazın iptali davalarında alacaklının, İİK m.67 uyarınca borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazının, kendisine tebliği tarihinden itibaren bir sene içerisinde genel mahkemelere yapacağı başvuru üzerine genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat etmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup sürenin başlaması için borçlunun itirazının alacaklıya tebliği zorunludur. İşbu dava dosyasının temelini teşkil eden icra dosyasında yapılan kontrolde borçlunun süresi içerisinde icra dosyasına yapmış olduğu itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği görülmüştür. Bu nedenle davacının açmış olduğu davasının süresinde olduğu kabul edilmekle yargılama yapılmıştır. Taraflar arasında akdedilmiş olan fuar katılım sözleşmesi kapsamında; -Sözleşme bedelinin 9 ayrı taksit halinde ödendiğine dair ödemelere ilişkin dekontların bir suretinin mahkememize ibraz edildiği, -Sözleşmenin 2 maddesinde; "Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzalayarak, iş bu Form'da belirtilen DÜZENLEYİCİ'nin CNR Expo Uluslararası Fuar Merkezi'nde (kısaca CNR Expo) organize ettiği sergi veya fuara (kısaca Fuar) katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra, fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb hususlarda, DÜZENLEYİCİ'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kismen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir, KATILIMCI” nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZENLEYİCİ, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve KATILIMCI'yi Fuardan çıkarabilir. DÜZENLEYİCİ, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildiriminden itibaren 30 (Otuz) gün içinde KATILIMCI'ye iade eder. Sözleşmenin bu şekilde feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder." düzenlemesinin yer aldığı görülmektedir. Yargılama esnasında celp edilen, ibraz edilen belgeler kapsamında davalı vekili tarafından davacının ödeme yapıldığına yönelik sunmuş olduğu dekontlar kapsamında ödemelerin müvekkiline yapılmadığının beyan edilmiş olması üzerine dekontlar incelendiğinde ... Sanayici ve İş İnsanları Derneği hesabına yapılmış olduğu, açıklama kısmında "... Senet karşılığı ist. Fuar" açıklamasının yer aldığı görülmekle davacı vekiline; "Dava dilekçesinde taraflar arasında ... 2021 tarihleri arasında gerçekleştirileceği kararlaştırılmış olan ... fuarının birden fazla kez ertelenmiş olması sebebiyle davacı tarafından davalıya ödenmiş olan 988.857,22 TL'nin iadesi amacıyla davalı aleyhine .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın iptalinin talep edilmiş olmasına rağmen dava dilekçesi ekinde herhangi bir sözleşmenin ibraz edilmemiş olduğu, davalı tarafından ibraz edilen sözleşmenin ise 16.09.2020 tarihinde akdedildiği, fuar tarihinin 18-22 Mayıs 2022 olarak yer aldığı, sözleşme bedelinin ise toplam 144.091,18 TL olarak belirlenmiş olduğu görülmekle karışıklığa sebebiyet verilmemesi amacıyla; Taraflar arasında kaç adet sözleşme akdedildiğine dair beyanda bulunmak, bu kapsamda dava konusu edilen sözleşmenin bir suretini mahkememize ibraz etmek, Davalı tarafından sunulan 16.09.2020 tarihli sözleşme haricinde herhangi bir sözleşme yoksa bedelin ne şekilde belirlendiği, davacı tarafça neden 988.857,22 TL ödeme yapıldığına dair beyanda bulunmak ve bu kapsamdaki evrakların bir suretini mahkememize ibraz etmek, Taraflar arasındaki 16.09.2020 tarihli sözleşmede ödeme şeklinin ilk taksidinin nakit geri kalanının çek ile yapılacağının kararlaştırılmış olması sebebiyle ilgili çek bilgilerini mahkememize ibraz etmek, Davalı tarafça sunulan beyan dilekçesinde kendilerine ödeme yapılmadığı, ödemenin ... Sanayici ve İş İnsanları Derneği hesabına yapılmış olduğunun beyan edilmiş olması sebebiyle davalıya yapıldığı beyan edilen ödemeye ilişkin dekontların suretlerini ibraz etmek" üzere verilen süre kapsamında herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi delil de ibraz edilmemiş olduğu, bu hali ile somut olayda davacının taraflar arasında hangi tarihte sözleşme yapıldığı, söz konusu sözleşmede ne şekilde bedelin 988.857,22 TL olarak belirlendiğine dair açıklama yapılmadığı gibi yapılan ödemelerin davalıya yapıldığında dair açıklama sunulmadığı, bu kapsamda davalıdan alacaklı olduğunun ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Nitekim mahkememizin işbu dosyası ile benzer mahiyette bulunan ve ... Fuarına ilişkin açılan davalar sebebiyle emsal olan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 2021/1638 Esas, 2025/502 Karar Sayılı, 27/03/2025 Tarihli "Dava, senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Yargılama sırasında senedin tahsili üzerine davaya istirdat davası olarak devam edilmiştir. İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; davacının fuar katılım sözleşmesi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı hususunda toplanmaktadır. Hukukumuzda sözleşmeye bağlılık (Ahde Vefa-Pacta Sund Servanda) ve sözleşme serbestliği ilkeleri kabul edilmiştir. Bu ilkelere göre, sözleşme yapıldığı andaki gibi aynen uygulanmalıdır. Bir başka söyleyişle, sözleşme koşulları borçlu için sonradan ağırlaşmış, edimler dengesi sonradan çıkan olaylar nedeni ile değişmiş olsa bile, borçlu sözleşmedeki edimini aynen ifa etmelidir. Gerçekten de sözleşmeye bağlılık ilkesi, hukuki güvenlik, doğruluk, dürüstlük kuralının bir gereği olarak sözleşme hukukunun temel ilkesini oluşturmaktadır. Somut olayda 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında gerçekleştirilecek fuara davacının katılımı hususunda taraflar arasında 20.02.2020 tarihli sözleşme düzenlenmiş, davacı davalıya katılım bedeli olarak 37.106,06 TL bedelli senet vermiştir. Davacının keşidecesi olduğu davaya konu senedin, fuar katılım ücreti olarak davalı şirkete verildiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözkonusu sözleşmenin 2 maddesinde; "KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILIMCI'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. DÜZENLEYİCİ'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder." hükmü yer almaktadır. Sözleşmenin fuara katılım koşullarına ilişkin 2. maddesi gereği, davalı şirketin fuarın düzenleme tarihi ve fuar alanındaki katılımcının yerini tek taraflı olarak değiştirme hakkı bulunup, bu değişiklikler sözleşmenin fesih sebebi yapılamayacağı gibi, katılımcının ücret ödeme yükümlülüğünü de kaldırmamaktadır. Nitekim benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 23. HD'nin 2014/5250 Esas, 2014/7346 karar sayılı kararı bu doğrultudadır. Bu durumda mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır." şeklindeki emsal mahiyetteki ilamı, benzer şekildeki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin 2021/947 Esas, 2024/816 Karar Sayılı, 05/06/2024 Tarihli "Davacı pandemi sebebi ile fuarın yapılamadığını, sözleşme gereği verdiği çekin bedelsiz kaldığını iddia ederek davalının başlattığı takip dosyası ve takip dayanağı çekten dolayı borçlu bulunmadığının tespitini talep etmektedir. Taraflar arasında davacının 21-25 Nisan 2020 tarihlerinde düzenlenecek olan ... Fuarına katılımı için sözleşme düzenlenmiştir. ... Tüm dosya kapsamına nazaran; Davalı organizatör sözleşme hükümlerine göre değişiklik yapma hakkına sahip olup, davacı müşterinin sözleşmeyi fesh etme veya ödediği ücreti talep hakkı olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur." şeklindeki ilamı bir bütün olarak incelendiğinde basiretli tacir olan taraflar arasındaki sözleşme hükümleri kapsamında davacının ödemiş olduğunu beyan ettiği bedelin iadesini davalıdan talep edemeyeceği kanaatine varılmakla davasının reddine karar vermek gerekmiştir. Davalının kötüniyet tazminatı talebinin değerlendirilmesinde ise ; İİK m. 67/2 hükmü uyarınca kötüniyet tazminatı, itirazın iptali davası reddedilince alacaklının takibinde haksız ve kötüniyetli görülmesi durumunda borçlunun istemi üzerine alacaklı aleyhine hükmedilen tazminattır. Kötüniyeti ispat yükü borçludadır, zira TMK m.2 hükmü uyarınca iyiniyetin varlığı asıldır. Yapılan kontrolde davacının davasının reddine karar verilmiş ise de davalı aleyhine başlatılan takipte davalı tarafından davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamamış olması nedeni ile davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere; 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Davalının davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talebinin REDDİNE, 3-Alınması gerekli olan 615,40-TL karar ilam harcının başlangıçta dava açılırken peşin olarak alınan 11.942,92-TL harcından mahsubu ile bakiye artan11.327,52-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 4-Yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına, 5-Davalı yargılama esnasında kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 154.328,58-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına. 7-Taraflarca yatırılan gider avansın arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır