Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/1319 E. 2025/993 K.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit DAVA TARİHİ : 29/09/2025 KARAR TARİHİ : 30/09/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkili şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık .....Bankası .....Şubesi, .....nolu, .....Tarihli, 750.000,00.-TL bedelli, .....Bankası .....Şubesi, .....nolu, .....Tarihli, 1.250.000.-TL bedelli, .....Bankası .....Şubesi, .....nolu, .....Tarihli, 1.250.000,00-TL bedelli, .....Bankası .....Şubesi, .....nolu, .....Tarihli, 1.100.000,00.-TL Bedelli çeklerin keşide edildiğini ve davalıya çekler teslim edildiğini İleri tarihli olarak keşide edilen bu çeklere karşılık, davalı şirket ürünleri çeklerin teslim edildikten sonra, süresi geçmesine rağmen ürünlerin teslim edilmediğini, müvekkili şirket yetkililerince sürekli olarak görüşüsülmesine rağmen ve sözlü olarak kendilerine söylenmesine rağmen, çeklerin iade edilmediğini, haricen yapılan araştırmalar sonucunda, davalı şirketin ticari işleri dolayısıyla an itibariyle çok fazla borcunun bulunduğunu, gelinen aşamada taraflar arasında yapılan mal alım satımına dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen bu 4 adet çekin iptalini talep etmiş ve söz konusu çeklerin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. DEĞERLENDİRME : Dava dilekçesi içeriğine göre dava menfi tespit istemine ilişkindir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 'Dava Şartı Olarak Arabuluculuk' başlıklı 18/A maddesinde ise "(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. (2)Davacı arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın 1 haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklindeki yasal düzenlemeye yer verilmiştir. 7155 Sayılı Kanunun 20.maddesi ile getirilen değişiklik ile 6325 Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A.maddesi uyarınca davacı tarafça zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmadığının anlaşıldığı, yukarıda açıklandığı üzere davacının, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğu, arabuluculuk yoluna başvurulduğuna dair bir ibarenin dava dilekçesinde yer almadığı, bu durumda davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği, buradaki dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği, bir başka ifadeyle, dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyeceği anlaşılmakla, davanın usulden reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereğince arabuluculuk dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına, 4-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben Mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. Başkan Üye Üye Katip