İlk Derece Mahkemesi 2023/718 E. 2025/590 K.

T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/718 KARAR NO : 2025/590

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/10/2023 KARAR TARİHİ : 27/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket adına kayıtlı bulunan -----plakalı tır 01.02.2023 tarihinde ------ İlçesinde otobanda havanın yağışlı olması sebebiyle kaydığı için tek tarafı trafik kazası meydana gelmiş, kaza nedeniyle müvekkil şirketin aracında bizim öğrenebildikleri 580.000,00TL hasarın oluştuğunu, bu miktar davalı şirket tarafından tramer kayıtlarına işlemiş olup müvekkilin gerçek zararının daha fazla olduğunu, Müvekkil şirket ve davalı taraf arasında 29.09.2022 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesi bulunmakta, oluşan bu hasar bedelinin ödenmesi için davalıya yapılan yazılı müracaat üzerine 08.03.2023 tarihli ve--- sayılı yazı ile hasar dosyasının ----- numarasıyla açıldığı ve Kasko Sigortası Poliçesi Genel şartları uyarınca beyana aykırılık ------) koluzu sebebiyle teminat dışı kaldığının bildirildiğini, tekrar davalı şirketten zararın giderilmesi 20.06.2023 tarihli dilekçe ile talep edildiğini ve davalının taleplerine cevap vermediğini, ----- iddiası sebebiyle hasarın ödenmesi talebinin reddi usul ve yasaya aykırı olduğunu, Taraflar arasındaki 29.09.2022 başlangıç tarihli ------ poliçe numaralı genişletilmiş kasko poliçesinin Teminat Kapsamı başlıklı 1. Maddesinin B bendiyle aracın herhangi bir şekilde devrilmesi, düşmesi veya yuvarlanması teminat altına alınmış, bu nedenle müvekkil şirkete ait ----- plakalı tırın 01.02.2023 tarihinde yaşamış olduğu kazada meydana gelen zarardan davalı ... şirketinin işbu poliçe kapsamında tazmin yükümlülüğü bulunmakla, zararın giderilmesi için 08.03.2023 tarihli ve ---- sayılı yazı ile başvurulmuşsa da talebimize olumsuz yanıt verilmiş, davalı şirketin ----- olduğuna dair ret gerekçesi yerinde olmadığını, müvekkil şirketin ortakları ---- ve ------’ olduğunu, ortakların aynı zamanda şirket yöneticisi olduklarını, şirket ortaklarından ----- esnaf olarak kendi adına işletmesi de olduğunu, Bir takım muhasebesel gereklilik ve vergi avantajı elde etmek için ortağı ve yöneticisi bulunduğu---- adına kayıtlı bulunan ---- plakalı kamyonu ----- Noterliğinin 05.01.2022 tarihli ve ----- yevmiye nolu kira sözleşmesi ile şirket ortağı olan----- kiralamış gibi gösterilmiş, bu kira sözleşmesi sembolik bir anlam ifade ettiği gibi ------ için kiralanmış olmadığını, Zaten de yıllık kira bedeli olarak 2.000,00TL gösterildiğini, yukarıda izah edilen ve dosya kapsamından anlaşılan nedenlerle; belirsiz alacak davalarının kabulü ile müvekkil şirketin kaza nedeniyle uğradığı zararın tespiti ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00TL maddi tazminatın davalının temerrüde düşüldüğü 08.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu talepler müvekkil şirket poliçe teminat kapsamı dışında olup haksız davanın reddi gerekmekte, davacı her ne kadar vergi ile ilgili kazanım sağlamak adına aracın kiralanmış gibi gösterildiğine ilişkin beyanda bulunmuşsa da bu husus davacının iç işleri ile ilgili olduğunu, müvekkil şirketin poliçesinde açıkça belirtildiği üzere kısa veya uzun süreli şoförlü ya da şoförsüz olup olmadığına bakılmaksızın aracın kiralanmış olması dava konusu taleplerin teminat kapsamı dışında olması için yeterli olduğunu, poliçede anılan beyana aykırılık klozu açık olup davacının belirtmiş olduğu üzere aracı kiralayan kişinin şirketin ortağı olup olmaması dava konusu taleplerin teminat kapsamı dışında olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, müvekkil şirket tarafından -----plaka sayılı çekici kasko poliçesi mevcut olup -----plakalı römorkta meydana gelen hasarlar sorumluluk kapsamı dışında olduğunu, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerekmekte, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla yalnızca sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkil şirketin temerrüt tarihinin aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak belirlenmesi gerekmekte, aleyhine tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren, ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ise ıslah tarihinden itibaren başlatılmasını, bu sebeplerle ve sair hususlar hakkındaki beyan haklarım saklı kalmak kaydıyla, usule yönelik itirazlarımızın karara bağlanmasına, Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline” karar verilmesini beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Huzurdaki dava, trafik kazasından kaynaklı olarak davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin tazmini davasıdır. Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanağı dosyaya sunulmuştur. Mahkememizce işbu dosyada, sigorta uzmanı ve makine mühendisi bilirkişilerin raporu dosya arasına alınmıştır. Bilirkişiler tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle;

İNCELEME VE DEĞERLENDİRMELER: Dosyada mevcut belgelerin; KİRA SÖZLEŞMESİ: Dava konusu alacağı oluşturan----- plakalı aracın kiralanmasına , -----. Noterliğinin 05.01.2022 tarih, ------ yevmiye nolu “KİRA SÖZLEŞMESİ” düzenlenmiş olup kiraya verenin davacı ----- Adına yetkili -----, kiracının dava dışı ------ olarak 05.01.2022 başlangıç tarihli, 1 yıl süreli, yıllık 2.000TL bedel karşılığında kiraya verildiği anlaşılmıştır. TRAFİK KAZA TESPİT TUTANAĞI: ------ Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen 01.02.2023 tarihli tutanakta; “Sürücü ---- sevk ve idaresindeki-----plakalı çekici ve buna bağlı ---- plakalı yarı römorku ile Otoyolu takiben ---- ili istikametinden ---- ili istikametine seyir halindeyken havanın yağışlı zeminin ıslak olması sebebiyle 052-16 (8+900m) geldiğinde Sürücünün kendi beyanına göre direksiyon hâkimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla yolun sağında bulunan demir bariyerlere çarpıp durması neticesi tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda ---- plakalı araç sürücüsü----- 2918 sayılı KTK' nun 52/1-B (aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır” olarak belirtilmiştir. SİGORTA BİLGİ MERKEZİ YAZISI: SBM’ nin bila tarihli, ----- sayılı yazı ve eklerine göre -----plakalı aracın; ---- model, ---- marka, --- tipte çekici olarak malikinin davacı şirket olduğu belirlenmiş olup------isimli sigorta ekspertizi tarafından düzenlenmiş olan 23.02.2023 tarihli raporda” ekli kaza tespit tutanağından anlaşıldığı üzere; 01/02/2023 tarihinde sürücü ----- idaresindeki----- plakalı çekici ve buna bağlı------ plakalı römork ile demir bariyerlere çarpması neticesinde maddi hasar meydana geldiği anlaşılmıştır-------plakalı araç sürücüsü 52/1b kusurlu bulunmuştur. Araç üzerinde yaptığım tetkik neticesinde hasarın oluş şekli, kaza tespit tutanağındaki yetkili memur beyanları ile uygunluk arz etmektedir. Notlar Arac kiralık olup, kiralama sözleşmesi sisteme yüklenmiştir. Beyan klozu şartları gereğince aracın kiralık olarak kullanılması sebebi ile poliçe şartları gereğince red olarak kapatılmıştır. Takdir sayın şirketinizin takdirlerine bırakılmıştır.” olarak belirtilmiş olup aracın Hasar bedeli ıskonto düşüldükten sonra, yedek parça işçilik KDV dâhil toplam 652,861.89 TL olduğu” belirtilmiştir. BEYAN-1:------- ŞİRKETİ’ ne; Şirketimiz ------adına kayıtl------ plakalı aracımız şoförü ------- civarında kaza yapmıştır. Araçta herhangi bir yük yoktur. Aracımız boştur. ------- BEYAN-2: ------ Asliye Ticaret Mahkemesi’ ne; İlgi sayılı yazınızın konusu olan dava ile ilgili olarak 01.02.2023 tarihli kaza nedeniyle davacı tarafından şirketimize yapılan başvuru üzerine 07.02.2023 tarihinde hasar dosyası açılmış olup açılan hasar dosyası ile ilgili herhangi bir ödeme yapılmamıştı----- plakalı araca ait ------ nolu kasko sigorta poliçenin sureti ve hasar dosyası yazımız ekinde sunulmaktadır. ------ŞİRKETİ KUSUR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: Dava konusu alacağı oluşturan------ plakalı aracın karıştığı trafik kazasına ait kroki aşağıda verilmiştir. Kaza olayının; Sürücü------ sevk ve idaresindeki -----plakalı çekici ve buna bağlı ------ plakalı yarı römorku ile Otoyolu takiben --- ili istikametinden ----- ili istikametine seyir halindeyken havanın yağışlı zeminin ıslak olması sebebiyle (sürücünün kendi beyanına göre) direksiyon hâkimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla yolun sağında bulunan demir bariyerlere çarpıp durması neticesi tek araçlı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği belirgin olup sürücü-----2918 sayılı KTK' nun 52/1-B (aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği anlaşılmakla olayda %100 kusurlu olduğu belirlenmiş olup trafik kazası sonrası çekilen görüntüler aşağıda verilmiştir.

HASAR YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME: Dava konusu alacağı oluşturan ----- plakalı aracın hasarlarına ilişkin görüntüler ile ekspertiz raporu aşağıda verilmiştir. Dava konusu alacağı oluşturan aracın, hasarlı aksamlarının tavan, sağ ve sol kapılar, aktarma organları, ayna ve camlar, ön kaput, bagaj, tamponlar, farlar, stoplar, çamurluklar ve döşeme/kilit/elektrik tesisatı olup eksper raporunda belirtilen parçaların, olayın oluş şekli ve hasarlı görüntülerle uyuşmaktadır. Parça ve işçilik bedelleri ile ilgili tarafımca yapılan piyasa ve web site sorgulamalarında bedellerin normal ve kadri maruf olduğu belirlenmiş olup örnekleme parça bedelleri aşağıda görülmektedir.---- ancak ekspertiz raporunda, parça bedellerinde ıskonto yapılmış ise de, yedek parça ve işçilik bedellerinin rayiç değerinde indirim uygulanması doğru değildir. Iskonto ile ilgili Yargıtay kararı aşağıda verilmiştir. “Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre ıskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacı aracını kendi imkânları ile bir başka serviste tamir ettirmiş ve bu servis tarafından ıskonto yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, ekspertiz raporunda belirtilen 2.097 TL ıskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.” (YARGITAY -----. HUKUK DAİRESİ E. ----- Bu durumda, dava konusu hasar onarım bedeli alacağının (parça ve işçilik bedelleri); (699.318,30TL + 75.000,00=) 774.318,30TL (KDV HARİÇ) tutarda olacağı kanaati oluşmuştur. KARA ARAÇLARI KASKO SİGORTASI GENEL ŞARTLARI; A.1. Sigortanın Konusu Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, d) Aracın yanması, e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi Kasko sigortası uygulamasında aşağıdaki ürün isimleri altında ve içeriklerinde teminat verilir. Genişletilmiş Kasko: Yukarıdaki teminat gruplarının tamamı ve bu genel şartlarda ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilebilecek risklerden bir kısmı için teminatın verildiği üründür. 3.3. Sigorta Bedeli, Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi 3.3.1. Sigorta Bedeli 3.3.1.1.Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. Rayiç değer için esas alınacak referansa veya rayiç değeri belirleme yöntemine poliçede yer verilir. Bu yönde bir referans belirlenmemişse veya bu belirleme somut değilse ----- Şirketleri Birliğince belirlenerek ilan edilen riziko tarihi itibariyle geçerli rayiç değere ilişkin liste esas alınır. 3.3.2. Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi 3.3.2.1. Hasar tazmininin ne şekilde yapılacağı poliçede açıkça belirtilir. Onarım yapılacak olması halinde poliçede, onarımın şirketçe belirlenecek servislerde veya sigortalı tarafından belirlenecek servislerden hangisinde yapılacağı hususu açıkça yer alır. Ayrıca hasarın tazmininde orijinal parça veya eşdeğer gibi parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı belirtilir. Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. 3.3.2.2.Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Bu durumda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigortacıya ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Onarım masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın ilgili mevzuat doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Hak sahibinin aracın hasarlı haliyle sahibine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar kendisine tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre yukarıdaki paragraflarda düzenlenen usul çerçevesinde işlem yapılır. Hak sahibinin onayı ile aracı hasarlı haliyle sigortalıya terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır. Kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik veya tazmin edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Kısmi hasar halinde tarafların mutabakatıyla onarım yerine nakdi ödeme yapılabilir.Araç sicilinde bulunan işleme engel kayıtlar sebebiyle, yukarıda belirtilen hurda veya çekme belgesinin hak sahibi tarafından alınamaması ve sigorta şirketine ibraz edilememesi halinde, tazminat ödemesi, ilgili tutarın sigortacı tarafından masrafları tazminat tutarından mahsup edilmek üzere, mahkemece tespit edilen ödeme mahalline tevdii suretiyle de yapılabilir. Bu durumda hurda veya çekme belgesi aranmaz ve ödeme bilgisi sigorta şirketince ilgililere bildirilir. 3.3.2.3.Kısmi hasar halinde, onarım masrafları ve onarımın layıkı ile yapılabileceği en yakın yere kadar olan gerekli çekilme ve nakil masrafları ödenir. Onarım sonucunda araçta bariz bir kıymet artışı meydana gelirse, bu fark tazminat miktarından indirilebilir. Bu şekilde indirim yapılabilmesi için hangi parçalara ne oranda indirim yapılacağının poliçede yazılı olması gerekir. Ancak, her hâlükârda, meydana gelen kıymet artışı dolayısıyla tazminat miktarından indirilecek kısım ödenen tazminatın rücuen tahsil edilme imkanı oranına göre azaltılır. 3.3.2.4.Aracın çalınması halinde aracın çalınma günündeki rayiç değeri ödenir. 3.3.3. Tazminat Hakkının Eksilmesi ve Düşmesi Sigortalı ve/veya sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi halinde yükümlülüklerini yerine getirmez ve bunun sonucu zarar miktarında bir artış olursa, sigortacının ödeyeceği tazminattan sigortalı ve/veya sigorta ettirenin kusurunun ağırlığına göre indirim yapılır. Sigorta ettiren ve/veya sigortalı rizikonun gerçekleşmesine kasten sebebiyet verir veya zarar miktarını. kasten arttırıcı eylemlerde bulunurlarsa, sigortalının bu poliçeden doğan hakları düşer. 3.3.4. Tazminatın Ödenmesi 3.3.4.1.Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur. B.2. Koruma Önlemleri ve Kurtarma Sigortalı ve/veya sigorta ettiren, işbu sözleşme ile temin olunan rizikoların gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararı önlemeye, azaltmaya, artmasına engel olmaya veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunması için imkânlar ölçüsünde önlem almakla yükümlüdür. Alınan önlemlerden doğan makul masraflar, bu önlemler faydasız kalmış olsa bile, sigortacı tarafından ödenir. DEĞERLENDİRME: Yargıtay ----- Hukuk Dairesi tarafından 12.04.2012 tarihinde oyçokluğuyla verilen kararda ------, özetle “Davaya konu aracın kiralık araç olarak kullanıldığının davacı tarafça kiraya verildiğinin kabulü gerekmekte ise de, kasko sigortası genel şartlarında özel aracın sigortacının bilgisi dışında ticari amaçla kullanılması teminat dışı bir hal olarak düzenlenmemiştir. Kanunda, genel şartlarda yazılı olmayan bir hususun sigortalı aleyhine değiştirilemeyeceği, değiştirilmiş ise bu değişikliğin geçersiz olduğu kabul edildiğinden, mahkemece rizikonun gerçekleştiği tarihte sözleşme geçerli olduğuna göre, -----Birliği ile davalı ... ile diğer bir kısım sigorta şirketlerinden davacı şirkete ait aracın tüm özellikleri de belirtilerek kasko poliçesinin düzenlendiği tarihte aracın kiralık olarak kullanılacağı beyan edilmiş olsaydı alınması gereken prim bedelinin araştırılıp sorulması, bununla ilgili düzenlenen poliçe örneklerinin istenilmesi, daha sonra bilirkişi kurulundan tahakkuk ettirilen prim ile alacağın kiralık olarak kullanılacağının bilinmesi durumunda ödenmesi gereken prim arasındaki oran belirlenerek bu orana göre tespit edilen hasar bedelinden proporsiyon indirimi yapılarak davalı ... şirketinin sorumlu olduğu hasarın tespiti yönünden ek rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.” sonucuna varmış, Yargıtay ------. Hukuk Dairesi’nin ----- Esas ve ------- Karar sayılı kararında, “Sigortacı yönünden davadan önce gerekli belgelerle başvurulmuşsa temerrüt tarihinden önceden başvuru yapılmamışsa dava tarihinden, diğer davalılar yönünden ise ilk veya ek davada ya da ıslahla artırılan miktarlara kaza tarihinden faize hükmedilmek gerekir. Dava trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Uyuşmazlık haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili ihtar ve ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla zarar gören gerek kısmi davaya gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak trafik kazaları esas itibari ile haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte ZMSS’nı yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. Zira sigortacının tazminat giderim yükümlülüğünü düzenleyen KTK’nun 98/1 maddesi hükmü uyarınca sigortacı maddede belirtilen belgelerin iletildiği tarihten itibaren 8 iş günü sonrasında temerrüde düşer." Yargıtay ------ Hukuk Dairesi’nin----- Esas ve ------ Karar sayılı kararında, ''Daha önce davalılar temerrüde düşürülmediğinden 1.000.000.000 liralık alacak kısmına dava tarihinden, ıslahla artırılan kısma ise 07.02.2005 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken alacağın tamamına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi doğru olmamıştır.'' denilmek sureti ile ıslah edilmiş tutara ilişkin tazminat ve faiz sorumluluğu ıslah tarihinden itibaren başlayacağı açıkça ifade edilmiştir. Sigortacı, Poliçe Limitleri Dahilinde Yargılama Giderinden Sorumludur YARGITAY ------. HUKUK DAİRESİE. ------- Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. maddesiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesi gereğince trafik sigortacısının zarar giderim yükümlülüğünün sigorta limiti dahilinde olduğu belirtilmiştir. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı limit dahilinde zararı gidermekle sorumlu olduğundan yargılama giderlerinden de limiti oranında sorumludur. Zarar miktarının limiti geçmesi halinde trafik sigortacısı hükmedilen maddi tazminat miktarına ilişkin yargılama giderlerinin tamamından değil sadece poliçe limitinin tazminat miktarına oranına göre sorumludur. T.C. YARGITAY ------. HUKUK DAİRESİ ESAS NO:----- KARAR NO------ "Davalı ZMSS şirketi, KTK'nun 85. maddesinde düzenlenen araç işleteninin hukuki sorumluluğunu üstlenmiştir. Sigortalı aracın, 3.kişiye verdiği maddi zararı poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karşılamakla yükümlüdür. Sigorta şirketi3.kişinin uğradığı gerçek zarardan sorumludur. Sigortacı, ZMSS sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorundadır. Bu nedenle mahkemece, tespit edilen zararın, KDV ilave onarıma ilişkin fatura olmadığı vs. gerekçelerle KDV hariç tazminata hükmedilmesi de doğru değildir." T.C. YARGITAY ------. HUKUK DAİRESİ -----"Davacıya ait yabancı plakalı araçtaki hasar tespiti için yurtdışında yaptırılan 680,60 Euro bedelli yurtdışı eksper ücreti hükme esas alınan bilirkişi raporunda %75 kusur oranına göre hasar bedeline dahil edilmiştir. Ekspertiz gideri yargılama giderlerinden olup yargılama giderlerine eklenerek davanın kabul ve red oranına göre karar verilmesi gerekirken, asıl alacak içerisinde hükmedilmesi yerinde olmayıp bozmayı gerektirmiştir." T.C.YARGITAY -----HUKUK DAİRESİ ------- Somut olayda davacı aracını, davalının anlaşmalı olmadığı ----- 12.669 TL karşılığında tamir ettirmiş olup buna ilişkin faturalar mevcuttur. Davalı nezdinde düzenlenen ekspertiz raporunda parça bedelinden 2.097 TL ıskonto yapılarak hasar tespit edilmiş; servis yetkilisinin parça tedariği ve parça tedarik iskontosunu kabul etmediği ancak parça iskontosunun sistem tarafından otomatik olarak uygulandığı belirtilmiştir. Davalı ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması, davacı sigortalıyı bağlamaz. Davacı aracını kendi imkanları ile bir başka serviste tamir ettirmiş ve bu servis tarafından iskonto yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, ekspertiz raporunda belirtilen 2.097 TL iskonto yapılmadan, davacının gerçek zararının tespiti gerekir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. TTK m.1426 düzenlemesi şu şekildedir: ''MADDE 1426 - (1)Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır. '' TTK md.1447-1448 hükümleri gereğince hasar nedeni ile sigortalı tarafından tüm bilgi ve belgelerin süresi içerisinde bildirilmesi ve hasara ilişkin inceleme yapılması için her türlü yardımın yapılarak gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1447- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorundadır. Ayrıca, sigorta ettiren, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür. MADDE 1448- (1) Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda, zararın önlenmesi, azaltılması, artmasına engel olunması veya sigortacının üçüncü kişilere olan rücu haklarının korunabilmesi için, imkânlar ölçüsünde önlemler almakla yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortacının bu konudaki talimatlarına olabildiğince uymak zorundadır. Birden çok sigortacının varlığı ve bunların birbirlerine aykırı talimatlar vermeleri hâline, sigorta ettiren, bu talimatlardan zararın azaltılması ve rücu haklarının korunması bakımından en uygun olanını dikkate alır. Poliçe: Dosyada mübrez ----- plakalı aracın ------ tarafından------ adına düzenlenmiş 29.09.2022-29.09.2023 tarihleri arasında geçerli ------- poliçe nolu ------Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, Poliçe Klozları: TEMİNAT HAKKINDA GENEL BİLGİLER ------ ŞİRKETİ, yukarıda ismi/ticaret ünvanı yazılı sigortalının, beyan ve açıklamalarını esas tutarak işbu poliçenin ayrılmaz parçası olan Genel ve Özel Şartları dairesinde ve yukarıda yazılı prim ve teferruatının tediyesi mukabilinde yukarıdaki emvali azami teminat(lar) bedeline kadar sigorta eder. Rizikonun gerçekleşmesi ile henüz vadesi gelmemiş prim taksitlerinin sigortacının yükümlü olduğu tazminat miktarını aşmayan kısmı muaccel hale gelir. TEMİNAT KAPSAMI Sigorta Konusu ve Ek Teminatlar Sigortalıya ait poliçede detayları yazılı aracın aşağıdaki tehlikeler dolayısıyla uğrayacağı maddi zararları temin eder. a) Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, d) Aracın yanması, e) Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi MUAFİYET UYGULAMALARI Aracın fabrika standardında olan (orijinal) ses ve görüntü cihazları poliçede kayıtlı sigortalı aracın piyasa rayiç bedelinin % 5 'i ile sınırlıdır. Kasko Genel Şartlarının A.4.13 Kemirgen ve ek sözleşmede belirtilen durumlar dahilinde diğer hayvanların vereceği zararlarda hasar bedeli üzerinden % 10 muafiyet uygulanacaktır. ------ sınırları içinde 35. paralelin üzerinde vukuu bulması kaydıyla çarpma ve çarpışma hasarlarında, beher hasarda poliçede teminat altına alınan aracın piyasa rayiç bedeli üzerinden % 2 oranında muafiyet uygulanacaktır. BETON POMPALI VE TRANSMİKSERLİ KAMYONLARDA MUAFİYET KLOZU: İşbu poliçe ile sigortalı araçta beton boşaltma işlemlerinin başlangıcından bitimine kadar geçecek süre içinde oluşacak her türlü hasar sonucu araçta ve üzerindeki Transmikser ve Beton Pompasında meydana gelecek hasarlarda % 75'i Sigortalının üzerinde kalmak ve % 25'i Sigortacı tarafından karşılanmak kaydı ile koasürans uygulanacaktır. Ayrıca Sigortacıya isabet eden hasar bedeli üzerinden 2.500.-TL tenzili Muafiyet uygulanacaktır. DAMPERLİ ARAÇLAR AĞIR VASITA KLOZU: İşbu poliçe ile sigortalı damper kasalı kamyon ve damper römorklu çekici araçların inşaat, hafriyat, maden ve taş ocakları sahaları içindeki faaliyetlerde kullanılması sırasında oluşacak her türlü hasar sonucunda araçta ve damper kasada meydana gelecek hasarlarda hasarın % 75 ` i sigortalının üzerinde kalmak ve % 25 ` i sigortacı tarafından karşılanmak kaydı ile koasürans uygulanacaktır. Buna ilaveten ayrıca, sigortacıya koasüransda isabet eden hasar bedeli üzerinden 2.500.-TL tenzili muafiyet uygulanacaktır. SİGORTACININ SORUMLULUĞUNUN BAŞLANGICI Sigortacının sorumluluğu TTK, Borçlar Kanunun ve sigortacılık kanununda belirtiği biçimde başlar ve sona erer. Bu poliçe ilk primin ya da bu prime bağlı ilk taksitin tahsil edilmesi ile başlamış olur. SİGORTA BEDELİ Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur. EKSİK VE AŞKIN SİGORTA KLOZU İşbu poliçe kapsamında aracın bedeli hasar tarihi itibariyle rayiç değeri esas alınarak tanzim edilmesinden dolayı eksik ve aşkın sigorta uygulaması yapılmayacaktır. 7.Bu poliçe kapsamında belli günler, belli mesafeler ve kişiler için herhangi bir kısıtlama yoktur. Beyana Aykırılık Klozu "Kısa veya uzun süreli şoförlü ya da şoförsüz rent a car, tehlikeli madde taşıyan araçlar, sürücü kursu araçları, taksi, uber, dolmuş ve zırhlı araç olarak kullanılan araçlar, kargo/kurye ve ilaç/ecza deposu taşımacılığında kullanılan araçlar işbu poliçe kapsamı dışındadır. Poliçe süresi boyunca sigortalı aracın bu tarz kullanımda olduğu anlaşılır ise herhangi bir hasarda tazminat ödenmeyecek, yol yardım ve ikame araç hizmetleri verilmeyecektir." GENEL BİLGİLER 1. Bu sigorta ile aşağıdaki teminatlar sağlanmaktadır: a) Aracın karayolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz taşıtlarla müsademesi, b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, c) Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, d) Aracın yanması, e) Aracın çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi. Huzurdaki davada; Sigorta Mevzuatı Yönünden Değerlendirme: ----- plakalı aracın------ tarafından -----. adına düzenlenmiş 29.09.2022-29.09.2023 tarihleri arasında geçerli ----- poliçe nolu ----- Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, Sürücü ----- sevk ve idaresindeki---- plakalı çekici ve buna bağlı ------ plakalı yarı römorku ile Otoyolu takiben ---- ili istikametinden ----- ili istikametine seyir halindeyken havanın yağışlı zeminin ıslak olması sebebiyle 052-16 (8+900m) geldiğinde Sürücünün kendi beyanına göre direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla yolun sağında bulunan, Bu kazanın oluşumunda ----plakalı araç sürücüsü----- 2918 sayılı KTK'nın 52/1-B (aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda, ----- plakalı aracın Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.a) maddesi “b) b) b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,” kapsamında teminat altında olduğu, 01.02.2023 kaza tarihinde poliçenin yürürlükte olduğu, Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.2. Tazminatın Hesabı ve ödenmesi başlıklı maddesi “3.3.2.3. maddesinde, Belirtildiği üzere aracın hasar bedelinin ödenmesi gerektiği, Poliçe klozlarında “Beyana Aykırılık Klozu” maddesinde; "Kısa veya uzun süreli şoförlü ya da şoförsüz rent a car, tehlikeli madde taşıyan araçlar, sürücü kursu araçları, taksi, uber, dolmuş ve zırhlı araç olarak kullanılan araçlar, kargo/kurye ve ilaç/ecza deposu taşımacılığında kullanılan araçlar işbu poliçe kapsamı dışındadır. Poliçe süresi boyunca sigortalı aracın bu tarz kullanımda olduğu anlaşılır ise herhangi bir hasarda tazminat ödenmeyecek, yol yardım ve ikame araç hizmetleri verilmeyecektir."----- teminat kapsamında dışında bırakıldığı, Ancak davacının kira sözleşmesinin sembolik olduğu yönünde iddiaları bulunduğundan takdirinin Yüce Mahkemeye ait olduğu, IV-) SONUÇ: Ayrıntıları yukarıda verilen incelemelerden “Sonuç” olarak: Nihai karar Yüce Mahkemenize ait olmak üzere; 1- ---- plakalı aracın ------. tarafından----- adına düzenlenmiş 29.09.2022-29.09.2023 tarihleri arasında geçerli ----- poliçe nolu ----- Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, 2- Kaza olayında, ---- plakalı araç sürücüsü ----- oranda asli ve tek kusurlu olduğu, 3-Alacağı oluşturan hasar onarım bedelinin toplam 774.318,30TL (KDV HARİÇ) tutarda olacağı, 4-Yukarıda gerekçeleri açıklandığı üzere söz konusu aracın 01.02.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle uğramış olduğu hasar bedelinin poliçe klozlarında teminat kapsamı dışında bırakıldığı, Ancak: davacının kiralama sözleşmesinin sembolik olduğu yönünde iddiaları bulunduğundan, Sayın Mahkeme tarafından kabul görmesi halinde;-----plakalı aracın Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.a) maddesi kapsamında teminat altında olduğu, 01.02.2023 kaza tarihinde poliçenin yürürlükte olduğu, Genel Şartların 3.3.2. Tazminatın Hesabı ve ödenmesi başlıklı “3.3.2.3. maddesinde, Belirtildiği üzere aracın hasar bedelinin ödenmesi gerektiği, Bu durumda Alacağı oluşturan hasar onarım bedelinin toplam 774.318,30TL (KDV HARİÇ) tutarda olacağı, tespit edilmiştir. Takdir Yüce Mahkemenindir. Tarafların masraf, vekâlet ücreti ve benzeri diğer taleplerinin, Muhterem Mahkemenizin takdirleri içinde kaldığı bildirilmiştir. Davacı vekili 05/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile " Maddi tazminat talebimiz hakkında 6100 sayılı Yasa’nın 107. maddesine göre açtığımız belirsiz alacak davamızın kabulüyle ve fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla, Belirsiz alacak davamızın kabulü ile müvekkil şirketin kaza nedeniyle uğradığı zararın tespiti ile fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 774.318,44 TL maddi tazminatın davalının temerrüte düşürüldüğü 08.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile bilikte davalıdan tahsiline, Yargılama gideri ile vekâlet ücretinin de davalıdan tahsiline karar verilmesini vekâleten saygıyla talep ederiz '' şeklinde beyanda bulunmuştur.Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporu incelenmiş olup; Davanın, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin tazmini istemine ilişkin olduğu, ---- plakalı aracın ------tarafından ------adına düzenlenmiş 29.09.2022-29.09.2023 tarihleri arasında geçerli ---- poliçe nolu ---- Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olduğu, Sürücü----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı çekici ve buna bağlı ------ plakalı yarı römorku ile Otoyolu takiben ----- ili istikametinden ------ ili istikametine seyir halindeyken havanın yağışlı zeminin ıslak olması sebebiyle 052-16 (8+900m) geldiğinde Sürücünün kendi beyanına göre direksiyon hakimiyetini kaybederek aracının ön kısımlarıyla yolun sağında bulunan, Bu kazanın oluşumunda------ plakalı araç sürücüsü ----- 2918 sayılı KTK'nın 52/1-B (aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır. Dosyada mevcut bilgi ve belgeler doğrultusunda, ----- plakalı aracın Kasko Sigortası Genel Şartları A.1.a) maddesi “b) b) b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,” kapsamında teminat altında olduğu, 01.02.2023 kaza tarihinde poliçenin yürürlükte olduğu, Kasko Sigortası Genel Şartları 3.3.2. Tazminatın Hesabı ve ödenmesi başlıklı maddesi “3.3.2.3. maddesinde, Belirtildiği üzere aracın hasar bedelinin ödenmesi gerektiği, Poliçe klozlarında “Beyana Aykırılık Klozu” maddesinde; "Kısa veya uzun süreli şoförlü ya da şoförsüz -----, tehlikeli madde taşıyan araçlar, sürücü kursu araçları, taksi, uber, dolmuş ve zırhlı araç olarak kullanılan araçlar, kargo/kurye ve ilaç/ecza deposu taşımacılığında kullanılan araçlar işbu poliçe kapsamı dışındadır. Poliçe süresi boyunca sigortalı aracın bu tarz kullanımda olduğu anlaşılır ise herhangi bir hasarda tazminat ödenmeyecek, yol yardım ve ikame araç hizmetleri verilmeyecektir." ------ teminat kapsamında dışında bırakıldığı, davacının kira sözleşmesinin sembolik olduğu yönünde iddiaları bulunduğu, dava konusu somut olayda ----- olarak kullanılan araç olmadığı, davacı şirketin kira sözleşmesi ile münferiden şirketi temsile yetkili şirket ortağına kiralandığı, poliçenin teminat kapsamında olacağı, davalı sigortanın kasko sigortacısı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafından davalı ...'ne başvuru yapılan tarihe ilişkin evrak sunulmadığı, davalı sigortanın 27/02/2023 tarihli red yazısının olduğu, bu tarihten 45 gün sonrasına denk gelen tarihten itibaren davalı ... Şirketinden faiz talep edilebileceği, kazaya karışan aracın kullanım amacının ticari olması nedeniyle avans faiz talebinin yerinde olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ İLE, 774.318,30 TL'nin 14/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) Maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 Maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına, 3-Karar ve ilâm harcı olan 52.893,68-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin harç ve 13.206,35 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 39.417,48-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 120.147,75- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5-Davacı tarafça yapılan 7.177,25 TL yargılama gideri, 269,85 TL peşin harç ve 13.206,35 ıslah harcının toplamı 20.653,45-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK Madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.