Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/217 E. 2025/1022 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 14/02/2025 KARAR TARİHİ : 07/10/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde Diyarbakır, Kayapınar ilçesinde Urfa yolu üzerinde .....plakalı aracı ile müvekkil kendi şeridinde seyir halindeyken davalının sigortalısı - dava dışı - .....' e ait .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracı ile aniden sol şeride çıkması nedeni ile kaza meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru bulunmadığını Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Tramer kayıtlarında da kazanın meydana gelmesinde .....plakalı araç sürücüsü asli ve tam kusurlu bulunduğunu, söz konusu uyuşmazlıkta .....Anonim Şirket'e başvuru yapılmıştır. Sigorta şirketi tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığını, saza sonrası müvekkilinin aracının eksper raporunda belirtilen birçok parçası hasar aldığını, kaza sonrası müvekkilin aracında hasar miktarı, hasarın neden ve niteliğine ilişkin davalının trafik sigortası tarafından ekspertiz raporu hazırlandığını, sigorta şirketleri, aracın tamir edilmesinde verilen hizmetin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak ve bunu kontrol etmek zorunda olduklarını, yapılan onarım işinin sigortalı veya zarar görenin hakkını ihlal edecek şekilde yerine getirilmiş olması şirketin sorumluluğunda olduğunu, açıklanan nedenler ile mahkemece resen gözetilecek hususlardan, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; müvekkili lehine hasar farkı zararıın şimdilik 10,00 TL’sini kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber toplam 10,00 TL haksız fiilden kaynaklı tazminatın davalılardan alınarak davacı müvekkiline ödenmesini, tarafların kusur oranlarının açıkça belirtildiği kusur raporu alınmasını ve gerek kaza tespit tutanağı gerekse ekspertiz raporu da dikkate alınarak bilirkişiden rapor alınmasını, sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davaya konu araçlarla ve kaza ile ilgili bilgi ve belgelerin istenilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Konu kaza sebebi ile kabul anlamına gelmemekle birlikte sigortalı aracımızın kusurlu olması sebebiyle müvekkil şirket kaza tarihi olan .....tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından yılbaşından itibaren geçerli olacak şekilde belirlenmiş olan 120.000,00-TL'lik poliçe limitlerine sahip olduğunu, hasar ödemesi; .....tarihinde 20.000,00-TL olarak davacı .....ödendiğini, değer kaybı ödemesi ise .....tarihinde 7.500,00-TL olarak davacı vekili ....., .....tarihinde ise 2.500,00-TL olarak .....ödendiğini, bu ödemelere ilişkin mahsup fişleri işbu dilekçe ekinde sunulduğunu, dava aşamasında bilirkişi yardımıyla inceleneceği üzere görülecektir ki sigortalı araç kazada kusuru bulunmadığını, işbu hususlar dikkate alınarak dosyanın kusur incelemesine tabi tutulmasını talep ettiklerini, yukarıda açıklanan sebeplerle öncelikle davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasını arz ve talep etmiştir. .....Tarihli Makine Bilirkişisinden Alınan Raporda; Dosya içinde bulunan .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı aracın onarımının ekonomik olduğu, eksper raporunda tespit edilen ve değişimi yapılan yedek parçaların eşdeğer olduğu, ön sis farı, radyatör ızgarası ve ön tampon alt ızgara parçalarının orijinal parça yerine eşdeğer parçalar ile değişime gidildiği, orijinal parçalar ile eşdeğer parçalar arasındaki fiyat farkının KDV dâhil 3.548,62 TL olabileceği, davalı .....Anonim Şirketi dava konusu .....plakalı araç için; 20.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 27.548,62 TL (Yirmi Yedi BinBeş Yüz Kırk Sekiz Türk Lirası Altmış İki Kuruş) olabileceğini .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%90 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü Hacı DEMİR'in %100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalının toplam maddi kayıp tutarının %100'ünden sorumlu olması ve ödediği 20.000,00 TL hasar miktarı toplam maddi kaybın %100'ü olan 27.548,62 TL'den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (27.548,62-20.000,00-7.548,62) 7.548,62 TL (Yedi Bin Beş Yüz Kırk Sekiz Türk Lirası Altmış İki Kuruş) daha ödeme yapması gerel Motor kaputu, ön tampon, gösterge panosu, sol ve sağ far parçalarının değişmediği ve onarımının yapılması nedeniyle parça kaynaklı fiyat farkının olmadığı, kanaatine varıldığını raporda ibraz etmiştir. .....Tarihli Trafik Bilirkişi Raporunda Özetle; .....Plakalı Davalı Taraf Panelvan Kamyonet Sürücü .....2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46/2-b (Aksine bir işaret bulunmadıkça, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte, sürülen araçların emniyetle geçişini beklememek,) kuralı aynı kanunun 47/1-c Maddesinde belirtilen trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymayarak orta refüj ile duba ile bölünmüş yolda yolun karşı şeridine geçmenin ve dönüş yapmanın yasak olduğu yol bölümünde U dönüşü yaparak aynı kanunun 67. Maddesinde belirtilen Karayolları Trafik Yönetmeliğinde açıklanan araçların manevralarına dair kurallardan Madde 137 (Araç sürücülerinin; ... Taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, geriye giderken ve gidilen veya durulan şeridi değiştirmelerde ve bunlara benzer hallerde karayolunu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları trafiğin yoğun olduğu yolda dikkatli ve tedbirli davranarak manevraları sırasında manevraları düzenleyen esas ve usullere uymaları ve duraklanan ve park edilen yerden çıkarken yoldan geçen araçlara geçiş kolaylığı sağlayıp, güvenli durumun oluştuğuna emin olduktan sonra manevralara başlamaları ve manevralar bitinceye kadar gerekli önlemleri devam ettirmeleri mecburidir.) Kuralını ihlal ederek, Trafik kanunun 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (j) bendindeki “manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kurallarını ihlal ettiği, yüzde yüz (% 100) kusurlu olduğu; kazada .....plakalı davacı taraf kamyonet sürücüsü .....ise; kural ihlalinin olmadığı raporda ibraz edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile açılan tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu hasar miltarının tespiti, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, araca takılan parçaların ve önceki halinin orjinal olup olmadığı ve bundan kaynaklı arada fark bedelinin doğup doğmadığı, davacının hasarsızlık indiriminden faydalanmasından kaynaklı zararın doğup doğmadığı ve miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde Diyarbakır Kayapınar ilçesinde davacıya ait bulunan .....plakalı aracı seyir halindeyken davalının sigortalısı bulunduğu dava dışı .....isimli şahsa ait sürücüsü .....plakalı araç ile çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Mahkememizce alınan .....tarihli trafik bilirkişisi raporuna göre davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ve dava dışı sürücünün kullandığı .....Plakalı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 46/2-b (Aksine bir işaret bulunmadıkça, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte, sürülen araçların emniyetle geçişini beklememek,) kuralı aynı kanunun 47/1-c Maddesinde belirtilen trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymayarak orta refüj ile duba ile bölünmüş yolda yolun karşı şeridine geçmenin ve dönüş yapmanın yasak olduğu yol bölümünde U dönüşü yaparak aynı kanunun 67. Maddesinde belirtilen Karayolları Trafik Yönetmeliğinde açıklanan araçların manevralarına dair kurallardan 137.madde kuralını ihlal ederek, Karayolları Trafik kanunun 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (j) bendindeki “manevraları düzenleyen genel şartlara uymama,” kurallarını ihlal ettiği, bu hali ile yüzde yüz kusurlu olduğu, davacının ise kural ihlalinin olmadığının tespit edildiği görülmüş, bilirkişi raporunda kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli dahil tüm verilerin tartışıldığı anlaşıldığından trafik bilirkişisi raporu hükme esas alınmıştır. Buna ek olarak hasar fark bedeline yönelik makine mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan .....rapora göre ise davacıya ait bulunan .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı aracın onarımının ekonomik olduğu, eksper raporunda tespit edilen ve değişimi yapılan yedek parçaların eşdeğer olduğu, ön sis farı, radyatör ızgarası ve ön tampon alt ızgara parçalarının orijinal parça yerine eşdeğer parçalar ile değişime gidildiği, orijinal parçalar ile eşdeğer parçalar arasındaki fiyat farkının KDV dâhil 3.548,62 TL olabileceği, davalı .....Şirketi dava konusu .....plakalı araç için; 20.000,00 TL hasar tazminatı ödendiğini, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 27.548,62 TL olduğu, dava açılması öncesinde davalı sigorta şirketince ödenen 20.000 TL inn mahsubu halinde ise geriye 7.548,62 TL hasar fark bedeli kaldığı, davalı sigorta şirketince ödenmesi gereken tutarın bu şekilde hesap edildiği görülmüştür. Hasar bedeli tazminatı gerçek zararlar arasında olup, davalı ZMMS sigortacısı şirketi akdi sorumlu olması nedeni ile; araç maliki ise işleten sıfatı ile bu tazminat talebinden sorumludur. Dava dilekçesi ile hasar fark bedeli talep edilmiş olup bilirkişinin raporunda belirtiği şekliyle davanın ıslah edildiği anlaşılmakla kusur ve zarara yönelik her iki raporun da hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatiyle davacı vekilinin ıslah dilekçesi doğrultusunda aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Ek olarak davacı vekilince dava açılmasından önce sigorta şirketine .....tarihinde başvurunun tebliğ edildiği, başvuru sonrası yasal 15 günlük süre geçtikten sonra işbu davanın açıldığı, davalının aracının kullanım amacının hususi olması nedeniyle de yasal faize hükmedilmiş davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihi 8 iş günü sonrası sayılarak faizin başlangıç tarihi belirlenmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın KABULÜ ile; 7.548,62 TL hasar fark bedelinin davalı sigorta şirketine başvuru sonrası 8 iş günü sonunda temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin alınan 427,60.-TL harç ve sonradan yatırılan 640,00.-TL ıslah harcının ile düşümü ile 452,2.-TL harcının, davacıya iadesine, 3-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 4.600,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan 615,40.-TL başvurma harcı, 615,40.-TL peşin harç ve 640,00.-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.870,80-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 217,50‬.-TL tebligat ve müzekkere gideri, 6.400,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 6.617,5-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 7.548,62 TL vekâlet ücretinin, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim