İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/721 E. 2024/687 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/721 Esas KARAR NO:2024/687 Karar

DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) DAVA TARİHİ:02/11/2022 KARAR TARİHİ:07/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... nezdinde kurulan Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) faaliyet gösteren yatırım kuruluşu olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 03/06/2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi akdedildiğini, davalı müvekkili ile imzaladığı sözleşme uyarınca alım satım işlemi gerçekleştirdiğini, müvekkili bu işlemlerde davalının alım satım emirlerini ... nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde ettiğini, davalıya, Sermaye Piyasası mevzuatının gereği olarak hesap açılışında tüm risk bildirimlerinin yapıldığını, davalı VİOP nezdinde almış olduğu alım ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatın tamamını kaybettiğini, kayıpları yatırdığı teminatı aşarak eksi bakiye miktarı 203.951,61-TL olduğunu, davalıya müteaddit defalar teminat eksiğini tamamlama çağrısı yapıldığını, ancak borcu ödemekten imtina ettiğini, davalı yanın mevcut eski bakiye ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, borçlu - davalının takibe haksız yere itiraz ettiğini belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına, davalı tarafından yapılan haksız ve kötüniyetli itiraz sebebiyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin finansal derinliği olmayan alelade bir vatandaş olduğunu, davacı yanın çalışan ve temsilcilerinin gerçek dışı anlatım ve talepleri onucu davacı şirket nezdinde bir hesap açtığını ve yine davacı şirket temsilcilerinin tavsiyeleri doğrultusunda bir kaç işlem yaptığını, internet ortamında gönderilen ve sayfalarında imzası bulunmayan 03/06/2021 tarihli Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ile müvekkilinin davacı şirket müşterisi yapıldığını, müvekkili tarafından imzalanan genel sözleşme dışında bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin bu sözleşme içeriğinden ve sonuçlarından haberdar edilmediğini, sözleşmenin imzalı bir suretinin ya da aslının müvekkiline verilmediğini, davacı şirket çalışanlarınca davalı müvekkiline piyasa işlemleri yapması halinde zararının teminat olarak yatırılan bedelin %20'si ile sınırlı olduğu, açılan işlem pozisyonunda bir kayıp olması halinde bu kaybın mevcut teminatın %20'ye inmesi halinde davacı şirketin sahip olduğu ve kullanımında bulunan yazılım ve sistemi ile otomatik olarak kapatılacağı bilgisinin müvekkiline verildiğini ve müvekkilinin bu bildirim ile hareket ettiğini, müvekkilinin kaybın gerçekleştiği anda hesabına müdahale etme imkanının kendisinden kaynaklanmayan sebeplerden dolayı mümkün olmadığını, müvekkilinin davacı firmanın gerçek dışı anlatım ve tavsiyeleri sonucu eksi bakiyeye düşerek zarar gördüğünü, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, cevabi yazı içerikleri, ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası mündericatı, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır. Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir. Dosyamız mündericatında Uyap sureti yer alan, ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı/alacaklının, davalı/borçlu hakkında, Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kaynaklanan eksi bakiye alacağa dayalı olarak; 203.935,78 TL asıl alacak, 4.296,62-TL faiz olmak üzere toplam 208.232,40-TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi yaptığı ve davalı/borçlunun süresi içerisinde, borca itiraz ederek takibin durduğu görülmüştür. Dava, taraflar arasında akdedilen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve sözleşmesinden kapsamında bakiye alacağa dayanarak başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkememizce sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmeleri genel hüküm ve şartlarına dair ön bilgilendirme formu, sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesi, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar, ... Anonim Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formu, türev araçların alım satımına aracılık faaliyeti özel şartlar ve ... Anonim Şirketi vadeli işlem ve opsiyon piyasası çağrısız pozisyon kapama seviyesi formunun elektronik olarak imzalandığına ilişkin log kayıtları, ... Anonim Şirketi VİOP teminat oranının artırıldığına dair Kamuyu Aydınlatma Platformu duyurusu, ...Anonim Şirketi ödeme dekontu, nakit ekstresi ve ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, SPK uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir. SMMM ve SPK uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 29/07/2023 tarihli rapor ile; davalının elektronik ortamda davacı kurumun sistemine girerek gerçekleştirdiği işlemler sonucunda, davacı aracı kurumun Davalı müşterisi adına ve hesabına ...'a yatırdığı davalıya ait hesap ekstresinde kaydedilmiş olan 201.823,42-TL, davalının hesabındaki 203.951,61-TL nihai eksi hesap bakiyesi için takip talebindeki 203.935,78-TL olarak talep ettiği anapara alacağı için davalı müşteri tarafından davacı aracı kuruma ödemekle yükümlü olduğu tespit edilmiştir. Mahkememizce, davacı vekilinin beyan dilekçesi kapsamında değerlendirme yapılmak üzere bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan 01/05/2024 tarihli ek rapor ile; davalının davacı ile imzaladığı sözleşmeler bakımından bir usulsüzlüğe rastlanmadığı, davalının hesabında zarara yol açan işlemlerin elektronik araçlar ile davacı aracı kurumun sistemine girilerek verilen emirlere dayandığı, bu emirlere ve işlemlere dair LOG kayıtlarını Davacı tarafın SPK'ca belirlenen Tebliğ hükümlerine uygun şekilde dosyaya sunduğu, davalının sözleşmenin kurulması ve hesapta işlem yapılması ile ilgili davalının yanıltıldığına, yanlış yönlendirildiğine dair iddialarının ispatına dair ses kaydı veya başka bir belgenin dosyaya girmediği, bu sebeple davalının bu iddiaları konusunda bir tespit yapılamadığı, bu kapsamda davacı aracı kurum nezdinde hesap açtırdıktan sonra davalının çok sayıda VİOP işlem gerçekleştirmiş ve bu işlemlerde kâr veya zarar etmiş, hesabına para yatırmış ve hesabından para çekmiş olmasına rağmen bu işlemlerin hiç birine itiraz etmeden 21.12.2021 günü hesabında eksi bakiye oluştuktan sonra sözleşmenin kurulmasına dair davalının iradesinin bozulmasına dair iddialarının mahkemenin takdirinde olduğu, davacının hesabındaki eksi bakiye üzerinden anapara olarak davalıdan icra takip talebinde 203.935,61 TL anapara üzerinden faiz talep ettiği, dosyaya sunulan davalıya ait hesaptaki en son hareketin gerçekleştiği 22.12.2021 günü itibariyle davalının hesabındaki eksi bakiyenin 203.951,61-TL olarak gerçekleştiği, taleple bağlılık ilkesi gereği davalının icra taibindeki talebi 203.935,61 tl esas alınarak, 22.12.2022 günü vade başlangıç tarihi ve 07.02.2022 (icra takip talebi günü) vade sonu kabul edilerek TCMB'nın Avans İşlemlerinde Uygulanan Faiz Oranı olarak yıllık 415,75 esas alınarak, 48 gün için işlemiş faizin 4.282,65 TL olarak hesaplandığı, anapara alacağı olarak 203.935,61 TL ve işlemiş faiz olarak 4.482,65 TL olmak üzere davacının davalıdan icra takip tarihi itibariyle toplam alacağının 208.218,26 TL olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Taraflar arasında düzenlenen Sermaye Piyasası Araçlarının Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi ve Türev Araçların Alım Satımına Aracılık Çerçeve Sözleşmesi içeriği ve hükümleri, 6502 sayılı kanunun 3. maddesindeki tüketici tanımı, somut olayda taraflar arasındaki Sözleşme uyarınca yapılan işlemlerin SPK mevzuatına tabi işlemlerden olup, davalı Demircan Yetkin'in de, söz konusu işlemleri yapmak üzere ... A. Ş. bünyesinde yatırım hesabı açarak, amacının aracı kurum üzerinden döviz ve borsada işlem gören hisse senetlerine yatırım yaparak kâr elde etmek olması, bir işlemin tüketici işlemi olarak nitelendirilebilmesi için işlemi yapan taraflardan birinin ticari veya mesleki olmayan amaçla (kâr elde etme amacı olmaksızın) hareket etmiş olmasının gerekmesi, buna göre tarafların amacı ve aralarındaki sözleşmenin niteliği gözetildiğinde 6102 Sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddeleri gereğince açılan davada Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olması karşısında Mahkememizin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşılmıştır (Benzer yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/05/2018 tarih ve 2017/11-22 E,, 2018/1102 K. Sayılı kararı). Yine davalı tarafça icra takibinde icra müdürlüğünün yetkisine ve açılan davada Mahkememizin yetkisine itiraz edilmişse de; 2004 Sayılı İİK'nın 50. maddesinde; "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca yetkili icra müdürlüğünün belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. 6098 Sayılı TBK'nun 89/1. maddesine göre de, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir. Talep dayanağı para borcu olup, borcun götürülecek borçlardan olmasından dolayı TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri icra dairesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde talepte bulunulabilecektir. Ayrıca, İİK'nın 50. maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığı yer icra müdürlükleri de yetkilidir. Alacaklının yerleşim yeri olan Sarıyer ilçesinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu nedenlerle davalı borçlunun, icra müdürlüğünün yetkisine yönelik itirazının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Aynı gerekçelerle, davalı borçlunun Mahkememizin yetkisine yönelik itirazının da yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Sermaye piyasasında faaliyet gösteren aracı kurum olan davacı şirket ile davalı müşterisi arasında akdedilen sermaye piyasası işlem sözleşmeleri ve sermaye piyasası faaliyetleri çerçeve sözleşmesine dayalı olarak davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, davacı kurumun, davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır. Davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ...Anonim Şirketi'ne karşı devam etmektedir. Bu kapsamda eldeki dosyada; davalının takip konusu zararın oluşmasından önce 6 ay boyunca sistem üzerinden işlem yaptığı kar ettiği dönemler olduğu gibi zarar ettiği dönemlerin de olduğu, önceki zararlar nedeniyle oluşan açığın davalı tarafından tamamlandığı ve işlem yapılmaya devam edildiği görülmüştür. Dava konusu zararın meydana geldiği 21/12/2021 tarihinden önce yabancı para değerinin ülkemizde hızla yükseldiği ancak bu tarihte ani düşüşün olduğu, mevcut zararın bu düşüş nedeniyle oluştuğu sabittir. Davalı tarafından işlem yapılmasına dair tüm emirlerin internet sistemi üzerinden verildiği, sözlü emirin bulunmadığı, bu halde mevzuat gereği davacının ses kaydı tutma zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davalının buna ilişkin itirazları değerlendirilmemiştir. Davalı hesabında oluşan eksi hesap teminatının tamamlanmaması üzerine davacı tarafından ...'a toplam 201.823,42TL açık tutarın, 22/12/2021 tarihinde ...Anonim Şirketi'ne kendi hesabından ödendiği anlaşılmıştır. Her ne kadar icra takibinde 22/12/2021 tarihi itibariyle davalının eksi hesap miktarından az olarak 203.935,78TL üzerinden takip başlatılmış ise de; davacı tarafından ...'a bu miktarın tamamının ödendiğine ilişkin makbuz dosyamıza sunulmadığından ödenen 201.823,42TL sebebiyle davacının, davalıdan rücuen alacak talebinde bulunabileceği, borcun ödenmemesi üzerine alacaklı davacı şirket tarafından, 07/02/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine 203.935,78TL asıl alacak, 4.296,62TL diğer faiz adı altında olmak üzere toplam 208.232,40TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ancak borçlu vekili tarafından süresinde 29/07/2022 tarihinde borca, borcun dayanağına, yetkiye, faize, faiz oranlarına ve tüm ferilere itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz dosya davalısı tarafından davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takibine itiraz edilmişse de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi tarafından düzenlenen 29/07/2023 ve 01/05/2024 tarihli bilirkişi raporları ile davalının, davacı aracı kuruma belirtilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı borçlu tarafından da söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunulmamıştır. İcra takibinde faize ilişkin itirazın incelenmesinde; her ne kadar davacı tarafından ticari temerrüt faizi istenilmişse de davalının temerrüde düşürüldüğüne dair dosyaya yansıyan delil bulunmadığı anlaşılmakla taraflar arasında yer alan ilişkinin ticari iş sayılması gerekmesi karşısında sözleşmenin 11. Maddesi kapsamında "Borsa veya yurtdışı arac kuruluşlar tarafından uygulanacak faizin %50 fazlası" şeklinde belirtildiği ancak bu miktarın oranının kesin olarak tespit edilemediği gibi bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davacının sistemlerinde de açıkça yer almadığı anlaşılmakla ticari işlere uygulanan avans faizine göre karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla davalı borçlunun, icra takibine itirazında ...'a ödenen 201.823,42TL ve işlemiş ticari avans faizi 4.055,82TL olmak üzere toplam 205.879,24TL kadar haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit (belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit (belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit (belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, davalı hesabının eksi bakiyeye düştüğünden ve miktarından haberdar olmakla davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile, davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının 201.823,42TL asıl alacak ve 4.055,82TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 205.879,24TL yönünden İPTALİNE, takibin asıl alacağa işleyecek yıllık ticari avans faizi üzerinden DEVAMINA, 2-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden %20 oranında belirlenen 41.175,848TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Alınması gereken 14.063,61-TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.514,93-TL nispi harçtan mahsubu ile bakiye kalan 11.548,68-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye GELİR KAYDINA, -Davacı tarafından ilk dava açılırken yatırılan 2.514,93-TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden başvuru harcı 80,70 TL, posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 2.327,50-TL olmak üzere toplam 2.408,20-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 2.380,99-TL'sinin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesine göre hesaplanan 32.940,68-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesine göre hesaplanan 2.353,16-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 17,63-TL'sinin davacıdan, 1.542,37-TL'sinin davalıdan alınarak HAZİNE'YE İRAT KAYDINA, 8-6100 sayılı Kanunun HMK 333. maddesi gereğince; varsa taraflarca yatırılan gider avansı ile varsa delil avasının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 9-HMK Yönetmeliğinin 58/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/10/2024

Katip ...

Hakim ...