İlk Derece Mahkemesi 2022/269 E. 2026/837 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/269 Esas KARAR NO : 2026/837

DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 20/04/2022 KARAR TARİHİ : 08/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Sigorta A.Ş., sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye'nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, müvekkilinin, ... Şti.'ni ("sigortalı") ... numaralı 18.01.2019 düzenleme tarihli, 01.01.2019 başlangıç ve 01.01.2020 bitiş tarihli Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi (....) ile sigortalının taşıyıcı, aracı, komisyoncu, forwarder sıfatları ile taşımasını üstlendiği teminatın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyan neticesinde doğabilecek sorumluluklarına karşı teminat altına aldığını, Türkiye'de mukim bulunan ... Şirketi unvanlı dava dışı satıcı firma tarafından Hollanda'da mukim bulunan ...unvanlı dava dışı alıcı firmaya, 28.08.2020 tarihli, ... numaralı mal faturası tahtında, malın nihai alıcısı ..." şirketine gönderilmek üzere toplam 11.846,04 kg brüt ağırlığındaki 19.318 adet cinsi emtia ve toplam 154,54 kg brüt ağırlığındaki cinsi emtia satıldığını, satılan emtianın ... no'lu CMR belgesi tahtında, Türkiye'den ... “...” unvanlı nihai alıcının ...’daki adresine ... aktarmalı olarak taşınması işi sigortalı tarafından üstlenildiğini, Türkiye'de .... plakalı yarı römorka yüklenen emtianın, önce ... gemisi ile ...'ya aktarılmış olduğunu, ... Limanı'nın, ...'da ... plakalı çekiciye bağlanarak ...'ya taşındığını, Emtianın ...'da ...'ya nakliyesinin ise, yine aynı numaralı CMR belgesi tahtında, sigortalı organizasyonluğunda 1 no'lu davalı ...'nın ("...") yetkilendirmesiyle fiilen 2 no'lu davalı ... tarafından ... plakalı araçla gerçekleştirildiğini, 2 no'lu davalı ...'un aynı zamanda ... plakalı araçların ruhsat sahibi olduğunu, 3 no'lu davalı ...'nın ise 30.07.2020 tanzim tarihli, 31.07.2020 başlangıç ve 30.07.2021 bitiş tarihli, ... no'lu Karayolu Taşımacılığı Sorumluluk (CMR) Sigorta Poliçesi ile 2 no'lu davalı ...'yı karayolu üzerinden gerçekleştirdiği uluslararası taşımalardan kaynaklanan doğacak sorumluluklarına karşı teminat altına aldığını, emtia yüklü aracın 28.08.2020 tarihinde ... plakalı araca yüklenerek ... Limanı'ndan ... gemisi ile ... Limanına doğru yola çıkmış daha sonra burada ... plakalı çekiciye bağlanarak ...'daki ... adlı antrepoya taşındığını, 05.09.2020 tarihinde ise antrepodan...'ki nihai alıcının adresine teslim edilmek üzere 2 no'lu davalının ruhsat sahibi olduğu ...plakalı araca yüklenerek yola çıktığın ancak bu tarihten sonra emtiadan, emtia yüklü araçtan ve araç sürücülerinden herhangi bir haber alınamadığını, yapılan incelemelerde emtia yüklü aracın içerisine yüklü emtia ile birlikte hırsızlığa uğradığı ve taşınan emtianın tamamının çalındığının tespit edildiğini, emtianın bu şekilde çalınması üzerine ...'da suç duyurusunda bulunulduğunu ve ilgili diğer resmi makamlara müracaat edildiğini, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar tutarının toplam 117.074,39 EUR olarak tespit edilmiş olduğunu, müvekkili tarafından poliçe kapsamında hasara istinaden 25.12.2020 tarihinde gönderici firmanın sigortacısına 85.000,00 EUR ve 35.074,39 EUR olmak üzere toplam 117.074,39 EUR tutarında iki ödeme gerçekleştirildiğini, müvekkilinin böylelikle sigortalısının haklarına halef olduğunu ve hem TTK md. 1472 uyarınca "kanuni halef" sıfatını kazandığını hem de "akdi halef" sıfatını kazandığını, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 117.074,39 EUR tutarındaki alacağın CMR Konvansiyonu'nun 27. maddesi gereğince ödeme tarihi olan 25.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Jsıc Balta vekili cevap dilekçcesinde özetle: Eski hale getirmenin, kanunda veya mahkeme tarafından ilgili tarafa tanınan kesin süre içinde yapılması gereken işlemin, ilgili kişi tarafından elinde olmayan sebeplerle yapılmaması karşısında, o kişiye süresi kaçan söz konusu işlemi yapma hakkı tanıyan bir uygulama olduğunu, 21.05.2024 tarihli vekaletname tarihinde yer aldığı üzere ve ekte 04/06/2024 tarihinde vekaletname sureti ve sigorta tahkikat dosyasının taraflarına iletildiğini, öncelikle müvekkilinin ... sigorta grubu, üç şirketten oluşan ... bir hayat dışı ve hayat sigortası sağlayıcısı olduğunu, ..., ... ve ..., ...'nın en büyük sigorta grubu olduğunu ve ...'nın hayat dışı sigorta pazarında yüzde 21 ve hayat sigortası pazarında yüzde 29 pazar payına sahip olan Baltık ülkelerinin en büyük sigorta şirketlerinden biri olduğunu, sigorta şirketinin merkezinin ..., ...'da yer aldığını, davacı taraf ile hukuki olay ve ilişkinin tarafı olan diğer davalıların ise ... ve ... menşeili şirketler olduğunu, o halde taraflar arasındaki hukuki ilişkinin, ... Hukuk Sistemi ile ilgili olduğundan yabancı unsur varlığının ortada olduğunu, diğer bir anlatımla, somut olayımızdaki yabancı unsurlu hukuki ilişki sebebi ile, ... merkezli müvekkili sigorta şirketi ve yine Letonya merkezli diğer davalının varlığı ortada iken, yargı organlarına başvurulacak ülke hukukunun ... olduğunu, 30.07.2020 tarihinde, .... “..” ile ... “...” (eski adı ...”) arasında, geçerlilik süresi 31.07.2020'ye kadar olan bir Taşıyıcının Hukuki Sorumluluk (CMR) Sözleşmesi (politika no. ...) imzalandığını, 30.07.2021, Sigorta Sözleşmeleri Kanunu'nun 16. maddesinin birinci bölümünde "sigortanın yürürlüğe girdiği tarihte sigortalanabilir menfaat mevcut değilse, Sigorta Sözleşmesi kurulduğu günden itibaren geçerli değildir" hükmünü , ikinci bölümünde ise "sigortanın yürürlüğe girdiği tarihte sigortalanabilir menfaat mevcut değilse, sigorta sözleşmesi kurulduğu günden itibaren geçerli değildir" hükmünün yer aldığını, bu bölümün bir bölümünde “sigorta sözleşmesinin sigortalanabilir menfaat olmaksızın sigorta ettirenin kötü niyetiyle veya ağır ihmaliyle akdedilmesi halinde, sigorta ettirenin ödediği sigorta primi sigortacı tarafından geri ödenmez” hükmünün yer aldığını, ... “...”, Sigorta Sözleşmesinde adı geçen araçların ...”a (eski adı ...”) ait olmadığını tespit ettiğini, bu nedenle Sigorta Sözleşmesinin sigortalanabilir faiz olmaksızın ve sigortalı olarak akdedildiği sonucuna varıldığını, tüm yukarıdakilere ve ...”nın tespitlerine dayanarak Sigorta Sözleşmesinin (... poliçe nolu) akdedildiği andan itibaren geçersiz sayıldığının belirtildiğini, yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle; işbu davanın finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzii için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna Gönderilmesine, Somut Olayımızdaki Hukuki Olay Ve İlişkinin ... Sahip Olup Olmadığının Tespitini Değerlendirdiğimizde, Yabancı Unsurun Tespiti Ortada Olup, Sonra Olay Ve İlişkinin Yabancı Unsurlu Olduğu Açık Olması Sebebi İle ... Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, Taraflar Arasında Yabancı Unsur Varlığı Mevcut Olması Sebebiyle Yunanistan Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, Yunanistan Hukuk Sistemi Uygulaması Vasıflandırması Mevcut Olması Sebebiyle Yunanistan Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, İhtilaflı Somut Olayda da Yabancı Unsurlu OLMASI Sebebiyle Letonya Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, Sözleşmenin İfa Yerinde de Yabancılık Unsuru Mevcut Olduğundan Letonya Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, Sigorta Şirketi Mesleki veya Ticari Bir Faaliyet Sonucu Bu Sözleşmeye Taraf Olduğu Bulunduğu Ülke Hukuku Geçerli Olduğundan, ... Mahkemelerinin Yetkili Olduğuna İlişkin Yetki Şartı Gözetilerek davanın reddine, Sigorta sözleşmesinde yer alan araçlarda ...plaka numarası ...ve ... plaka numarası ... numarasıdır. Ancak dosya içeriğinde sunulan CMR'de araç numaraları ... ve ... olarak belirtildi. ... plakalı bir araç, ... sigorta sözleşmesine dahil olmadığından davanın reddine, Sigorta Başvurusunun Alınması Üzerine Poliçenin Yanlış Bilgi Verilerek Akdedildiği Tespit Edildi. Poliçede Belirtilen Kamyonlar ... Ait Olmadığından Poliçe Akdedildiği Andan İtibaren Geçerli Olmadığından davanın reddine, Davanın Esastan reddine, Davanın Usulden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER; Eksper raporu, taraflarca sunulan belgeler, poliçe, bilirkişi incelemesi, taraf açıklamaları ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE : Dava, kara yolu taşıması sırasında oluşan emtia hasar bedelinin fiili taşıyıcı ve taşıyıcı sorumluluk sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir. Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen 117.074,39 EUR tutarındaki alacağın CMR Konvansiyonumun 27. maddesi gereğince ödeme tarihi olan 25.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiştir. Uyuşmazlığa konu taşıma, Türkiye'den ... deniz taşıması ve kara taşımasını birleştiren multimodal bir yapıda organize edilmiştir. Hasarın gerçekleştiği segment olan ...'dan Rusya'ya kara taşıması segmentinde fiili taşıyıcı... 'tur. Emtia, bu taşıyıcının hakimiyeti ve sorumluluğu altındayken tamamen yok olmuştur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve TTK md. 1472 uyarınca sigortacı, ödediği tazminat oranında sigortalısının haklarına halef olmaktadır. Sigortacının halef olduğu haklar yalnızca asıl hasar tutarıyla sınırlı olmayıp hasar tespiti ve yönetimi sürecinde katlanılan makul masrafları da kapsamaktadır. Davacı ... Sigorta A.Ş., dava dışı ... Şti.'ni ("sigortalı") ... numaralı 18.01.2019 düzenleme tarihli, 01.01.2019 başlangıç ve 01.01.2020 bitiş tarihli Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun ... ile sigortalının taşıyıcı, aracı, komisyoncu, fonvarder sıfatları ile taşımasını üstlendiği emtianın maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyan neticesinde doğabilecek sorumluluklarına karşı teminat altına almıştır. Davaya konu taşıma uluslararası multimodal ve çok kademeli taşıma organizasyonu niteliği taşıdığı görülmektedir. Taşımada birden fazla ülke, birden fazla taşıma modu ve birden fazla taşıyıcı yer almaktadır. Taşımada gönderici ... A.Ş. ...nihai Alıcı: ..." (...) organizatör ... Şti. (Türkiye), akdi taşıyıcı ... (...), fiili taşıyıcı ..., fiili taşıyıcının sigortacısı: ... dir. Poliçenin incelenmesinde poliçe numarasının ..., sigortalı ..., poliçe başlangıç tarihinin 31.07.2020, poliçe bitiş tarihinin 30.07.2021 olduğu anlaşılmıştır. Davalı ...,... plakalı aracın poliçe kapsamında olmadığını ileri sürmüştür. CMR Konvansiyonu ve uluslararası sigorta uygulamaları çerçevesinde CMR sorumluluk sigortaları Araç bazlı poliçe ve Taşıyıcı bazlı poliçe olmak üzere iki farklı yapıda düzenlenebilir. Araç bazlı poliçe yapısında poliçede belirtilen araçlarla yapılan taşımalar teminat altındadır. Listede yer almayan araçla yapılan taşımalar teminat dışındadır. Taşıyıcı bazlı poliçe yapısında ise sigortalı taşıyıcının gerçekleştirdiği tüm taşımalar teminat altında olup, taşımayı yapan araç belirleyici değildir. Bu poliçede taşıyıcı sıfatı ve CMR kapsamı belirleyicidir. Dosyaya sunulan belgeler ve bilirkişi incelemesi ile CMR Konvansiyonu md. 1 ve sorumluluk sigortası kapsamında yapılan inceleme ile poliçenin taşıyıcı bazlı olduğu ...'un tüm araçlarıyla gerçekleştirdiği CMR taşımaları teminat altına aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Davacı taraf davalının hasarda ağır kusurlu olduğunu ileri sürmüştür. Yüksek değerli emtia taşımasında GPS takip sisteminin kullanılmaması, sürücü ile iletişim protokollerinin uygulanmaması ve sürücü seçimi ve denetimindeki zafiyet hususları uyarınca taşıyıcı CMR md. 29 kapsamında ağır kusur içinde faiz dahil toplam talep edilen zararın tamamından sorumludur. Dosya içeriğinden CMR md. 17/2 kapsamında herhangi bir kurtulma hali tespit edilememiştir. Buna göre; uyuşmazlığa konu taşıma, Türkiye'den ... deniz taşıması ve kara taşımasını birleştiren multimodal bir yapıda organize edilmiştir. Hasarın gerçekleştiği segment olan ...'dan ...'ya kara taşıması segmentinde fiili taşıyıcı ...'tur. Emtia, bu taşıyıcının hakimiyeti ve sorumluluğu altındayken tamamen yok olmuştur. Ekspertiz incelemesiyle belirlenen 117.074,39 EUR hasar tutarı, emtia birim değer analizinin sektör piyasa değerleriyle uyumlu olduğu bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Bilirkişi incelemesi ile toplam ödeme ile talep edilen tutar arasındaki 3.000 EUR farkın, uluslararası hasar dosyalarında standart olarak ortaya çıkan ekspertiz ve hasar yönetim masraflarından kaynaklandığı ve tazmin edilebilir olduğu belirlenmiştir. Dava konusu taşımanın CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi bulunduğu, dosya kapsamında bulunan tüm belgelere göre davalı taşıyıcı şirketin akdi taşıyıcı olduğu, taşımanın Türkiye'den Rusya'ya yapılması nedeniyle teslim edilen emtianın taşınması sırasında meydana gelen hasarlardan CMR Konvansiyonu'nun 17/1 hükmü kapsamında fiili taşıyıcı davalı ... un sorumlu olduğu, fiili taşıyıcının nakliyat taşıyıcı sorumluluk sigortasını gerçekleştirmiş olan davalı... nın ise sigorta poliçesi kapsamında davalı sigortalı şirket ile birlikte aynı zarardan birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir. Dava dilekçesinde davalı gösterilen akdi taşıyıcı davalı ... hakkındaki dava tebligat yapılamaması nedeni ile tefrik edilerek 2026/132 esasa kaydedilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçeye göre; 1-117.074,39 EURO nun CMR Konvansiyonu'nun 27. maddesi gereğince ödeme tarihi olan 25.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek olan yıllık %5 faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gereken 126.783,63 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 31.695,91-TL harcın mahsubu ile bakiye 95.087,72 TL harcın karar davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3- Arabuluculuk ücreti olan 1.360,00 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA 4- Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 277.840,56 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yapılan toplam 63.938,66 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflaraca yatırılan kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair, hazır bulunan tarafların yüzüne karşı verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/10/2026

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır

MASRAF DÖKÜMÜ Peşin Harç : 31.695,91 TL Başvuru Harcı : 80,70 TL Vekalet Harcı : 60,80 TL Bilirkişi Ücreti: 32.000,00 TL + Posta Masrafı: 101,25 TL 63.938,66 TL