İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/157 E. 2024/615 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/157 Esas KARAR NO : 2024/615

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/03/2023 KARAR TARİHİ : 23/09/2024

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Anonim Şirketi ile davalı ... Anonim Şirketi arasında 08.02.2022 tarihinde jeneratör alımına ilişkin Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirket ile ... Bankası arasında 16.02.2022 tarihinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, ancak davalı şirketin müvekkili şirkete teslim etmekle yükümlü olduğu jeneratörlerin ifa zamanında teslim edilmemesi ve faturanın geç kesilmesi nedeniyle müvekkili şirkete zarara uğradığını, müvekkili şirket tarafından ... Noterliği'nin 05.05.2022 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketin jeneratörleri ifa zamanında teslim etmemesi ve faturanın zamanında kesilmemesi nedeniyle uğranılmış olan zararların taraflarına ödenmesi gerektiğinin ihtar edildiğini, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararların giderilmemesi üzerine 12.09.2022 tarihinde ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ ... E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, işbu icra takibine davalı şirket tarafından 20.09.2022 tarihinde borcun tamamına, alacak aslına ve fer'ilerine ve faize itiraz edildiğini, bunun üzerine davalı şirket ile yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını, gerek müvekkili şirketin gerekse davalı ... Jeneratör 6102 Sayılı

Türk Ticaret Kanunu'nun 18/2. Fıkrası uyarınca basiretli bir tacir olarak, imzaladıkları sözleşme tahtında uhdelerinde bulunan sorumluluklara riayet etmekle yükümlü olduğunu, bu kapsamda teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen ... Jeneratör'ün Sözleşme tahtında temerrüde düştüğünü, temerrüte düşen davalının edimini geç ifa etmesi nedeniyle nedeniyle müvekkili şirketin zarara uğramış olup işbu zararın tazmin edilebilmesini, öncelikli olarak davalı yana ait bulunan ve sayın mahkemece tespit edilecek davalı adına kayıtlı menkul ve gayrimenkul malların 3. kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kaydına ihtiyat-i tedbir koyulmasına, davanın kabulü ile, ... İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı icra dosyası ile başlatılan takibe davalının yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaliyle takibin devamına, davalının işbu haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı yan tarafından müvekkili şirket ile yapılan sözleşme dava dosyasına delil olarak sunulmuşsa da sözleşme öncesinde, 03.02.2022 tarihinde müvekkili tarafından davacıya sunulan satış teklifinin sunulmadığı, dava dilekçesinde bu teklifin bahsinin dahi geçmediği, satış teklifi sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğundan, sözleşmenin diğer hükümleri bu teklifte yer alan hükümlerden ari olarak değerlendirilemeyeceğini, müvekkili tarafından stoklar uygun hale gelir gelmez ürün üretime alındığını ve mümkün olduğu en kısa sürede davacı yana teslim edildiğini, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan bir yükümlülüğü ve teslimde gecikmede kusuru bulunmamasına rağmen, iyi niyet çerçevesinde davacı yana ait işletmede muadil jeneratör kurulumu dahi yapıldığnı, bu kurulumdan kaynaklanan tüm giderler müvekkili tarafından karşılandığını, arz ve izah ettikleri sebeplerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, yargılama harç, masraf ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle davacının %20'den aşağı olmamak tazminat ödemesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; "08/02/2022 tarihli, 118.067,00 TL bedelli jeneratör alınmasına ilişkin satış sözleşmesi açıklamalı olarak 226.783,03 TL toplam bedel üzerinden davacının ... İcra 2022/... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptali davası olduğu görüldü. Mahkememizin 10/07/2023 tarihli duruşmasında;Dosyanın FİNANSAL KİRALAMA UZMANI BANKACI , BORÇLAR HUKUKU NİTELİKLİ HESAP UZMANI bilirkişiye tevdi ile uyuşmazlık konusu hakkında rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyasına 03/10/2023 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir. Raporda özetle; "Somut olayda sözleşme 08.02.2022 tarihinde imzalanmış olup, davacı tarafın e-mail, ihtarname ve dava dilekçesinde de belirttiği üzere teslim tarihi 8 haftalık en geç teslim tarihi dikkate alındığında 05.04.2022'dir. Davalı ...'in teslim borcu bu tarih itibariyle muaccel hale gelmiştir. Satıcıya 8 haftaya kadar teslim etme imkanı tanındığına göre muacceliyet bakımından 6 haftalık süre dikkate alınmayacaktır. Bu tarihte davacı tarafın gönderdiği e-mail ile davalı ... temerrüde düşmüştür. Her ne kadar TTK m.18 f.3'te tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması gerektiği ifade edilmişse de, bunun bir geçerlilik şartı değil, ispat şartı olduğu belirtilmelidir. Mülga 6762 sayılı TTK'nın 20/3. Maddesinde düzenlenen noter aracılığıyla bildirim yapılması şartı bir ispat şartı iken, daha sonra yürürlüğe giren TTK'nın 18/3. maddesinde bu husus ispat şartı olarak düzenlenmiştir.

Somut olayda davacının temerrüt ihtarını 05.04.2022 tarihli e-mail ile öğrendiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığına göre ...'in bu tarih itibariyle temerrüde düştüğü söylenebilecektir. TBK m.118 gereğince temerrüde düşen borçlu, temerrüde düşmekte kusurlu olmadığını ispat etmedikçe borcun geç ifasından dolayı alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Gecikme tazminatını düzenleyen bu hüküm gereğince tazmin edilecek zarar bir tür olumlu zarardır ve alacaklının malvarlığının, temerrüde düşülmeden borcun ifa edilmesi halinde içinde bulunacağı durumla, gecikmeli ifa sonucunda içinde bulunduğu durum arasındaki farkı ifade eder. Bu zararın kapsamına gecikme sebebiyle alacaklının yaptığı masraflarla birlikte, borçlunun gecikmesi yüzünden alacaklının başkalarına ödemek zorunda kaldığı tazminatlar da girer. Somut olayda gecikme sebebiyle alacaklının uğradığı zararlar bu kapsamda değerlendirilebilecektir. Davacı taraf, davalının temerrüdü sebebiyle hem dava dışı bankaya daha fazla ö deme yapmak zorunda kalmış, hem de jeneratörün geç teslimi sebebiyle işlerinin devamı için jeneratör kiralamak zorunda kalmıştır. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda davacının 05.04.2022 tarihinde temerrüde düştüğü, TBK m.118 gereğince davalıdan gecikme tazminatı talep edebileceği, davacının taleplerinden haklı olduğu, bu sebeple davalı tarafın icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız olduğu" belirtilmiştir. Mahkememizin 11/12/2023 tarihli duruşmasında; Davacı vekilinin 26/10/2023 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu, Finansal Kirama Sözleşmesi irdelenerek, talep edilen kur farkı bedeli ve kiralamadan kaynaklanan zararlar yönünden hesaplama ve değerlendirme yapılarak, davalı vekilinin rapora vaki itirazları yanıtlanacak şekilde EK RAPOR düzenlenmesi için dosyanın aynı bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyasına 04/07/2024 tarihli ek bilirkişi raporu ibraz edilmiştir. Ek raporda özetle; "Finansal Kiralama şirketi ile davacı kiracı arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine bakıldığında, sözleşmenin 4.1. Maddesinde, sözleşmenin 4.4. Maddede belirtilen şartların tümünün gerçekleşmesiyle yürürlüğe gireceği, ancak kiracının siparişi sebebiyle, kiralananın satıcıdan kiralayan tarafından satın alın alınması halinde, kiracının işbu sözleşmedeki tüm yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olduğu, kiralananın kiracıya teslim edilmiş olması halinde ise, aynı zamanda Ek1'deki ödeme planında yazılı kira taksitlerinin de vaktinde ödenmesi gerektiğinin belirtildiği görülmektedir. Aynı sözleşmenin 29. Maddesinde söz konusu ödeme planında maliyeti etkileyen mevcut unsurların değişmeyeceği varsayılarak hazırlandığı, maliyeti etkileyen mezkur unsurların değişmesi halinde ödeme planının da değişeceği; kira ödemesi ile tanzim edilen fatura arasında kur farkı oluşuyorsa, kiracının kur farkından kaynaklanan vergi, fon ve sair farkları derhal ödeyeceği belirtilmiştir. Buna göre finansal kiralama sözleşmesine göre malın maliki olan finansal kiralama şirketinin sözleşmenin yapıldığı anki şartlara göre belirlediği ödeme planını sözleşmenin 29. Maddesinde güncelleme hakkını saklı tutması ve ilgili mevzuata göre TL üzerinden kesilmesi gereken faturada, sözleşmenin imzalandığı tarih ile faturanın kesildiği tarih arasında kur farkının oluşması karşısında, ödeme planına davacı alıcı lehine yansıtılan kur farkının borçlu temerrüdü sebebiyle ortaya çıkan alıcı zararı olarak kabul edilmesi ve bu sebeple temerrüde düşen davalı satıcı tarafından karşılanması gerektiği söylenebilecektir. Takdir sayın mahkemeye aittir. 1-Fiyat teklifinde teslimatların stoklarla sınırlı olduğu belirtilmiş olsa da, sözleşmede teslim tarihinin 6-8 hafta olarak belirtildiği, bu süre içerisinde teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen satıcının temerrüde düştüğü, temerrüt tarihinin 05.04.2022 olduğu, 2-Kusurun borçlu temerrüdünün şartlarından biri olmadığı, kusurun sadece temerrüt sebebiyle tazminat talep edilip edilmemesi bakımından önem taşıdığı; pandeminin yarattığı sonuçların bilinebilir olduğu bir ortamda yapılan sözleşmede satıcının teslim için öngördüğü sürelere uyması gerektiği, teslim gerçekleşmediğinde kusursuz olduğunu ileri süremeyeceği, 3-Satış teklifinde yer alan fiyatların 30 gün süreyle geçerlidir ibaresinin sözleşme yapılana kadar geçerli bir ifade olarak anlaşıldığı, borçlar hukukuna hakim güven prensibi gereğince sözleşme yapıldığı sırada hangi fiyat geçerliyse o fiyat üzerinden anlaşma yapıldığının ve bu fiyat üzerinden teslimin gerçekleştirileceğinin kabul edilmesi edilmesi gerektiği, 4-Finansal Kiralama Sözleşmesine göre sözleşmenin yapıldığı tarihle, fatura kesim tarihindeki kur farkından kaynaklanan farkın ödeyen davacının, bu zararı temerrüde düşen borçlu satıcıdan talep edebileceği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve denetime uygun gerekçeli bilirkişi kök ve ek raporları incelendiğinde; taraflara arasında asansör satımı teslim ve monte edilmesine dair sözleşme bulunduğu, davacının ödemeyi dava dışı firma ile yapmış olduğu finansal kiralama sözleşmesi kapsamında yaptığı davalının sözleşmede belirlenen sürede teslimatı yapmaması nedeniyle teslim tarihi kur değeri esas alınarak belirlenen ödeme tutarının arttığı geç teslim nedeniyle davacının toplam 212.308,26 TL fazla ödeme yapmak durumunda kaldığı bu bedelin ödenmesi için davalıya noterden gönderilen ihtarnamenin 09.05.2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen bedelin ödenmediği takip tarihi itibariyle bu bedele işleyen avans faizi tutarının 11.359,95 TL olduğu, davalının geç tesliminden dolayı davacının artan külfetinden davalının sorumlu olduğu gözetilerek,Davanın kısmen kabulüne, ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, 212.308,26 TL asıl alacak ve takip önceki döneme ilişkin 11.359,95 TL faiz olmak üzere toplam 223.668,21 TL bedel üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, uyuşmazlık tutarının tespiti, bilirkişi incelemeli yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : 1-Davanın kısmen kabulüne, ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmen iptaline, 212.308,26 TL asıl alacak ve takip önceki döneme ilişkin 11.359,95 TL faiz olmak üzere toplam 223.668,21 TL bedel üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, davacı tarafın fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 2-Uyuşmazlık tutarının tespiti, bilirkişi incelemeli yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gerekli 15.278,78-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.738,97 TL'nin düşümü ile eksik kalan 12.539,81 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 35.550,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davalı taraf vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 3.114,82 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan (205,50 TL ilk masrafı+ 131,25 TL posta masrafı+ 6.000,00 TL bilirkişi ücreti =) 6.336,75 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %98,63 kabul ) nazaran 6.249,94 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafından yapılan 4.000,00 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( %1,37 red ) nazaran 54,80 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 8-Taraflarca yatırılan yatırılan artan delil-gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 9-Davacı tarafça yatırılan 3.248,80 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00 TL’nin red ve kabul oranına ( %98,63 kabul ) nazaran 3.077,25 TL'sinin davalıdan, 42,75 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına. Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ... Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2024

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır