İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/506 E. 2025/532 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/506 Esas KARAR NO : 2025/532 DAVA : İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 18/07/2023 KARAR TARİHİ : 24/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: dava konusu uyuşmazlıkla ilgili arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkillerinin --------- plaka nolu hat minibüsünün maliki olduğunu, müvekkillerinin maliki olduğu aracın 07/02/2019 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle dava dışı 3.şahıs dava açtığını, müvekkillerinin ilgili davayı hemen sigorta şirketlerine ihbarını talep ettiğini, ilgili davanın 28/01/2020 tarihinde davalı sigorta şirketine e-tebligat yoluyla ihbar edildiğini,---------- sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada davacı müvekkillerin araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğundan bahisle; aleyhlerine hüküm kurulduğunu, mezkur davada yapılan yargılama neticesinde müvekkilleri aleyhine hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının, fer'ileriyle birlikte ilgili davanın davacıları tarafından ----------- İcra Müdürlüğü'nün----------- E. Sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğunu, anılan icra dosyasına diğer ihbar olunan kasko şirketi---------- sorumluluk miktarınca ödeme yaptığını, davalı sigorta şirketi poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu tutarı kendisine ihbar olunduğu halde ödemediğini, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmaması nedeniyle haciz baskısı altında olan müvekkillerinin ----------- İcra Müdürlüğü'nün ---------- E. Sayılı dosyasına 26.05.2023 tarihinde 169.737,63.-TL ödeme yaptıklarını, ---------- plakalı minibüsün davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, ----------- sayılı dosyasından hükmedilen bedellerden poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, kazada yaralanan yayanın %25 oranında kusurlu olduğunu, müvekkilinin ağır kusurlu ya da kasten yapmadığının sabit olduğunu, bu nedenle ------------ İcra Müdürlüğü'nün -------- E. Sayılı dosyasına ödenen 169.737,63.-TL tutar davalı sigorta şirketine rücu edilerek ---------- İcra Dairesi 'nin---------- E. Sayılı dosyası üzerinden icraya konulduğunu, davalı şirketin 09.06.2023 tarihinde borca, faize ve fer'ilere itiraz etmesi nedeniyle takip durduğunu, davalının kötü niyetli olarak itiraz ettiğini iddia ederek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının----------İcra Dairesinin ----------- esas sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptalini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, sigorta şirketine kanunda belirtilen evraklar ile müracaat edilmediğini, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, icra dosyasının celbini, 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin araştırılması gerektiğini, geçmiş ise davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu 02/07/2019 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ---------- plakalı aracın müvekkili şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, maddi tazminat istemine esas alınacak maluliyet raporu 20.02.2019 tarihinde yürürlüğe giren Çocuklar İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliği’ne uygun alınması gerektiğini, davacı tarafından başlatılan haksız takibe itirazların kabulünü, itirazın iptali talebinin reddi gerektiğini, alacağın likit olmadığından dolayı icra inkar tazminatının reddine karar verilmesi gerektiğini, faizin hatalı talep edildiğini, müvekkilinin temerrüde düşmediğini savunarak; hak düşürücü süre geçmiş ise davanın usulden reddini, icra takibine yapılan itirazın devamını, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazın iptali talebinin reddini,^%20'den az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---------- 02/08/2024 tarihli raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür:---------- plakalı aracın --------- Şirketi tarafından --------- adına düzenlenmiş 28.10.2018-28.10.2019 tarihleri arasında geçerli ---------- Poliçe nolu ZMMS Poliçesi ile sigortalı olduğu, Poliçe teminat limitinin araç başına maddi 39.000,00 TL olduğu, ölüm ve sakatlık teminatının ise şahıs başına 390.000,00 TL olduğu;Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. ve A-5.a. maddesinde belirtildiği üzere --------- plakalı aracın 02.07.2019 kaza tarihinde teminat kapsamında olduğu, poliçenin yürürlükte olduğu, kusur oranı nispetinde sigorta şirketinden talep edilebileceği,Hesaplama yapılabilmesi için dosyada kusur raporuna rastlanılmadığından dosyaya kusur raporunun kazandırılması halinde denetime elverişli bir rapor düzenlenebileceği “bir hesaplama yapılabileceği” Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Bilirkişi --------- 05/05/2025 tarihli raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür: Davalının temerrüt tarihinin 28.01.2020 olduğu,-----------Sayılı ilamında davacılar aleyhine hükmedilen Maddi Tazminat ve Maddi tazminat faizinden temerrüt tarihinden itibaren davalının poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğu, (Poliçe Limiti : 360.000,00-TL) Davacının davalıdan takip tarihi (06.06.2023 ) itibariyle 167.910,24-TL (154.990,81-TL Asıl Alacak + 12.919,43-TL Faiz) alacak talep edebileceği

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Dava, ----------- plakalı aracın karıştığı 02/07/2019 tarihli trafik kazası nedeniyle----------- sayılı ilamına dayalı olarak başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibinde takip alacaklılarına 169,738,00 TL ödeme yapan davacıların bu bedeli eldeki davanın tarafları arasındaki ------------ numaralı zmms poliçesi kapsamında davalıdan rücuuna dair başlattıkları ---------- İcra Dairesi'nin ------------ Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davasıdır. Davacıların aktif husumeti yönünden; ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi'nin --------- Esas ve ---------- Karar sayılı ilamı aşağıdaki gibidir: DAVACILAR: 1- -------- - ----------- 2- ---------- - ----------- DAVALILAR: 1- ---------- ------------ 2- ---------- ---------- 3- --------- ----------

HÜKÜM:Açıklanan nedenlerle; 1-Davacı ----------- için açılan maddi tazminat davasının KABULÜ İLE, 110.586,33.TL. Tazminatın (25.000.TL.sının dava tarihi , 85.586,33.TL.sının ıslah tarihi olan 22.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketine sorumluluk miktarı kadar ) alınarak davacıya verilmesine, 2-Davacı ------------ için açılan manevi tazminat davasının KABULÜ İLE, 20.000.TL. Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar --------, --------- ve ----------- alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı ---------- maddi tazminat talebinin reddine, 4-Davacı ---------- manevi tazminat talebinin KABULÜ İLE, 10.000.tL. Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ---------, ---------- ve --------- alınarak davacıya verilmesine, 5-Alınması gereken 9.603,45 TL harcın peşin yatırılan 204,93 TL harç ile daha sonra alınan 1.462 TL harcın toplamı olan 1.666,93 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.936,52 TL harcın davalılardan alınarak hazineye irat kaydına, davacıların yatırdığı 1.666,93 TL harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine, 6-Davacılar vekili için 22.087,95 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, 7-Davacı ----------- maddi tazminat talebi reddedildiğinden ret edilen miktar üzerinden davalılar ----------- ve ----------- vekili için 5.000 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılara verilmesine, 8-Davacıların bu dava sebebiyle yaptığı başvurma harcı 44,40 TL, bilirkişi ücreti 1.000 TL, Adli Tıp Faturası 1.032,30 TL, posta ve davetiye gideri 539,65 TL olmak üzere toplam 2.616,35 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre 2.515,90 TL'sinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibi incelendiğinde takibin----------- sayılı ilamına dayalı ilamı icra takibi olduğu, takip alacaklılarının ---------- ve ---------- olduğu, takip borçlularının ----------, ----------- ve ------------ olduğu, takipte ilamda yer alan alacakların talep edildiği, ------------ tarafından icra veznesine 26/05/2023 tarihinde 169.738,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür. Mahkememizce "Dosya incelendiğinde dava dışı zarar görene -----------İcra Dairesinin------------ esas sayılı takibinde yapılan ödemeleri dava dışı ---------- tarafından yapıldığı ancak rücu alacağına ilişkin eldeki davanın ----------- ve ----------- tarafından açıldığı tespit edildiğinden, davacı vekiline bu hususta beyanlarını sunması için gelecek celseye kadar süre verilmesine," karar verilmiş, davacılar vekili tarafından 25/11/2024 tarihli beyan dilekçesi ile "dava dilekçesi ve davaya konu icra takibinde takibin dayanağında da yer alan 26.05.2023 tarihli tutanakta da açıkça belirtildiği üzere ------------- tarafından yapılan ödeme işbu davanın davacıları adına yapılmıştır" hususu bildirilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 83. Maddesi uyarınca "Borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir." Mahkememizce yapılan değerlendirmede, ----------- sayılı ilamına göre -----------, ----------- ve ----------- borçlu olduğu, ilama dayalı ---------- İcra Dairesi'nin ---------- Esas sayılı takibinde alacaklıya ödemenin ---------- tarafından yapıldığı, ancak eldeki rücu davasının ----------- ve ------------ tarafından açıldığı, her ne kadar ilama göre her biri borçlu olsalar da davacıların borcunun diğer borçlu ---------- tarafından ödendiği, davacılar vekilinin ------------- tarafından yapılan ödemeyi davacılar adına yapıldığını beyan ettiği, yukarıda atıf yapılan yasa hükmünden de anlaşılacağı üzere bunun mümkün olduğu, bu sebeple ödemeyi davacıların yaptığının kabulünün gerektiği, bu sebeple davacıların bizzat ödeme yapmış olmasalar da davalıya rücu hakkının ve dolayısıyla aktif husumetlerinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Uyuşmazlığın esası yönünden; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 162. Maddesi uyarınca "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167. Maddesi uyarınca "(1)Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. (2)Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir." Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesi uyarınca "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder." Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın belirtildiği gibi ----------- plakalı aracın karıştığı 02/07/2019 tarihli trafik kazası nedeniyle ----------- sayılı ilamına dayalı olarak başlatılan ---------- İcra Dairesi'nin ----------- Esas sayılı takibinde takip alacaklılarına 169,738,00 TL ödeme yapan davacıların bu bedeli eldeki davanın tarafları arasındaki ---------- numaralı zmms poliçesi kapsamında davalıdan rücuuna dair başlattıkları ---------- İcra Dairesi'nin ------------Esas sayılı takibine vaki davalı itirazının iptali davası olduğu, her ne kadar ----------- sayılı ilamında taraf olmasa da davalının da ----------- plakalı aracın ------------numaralı zorunlu trafik sigortacısı olması nedeniyle ilama konu zarardan müteselsilen borçlu olduğu, bu sebeple davanın müteselsil borçluların iç ilişkideki rücuuna ilişkin olduğu, bu kapsamda davalının iç ilişkideki sorumluluk payının tespitinin gerektiği, davalının yukarıda atıf yapılan yasa maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğunu karşılamak taahhüdünde bulunması ve bu kapsamda zarar görene tazminat ödemekle yükümlü olması nedeniyle iç ilişkide nihai sorumlu olduğu, sorumluluğun ise tam olduğu, her ne kadar davalı tarafça zararın sigortalıya rücuunu gerektirir bir olaydan meydana geldiği savunulmuş ise de----------- Esas sayılı dosyası ve ilamı incelendiğinde,----------- plakalı araç sürücüsü ----------- olayın gerçekleşmesinde kasıtlı ya da ağır kusurlu olduğundan bahsedilemeyeceği, olayın basit taksirle (yani ihmal ile) meydana geldiği, tüm bu sebeple davalının (poliçede zarar görenin manevi zararlarının teminat altına alınmamış olması nedeniyle) manevi tazminat dışındaki zararlardan tamamen sorumlu olduğu ve bunu ödeyen davacıların davalıdan tamamen rücu edebileceği, bu kapsamda 05/05/2025 tarihli nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi tarafından tespit edildiği üzere davacıların ödemiş olduğu 169.738,00 TL'nin 167.910,24 TL'sinin (154.990,81 TL asıl alacak ve davalının temerrüt tarihi itibariyle 12.919,43 TL işlemiş faiz) rücua tabi olduğu, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle manevi tazminat ödemesinin hariç tutulmasının doğru olduğu, yine mahkeme ilamında AAÜT hükümlerine aykırı olarak manevi tazminat ve maddi tazminata ilişkin vekalet ücreti hükmedilirken ayrı ayrı hüküm kurulmaması nedeniyle vekalet ücreti üzerinde ve diğer yargılama giderleri üzerinde oranlama yapılarak hesaplama yapılmasının da hakkaniyete uygun olduğu, tüm bu sebeplerle davanın kısmen kabulünün gerektiği, alacağın likit olması, alacaklıların talebinin bulunması ve borçlunun itirazında kısmen haksız çıkmış olması nedeniyle davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetinin gerektiği kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun ------------ İcra Dairesi'nin -------------- Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 167.910,24 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin takip tarihi itibariyle 167.910,24 TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Takip konusu alacağın (167.910,24 TL) yüzde 20'sine karşılık gelen 33.582,04 TL icra ve inkar tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (167.910,24 TL) üzerinden hesaplanan ve alınması gereken 11.469,94 TL karar ve ilam harcından dava açılırken peşin olarak alınan 2.050,02 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 9.419,92 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yapılan 2.358,27 TL dava açma masrafı ve 9.118,50 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret 11.476,77 TL yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (167.910,24/169.738,00) göre 11.353,18 TL’sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 38,40 TL yargılama giderlerinin ret/dava değeri oranına (1.827,76/169.738,00) göre 0,50 TL’sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 7-Davacılar yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (167.910,24 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 8-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (1.827,76 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 1.827,76 TL vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalıya verilmesine, 9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (167.910,24/169.738,00) göre 3.165,54 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 34,46 TL’sinin davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak Hazineye gelir kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine sunulacak dilekçe ile------------ Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/06/2025