İlk Derece Mahkemesi 2023/694 E. 2023/837 K.

T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/694 Esas - 2023/837 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ

T.C. ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2023/694 Esas KARAR NO : 2023/837

BAŞKAN : ... ÜYE :... ÜYE : ... KATİP :.. ...

DAVA : İtirazın İptali (Eser sözleşmesinden kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/06/2009 KARAR TARİHİ : 22/11/2023 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : İDDİA VE İSTEK : Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; 5216 sayılı... Kanunun geçici 2.maddesi gereğince ... mücavir alan sınırları içerisinde kalarak ilk kademe belediyesi haline gelen ... beldelerinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütme görev ve yetkisinin davacı idareye verildiğini, idarenin bu hizmetleri yerine getirilmek amacıyla anılan beldelere Atık Su Arıtma Tesisi yapılmasına karar verildiğini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ihale yaptığı "Muhtelif Yerleşim Yerlerine Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması" işi ihalesini, davalı ....'nin kazandığı 25/04/2008 tarihinde ihale sözlemesi imzalandığını, sözleşmeye göre işin toplam süresinin 1455 takvim günü olduğunu, bu sürenin 270 takvim gününün inşaat 90 takvim gününün işletmeye alma, 1095 takvim gününün ise işletme olmak üzere 3 bölümden oluştuğunu, sözleşmenin 10. Maddesine göre yüklenicinin ihale konusu işin 1.bölümü olan inşaat kısmını iş yeri tesliminin 06/05/2008 tarihinde yapıldığını, 31/01/2009 tarihinde tamamlanması gereken işin 1.bölümünün ise idareden kaynaklanan kusur veya mücbir sebep olmaksızın, yükleniciden kaynaklanan sebeplerle zamanında tamamlanmadığını, kontrol mühendisleri tarafından yapılan inceleme sonucu tespit edilen eksiklikler nedeniyle ...Yönetim Kurulu 02/02/2009 tarihli 41 sayılı kararıyla yüklenici firmanın sözleşmesini, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 20/b maddesi ve yapım işleri genel şartnamesinin 48/b maddesine istinaden feshedildiğini, davalının ihale konusu işi yapım bıraktığını ... sayılı dosyasıyla tespit ettirildiğini, davalı şirketin yapmayı taahhüt ettiği 1.Grup 1100 m3 Kapasiteli... Tesisi inşaatının sadece %10,36'lık kısmının tamamlandığını, ... Kapasiteli... numaralı taşınmazlar üzerine yapılacak olan 3.Grup 500 m3 Kapasiteli Başakpınar Arıtma Tesisi inşaatının %30'nun tamamlandığının tespit edildiğini, ... karayolu kenarında bulunan Süksün 215 ada 20 parsel numaları taşınmaz üzerine yapılması taahhüt edilen 4.Grup 300 m3 Kapasiteli Süksün Arıtma Tesisine başlangıç dahi yapılmadığını, işin yapılacağı yerin aynen teslim edildiği şekilde boş bir arazi olarak durduğunu, kontrol mühendisleri tarafından inşaat sahalarında yapılan kontrollerde yüklenicinin 12/12/2008 - 31/01/2009 tarihleri arasında 51 gün boyunca herhangi bir çalışma yapmadığını ve iş başında bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkili tarafından davalının ihale sözleşmesi gereğince işin başında durmaması nedeniyle 107.100,00 TL para cezası uygulandığını, müvekkili idarenin davalını sözleşmesini feshettikten sonra Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 49. Maddesi ile kendisine tanına yetkiyi kullanarak davalıya ait olan ve inşaat sahasında kalan toplam 19.480 kg her türlü inşaat demirlerini KASKİ Germiraltı Tesislerine koyduğunu, demirlerin rayiç fiyatı olan 14.443,84 TL üzerinden satın alındığını, davalının yapmış olduğu imalat bedeli olarak ödemeleri gerekin 1.875,03 TL, satın aldıkları demir bedeli olan 14.443,84 TL ve 2.937,40 TL KDV toplamı olan 19.256,27 TL, davalıya uygulanan 107.100,00 TL cezadan mahsup edilmiş ve 87.843,73 TL'nin tahsili için Kayseri 2.İcra ve İflas Müdürlüğünün 2009/5928 sayılı dosyasıyla davalı aleyhine iflas yolu ile adi takip yapıldığını, davalının gönderilen ödeme emrine vekili aracıyla itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek Kayseri 2.İcra ve İflas Müdürlüğünün 2009/5928 sayılı iflas yolu ile adi takip dosyası gereğince gönderilen ödeme emrine, davalı tarafından yapılan haksız itirazın İİK 156/3.maddesi gereğince kaldırılmasına, İİK 159/1.maddesi gereğince alacağın tamamını karşılamaya yetecek miktardaki davalının mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve davalının iflasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA : Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı ile 25/04/2009 tarihinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri hükümleri çerçevesinde "Anahtar Teslimi Götürü Bedeli" fiyat üzerinden "Muhtelif Yerleşim Yerlerinde Atıksu Arıtma Tesisi Yapılması İşine" ait sözleşme imzalandığını, taraflarca imzalanan sözleşmenin ... tescil edildiğini, davacının yasadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve işin ihale konusunu oluşturan yapım işini ait uygulama projeleri ve bu projelere ait mahal listelerini sözleşme ile taraflarına teslim edilmediğini, bu durumun noterlikte tespit edilerek sözleşmenin ekleri başlıklı 9.2.bendindeki 4 nolu uygulama projeleri ile 5 nolu mahal listesi maddeleri sözleşme metninden noterlikçe çıkartıldığını ve sözleşmenin bu hali ile taraflarca imzalandığını, ihalesi yapılan işe ait projelerdeki proses ve çizim hataları ile uygulamaya yönelik detay ve statik paftalarındaki yanlışlıklar, eksiklikler ile mahal listelerinin hazır olmadığını, ihalesi yapılan 4 adet tesise ait uygulama projelerinin teknik ve sistem olarak uygulanmasının mümkün olamayacağını, ihalede kullanılan hatalı ve uygulanamaz projelerin ciddi bir bedel karşılığında hazırlatılması kamu kurumunu zarara uğrattığı gibi ihaleye katılan katılımcı firmaların yanılmalarına ve hata yapmalarına neden olduğunu, idarece projelerin teslim edilememesi, ihalenin sebebini oluşturan yapım işinin firmalarınca yapımına başlanmasını imkansız hale geldiğini ve imalatlara başlanmasının engellediğini, uygulanacak proje olmadan iş programının 25/07/2009 tarihine kadar yapılamamış işe ancak bu tarihten sonra başlanabildiğini, ihalesi yapılan iş de ihaleye çıkılan projelerin uygulanamaması ve yeniden proje yapılmasının zorunluluğunun yüklenicinin ortaya çıkardığı ve sorumlu tutulacağı bir durumun olmadığını, davacı tarafından yapımı gerçekleştirilecek olan işe ait kati uygulama projeleri ile mahal listelerinin kendilerine verilmediğini ve buna bağlı olarak ta yapılacak imalatlara ait her hangi bir doküman ve hüküm olmadığı gerçeğini göz ardı ederek kendi yasal yükümlülüğünde olan bir eylemden kaynaklı sorun nedeniyle işi haksız ve mesnetsiz bir sebeple fesih ettiğini ve firmayı sonuçları maddi-manevi olarak çok ağır olan müşkül bir durum içine düşürdüğünü, davacının yarım bıraktığı işe istinaden yapılan bilirkişi tespiti ihalesine çıkılan yapım projelerinin değil ihale sonrası düzenlenen ve eksik paftalarla imalatlarına devam edilen projeler üzerinden yapıldığından ihaledeki koşulların değiştiğini ve yeniden mukayeseli keşif düzenlenerek mevcut durumlar tespit edilemediğinden de doğru bir uygulamanın olmadığını, yanıltıcı durumların ortaya çıktığını, haksız fesih nedeniyle ortaya çıkan bu keyfe uygulamanın sonucunda firma olarak hem ihalelerde cezalı duruma düştüklerini hem de söz konusu işten kaynaklanan maddi ve manevi kayıplara uğradıklarını beyanla davanın reddine karar verilmesi talebinde bulunduğu görülmüştür. DELİLLER : - Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve ekleri - Sözleşme konusu işe ait kabul tutanakları -Bilirkişi heyeti asıl ve ek raporları DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, taraflar arasında tanzim edilen eser sözleşmesi uyarınca davalı yüklenicinin yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla cezai şartın tahsili için davacı işveren tarafından davalı aleyhine yapılan iflas yoluyla takibe vaki itirazın iptali ve davalının iflasına karar verilmesi konularına ilişkindir. (İİK.154 vd.) Davalı şirketin ticaret sicil özeti celp edilmiş, ticaret sicil gazetesinde ve yurt çapında yayınlanan gazetelerde İİK 166 maddesi uyarınca gerekli yasal ilanlar yaptırılmıştır. Davacı tarafından gerekli iflas avansı yatırılmıştır. ... esas sayılı dosyası celp edilmiş yapılan incelemede; alacaklı ....aleyhine ihale sonucu imzalanan sözleşmenin 24/1-a maddesi gereğince yüklenici tarafından iş başında bulundurulması gereken teknik personelin bulundurmamasından dolayı cezai şartın tahsili için icra takibi yapıldığı, borçlunun borca ve ferilerine itirazı üzerine takibin durduğu, bir yıllık yasal süre içerisinde derdest itirazın iptali ve iflas davasının açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce taraf delilleri toplandıktan sonra bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış bilirkişi heyeti raporunda özetle; taraflar arasında 26/04/2008 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusunun atık su arıtma tesislerinin yapım işi olduğunu, davacı idare tarafından davalı yüklenicinin sözleşmeyi süresinde ifa etmediği kanaatiyle 4735 sayılı yasasının 20/b ve YİGŞ'nin 48/b maddesi uyarınca yönetim kurulunun 02/02/2009 tarih 41 sayılı kararı ile feshettiğini, fesih kararının 09/09/2009 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, sözleşme kapsamında uygulanan cezanın tahsili için Kayseri 2.İcra Müdürlüğünün 2009/5928 nolu dosyası ile davalı aleyhine iflas yoluyla adi takip yapıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, davacının itirazın kaldırılması için derdest davayı açtığını, teslim tutanağına göre iş yerinin yükleniciye 06/05/2008 tarihinde teslim edildiğini, 10.maddede göre teslim tarihinden itibaren 270 takvim günü yapım süresi belirlenmiş olup işin bitim tarihinin 31/01/2009 tarihi olduğunu, ... sayılı dosyasında 06/03/2009 tarihinde yapılan tespitte Embiç arıtma tesisi inşaatının yapılan imalat seviyesinin %10,36, Başak Pınar arıtma tesisi inşaatının yapılan imalat seviyesinin %30,00, ... arıtma tesisi inşaatının yapılan imalat seviyesinin %32,92, Süksün arıtma tesisi inşaatının yapılan imalat seviyesinin %0,00 olarak tespit edildiğini, yüklenicinin süre uzatımını hak edebileceğine ilişkin somut bir veri bulunmadığından davacı idarenin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğunu, sözleşmenin 23.b maddesinde işin yapım aşamasında yüklenicinin iş başında bulundurması gereken teknik personel olarak bir çevre mühendisi, iki inşaat, iki makine, iki elektrik veya elektronik mühendisinin belirlendiğini, 24.2 maddesinde teknik personelin iş başında bulundurulmaması halinde gün başına her bir mühendis için 300,00 TL ceza kesileceğinin belirtildiğini, dosya içerisinde bulunan 12/12/2008-02/02/2009 tarihleri arasında idare elemanlarınca düzenlenen tutanaklarda mühendislerin inşaat sahasında bulundurulmadığını, ayrıca şantiyede faaliyetin bulunmadığına dair 52 adet tutanak tutulduğunu, sözleşmenin fesih iradesi tarihinin 02/02/2009 olup 12/12/2008 tarihinden 02/02/2009 tarihine kadar 52 günün mevcut olduğunu, pazar ve tatil günü olan 8 gün çıkartıldığında geriye 44 günün kaldığını, 7 mühendis için günlük 300,00 TL'den 92.400,00 TL ceza miktarının tespit edildiğini, davalı yüklenici sözleşmenin feshinden sonra iş yerinden uzaklaştırıldığından YİGŞ'nin 49.maddesi uyarınca davalıya ait olan ve inşaat sahasında kalan toplam 19.480 kg nervürlü inşaat demirinin rayiç fiyatından değerlendirilerek 14.443,84 TL'ye satın alındığını, sözleşmenin feshinden sonra idarenin bu işleminin YİGŞ'nin 49.maddesine uygun olduğunu, yüklenicinin borcunun 1.875,03 TL imalat bedeli + 14.443,84 TL ihrazat bedeli (satın alınan demir) + %18 KDV (2.937,40 TL) =19.256,27 TL - 92.400,00 TL = 73.143,73 TL olduğunu, davacı idarenin mühendis bulundurmama cezası nedeniyle davalı yükleniciden talep edebileceği alacağın 73.143,73 TL olduğunu, mahkemece ceza kesme hakkının olmadığının kabulü halinde davalı yüklenicinin 19.256,27 TL davacıdan alacaklı olduğunu mütalaa etmişlerdir. Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre; Mahkememiz'ce bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan ceza koşulunun fesih tarihinden önceki döneme ait olup davacının bu miktardaki cezai şartı davalıdan talep etme hakkı bulunduğu gözetilerek bilirkişilerin bu yöndeki görüşüne itibar edilmemiş, Davalı şirkete İİK 158.maddesi uyarınca meşruhatlı davetiye gönderilerek 7 gün içerisinde faiz ve icra masrafları ile birlikte raporda belirtilen miktarı mahkeme veznesine depo edilmesi aksi takdirde ilk oturumda iflasına karar verileceği tebliğ edilmesine rağmen borcun depo edilmediği ve herhangi bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmakla; davanın kabulü ile; davacı tarafından davalı aleyhine ... esas sayılı dosyası ile yapılan takibe davalının vaki itirazının iptali ile ... ticaret sicil numarasında kayıtlı davalı Şirketin iflasına karar verilmiş ise de; Mahkememiz kararı istinaf başvurusunun reddi sonrasında temyizen .... sayılı ilamı ile bozulmakla ve istinaf ilamı ortadan kaldırılmakla; Mahkememiz'ce de usule ve yasaya görülmekle benimsenen Yargıtay bozma ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur. Dosyamızda bozma nedeni ve dosya kapsamına göre başkaca inceleme ve araştırmaya gerek görülmemiştir. Yapılan yargılama ve bilirkişi raporları ile yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı birlikte dikkate alındığında; her ne kadar dosyamızda davacı tarafından davalı şirket aleyhine eser sözleşmesine istinaden cezai şart alacağından dolayı iflas yoluyla adi takip yapıldığı, çıkarılan ödeme emrine davalının itiraz ettiği ve takibin durduğu, davacının İİK 156 maddesi uyarınca itirazın iptali ve dava konusu borcun depo edilmesi, aksi taktirde davalının iflasına karar verilmesi talebiyle derdest davayı açmış ise de; davanın kabulü ile davalının iflasına karar verilebilmesi için dava konusu takibe vâki davalı yan itirazının haksız olduğunun usulen kanıtlanması gerektiği, dha açık bir anlatımla davalının takibe vâki itirazının haklı olduğunun tespiti halinde davalının iflasına karar verilemeyeceği, bu bağlamda dosyamızda Mahkememiz'ce de benimsenen bozma ilamında tespit edildiği üzere; taraflar arasında imzalanan sözleşmenin "Teknik Personel Bulundurulması” başlıklı 24. maddesinin 24.1. bendinde bulundurulması gereken teknik personellerin açıkça belirtildiği, yine sözleşmenin 24.2. bendinde ise; bulundurulmayan teknik personeller nedeniyle uygulanacak günlük ceza miktarlarına yer verildiği, sözleşmenin “Taahhüdün Yerine Getirilmemesi” başlıklı 26. maddesinde yüklenicinin taahhüdünü ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işin süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az yirmi gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde” idarenin sözleşmeyi feshedeceği düzenlemesine yer verildikten sonra sözleşmenin 27. maddesinde ise; sözleşmenin feshinin hangi koşullarda gerçekleştirilebileceğinin öngörülerek doğabilecek uyuşmazlıklarda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının açıkça kararlaştırıldığı, taraflar arasında tanzim edilen sözleşmenin 23.maddesinde yüklenici tarafından iş başında bulundurulması gereken teknik personel belirtildiği, 24.madde de teknik personelin iş başında bulundurulmaması halinde günlük her bir mühendis için 300,00 TL cezanın kesileceğinin belirtildiği, yapılan tespitlere göre teknik personelin bulundurulmadığı, ayrıca süre dolmasına rağmen sözleşmenin ifa edilmediği ve bu durumda davacının sözleşmeyi feshetmekte olduğu, dosyamızda davacının davalı Şirket hakkında tanzim ettiği ve davacıdan talep etmekte toplanan delillere göre haklı olduğu ceza koşulu, hukuken 818 sayılı BK'nın 158/2. maddesinde düzenlenen ifaya ekli ceza niteliğinde olup kural olarak sözleşmenin feshi halinde fesih halinde talep edilmesi mümkün değil ise de; sözleşmede aksine düzenleme bulunduğundan, sözleşmenin davalıya sözleşmeye aykırılığın giderilmesi için ihtarname keşide edilerek tanınması zorunlu 20 günlük süre yönünden davacının davalıdan ifaya ekli cezayı talep edebileceği, ancak davacı idare tarafından dava dilekçesinde davalıya ait olan ve inşaat sahasında kalan toplam inşaat demirlerinin rayiç değeri üzerinden satın alındığı ve satın alınan demir bedelinin davalıya uygulanan cezadan mahsup edildiği dikkate alındığında; davacının davalıdan dava konusu icra takip tarihi itibariyle talep edebileceği ceza tutarının kalmadığı, mahsuba konu miktarın davacının alacağını tamamen karşılaması nedeni ile dava konusu takip tarihi itibariyle davacının davalıdan talep edebileceği bir ifaya ceza alacağının bulunmadığı, hal böyle iken davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibinin de hukuki dayanaktan yoksun olup davalının takibe vâki itirazının haklı olduğu, açıklanan gerekçelerle de davanın haklılığının kanıtlanamadığı kanaatine varılmakla; davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı maktu 269,85-TL olup davacı tarafından peşin yatırılan 1.202,90-TL harçtan mahsubu ile bakiye 933,05-TL harcın kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-HMK 333. M. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde verilecek dilekçe ile ... istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/11/2023

Başkan ... e-imza

Üye ... e-imza

Üye ... e-imza

Katip ... e-imza