Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1379 E. 2024/972 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 15/08/2022 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkil banka ile davalılar arasında 21.07.2005 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Fonu İşbirliği ile Uygulanan Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesinden Yararlanan Kooperatif Ortaklarından Alınacak Taahütname ve Borçlanma Sözleşmesi imzalandığını, davalılardan .....asıl borçlu, diğer davalılarında müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak sözleşmede yer aldığını, davalılarla imzalanan sözleşmenin 12. maddesinde, davalıların, krediyle ilgili 16. maddede ki geri ödeme tablosunda belirlenen kredi taksidini vadesinde geri ödemesi, kredi taksitlerinden herhangi birinin vadesinde veya üç aylık bekleme süresinde ödenmemesi durumunda bütün borçlarının vade tarihi itibariyle muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen borçlarını 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre belirlenen faiz oranı ve diğer masrafla defaten müvekkili bankaya ödeyeceklerini kabul ve taahhüt ettiklerini, kullanılan kredilerin vadesi geçtiği halde davalıların ödeme yapmadığını, gönderilen muaaceliyet ihtarnamesine istinaden de ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla Ergani İcra Müdürlüğünün .....(Eski esas: .....) esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinin davalıların haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalılar aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Davalı .....vekili, itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, davacı tarafından aynı konuya ilişkin Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın yargılama giderlerinin ödenmemesi nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiğini ve ilgili kararın kesinleştiğini, banka tarafından müvekkillere yapıldığı iddia edilen ödemenin müvekkillerin çektiği krediye ilişkin değil, Sosyal Yardımlaşma Teşvik Fonu tarafından davacı bankaya gönderilen ve müvekkillere yapılması istenen ödemeden ibaret olduğunu, bu nedenle davacı bankanın takip yetkisi bulunmadığını, zamanaşımının dolduğunu, hak düşürücü süre ile zamanaşımı itirazlarının kabul edilmemesi halinde, davacı tarafından müvekkiller ile yapılan sözleşmenin 6098 sayılı TBK.'nun emredici hükümlerine aykırı olduğundan sözleşmenin geçersiz olduğunu, borçlanma sözleşmesi hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu, davacının iş bu davayı açarken dürüstlük kurallarına aykırı hareket ettiğini beyan ederek usul ve esas yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, UYAP sistemi üzerinden Ergani İcra Müdürlüğünün .....(Eski esas: .....) esas sayılı dosyası ile Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, bankacı bilirkişiden bilirkişi raporu alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, davacı banka ile davalı arasında 21.07.2005 tarihinde Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Fonu İşbirliği ile Uygulanan Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesinden Yararlanan Kooperatif Ortaklarından Alınacak Taahütname ve Borçlanma Sözleşmesi gereğince kullandırılan kredinin vadesi geldiği halde ödenmediğinden bahisle tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Ergani İcra Dairesinin .....(Eski esas: .....) esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı-alacaklı banka tarafından .....tarihinde dava dışı .........., .....ve .....ile davalı .....aleyhine toplamda 9.203,75 TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalının gönderilen ödeme emrine karşı .....tarihinde süresinde borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz dilekçelerinin davacı-alacaklı vekiline tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından eldeki dava açılmadan önce, aynı konuda itirazın iptali istemiyle .....tarihinde Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı, mahkemece .....tarihli kararla verilen kesin sürede gider avansı yatırılmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği, kararın .....tarihinde kesinleştiğine ilişkin kesinleşme şerhi düzenlendiği anlaşılmaktadır Yine davacı tarafından eldeki dava açılmadan önce dava şartı arabuluculuk kapsamında arubuluculuğa başvuru yapıldığı, arabuluculuk sürecinin .....tarihinde başladığı ve .....tarihinde davalıların arabuluculuk toplantısına katılmaması nedeniyle görüşme yapılmadan anlaşamama şeklinde son tutanak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Elde ki davanın .....tarihinde Ergani Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben açıldığı ve Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....tarih ve .....E.-.....K. Sayılı ilamı ile Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve davacı vekilinin süresinde gönderme talebi üzerine dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmaktadır. 2004 sayılı İİK.'nun 67/1.maddesine göre, itirazın iptali davaları itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık süre içerisinde açılabilir. Bu süre hak düşürücü süre olup re'sen gözetilmelidir. Davaya konu icra takibinin .....tarihinde başlatıldığı, gönderilen ödeme emrine karşı davalı borçluların .....tarihinde borca itiraz ettikleri, borca itiraz dilekçelerinin davacı-alacaklı tarafa tebliğ edilmediğinden 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başlamadığı anlaşılmaktadır. Ancak, davacı tarafından elde ki dava açılmadan önce yine elde ki davaya konu icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle .....tarihinde Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bu halde, her ne kadar davalı borçluların ödeme emrine karşı borca itiraz dilekçeleri davacı alacaklı tarafa tebliğ edilmemiş ise de, davacının dava açtığı tarih olan .....tarihi itibarıyle 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başladığının kabulü gerekir. Elde ki dava yönünden, davanın açıldığı tarih itibarıyle arabuluculuğa başvuru zorunludur. 6325 sayılı Kanunun 18/A-15 maddesi gereğince arabuluculuğun dava şartı olarak düzenlendiği hallerde arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Dosya içerisinde yer alan arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde, arabuluculuk sürecinin .....tarihinde başladığı ve .....tarihinde sürecin sonlandığı, her iki tarih arasında geçen 35 günlük süresin 1 yıllık hak düşürücü sürenin hesabında dikkate alınması gerekir. Davacı tarafından Ergani .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden açılan dava tarihi itibarıyle 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemeye başladığı kabul edildiğinde, arabuluculuk aşamasında geçen 35 günlük süre eklendiğinde 1 yıllık hak düşürücü süre .....tarihinde dolacaktır. Elde ki dava ise, .....tarihinde açıldığına göre, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığının kabulü gerekir.

Dosya içerisinde yer alan Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Teşvik Fonu İşbirliği ile Uygulanan Kırsal Alanda Sosyal Destek Projesinden Yararlanan Kooperatif Ortaklarından Alınacak Taahütname ve Borçlanma Sözleşmesi incelendiğinde, sözleşme gereğince davalı ....TL tahsis edildiği anlaşılmaktadır. İlgili sözleşmenin başlığında kredinin .....Bankası .....Şubesinden alındığı yazılı olduğu gibi sözleşmenin 11.,12. ve 13. maddelerinde de kredi borcunun hem geri ödemesinin hem de zamanında ödenmemesi durumunda faiziyle birlikte ödemesinin .....Bankasına yapılacağı belirtilmektedir. Bu durumda .....Bankasının alacaklı sıfatı bulunmaktadır. Nitekim benzer uyuşmazlık hakkında verilen Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin .....tarih ve ......-.....K. sayılı ilamında da .....Bankasının alacaklı sıfatının bulunduğu belirtilmiştir. Kredi borçlanma sözleşmesi .....tarihli olup, davacı banka tarafından davaya konu edilen icra takibi .....tarihinde başlatılmıştır. 6098 sayılı TBK'nın 146. maddesi uyarınca kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabi olup 6098 sayılı TBK'nın 149. maddesine göre zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hallerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar. Zamanaşımını kesen ve duruduran nedenler 818 sayılı BK'nın 132 ve 133. (6098 sayılı TBK'nın 153 ve 154.) maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunda belirtilen belirli olayların gerçekleşmesi halinde, işlemiş olan zamamaşımı süresi ortadan kalkar ve bu aşamadan sonra yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar ki buna zamanaşımın kesilmesi denir. Borçlu, borcu ikrar etmişse, özellikle faiz ödemiş veya kısmen ifada bulunmuşsa ya da rehin vermiş veya kefil göstermişse; alacaklı, dava veya defi yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurmuşsa, icra takibinde bulunmuş ya da iflas masasına başvurmuşsa zamanaşımı kesilir (BK m. 133, TBK m. 154). Keza, alacaklı tarafından yapılan icra takibi ve takipteki icra işlemleri ile zamanaşımı kesilmekte ve aynı süreli yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlamaktadır. Kanun hükmü mücerret icra takibinden bahsetmekte olup ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmemiş olmasının veya takibin alacaklı tarafından işlemsiz bırakılmış olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Alacaklının itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde müracaat hakkını kullanmamış olması 2004 sayılı İİK’nın 67. maddesi kapsamında açılacak itirazın iptali davasına engel teşkil etmekte olup yapılan takibin borçlar hukuku ve özellikle zamanaşımının kesilmesine yönelik etkileri devam eder (Yargıtay 6. HD'nin 15/03/2012 tarihli ve 2011/12202 E., 2012/4234 K. sayılı kararı). Somut olayda, 6098 sayılı TBK’nın 154/2 ve 157/2. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından davalı .....aleyhine Ergani İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden .....tarihinde başlatılan icra takibi ile birlikte zamanaşımının kesildiği ve yeniden 10 yıllık zamanaşımı süresinin işlemeye başladığı, davanın da yeniden işlemeye başlayan 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde .....tarihinde açıldığı anlaşılmakla, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığının kabulü gerekir. Davalı .....borçlanma sözleşmesini asıl borçlu sıfatı ile imzaladığı ve tahsis edilen 8.709,53 TL'yi aldığı anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 17. maddesinde düzenlenen kredi geri ödeme tablosuna göre vade tarihlerinin 1 yıl arayla düzenlendiği ve ilk iki yıl geri ödemesiz olmak üzere .....tarihinde 2.903,18 TL, .....tarihinde 2.903,18 TL ve .....tarihinde 2.903,17 TL ödeme taahhüdünde bulunmuştur. Davalının borcu vadelerinde ödediğine ilişkin dosyaya yansıyan herhangi bir delil bulunmamaktadır. Sözleşmemin 16. maddesinde, krediyle ilgili geri ödeme tablosunda yazılı kredi taksitlerinden herhangi birinin vadesinde veya üç aylık bekleme süresinde ödenmemesi durumunda bütün borçlarının vade tarihi itibariyle muaccel hale geleceği ve muaccel hale gelen borçlara 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanuna göre belirlenen faiz oranının uygulanacağı düzenlenmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, davacın bankanın temerrütle birlikte faiz talep edebileceği, muacceliyet ihtarnamesinin dosyaya sunulmaması nedeniyle temerrüdün takip tarihi itibarıyle gerçekleşeceği, davalı .....takipte talep edilen 8.345,48 TL asıl alacaktan sorumlu olduğu, işlemiş faizden sorumluluğunun bulunmadığı ve davacı bankanın taleple bağlılık ilkesi gereğince asıl alacağa %28,60 oranını geçmemek kaydıyla takip tarihinden ödeme tarihine kadar avans faizi talep edebileceği mütalaa edilmiş, bilirkişi raporu mahkememizce denetime elverişli kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulü ile icra takibinde talep edilen asıl alacak yönünden itirazın iptaline ve asıl alacağa yıllık %28,60 faiz oranını geçmemek kaydıyla avans faizi işletilmesine, işlemiş faize ve BSMV'ye yönelik talebin reddine, asıl alacağın likit olması nedeniyle davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Dosya içerisinde bulunan arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde; davalının arabuluculuk toplantısına katılmadığından arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonlandığına ilişkin son tutanağın düzenlendiği anlaşılmaktadır. 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun dava şartı arabuluculuk 18/A maddesinin 11. bendinde, taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan tarafın, son tutanakta belirtileceği ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulacağı, ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyeceğine yönelik düzenleme, .....tarihli resmi gazetede yayınlanan Anayasa Mahkemesinin .....tarihli ve .....E.-.....K. sayılı kararı ile iptal edildiğinden yargılama giderlerinin hesabında kabul ve red oranına göre değerlendirme yapılması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalı .....Ergani İcra Dairesinin .....(Eski esas: .....) esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİNE, icra takibinin .....TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, işlemiş faize ve BSMV'ye ilişkin istemin REDDİNE, 2-Asıl alacağa (8.345,48 TL) yıllık %28,60 oranını geçmemek kaydıyla takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, 3-Kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 1.669,09 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 570,07 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 427,60 TL peşin harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 142,47 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 427,60 TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harcının toplamı olan 855,20 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından 210,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.300,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.510,75 TL yargılama giderinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 2.276,49 TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinden bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 8.345,48 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 858,27 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 9-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul/red oranı dikkate alınarak, 1.414,45 TL'lik kısmının davalıdan, bakiye kalan 145,55 TL'lik kısmının ise davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 10-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim