İlk Derece Mahkemesi 2012/8984 E. 2011/411 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/342 Esas KARAR NO : 2025/334 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 17/04/2024 KARAR TARİHİ : 10/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “Davalıya ait ... 03.12.2023 tarihinde davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu hasarının meydana geldiği, kazanın oluşumunda davalıya ait aracın asli ve tam kusurlu olduğu, davacının aracında oluşan değer kaybı ile müvekkilin aracını kullanamaması nedeni ile ortaya çıkan mahrum kalınan gün bedelinden kusurlu davalı sürücü ...ile birlikte araç maliki de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davacının aracında toplamda 23.866,73 TL'lik hasar meydana geldiği, meydana gelen kaza neticesinde müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybı bedelini tahsil etmek maksadıyla davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvurulmuş, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından müvekkil adına 8.802,00 TL ödeme yapıldığı, müvekkilin aracındaki reel değer kaybı ancak bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacak olup işbu nedenle de huzurdaki dava belirsiz alacak davası olarak açıldığı, yapılan arabuluculuk başvurusu sonrasında herhangi bir anlaşmanın sağlanmadığı, davacının aracının tamiri nedeni ile uzun süre araçsız kalmış, kendi arkadaşlarından ödünç araç almak zorunda kaldığı, davalı ...ve davalı ... müvekkilin aracından mahrum kaldığı günlere ait mahrum kalınan gün bedelinden de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, talep edilen tazminatlara ticari avans faizinin işletilmesi gerektiği beyan edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı gerçekleşen trafik kazası sonucu, başta dava değerini arttırmaya yönelik hakkımız olmak üzere fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla; araç değer kaybı bedeli olarak 100,00 TL (Sigorta şirketi poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere, tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumludur) mahrum kalınan gün bedeli olarak 100,00 TL (Davalılardan sadece ...ve ... müştereken ve müteselsilen sorumludur.) olmak üzere toplam 200,00 TL'nin kaza tarihi olan 03.12.2023 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili, yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini…” talep ve dava etmiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; “ Sahibi olduğu... plakalı aracın ... SİGORTA 'dan trafik poliçesinin mevcut olduğu, kaza sonrasında araçta değer kaybı oluşabilecek bir hasar oluşmadığı, aracın kaza sonrasında onarım için tamirde kalması gereken süre kadar tazminat talep dilebileceği, davacının araç kiralama ile ilgili olarak belge ve ödeme belgesi sunması gerektiği, bakım giderleri, amortisman vs tasarruf ettiği miktardan düşülmesi gerektiği beyan edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olmasından dolayı reddinin gerektiği, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesi talep edilmektedir.” şeklinde talepte bulunmuştur. Davalı ...cevap dilekçesinde özetle; “Sürücüsü olduğu... plakalı aracın ... SİGORTA 'dan trafik poliçesinin mevcut olduğu, kaza sonrasında araçta değer kaybı oluşabilecek bir hasar oluşmadığı, aracın kaza sonrasında onarım için tamirde kalması gereken süre kadar tazminat talep dilebileceği, davacının araç kiralama ile ilgili olarak belge ve ödeme belgesi sunması gerektiği, bakım giderleri, amortisman vs tasarruf ettiği miktardan düşülmesi gerektiği beyan edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olmasından dolayı reddinin gerektiği, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesi talep edilmektedir." şeklinde talepte bulunmuştur. Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 03/12/2023 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ...... plakalı aracın sürücüsü, ... işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 04/01/2024 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu ve yapılan başvuru sonucu sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce 8.802,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı görülmüştür. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan... plakalı araç 06.02.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 03/12/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ). Davalı ... ve ...'in sorumluluğu incelendiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ...... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ...aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. Bilirkişiden alınan 15/12/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Değer Kaybı İle İlgili Olarak; * Dava konusu aracın üzerinde yapılan onarım işlemleri ve geçmiş hasar kayıtları dikkate alındığında teknik olarak(hukuki değerlendirmesi Mahkemenizce yapılması kaydıyla) değer kaybı meydana geldiği, * Aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değeri ile aracın tamir edildikten sonraki satış değeri arasındaki farka göre değer kaybı bedelinin 8.500,00 TL olduğu, * Davalı sigorta şirketi 8.802,00 TL'lik değer kaybı bedeli ödemesi yaptığı, yapılan ödemenin tarafımdan tespit edilen değer kaybı bedelinden yüksek olmasından dolayı davacı tarafa ödenmesi gereken herhangi bir değer kaybı bakiyenin mevcut olmadığı, İkame Araç Bedeli İle İlgili Olarak: * Araç ikame/mahrumiyet bedeli tutarını hesaplayabilmek için, günlük araç kiralama hizmeti veren firmalara ait muadil bir aracın kaza tarihi baz alınarak günlük araç kiralama bedelleri araştırılmış ve dava konusu araca muadil bir aracın günlük kira bedelleri öğrenilerek hesaplama yapıldığı, * Bahse konu kaza sonucu ... plakalı aracın onarım süresinin 5 gün olduğu, * Yapılan araştırma neticesinde, kaza tarihinde muadil bir aracın ortalama günlük kiralama bedelinin 769,72 TL olduğu, buna göre dava konusu araç ikame bedelinin: 5 gün (onarım süresi) x 769,72 TL = 3.848,60 TL olduğu, hususlarının sayın Mahkemenizin takdirinde olmak üzere, teknik konulardaki görüş ve kanaatimi saygılarımla arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır. Mahkememize kusur oranı yönünden bilirkişi raporu alınmamış ise de, davalı sürücü ve davacı malikin imzalarının yer aldığı ayrıca inkar edilmeyen kaza tespit tutanağına göre, kaza anında davacının maliki bulunduğu aracın park halinde bulunduğu,... plakalı araç sürücü davalı ...' ın tek yönlü yolda geri manevra yaparken davacının aracına çarptığı sabit olan kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile, 3.848,60 TL ikame araç tazminatının kaza tarihinden itibaren davalı ...ve ...' den avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Tüm bu nedenler ile;03/12/2023 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' ın tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 8.500,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 8.802,00 TL ödemenin yapıldığı, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 3.848,60 TL olduğu kanaatine varılarak değer kaybı talebi dava tarihinden önce karşılandığından reddine, ikame araç ücretinin ise kabulüne karar vermek gerekmiştir. Kabul edilen maddi tazminat kalemi yönünden davalı sürücü ve işleten kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren araç kamyonet olduğundan avans işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Arabuluculuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, her ne kadar davacı vekili arabuluculuk ücretinden müvekkilinin sorumlu olmayacağına yönelik beyanda bulunmuş ve Yargıtay kararı sunulmuş ise de, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar sayılı ilamı ile;" trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği" şeklinde karar verdiği bu hali ile dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ). HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; -3.848,60 TL ikame araç tazminatının kaza tarihi olan 03/12/2023 tarihinden itibaren davalı ...ve diğer davalı ...' den avans faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Davacının değer kaybına ilişkin davasının REDDİNE, 2-Alınması gereken 262,89 TL karar ve ilam harcının yatan 489,91 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile artan 227,02 TL'nin davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 262,89 TL ve 427,60 TL başvurma harcının davalı ...ve diğer davalı ...' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 880,00 TL posta ve diğer giderler ile 3.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.880,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 3.781,73 TL'sinin davalı ...ve diğer davalı ...' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı ...ve ... tarafından ayrı ayrı yatırılan ve harcanan 150,00 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 3,79 TL' sinin davacından alınarak davalılara ayrı ayrı belirtilen miktar olarak ödenmesine, bakiye giderin davalılar üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.848,60 TL vekâlet ücretinin davalı ...ve diğer davalı ...' den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı Sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine, 8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/04/2025 Katip... E imza Hakim ... eimza