İlk Derece Mahkemesi 2022/672 E. 2025/848 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO:2022/672 Esas KARAR NO:2025/848

DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:11/10/2022 KARAR TARİHİ:01/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Davalının müvekkilinden alacağı olduğundan bahisle .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, müvekkilinin kendisine gönderilen ödeme emrini incelediğinde iş yerinin kapanış verdiği tarihten sonraki ödeme tarihli bonolar olduğunu fark ettiğini, bu nedenle davalı yetkilileri ile görüşmek istediğini ancak çabaların sonuçsuz kaldığını, müvekkilinin yaşının büyük olması sebebiyle icra dosyası ile ilgili hukuki girişimde bulunamadığını, süreç içinde müvekkilinin tek ikameti olan konutunun satışı amacıyla görevlilerin gelmesiyle konunun ciddiyetini fark ettiğini, daha sonra hastalıkları iyileşen müvekkilinin aleyhine başlatılan diğer icra dosyalarını da incelemeye başladığını, yapılan incelemelerde alacakların şirketin kapanış tarihinden sonra meydana geldiğini, bonolardaki imzaların kendisine ait olmadığını ve kapanmış olan iş yerinin kaşesinin takibe konu bonoların üzerine vurulduğunu ancak bonoların başkası tarafından doldurulduğunu fark ettiğini, ... 4. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı vekaletnamesindeki imzalar incelendiğinde imzaların müvekkiline ait olmadığının anlaşıldığını, bu nedenle müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını iddia ederek; davanın kabulü ile müvekkili aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... sayılı dosyasındaki takibin durdurulmasını, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini ve iptalini, davalının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir. Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının arabuluculuk şartını yerine getirmediğinden davanın usulden reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak; müvekkili ile davacı arasında mahkemeye sunulan çek, bono, tahsilat makbuzu vs. Evraklardan da anlaşılacağı üzere ticari ilişki bulunduğunu, dava konusu senedin de bu ilişki kapsamında verildiğini, davacının takipten bunca yıl sonra dava ikame etmesinin borçtan kurtulma girişimine yönelik olduğunu iddia ederek; davanın usulden ve esastan reddini, davacının %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasını talep etmiştir. .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; alacaklı tarafından borçlu aleyhine 88.265,00-TL asıl alacak, 1.544,84-TL gecikmiş gün faizi ve 609,46-TL protesto olmak üzere toplam 90.419,30-TL borcun ödenmesi amacıyla 23/02/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 30/03/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun icra takibine itmediği ve takibin kesinleştiği görülmüştür. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesi'nin 13/06/2023 Tarihli Raporunda Özetle; "İnceleme konusu senetlerde "Ödeyecek" bölümünde atılı imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında biçimsel benzerlik görülmekle birlikte; söz konusu imzaların basit tersimli olması nedeniyle ...'ın eli ürünü olup olmadığı yönünde daha ileri bir tespite gidilemediği" görüş ve kanaatine varılmıştır. Grafolog Uzmanlarından Oluşan 3 Kişilik Bilirkişi Heyetinin 16/02/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "İnceleme konusu 2 adet senet metninde yer alan yazılar ile ...’ın mukayese yazı örnekleri arasında yeterli düzeyde benzerlik olmadığı, harf ve rakamların kaligrafik yapılanma, eğim, kümelenme ve bağlantı gibi özellikleri bakımından farklılıklar içerdiği belirlendiğinden inceleme konusu 2 adet senet metnin yer alan yazıların ...’ın eli ürünü olmadığı, 31/12/2021 Vade Tarihli ve 50.000,00-TL bedelli senet aslı metninde yer alan borçlu imzaları ile ...’ın mukayese imza örnekleri arasında imza başlangıç ve bitiriliş çizgi hareketleri, grama örgüsünün şekil ve biçimlendirilişi ile orantı ve aralıkları, imzanın eğim, yönlenme, baskı ve işleklik özellikleri bakımından yeterli düzeyde benzerlik olmadığı belirlendiğinden senet borçlu imzalarının ...’ın eli ürünü olmadığı, 31/01/2022 Vade Tarihli ve 38.265,00-TL bedelli senet aslı metninde yer alan borçlu imzaları ile ...’ın mukayese imza örnekleri arasında; imza başlangıç ve bitiriliş çizgi hareketleri, grama örgüsünün şekil ve biçimlendirilişi ile orantı ve aralıkları, imzanın eğim, yönlenme, baskı ve işleklik özellikleri bakımından yeterli düzeyde benzerlik olmadığı belirlendiğinden senet borçlu imzalarının ...’ın eli ürünü olmadığı" görüş ve kanaatine varılmıştır. DELİLLER: -İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... sayılı soruşturma dosyası -İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... sayılı soruşturma dosyası -.... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... sayılı dosyası -.... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyası -... 4. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı vekaletnamesi -... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacının şirket kaydına rastlanılmadığını bildirir müzekkere cevabı -Davalı vekili tarafından sunulan; ... numaralı ve 16.000,00-TL bedelli tahsilat makbuzu sureti, ... numaralı ve 7.500,00-TL bedelli tahsilat makbuzu sureti, ... numaralı ve 40.500,00-TL bedelli tahsilat makbuzu sureti, 28/02/2020 ödeme tarihli ve 5.000,00-TL bedelli senet sureti, 30/04/2020 ödeme tarihli ve 7.500,00-TL bedelli senet sureti, 31/05/2020 ödeme tarihli ve 7.500,00-TL bedelli senet sureti, 30/06/2020 ödeme tarihli ve 7.500,00-TL bedelli senet sureti, ...'a ait; 25/10/2019 keşide tarihli, keşide yeri ... olan, 11.000,00-TL bedelli çek sureti -Adli Tıp İncelemesine esas olmak üzere dosya kapsamına alınan ... ve dava dışı ...'a ait ıslak imza içeren bir kısım evrak asılları -...'tan gelen 25/10/2019 keşide tarihli ve 11.000,00-TL bedelli çekin 25/10/2019 tarihinde takas sisteminde ... Ticari/İSTANBUL şubesinde işlem gördüğünü bildirir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Adli Tıp Kurumu raporu -Bilirkişi raporu -Tüm dosya kapsamı DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, takip konusu edilen bonolardaki imzanın inkarı nedeniyle takip ve senetler kapsamında menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı iki adet bonodaki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek takipten sonra menfi tespit davası açmıştır. Davalı ise devam eden ticari ilişki kapsamında birçok çek senet düzenlendiğini, işletmeyi baba oğul olarak işlettiklerini, davacının bilgisi dahilinde işletmeyi işleten dava dışı oğlunun senetlerini düzenlediğini savunarak davanın reddini dilemiştir. Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) “Menfi Tespit ve İstirdat Davaları” başlıklı 72. Maddesi: “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir.” düzenlemesini içermektedir. Anılan maddeden anlaşıldığı üzere borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir ve takip konusu alacağın borçlusu olmadığının tespiti isteyebilir. TBK 40/1 maddesi; "Yetkili bir temsilci tarafından bir başkası adına ve hesabına yapılan hukuki işlemin sonuçları, doğrudan doğruya temsil olunanı bağlar." şeklindedir. TBK 42/3 maddesi; "Temsil olunan verdiği yetkiyi üçüncü kişilere açıkça veya dolaylı biçimde bildirmişse, bu yetkiyi tamamen veya kısmen geri aldığını onlara bildirmediği takdirde, yetkinin geri alındığını iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri süremez." şeklindedir. TBK 551 maddesi; "Ticari vekil, bir ticari işletme sahibinin, kendisine ticari temsilcilik yetkisi vermeksizin, işletmesini yönetmek veya işletmesinin bazı işlerini yürütmek için yetkilendirdiği kişidir. Bu yetki, işletmenin alışılmış bütün işlemlerini kapsar. Ancak, ticari vekil açıkça yetkili kılınmadıkça, ödünç olarak para veya benzerlerini alamaz, kambiyo taahhüdünde bulunamaz, dava açamaz ve açılmış davayı takip edemez." şeklindedir. Somut olay kapsamında davacı adına düzenlenmiş iki bonodan dolayı imza itirazı bulunmaktadır. Bu imzaların davacıya ait olduğunu ispat yükü davalı üzerindedir. Alınan ATK raporuna göre imzaların davacıya ait olduğu kesin olarak ispat edilememiştir. Ne var ki bu senetlerin davacı bilgisi ve rızası dahilinde düzenlenmesi, bu yönde oluşturulan hukuki görünüşün inkar edilmesini hukuk düzeni korumaz. Nitekim temsil yetkisi iradeden doğar ve sınırları irade sahibine bağlıdır. Yetkisiz yapılan işleme icazet verilebileceği gibi zımni olarak da temsil yetkisi verilebilir. Ticari işlerde de her ne kadar kambiyo taahhüdü özel yetkiye bağlı olup ticari vekil doğrudan taahhüt veremezse de bu yönde bir yetkinin örtülü olarak verilmesi halinde yine temsil olunan nezdinde sorumluluk doğacak sözleşme ile bağlı olunmadığı iddiası dinlenmeyecek, hukuki görünüşe itibar edilecektir. Davacının ve oğlu olan ...'ın ceza soruşturmasına konu edilen ifadelerinde işletmenin bir süredir ... tarafından işletildiği, işletmenin sahibi olan davacı babanın yetkiyi kendisine bırakıp işlerden el çektiği, ...'ın da emniyet ve Mahkeme ifadesinde davalı ile olan ticari ilişkiyi kabul ettiği, yürütülen Asliye Ceza Mahkemesi dosyasının iddianamesindeki isnatların davamız konusu her iki senedi de kapsadığı, sanık ...'ın yakalanması üzerine alınan beyanında senetlerin sahteliğinin iddia edilmesinden üzüntü duyduğunu söylediği, senetlerin sıralı halde verildiği, beyanların bütünü itibariyle İbrahim'in senetleri ve borcu inkar etmeyip kabul ettiği, sadece ödeme durumunun bulunmadığını söylediği, davacının oğlu olan ve işletmeyi kendisi adına idare eden oğlu tarafından yapılan işlemlerin davacının bilgisi ve izni dahilinde imza edildiğinin kabul gerektiği, davalı nezdinde oluşturulan hukuki işlem güvenliği ve görüntüsü itibariyle babası adına hareket eden İbrahim'in veya onun da bilgisi dahilindeki başka birinin senetleri imzalamasının sırf imza inkarına dayalı olarak davacıyı borçtan kurtarmayacağı, imzanın kime ait olduğunun bu aşamadan sonra önem arz etmeyeceği, hukuki işlem güvenliğinin bunu gerektirdiği, zaten davacının oğlu olan ... adına kambiyo taahhüdünde bulunabilmesine dair ... 4. Noterliği'nde ... yevmiye numaralı, 13/06/2013 tarihli vekaletnamenin bulunduğu, bu vekaletname tarihinin de bonolardaki keşide ve vade tarihlerini kapsadığı görülmüştür. Davacının, davalı nezdinde oluşturduğu hukuki görünüşe güven itibariyle imza inkarında bulunmasını hukuk düzeninin korumayacağı, bilgisi dahilinde ve kendisi adına verilen senetlerden sorumlu olacağı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş, takip durdurulmayıp devam ettiğinden davalının tazminat talebi reddedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere; 1-Davanın reddine, -Davalının, takip durdurulmadığından yasal şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine, 2-Alınması gereken 615,40-TL maktu harcın 1.544,14-TL peşin harçtan düşümü ile artan 928,74-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Davalının karşıladığı toplam 133,50-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. 01/12/2025

Katip .... Hakim ... e-imza e-imza