İlk Derece Mahkemesi 2023/405 E. 2025/48 K.

T.C. İstanbul Anadolu 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO: 2023/405 Esas KARAR NO: 2025/48 DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ: 30/05/2023 KARAR TARİHİ: 16/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, sigortalısı ---------Ş.'nin Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile taşınan emtianın taşıma esnasında maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, dava dışı tarafından, 13.09.2021 tarihli ve ---------- numaralı mal faturası ile toplam ağırlığı brüt 176.640 kg olan, 160 big bag "polietilen tereftalat" cinsi emtiayı ----------- yerleşik -----------Ş. unvanlı firmaya sattığını, satılan emtianın, --------- ---------- karayolu üzerinden taşınması işinin sigortalısı tarafından davalı ---------Ş unvanlı şirkete verildiğini ve taşıma işinin de onun sorumluluğunda ve organizasyonluğunda 5 tır ile gerçekleştiğini, diğer davalı ----------Ş.'nin ise davalı akdi taşıyıcı ---------Ş şirketinin üstlendiği taşımalarda üzerine düşebilecek mesuliyete ----------- nolu poliçe ile sigorta güvencesi sağladığını, dava konusu emtiaların yüklendiği 5 aracın --------- alıcı firma tesislerine vardığı esnada yapılan kontrollerde içeri emtianın döküldüğünün ve kontamine olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesinde oluşan hasarın emtia yüklü "big bag"lerin dorse kenarından çıkan çivilere ve keskin köşelere takılarak yırtılması nedeniyle, emtianın taşıma süreci boyunca dorse kapaklarının altlarından yola dökülerek zayi olduğu, torbaların istifinin bozularak devrildiği ve akarlı hale geldiği, ayrıca taşıma için kullanılan araçlardan, ilgili araçlarca taşınan bir önceki yüklerin kalıntılarının iyi temizlenmemesi nedeniyle, taşıyıcılar tarafından kirli vaziyette temin edilen taşıma araçlarındaki emtianın kırmızı - kiremit rengi toz pertiküller ile kontamine olduğunun değerlendirildiğini, meydana gelen hasar bedelinin toplam 22.299,11 USD olduğunun tespit edildiğini, müvekkili tarafından tespit edilen bu hasara istinaden sigortalısına 24.03.2022 tarihinde ödeme gerçekleştirildiğini ve böylelikle müvekkilinin 6102 sayılı TTK md. 1472 uyarınca sigortalının haklarına halef olup, hem "kanuni" hem de "akdi" halef sıfatını kazandığını, dava konusu emtiayı taşıması bakımından "taşıyıcı" sıfatını haiz olan | no'lu davalı, kendi sorumluluk ve hakimiyeti altında ifa edilen taşıma sürecinde, ağır kusur ve ihmaline bağlı olarak meydana gelen emtia hasarı neticesinde oluşan zararın tamamından üstlendiği taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu'nun 17 maddesindeki düzenlemelere göre "taşıyıcı" sıfatı ile sorumlu olduğunu, 2 no'lu davalının da | no'lu davalının sorumluluk sigortacısı olması nedeniyle oluşan hasardan doğan zararlardan 1 no'lu davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen mesul olduğunu, bu nedenle dava konusu alacağın davalılardan rücuen tazmini talebi ile ----------- İcra Müdürlüğü ----------- E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından takibe süresinde itiraz edilerek takibi durdurduğunu, açıklanan nedenlerden dolayı davanın kabulüne karar verilerek %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın delillerinin ---------- tercümelerinin müvekkillerine tebliğ edilmediğini, dava konusu taşımaya ilişkin araçların varış tarihinin 26.10.2021 olduğunu, 29.10.2021'de de hasar tespiti yapıldığını, işbu davanın ise CMR Md.32'de öngörülen süreden sonra 30.05.2023'de açıldığından zamanaşımı yönünden davanın reddini talep ettiklerini, somut olayda dava dışı satıcısı --------- ----------Ş. ve alıcısı -------- --------Ş. olan polietilen treftalat ---------- taşıma organizasyonu için müvekkili -----------Ş. ile anlaşma sağlandığını, müvekkilinin de taşıyıcı olarak--------, ---------, ----------, --------- ve tır karne numarası --------- olan bir ----------- şirketini görevlendirdiğini ve bu kapsamda taşınacak yükün-------------- ---------- plakalı araçlara yüklenip, ---------- doğru yola çıktığını, araçların yolu herhangi bir kaza geçirmeden tamamladığını, dava konusu uluslararası taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olmakla birlikte dava dilekçesinde davacının hasar ödemesi yaptığını ve sigortalısının haklarına halef olduğunu belirttiği halde dosyaya herhangi bir ibraname/temlikname ve ödemeye ilişkin banka dekontu sunmadığını, bu durumda öncelikle TTK md. 1472 gereğince davacı taraf halefiyetini ispatlayamadığı için davanın husumetten reddi gerektiğini, ayrıca hasar miktarının da yüksek olduğundan ispatlanması gerektiğini, talep konusu yapılan alacak bedelinin nasıl oluşturulduğu, şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığının da belli olmadığını, somut olayda müvekkili --------- taşıma organizasyonunu gerçekleştirmek üzere anlaştıktan sonra taşımacılık hizmeti sürecinde üzerine düşen dikkat, özen ve sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkilinin taşıyıcı değil TTK Md.928'de yer alan düzenlemelere göre taşıma işleri komisyoncusu konumunda olduğunu, emtiayı hiçbir zaman zilyetliğinde bulundurmadığını ve taşıma unsurlarını oluşturan CMR, taşıma vs. belgelerde yer almadığını, fiili taşımayı gerçekleştirmediğini, taşımalara iştirak etmediğini, hasar ve zıyaın taşıma esnasında meydana geldiği varsayılsa dahi sorumluluğun taşıyıcılarda olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, işbu davanın fiili taşıyıcılara açılması gerekirken müvekkiline açılmasının hatalı olduğunu, dava konusu --------- teslim şeklindeki emtianın ambalajlanmış şekilde nakliyeciye teslim edildiğini, davacının sunduğu eksper raporunda da belirtildiği üzere ambalaj ve istiflemesinin satıcı/gönderici tarafından yapıldığını, müvekkilinin ambalaj ve istiflemeye herhangi bir müdahalesi olmadığından hasardan mesul tutulamayacağını, bu durumda CMR md.17 ve devamındaki düzenlemelere göre de önlemesine imkan olmayan durumlardan ileri gelen hasarlarda müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, müvekkillerinden davalı sigorta şirketinin, diğer davalı ---------- ----------- - Nakliye aracılığı sorumluluk sigorta poliçesini düzenlemiş olsa da göndericinin yaptığı güzergaha uygun olmayan dava konusu ambalaj ve istif hatasından kaynaklanan hasarın reddedildiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu sigorta poliçesi “teminatları belirlediğinden ve sigortalısı" ---------- somut olayda sorumluluğu bulunmadığından, sorumluluk sigortacısı olan ----------Ş'nin de dava konusu hasardan hiçbir sorumluluğu doğmadığını, CMR'lerde hasar notu da bulunmadığı, tarafların sorumluluğu ve tazminat miktarının yargılamayı gerektiğini, bu nedenle de, davacı yanın icra inkar tazminatı isteminin mesnetsiz olduğundan reddini ve davacının haksız talepleri nedeniyle aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:İncelenen tüm dosya kapsamına, tarafların iddia ve savunmalarına göre davanın, davacı tarafından davalılar aleyhine --------- İcra Müdürlüğü'nün --------- E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalılar tarafından yöneltilen itirazın iptaline ilişkin olduğu, dava konusu icra dosyasının incelemesinde takip alacaklısının mahkememiz dosyasının davacısı, takip borçluları mahkememiz dosyasının davalıları olduğu, toplam 22.299,11 USD (454.400,11 TL) tutarlı ilamsız icra takibine davalıların süresinde itirazı doğrultusunda takibin durduğu, davanın itirazın iptali ve takibin devamı istemi ile açıldığı görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık ise; emita sigorta poliçesi kapsamında davacı tarafından sigortalısına yaptığı ödemenin akdi taşıyıcı ve taşıma sigortacısında rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, zararın oluşumunda tarafların kusur durumu, zarar miktarı konularında uyuşmazlık olduğu tespit edilmiştir.Taraflarca bildirilen tüm belge, doküman ve delillerin toplanarak dosya içerisine eklendiği, ---------- İcra Müdürlüğü'nün -------- Esas sayılı dosyası vs dosya içerisine eklenerek mahkememiz 07/12/2023 tarihli 1 nolu ara kararı gereği, dosyanın taşımacı alanında uzman bilirkişi ile kimya mühendisi bilirkişiye tevdine karar verildiği 23/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..davacının görevlendirdiği bağımsız eksperin, sevk faturası birim fiyatlarını baz almak suretiyle sovtaj ve muafiyet tenzilli, 22.299,11 USD. olarak saptadığı ve teknik yönden yapılan değerlendirmede kadri marufuna uygun bulunan kümülâtif hasar bedelinin, takdiri Yüce Mahkeme'ye ait olmak üzere CMR md. 23 ve md.25'de yer alan düzenlemelerin herhangi biriyle çelişmediği değerlendirilmiş; Somut olayda taşıyıcının 5 araçtaki toplam 15.400 kiloluk “hasarlı yük” için CMR md. 23/3'de öngörülen mesuliyet üst sınırı ise (bu miktara kadar somut olay için sorumlu tutulabileceği anlamına gelmemesi kaydıyla ve) sadece “fikir vermesi" amacıyla; “dava tarihi” itibariyle geçerli 30.05.2023---------- Bülten No: -------------deki (İSDR < 1,33USD olan) SDR/USD kuru ile (15.400 kg x 8,33 SDR x 1,33 USD-) 170.615,06 $. Olarak hesaplandığından ve bu miktar rücu konusu yapılan tazminat tutarının çok üzerinde olduğundan, işbu "davanın kabulü halinde" ayrıca SDR hesabı yapılmasına gerek kalmadığı belirlendiği, taşıyıcının kendisini mesuliyetten kurtarabilecek CMR md.17'de öngörülen beyyinelerin herhangi birinden istifade edemeyeceği durumlarda nakliye sürecinde vuku bulan hasar/kayıp mesul tutulabileceği tazminat miktarı ve üst sınırı yönünden hal böyle olmakla birlikte; dava konusu “komple kamyon hamulesi beheri 1.100 kiloluk 20 big-bagi yani 20 tonun üzerindeki yükü araç sürücüsünün tek başına sevk aracına yükleyip, sabitleyebilmesi sadece teknik olarak değil, fiilen de mümkün olmadığından” davacının görevlendirdiği eksperin hasarın yakın sebebi olarak belirttiği “big baglerin dorseye yükleme ve boşaltma operasyonu esnasında dorse kenarından çıkan çivilere ve keskin köşelere takılıp, yırtılması” nedeniyle oluşan zarardan dolayı (zararın bu nedenlere bağlı olmadığını kanıtlamaya elverişli CMR md.18/2 kapsamında deneti ve elverişli bir veri de sunulmadığından) taşıyıcının CMR md.17/4-c'de öngörülen beyyineden istifade edebileceği Ve takdiri Yüce Mahkeme'ye ait olması kaydıyla tazminat bağlamında “davalı mesuliyet sigortacısının” ve “davalı taşıyıcının kendi akidi konumundaki davacının dava dışı sigortalısına dolayısıyla da davacıya karşı sorumluluğunun doğmadığı” değerlendirildiğini, dava dosyasında mevcut bilgi ve Yüce Mahkeme'ye ait olmak üzere, dava dosyasında mevcut bilgi ve belgelere göre, ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle; “davacının somut olayda davalı taraftan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı.." şeklinde rapor sunulmuştur. Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraflarca bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunduğu, mahkememiz 19/09/2024 tarihli 1 nolu ara kararı gereği, dosyanın rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, özellikle davacının; taşıyıcının yükün yüklenmesine ve istiflenmesinde nezaret yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğine ilişkin itirazın, taşıyıcının "bigbag" ile taşınan emtialar için uygun dorse temin etmemesi (sivri çıkıntılar olması vs) nedeni ile sorumluluğu olduğuna ilişkin itirazın, emtianın yeterince sabitlenmemesi veya istiflenmesi esnasında taşıyıcının talimat vermediği ve çekince koymadığına dair itirazı, Davalının ise; ürün sovtaj değerinin çok düşük belirlenmesine ilişkin itirazı, yükün indirilmesi anında dorsedeki sivri çıkıntıların hasara neden olması halinde hasarın derhal veya 7 ün içinde ihbar hükümlülüğünün yerine getirlmediğine dair itirazın konularında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi için dosyanın rapor sunan bilirkişiye tevdi edildiği, 09/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "..kök raporda daha önce açıklanan “davacının somut olayda davalı taraftan rücuen talep davacı ve davalı vekilinin tarafımızdan karşılanması gereken kök rapora vaki itirazları ve beyanları içerisinde bu yöndeki görüşümüzde değişikliğe gidilmesini veya düzeltme yapılmasını gerekli kılacak herhangi bir hususun, denetime elverişli bir verinin bulunmadığı.." şeklinde rapor sunulmuştur.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacının sigortalısı olan ----------ş. Tarafından ----------- yerleşik ----------ş. 'ne satışını yaptığı "polietilen tereftalat" ürününün taşıma esnasında hasarlanmasından dolayı davacının emita sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına yaptığı ödemenin akdi taşıyıcı ve taşıma sigortacısında rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, zararın oluşumunda tarafların kusur durumu, zarar miktarı konularında uyuşmazlık olduğu, satış şeklinin "----------" olduğu, bu nedenle emtianın araca yüklenmesinin davacının sigortalısı olan satıcı sorumluluğunda olduğu, davalı taşıyıcının yükleme ve istiflemeye nezaret yükümlülüğünün, yükün dıştan görünümünün muntazam olup olmadığını gözlemleme ile sınırlı olduğu, big baglerin yükleme esnasında hasarlanmasında davalı taşıyıcının sorumluluğunun olamayacağı, davacının görevlendirdiği eksperin hasarın yakın sebebi olarak belirttiği “big baglerin dorseye yükleme ve boşaltma operasyonu esnasında dorse kenarından çıkan çivilere ve keskin köşelere takılıp, yırtılması” nedeniyle zararın oluştuğunun kabulü gerektiği, zira zararın bu nedenlere bağlı olmadığını kanıtlamaya elverişli CMR md.18/2 kapsamında denetime elverişli bir veri sunulmadığı, taşıyıcının CMR md.17/4-c'de öngörülen beyyineden istifade edebileceği, tazminat bağlamında davalı mesuliyet sigortacısının ve davalı taşıyıcının kendi akidi konumundaki davacının dava dışı sigortalısına dolayısıyla da davacıya karşı sorumluluğunun doğmadığı, davacının somut olayda davalı taraftan rücuen talep edebileceği tazminat alacağının bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir. Dava her ne kadar itirazın iptali davası olsa da, takibe konu alacağın niteliği tazminat olduğu için AAÜT 13/4 maddesi gereğince davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 6,104,86 TL harcın mahsubu ile artan 5.489,46 TL nin karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/4 maddesi uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6-Tarafların artan gider avansı bulunması ve talep etmeleri halinde kendilerine iadesine, 7-6325 Sayılı Kanun'un 18-A/13. bendi uyarınca ------------- tarafından karşılanan 3.280,00 TL zorunlu arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir olarak kaydedilmesine, Dair, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/01/2025