İlk Derece Mahkemesi 2023/305 E. 2026/663 K.

T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/305 Esas - 2026/663 TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA ASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2023/305 KARAR NO : 2026/663

...

DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/05/2023 KARAR TARİHİ : 17/07/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 04/08/2026

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ...İşine ait sözleşme yapan davalı şirket ile 04.05.2021 tarihinde protokolde belirtilen İnce İşler için .... ile davalı işveren arasındaki sözleşmeye, doküman ve şartnamelere göre yapımı konusunda anlaşıldığını, davalı ile müvekkili şirket arasında yapılan bu sözleşmeye konu işlerin yapım süresinin 6 ay olarak kararlaştırıldığını, protokolün 3. sayfasında alt yüklenici olarak müvekkili şirketin.... Kurumuna bildireceği sigorta primine esas kazançlar toplamı, yaptığı işe ilişkin mevzuatın öngördüğü asgari işçilik oranı ile kesin hakediş tutarının çarpılması suretiyle bulunacak miktardan az olamaz belirtmesi yapıldığını, taraflar arasındaki 6 ay süreli bu protokolün yürürlüğe girmesinden sonra müvekkilinin derhal kendisine düşen yükümlülükleri yerine getirerek işe başlamak istemiş ise de; yüklenicinin ince işlerin yapılması için binaları (blokları) müvekkil şirketin yapacağı işlere hazır teslim edememesi nedeniyle işe başlanamadığını ve Temmuz 2021 ayında malzemelerin bir kısmını temin ederek şantiyeye getiren müvekkili şirketin bu malzemeleri binaların kendisine işin yapılması için teslim edilememesinden dolayı ancak 4 ay sonra imalatta kullanabildiğini, aynı şekilde müvekkili şirketin işçileri temin etmesine rağmen yapacağı ince işler için binaların hazır olmaması nedeniyle işi süresinde yapamadığını, işçilik ödemeleri yapmak durumunda kaldığını, davalı şirketten kaynaklanan nedenlerle işin süresinin uzadığını, bu sırada ülkede yaşanan ve öngörülmeyen ekonomik kriz nedeni ile hem işçilik ve hem de malzeme fiyatlarında fahiş artışlar meydana geldiğini, tüm inşaat kalemlerinde %200'leri aşan artışlar meydana geldiğini, müvekkilinin yaşanan bu ekonomik kriz nedeniyle artan fahiş fiyat artışları karşısında sürekli olarak yüklenici davalı şirketten kendisine de ek fiyat ödemesi yapılmasını talep ettiğini ve ısrarla .... kararı ile davalı şirkete ek fiyat farkı ödendiğini belirtmesine rağmen, davalı yan sürekli olarak işin sonunda bu ilave maliyetleri karşılayacağını, önemli olan işin bitirilmesi olduğunu söyleyerek müvekkili şirketi oyaladığını, müvekkil şirket .... ve hemde ... İdaresine dilekçeler vererek mağduriyetinin giderilmesini talep etmiş ise de; bu idarelerden gelen yanıtlarda taleplerin ticari alacak olduğu belirtilerek sözkonusu başvurular üzerine bir işlem bulunmadığı ifade edildiğini, davalı şirketten dolayı çekleri yazılarak, icra takiplerine uğradığını belirterek fazlaya ilişkin tüm hak ve talepler saklı tutularak şimdilik, sözleşme konusu işlerden dolayı ilave malzeme ve işçilik fiyatlarından kaynaklanacak alacaklara mahsuben şimdilik 15.000,00 TL'nin, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacaklarına mahsuben şimdilik 10.000,00 TL'nin, sözleşme dışı yaptırılan ek imalatlardan kaynaklanan alacaklara mahsuben şimdilik 10.000,00 TL'nin, müvekkil şirketin teslim alamadığı davalı şirket şantiyesinde kalan malzeme, ekipmanlara karşılık şimdilik 5.000,00 TL'nin, müvekkil şirketin davalı şirketin tutumu nedeni ile uğradığı icrai ve kredilerinin kat edilmesi, ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle uğradığı müspet zararlara ilişkin şimdilik 5.000,00 TL, yine müvekkili şirketin bu iş nedeniyle çeklerinin karşılıksız kalması, hacze uğraması ve ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle ... İnşaattan aldığı işin feshedilmesi ve yine iş alamaması nedeniyle uğradığı kâr kaybına mahsuben şimdilik 5.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL'nin hak edildiği tarihlerden itibaren işleyecek ... avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline karar verilmesi isteğinde bulunmuş, davacı vekili 01.06.2026 tarihli ıslah dilekçesi ile sözleşme konusu işlerden dolayı ilave malzeme ve işçilik fiyatlarından kaynaklı alacaklara karşılığı talep edilen 15.000,00 TL'yi 935.721,84 TL'ye, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacakları karşılığı talep edilen 10.000,00 TL'yi 1.220.052,44 TL'ye, müvekkili şirketin teslim alamadığı davalı şirket şantiyesinde kalan müvekkili şirkete ait ve kiralık olmak üzere iskeleler, malzeme ve ekipmanlara ilişkin alacağa karşılık talep edilen 5.000,00 TL'sini 4.241.405,00 TL'ye yükselterek toplam 6.397.179,28 TL'den davalı ticari defterleri kapsamında 1.021.466,66 TL alacağı olacağından dava dilekçesi ile talep edilen 50.000,00 TL toplam alacak miktarını 5.325.712,62 TL artırılarak, 5.375.712,62 TL'ye çıkarttığını belirterek harcını ikmal etmiştir CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı yan taraflar arasındaki protokolün imza tarihinden itibaren üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirmediğini ve işin gecikmesine sebep olduğunu, bunun yanı sıra davacı yanın müvekkili şirket şantiyesinde imalatta kullanacağı malzemelerin tedarikinde dahi geç kaldığını, taraflar arasında akdedilen protokol tarihi 04.05.2021 olmasına rağmen davacı tarafın imalatta kullanacağı malzemelerden bir kısmının tedarikini ancak Temmuz 2021 tarihinde sağlayabildiğini, davacının protokol imza tarihinden sonra üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirmemesini müvekkili şirkete kusur atfetmeye çalışarak örtbas etmeye çalışması açıkça kötü niyetli bir yaklaşım olduğunu, davacının taraflar arasında düzenlenen hiçbir hakedişe itiraz etmemesine rağmen kötüniyetli olarak işbu dava ile haksız kazanç elde etme çabası içerisinde olduğunu, davacı tarafından belirtilen Cumhurbaşkanlığı Kararlarının davacı ile müvekkili şirket arasındaki ilişkiyi kapsamadığının izahtan vareste olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacıya fiyat farkı verilmeyeceği taraflar arasında akdedilen protokolde açıkça belirtildiğini, fiyat farkı verilmeyeceğine dair düzenleme olmasına rağmen müvekkili şirket davacının işi bitireceğine dair duyduğu güven ile bir defaya mahsus olmak üzere fiyat farkı vermeyi kabul ettiğini, davacı yan işi bıraktığı tarih itibarıyla müvekkili şirkete iki buçuk milyon civarında borçlu konumda olduğunu, müspet zararın unsurları davacı adına oluşmadığını, davacının, müvekkili şirket nezdinde tutulan cari hesaba göre borçlu konumunda olduğunu, davacı taraf 31.05.2022 tarihinde imzalı olarak vermiş olduğu beyanı ile işlerin ifasını gerçekleştiremeyeceğini kabul ettiğini, 10.06.2026 tarihinde vermiş olduğu beyan ile de her türlü demirbaşları ve kiralık olanlar hariç iskeleleri borcuna karşılık olarak taraflarına verdiklerini kabul ve taahhüt ettiklerini, davacının, müvekkili şirket şantiyesinde malzemelerinin bulunduğundan bahisle herhangi bir ödeme talep edemeyeceğini, bunların davacının müvekkil şirkete olan borcuna yönelik olarak davacı tarafından kendi rızası ile bırakıldığını izah etme gereksinimi hasıl olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur. GEREKÇE : Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi kapsamında sözleşme konusu işlerden dolayı ilave malzeme ve işçilik fiyatlarından kaynaklı, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintilerinden kaynaklı, sözleşme dışı yaptırılan ek imalatlardan kaynaklı, teslim alınamayan davalı şirket şantiyesinde kalan malzeme, ekipmanlardan kaynaklı, davalı şirketin tutumu ile uğranılan icrai takibatlar ve kredilerin kat edilmesi, ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle uğranılan müspet zararlardan kaynaklı, davacı şirketin çeklerinin karşılıksız çıkması, hacze uğraması ve ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle, ... İnşaattan alınan işin feshedilmesi ve yeni iş alınamaması nedeniyle uğranılan kâr kaybından kaynaklı alacakların tahsili isteğine ilişkindir. Davanın niteliği gereği arabuluculuğa başvurulması zorunlu bulunduğu, başvurunun yapıldığı, 17.03.2024 tarihinde tarafların katılımıyla anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır. .... adet dükkan inşaatları alt yapı ve çevre düzenlemesi işine ait sözleşme ve sözleşmeye bağlı ihale dosyasına ilişkin belge örnekleri celp edilmiş, dosya üzerinde ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, bilirkişi heyeti 28.01.2025 tarihli raporlarında; davacı şirketin incelenen 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunduğu, davacı şirketin davalı şirketten temin ettiği malzeme alımlarını takip ettiği, satıcılar hesabından 31.08.2022 tarihi itibarıyla davalı şirkete 2.028.875,22 TL borçlu gözüktüğünü, davalı şirketin incelenen 2021 ve 2022 yılları ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunduğunu, davalı ticari defterlerine göre davacının 12.12.2022 tarihi itibarıyla 33.814,21 TL alacaklı gözükmekle birlikte 31.03.2022 tarih ve 1824 numaralı yevmiye kaydıyla "ters bakiyeleri düzeltme kaydı" açıklamasıyla davacı cari hesabına iki kez alacak kayıt edilmiş, 1.085.408,56 TL ile 31.03.2022 tarih ve 125 numaralı yevmiye kaydıyla, davacı cari hesabına alacak yazılmış, 478.463,65 TL'nin herhangi bir dayanak belgeye dayanmadığı tespit edildiğinden bu tutarlar nedeniyle davacının alacaklı olamayacağı, bu tutarların davacı alacak tutarından tenzili sonucu davalı alacak tutarının 2.106.875,22 TL olacağını, davacı firmaya ödenmesi gereken fiyat farkının 475.000,00 TL olacağını, davacı firma tarafından teklif edilen fiyatların analizi ile ilgili dosyada belge bulunmaması nedeniyle ..... tarafından fatura edilen tutarlarla, teklif birim fiyatlar arasındaki farkın hesaplanmasının mümkün olamadığını, teklif birim fiyat analizlerinin sunulması durumunda hesaplama yapılabileceğini bildirmişlerdir. Taraf vekillerinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup, bilirkişi heyeti 22.08.2025 tarihli ek raporlarında itirazları değerlendirerek davacı firmaya ödenmesi gerekecek fiyat farkının 475.000,00 TL olduğunu, davacı taşeron tarafından sunulan tabloda yer alan 711.461,10 TL tutarında malzemenin davalı şirkete bırakıldığının belirtildiğini, bu malzemelerin davalı yana iade edildiğine ilişkin dava dosyasında düzenlenmiş olan tutanakta davacı taşeron yetkilisinin imzasının olmasına rağmen davalı işverenin tutanağı imzalamaktan imtina ettiği anlaşıldığından ve sözkonusu malzemelerin davacı taşerona iade edilmediği kanaatine varıldığından, talep edilen bedelin davacı taşerona ödenmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin geçici kabulü yapılmış olması nedeniyle davacı hakedişlerinden kesilen geçici kabul kesintisi 508.591,34 TL'nin davacıya iade edilmesi gerekeceğini, davacı yüklenici sözleşmesinde fiyat farkı ödenmeyeceğine ilişkin hüküm yer almakla birlikte dünyada ve ülkemizde yaşanan ekonomik dalgalanmalar nedeniyle meydana gelen fiyat artışlarından etkilenmediğinin söylenemeyeceğini, bu nedenle Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile getirilen fiyat farkı kararnamesinden yararlanması gerekeceğini, ancak bu hususta hesaplama yapılabilmesi için davacının hakedişlerine dayanak teşkil eden yeşil defter çıktılarının dosyaya kazandırılması gerekeceğini bildirmişlerdir. ...'ye yazılarak davalı şirket tarafından üstlenilen ".... adet dükkan inşaatları alt yapı ve çevre düzenlemesi işine ait sözleşmesi" işine ait 7 ve 10 nolu hakedişler ile tüm hakediş belgeleri ve eklerindeki yeşil defter örnekleri celp edilmiş, sonrasında dosya taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve önceki raporda eksik olduğu belirtilen hususların dosya arasına temin edildiği dikkate alınarak bunların da incelenip irdelenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış olup bilirkişi heyeti 21.04.2026 tarihli ek raporlarında; yapılan inceleme ve değerlendirmeler sonucunda; davacının 10.06.2022 tarihli dilekçesinde kiralık iskeleler hariç davalıya borçlu olması halinde sahada bulunan alet ve ekipmanlar ile kendisine ait yapı iskelesinin borcuna karşılık vereceği dikkate alındığında, kiralanan iskelelerin davalı tarafından yapım işinde kullanıldığı, davacıya iade edilmediği anlaşıldığından kiralık iskelenin bedelinin 30.06.2022 tarihli 10 nolu hakediş ile 04.05.2023 dava tarihi arası 489.405,00 TL olacağını, ikinci el satış fiyatının 1.383.500,00 TL olabileceğini, inşaatın dış cephe imalatlarında kullanılmak üzere kiralanan iskeleler dışında kendisine ait yaklaşık 5.000 m2 civarındaki iskelelerin borca karşılık davacıya verileceği beyan edilmiş olmakla birlikte, 10 nolu hakediş düzenlenmesinden sonra davacıya ait iskeleleri davalının dış cephe yapım işlerinde kullandığı, davacının 5.000 m2 civarındaki iskelenin kendisine ait olduğuna ilişkin bir belge sunmamış olmasına rağmen davalının, davacının 10.06.2022 tarihli dilekçesinde ifade edilen iskelelere ilişkin hususlara itirazı olmadığı anlaşıldığından, 30.06.2022 tarihi ile dava tarihi arasında kalan süre için iskelenin kiralama bedelinin 619.500,00 TL olacağını, ikinci el bedelinin 1.750.000,00 TL olabileceğini, protokole göre eksik ödenen fiyat farkının 475.000,00 TL, 711.461,10 TL malzeme bedeli alacağı olduğunu, davacı hakedişlerinden kesilen nakdi kesintinin 4.2.1. madde hükmüne göre 508.591,34 TL'nin davacıya iadesi gerektiğini, davacı yükleniciye kendisinin kusurundan kaynaklanmayan nedenlerle imalatların gerçekleştirildiği aylar içinde inşaat maliyet unsurlarında aşırı derecede fiyat artışları olması hususları da gözetilerek fiyat farkı alacağının 460.721,84 TL olarak hesaplandığını, davacının mahsubunun hangi kalem davacı alacağından yapılacağı hususunda tarafların herhangi bir beyanı bulunmadığından bu konudaki taktirin mahkemeye ait olduğunu, müspet zarar ve kâr kaybı zarar taleplerinin yerinde olmadığını, toplam hesaplanan 6.397.179,28 TL alacaktan ticari defterde yer alan davalı alacağı 2.106.875,22 TL'nin düşümü ile davacının bakiye alacağının 4.290.304,06 TL olarak hesaplandığını bildirmiştir. Davacı vekili, 01.06.2026 tarihli dilekçesi ile ıslah talebinde bulunmuş, talep sonucunu artırarak, sözleşme konusu işlerden dolayı ilave malzeme ve işçilik fiyatlarından kaynaklı alacaklar karşılığı talep edilen 15.000,00 TL'yi, 935.721,84 TL'ye, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacakları karşılığı talep edilen 10.000,00 TL'yi 1.220.052,44 TL'ye, müvekkili şirketin teslim alamadığı davalı şirket şantiyesinde kalan müvekkili şirkete ait ve kiralık olmak üzere iskeleler, malzeme ve ekipmanlara ilişkin alacağı karşılığı talep edilen 5.000.00 TL'yi, 4.240.405,00 TL'ye yükselttiğini, ıslah sonucu toplam alacak miktarı 6.397.179,28 TL olmasına rağmen bilirkişi raporuna itirazları çerçevesinde, davalının ticari defterlerindeki olsa olsa 1.021.466,66 TL olabilecek davalı alacağının toplam alacaktan mahsubu ve davacının toplam 6.397.179,28 - 1.021.466,66 = 5.375.712,62 TL alacağı olacağından dava dilekçesi ile talep edilen 50.000,00 TL toplam alacak miktarını 5.325.712,62 TL artırılarak, 5.375.712,62 TL'ye çıkarttığını belirterek harcını ikmal etmiş olup, tekli hakimlikçe bu aşamada artırılan dava değeri itibariyle heyetçe görülecek davalardan olduğundan bahisle dosya heyete tevdi edilerek yargılama heyetçe sürdürülmüştür. Dosya kapsamından; davacı şirket ile dava dışı ... arasında 2020/434243 ihale kayıt numaralı ....kentsel dönüşüm projesi 2. etap 2. bölge 710 konut ile 28 adet dükkan inşaatı, altyapı ve çevre düzenlemesi işine ait sözleşme düzenlendiği, davalı işveren ile davacı alt yüklenici arasında...... adet dükkan inşaatları, altyapı ve çevre düzenlemesi işi kapsamında protokolde birim fiyatları belirtilen ince işlere ait imalat kalemlerinin ... ile işveren arasında imzalanmış olan sözleşme, ihale eki projeler, revize projeler, şartnameler, mahal listeleri vs her türlü dokümanda belirtilmiş özellikleri sağlayacak şekilde sarf malzemeli işçilik olarak yapılması işi konulu 04.05.2021 tarihli protokol düzenlendiği, protokolde işin bedeli bölümünün alt kısmında imalatların birim ve birim fiyatlarının belirtildiği, iş kapsamında yapılacak imalat ve montajlara ait tüm iş kalemleri için olmak üzere protokolde tablo olarak belirtildiği şekilde sözleşme bedelinin tespit edildiği, +KDV ödenmesi şeklinde mutabakata varıldığı, sözleşme sonuna kadar bu birim fiyatların değişmeyeceği gibi bu bedelin dışında hangi nam altında olursa olsun başka bir bedel talebinde bulunulamayacağı, alt yüklenicinin her hakedişinden %1,5 şantiye katılım payı kesileceği, alt yüklenicinin her hakedişinden %5 geçici kabul kesintisi yapılacağı, işin süresi başlıklı bölümde; sözleşme konusu tüm işlerin protokol tarihinden itibaren 6 ay içerisinde tamamlanarak idareye teslim edileceği, gecikilen her gün için alt yüklenici alacağından 5.000,00 TL ceza kesileceği, ödeme şekli başlıklı bölümde; aylık hakedişlerin imalatın yapıldığı ayın takip eden ayın en geç 2. gününe kadar işverene teslim edileceği, hakediş başvuruları, hakedişin ait olduğu ay itibariyle gerçekleşen imalat miktarı esas alınarak düzenleneceği, işverenin sözleşmeye uygun bulmadığı herhangi bir iş ile ilgili hiçbir yekünün, hakedişe dahil edilmeyeceği, hakediş ödemesinin, işverenin ilgili hakedişi onaylaması koşuluyla düzenlendiği ay ile ilgili işverenin idareden yapacağı hakediş tahsilatını izleyen 10 iş günü içinde, ilgili kesintiler yapıldıktan sonra kalan tutarın faturanın kesilmesini takip eden 10 gün içerisinde %50 nakit, kalan %50'lik kısmın 60-90-120 günlük çekler ile ödeneceğinin belirtildiği, 01.02.2022 tarihli protokol örneğinin incelenmesinde; protokolün konusunun ..., altyapı ve çevre düzenlemesi işi kapsamında işveren ve alt yüklenici arasında akdedilen 04.05.2022 tarihli protokol dahilinde; ... ile işveren arasında imzalanmış olan sözleşme, ihale eki projeler, revize projeler, şartnameler, mahal listeleri vs. her türlü dokümanda belirtilmiş özellikleri sağlayacak şekilde malzemeli işçilik (birim fiyatlı) olarak devam eden imalatların en geç 01.06.2022 tarihine kadar bitirilmesi şartıyla, işverenin, alt yüklenicinin talebi doğrultusunda protokol kapsamında yaptığı ve yapacağı imalatların tamamı için bir defaya mahsus olmak üzere 1.600.000,00 TL fiyat/enflasyon farkı ödemeyi kabul ettiği, fiyat farkı ödemesinin şubat, mart, nisan, mayıs, haziran 2022 aylarında yapılacak imalat hakediş tutarlarının 1.000.000,00 TL'yi geçmesi durumunda 320.000,00 TL'lik kısımlar halinde aylık hakedişlere eklenecek, aylık hakediş tutarının 1.000.000,00 TL'nin altında olması durumunda, aylık hakediş tutarının 1.000.000,00 TL bölümü ile elde edilen tutar nispetinde fiyat farkı ödemesi yapılacağı, hiçbir koşul ve şart altında aylık hakedişlere eklenecek fiyat farkı tutarının 320.000,00 TL'yi, aylık olarak yapılacak fiyat farkı ödemeleri toplamının 1.600.000,00 TL'yi geçemeyeceği, fiyat farkı ödemesinden, kesin hesap dönemine kalan bir bakiye olması durumunda, işin işbu protokolde belirtilen tarih ve öncesinde bitirilmesi şartıyla alt yüklenicinin alacak hesabına bakiye olarak yazılacağı, işin 01.06.2022 tarihinde eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmemesi halinde, gecikilen her gün için 5.000,00 TL gecikme cezasının, yüklenicinin ilk hakediş alacağından ve/veya teminatlarından tahsil edileceğinin, bakiye hakedişinin veya teminatının bulunmaması halinde ilk yazılı talep ile yüklenici cezai şartı ödemeyi kabul beyan ve taahhüt edeceğinin belirtildiği, işbu protokolün altının alt yüklenici ... Proje Limited Şirketi tarafından imzalı olduğu, işveren .... bölümünün imzasız olduğu, davacı şirket yetkilisinin ismi yazılıp imzalı 31.05.2022 tarihli belge örneğinin incelenmesinde; ... Proje olarak taahhütleri altında devam eden ....adet dükkan inşaatı, altyapı ve çevre düzenleme işi bünyesinde imzalanan 04.05.2021 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin ifasını gerçekleştiremeyeceğini kabul ve beyan ederim ve 31.05.2025 tarihi itibariyle yapılan işlerin tespitini ve hesapların kapatılmasını talep ederim denildiği, 10.06.2022 tarihli belge örneğinin incelenmesinde, .... adet dükkan inşaatı, altyapı ve çevre düzenleme işinde ince işler taşeronu .... olarak görev alındığı, haklı veya haksız gerekçeler olsun veya olmasın ....'da bulunan merkez olan ....'ye gitmeyeceği, olası enflasyon artışlarına karşın aylık yapılan hakedişlerde fiyat farkı talep etmeyeceği, iş bitiminde alacak verecek ilişkisine bağlı olarak ....'ye borçlu olunması durumunda sahada bulunan her türlü alet ve ekipmanlar dahil olmak üzere boya ve yalıtım işlerinde kullanmış oldukları yapı iskelesinin de (kiralık iskeleler hariç) borca karşılık taraflarına verileceği, ..... tarafından alınacak karar ve uygulanacak yaptırımlara uyulacağının kabul ve taahhüt edileceğinin belirtildiği, alt kısmında .... ismi yazılı olup imzalı olduğu, ...'in davacı şirket yetkilisi olduğu anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki 18.08.2022 tarihli tutanak başlıklı belge örneğinin incelenmesinde; .... kentsel dönüşüm projesi 2. etap 2. bölge 710 konut ile 28 adet dükkan inşaatı, altyapı ve çevre düzenlemesi işi kapsamında tarafına ait olan dış cephe iskelesinden tutanakta adet ve nitelikleri belirtilen malzemelerin saha içinde tespit edilmiş olup, saha içerisinde bulunduğunun belirtildiği, fesih ve sulh protokolü başlıklı belge örneğinin incelenmesinde; tarafların .... yapım sözleşmesi ile yüklendiği işleri yapabilecek yeterliliğe sahip olmadığı, hacizleri bulunduğu ve bu nedenlerle sözleşme konusu işleri tamamlayamayacağının anlaşılması sebebiyle, feshi konusunda mutabık kalındığı, tarafların, işbu fesih protokolü ile feshe konu 01.06.2022 tarihli ''... Sözleşmesi'' yapımı nedeniyle birbirlerine karşı olan hak ve yükümlülüklerinin tamamen sona erdiği, yüklenicinin işbu fesih protokolünün imzası tarihinde 01.06.2022 tarihli ''... Sözleşmesi'' ile üstlenmiş olduğu işlerin ifasına henüz başlamamış olup, bu nedenle sözleşme kapsamında herhangi bir alacağının doğmadığı, feshe konu sözleşmeden dolayı tarafların birbirlerinden hak ve alacağının bulunmadığı, sözleşme kapsamındaki tüm dava haklarından feragat ettikleri, fesihten dolayı birbirlerinden her ne ad altında olursa olsun doğrudan veya dolaylı, asli yahut fer'i, herhangi bir zarar, hak, mahrum kalınan kar ve/veya alacak talep etmeyeceklerini kabul, beyan ve taahhütle; birbirlerini gayrı kabili rücu ettiklerini, ibra ettiklerinin belirtildiği anlaşılmıştır. Davada uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan protokoller kapsamında davacının dava dilekçesinde belirttiği malzeme ve işçilik fiyatlarından dolayı alacak, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacağı, sözleşme dışı yaptırılan ek imalatlardan kaynaklı alacak, davacı şirketin teslim alamadığı, davalı şirket şantiyesinde kalan malzeme, ekipmanlara karşılık alacak, davacı şirketin, davalı şirketin tutumu nedeniyle uğradığı icrai takibatlar ve kredilerin kat edilmesi, ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle uğradığı müspet zarar, davacı şirketin bu iş nedeniyle çeklerinin karşılıksız çıkması, hacze uğraması ve ticari itibarının zedelenmesi nedeniyle ... İnşaattan aldığı işin feshedilmesi ve yeni iş alamaması nedeniyle uğradığı kar kaybına konu alacak taleplerinin yerinde olup olmadığı, varsa ne miktarlarda olduğu, hususlarında toplanmaktadır. Taraflar arasında 04.05.2021 tarihli ''.... kentsel dönüşüm projesi'' kapsamındaki ince işler sözleşmesi düzenlenmiş olup, 31.05.2022 tarihi itibariyle 04.05.2021 tarihli sözleşme kapsamındaki işlerin ifasını gerçekleştirilemeyeceği belirtilmiş, sözleşmenin fiilen sona ermiştir, davacı taleplerinin yasal dayanağı TBK madde 470 vd. maddeleridir. Taraflar arasındaki protokole dayalı işin davacı tarafından süresinde bitirilemediği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf, işin süresinde bitirilmemesini sebepleriyle bu hususta tarafların kusurlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Mahkemece yapılan inceleme, alınan bilirkişi asıl ve ek rapor içerikleri ve tüm dosya kapsamına göre; davalı tarafça 30.06.2022 tarihli -259.987,47 TL bakiyeli 10 nolu hakediş düzenlenmiştir. 04.05.2021 tarihli protokolde işin süresi 6 ay olarak belirlenmiş olup işin 04.11.2021 tarihinde bitmesi gerektiği, zımnen iş uzatımı yapıldığı, 2022 yılı 2. ayından sonra davalının, davacıya fiyat farkı ödemeye başladığı, davalının, ince işleri üstlenen davacıya binaları kaba inşaatı bitmiş ve çalışmaya hazır halde teslim etmemesiyle davacının işi süresinde bitirememesine doğrudan sebebiyet verdiği kanaatine varılmıştır. Davacı tarafın alacak kalemlerinin değerlendirilmesinde; 1.Kalem talep, sözleşme konusu işlerden dolayı ilave malzeme ve işçilik fiyatlarından kaynaklı alacak talebine ilişkin olarak mahkemece yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; 01.02.2022 tarihli protokol ile imalatların 01.06.2022 tarihine kadar bitirilmesi şartıyla yükleniciye bir defaya mahsus olmak üzere 1.600.000,00 TL fiyat/enflasyon farkı ödeneceği, fiyat farkı ödemesinin şubat, mart, nisan, mayıs ve haziran 2022 aylarında imalat hakediş tutarlarının 1.000.000,00 TL'yi geçmesi durumunda 320.000,00 TL'lik kısımlar halinde aylık hakedişlere ekleneceği, aylık hakediş tutarının 1.000.000,00 TL'nin altında olması halinde 1.000.000,00 TL bölümü ile elde edilen oran nispetinde fiyat farkı ödemesi yapılacağı, fiyat farkı ödemesinden kesin hesap dönemine kalan bir bakiye olması durumunda belirtilen tarihte bitirilmesi halinde alt yüklenicinin alacak hesabına bakiye olarak yazılacağının düzenlendiği, protokolde davalı işverenin kaşesinin bulunduğu ancak imza olmadığı, davalı tarafından bu tarihten sonra düzenlenen 28.02.2022 tarihli, 7 nolu 31.03.2022 tarihli 8 nolu hakedişin ilave işlerin dahil edilmek suretiyle hazırlandığı, protokolde davalının imzası bulunmuyor ise de bu tarih sonrası düzenlenen hakedişlerde fiyat farkının yansıtıldığı protokolün geçerli olduğu, protokole göre 1.600.000,00 TL ödenmesi gerekirken 1.125.000,00 TL ödemenin yapıldığı, 475.000,00 TL bu kalemde alacağın olduğu kanaatine varılmıştır. Bilirkişi heyeti ek raporunda, fiyat farkı kalemine ilişkin 460.721,84 TL'lik fiyat farkına konu ayrıca alacak hesabı yapılmış ise de 1.600.000,00 TL ödemenin bir defaya mahsus olmak üzere 01.02.2022 tarihli protokol içeriği ile kabullenildiği, bunun dışında fiyat farkı verileceğine ilişkin olarak taraflar arasındaki protokolde herhangi bir hüküm bulunmadığı, hiçbir nedenle fiyat farkı talep edilemeyeceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmakla bilirkişi heyeti raporundaki 460.721,84 TL'lik alacak kalemine katılınmayarak verilme koşulları yönünden hukuki değerlendirme kapsamında olmakla bu yönde yeniden rapor alınmayı gerektirir bir durum olmadığı kanaatine varılmakla bu kalemden alacağın 475.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır. 2.Kalem talep, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacaklarına mahsuben alacak kalemine ilişkin olarak mahkemece yapılan değerlendirmede; 04.05.2021 tarihli protokolde .. işin süresinin 6 ay olarak belirlendiği, her hakedişten %5 geçici kabul kesintisi yapılacağının düzenlendiği, taraflar arasında sözleşme fiyatlarına göre 10 adet ara hakediş düzenlenmiş olup, davacı hakedişlerinden kesinti yoluyla tahsil edilen miktarın 508.591,34 TL olduğu, ... ile davalı yüklenici arasında geçici kabulün 08.03.2023 tarihinde yapıldığı, asıl işveren nezdinde işin kabul görmesinin, alt yüklenicinin yaptığı kısmın da kabul edildiğine dair delil niteliğinde olduğu, iade borcunu doğurduğu, asıl işin geçici kabulü yapılmakla davacı hakedişlerinden kesilen 508.591,34 TL'nin iadesi gerektiği, bu kalem alacak talebinin yerinde olduğu, nakit teminat kesintilerinden kaynaklanan alacaklarla ilgili olarak, 711.461,10 TL tutarında malzemenin davalı tarafa bırakıldığının belirtildiği, davacı taşerona iade edildiği hususunun kanıtlanamadığı anlaşılmakla 11 nolu hakedişte olması gerektiği belirtilen malzeme bedeli 711.461,10 TL'nin davacıya ödenmesi gerektiği, bu kalemden toplam alacağın 1.220.052,44 TL olduğu kanaatine varılmıştır. 3. Kalem talep, sözleşme dışı yaptırılan ek imalatlardan kaynaklı alacak talebine ilişkin olarak mahkemece yapılan değerlendirmede; dosya kapsamı itibariyle sözleşme dışı ek işler sebebiyle alacağın bulunduğunun kanıtlanamadığı anlaşılmıştır. 4. Kalem talep, davacı şirketin teslim alamadığı, davalı şirket şantiyesinde kalan malzeme, ekipmanlardan kaynaklı alacak talebiyle ilgili olarak mahkemece yapılan değerlendirmede; davacı tarafın 10.06.2022 tarihli dilekçesinde ''Kiralık İskeleler'' hariç davalıya borçlu olması halinde sahadaki alet ve ekipmanlar ile kendisine ait yapı iskelesini borcuna karşılık vereceğini beyan ettiği, davacının kiraladığı iskelelerin davalı tarafından yapım işlerinde kullanıldığı ve davacıya iade etmediği anlaşıldığından kiralık iskelenin bedelinin davacıya iadesinin gerektiği, ikinci el satış fiyatının 1.382.500,00 TL olarak hesaplandığı, bu miktar iade talebinin yerinde olduğu, bu kapsamda ayrıca kira bedeline hükmedilemeyeceği, davacının, inşaatın dış cephe imalatlarında kullanmak üzere kiraladığı iskeleler dışında kendisine ait yaklaşık 5.000 metrekare iskeleleri 10.06.2022 tarihli dilekçesinde, borcuna karşılık davacıya vereceğini beyan etmiş olmakla birlikte, davalı şirketin 30.06.2022 tarihli 10 nolu hakediş düzenlemesinden sonra davacıya ait iskeleleri dış cephe yapım işlerinde kullandığının ...'nin davalıya yaptığı hakedişlerden anlaşıldığı, yaklaşık 5.000 metrekare civarındaki iskelenin iade edilmemiş olması durumu da gözetilerek 2. el satış bedeli 1.750.000,00 TL olarak hesaplanmış olup bu miktar iade talebinin yerinde olduğu, bu kapsamda ayrıca kira bedeline hükmedilemeyeceği, bu kalemden toplam alacağın 1.382.500,00 TL + 1.750.000,00 TL = 3.132.500 TL olduğu kanaatine varılmıştır. 5. Kalem talep, davalı şirketin tutumu nedeniyle uğranılan icrai takibatlar ve kredilerin kat edilmesi, ticari itibarın zedelenmesi nedeniyle uğranıldığı iddia edilen müspet zarara konu alacak kalemine ilişkin olarak mahkemece yapılan değerlendirmede; dosya kapsamında davacının müspet zararına ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, bu hususun kanıtlanamadığı kanaatine varılmıştır. 6. Kalem talep, davalı şirketin tutumu nedeniyle ... İnşaattan alınan işin feshedilmesi ve yeni iş alınamaması sebebiyle uğranılan kar kaybı talebine konu alacak talebine ilişkin olarak mahkemece yapılan değerlendirmede; yoksun kalınan karı kanıtlama yükümlülüğü kar kaybına uğradığını iddia eden davacı yüklenici üzerinde olup dosya kapsamında kar kaybına yönelik giderlere ilişkin yeterli bilgi ve belge bulunmadığı, bu hususun kanıtlanamadığı kanaatine varılmıştır. Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacının alacağının 475.000,00 TL + 1.220.054,44 TL + 1.382.500,00 TL + 1.750.000,00 TL olmak üzere toplam 4.827.554,44 TL olup, taraflar arasında düzenlenen ince işlere ilişkin eser sözleşmesinin sonlandığı, kesin hesap kapsamında davalı taraf alacaklarının da belirlenerek düşümünün yapılması gerektiği, davacı şirket ticari defterlerinde, davalı şirketin 31.12.2022 tarihi itibariyle 2.028.875,22 TL alacaklı gözüktüğü, bu tutara davalı şirketçe davacı şirket işçilerine ödenmiş toplam 78.000,00 TL'nin eklenmesi sonucu davacı şirketin davalı şirkete 2.106.875,22 TL borçlu olduğu, davalı ticari defterlerine göre, davacı şirketin 12.12.2022 tarihi itibariyle 33.814,21 TL alacaklı gözükmekle birlikte 31.03.2022 tarih ve .... numaralı yevmiye kaydıyla ters bakiyeleri düzeltme kaydı açıklamasıyla davacı cari hesabına 2 kez alacak kaydedilmiş, 1.085.408,56 TL ile 31.03.2022 tarih ve ... numaralı yevmiye kaydıyla davacı cari hesabına alacak yazılmış 478.463,65 TL'nin herhangi bir dayanak belgeye dayanmadığı, bu tutarların davalı alacak tutarından tenzili sonucu davacı şirketten 2.106.875,22 TL alacaklı olduğu, davacının toplam 4.827.552,44 TL alacağından davalıya borçlu olduğu 2.106.875,22 TL'nin düşümü ile davacının bakiye alacağının 2.720.677,22 TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, dava tarihi öncesi itibariyle temerrüt oluşmadığından kabul edilen alacakların başlangıçta talep edilen 15.000,00 TL + 10.000,00 TL + 5.000,00 TL = 30.000,00 TL kısmına dava, kalan 2.690.677,22 TL'sine ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiştir. Bilirkişi heyetinin 21.04.2026 tarihli 2. ek raporlarında 01.06.2022 tarihli fesih ve sulh protokolü başlıklı belgenin taraf şirketler arasında imzalandığı hususu değerlendirilerek buna yönelik açıklamalarda bulunulmuş ise de bu protokolün taraflar arasında düzenlenmediği, davacının delilleri kapsamında belirttiği davacı şirket ile dava dışı .... arasında imzalanan başka bir sözleşmeye ilişkin olduğu, alacak hesabı yönünden yapılan değerlendirmede sonuca etkili olmadığı, sözleşmenin feshi ve ibraya ilişkin olduğu, işbu dosyada taraflar arasında ibraya ilişkin bir protokolün bulunmadığı anlaşılmıştır. HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü ile fiyat farkından kaynaklı 475.000,00 TL, ödenmeyen hakediş ve teminat kesintisi alacaklarına mahsuben 1.220.052,44 TL, davalı şirket şantiyesinde kalan malzeme/ekipmanlara karşılık 1.382.500,00 TL ve 1.750.000,00 TL olmak üzere toplam 4.827.552,44 TL'den 2.106.875,22 TL'nin düşümü ile 2.720.677,22 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Alacağın 30.000,00 TL'sine 04.05.2023 dava, kalan 2.690.677,22 TL'sine 01.06.2026 ıslah tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Alınması gerekli 185.849,46 TL harçtan peşin alınan 853,88 TL ile ıslah harcı 90.950,00 TL toplamı 91.803,88 TL'nin mahsubu ile kalan 94.045,58 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına, Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin kabul ve ret oranları da nazara alınarak 1.579,03 TL'sinin davalıdan, geri kalan 1.540,97 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan arka sayfada dökümü yazılı 30.492,15 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranlarına göre takdiren %50,61’i olan 15.432,07 TL ile 179,90 TL başvurma ve 91.803,88 TL peşin harç toplamının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı tarafından yapılan masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Davacı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 395.688,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davalı davada kendisini vekille temsil ettirmiş olup, reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 387.154,60 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, Tarafların işbu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... nezdinde İstinaf kanun yoluna başvurabileceklerinin belirtilmesine, Dair oybirliği ile verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.17/07/2026

...

DAVACI YARGLIAMA GİDERLERİ: Bilirkişi Ücreti : 30.000,00 TL Posta Gideri : 492,15 TL +-------------------------- Toplam : 30.492,15 TL