Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/68 E. 2024/713 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALILAR : VEKİLLERİ : DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 21/07/2022 KARAR TARİHİ : 03/07/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi düzenlenen davalı şirkete ait iş makinesinin diğer davalı .....sevk ve idaresinde iken karıştığı kaza sonucu yaralanan dava dışı .....tarafından maddi tazminat istemiyle Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası açılan dava sonucu davanın kabulüne dair verilen kararın icra takibine konu edilmesi sonucu müvekkili sigorta şirketi tarafından takip dosyasına .....tarihinde .....TL ve alacaklı vekili lehine vekalet ücreti stopajı olarak .....TL ile vekalet ücretinin KDV tevkifatı olarak .....TL olmak üzere toplamda .....TL ödeme yapıldığını, Asliye Hukuk Mahkemesinde yapılan yargılama esnasında alınan bilirkişi raporuna göre araç sürücüsü davalı .....ehliyetinin bulunmadığı ve kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğine hükmedildiğini, hak sahibine ödenen tazminatın tahsili amacıyla davalılar aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan ilamsız icra takibinin davalıların haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir. Davalılar vekili, davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, TMMOB Makina Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi'ne müzekkere yazılması halinde müvekkili .....tarihinden itibaren operatörlük belgesine sahip olduğunun anlaşılacağını, ilgili belgeyi işbu cevap dilekçesi ekinde sunduklarını, ayrıca kazayla ilgili müvekkili şirket yetkilileri .....ve .....Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesi'nin .....E. sayılı dosyasında yargılandıklarını, yargılamada sürücü belgesi bulunmadığına dair herhangi bir gerekçeye yer verilmediğini, Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada da, müvekkili .....gerekli ve yeterli sürücü belgesine sahip olmadığına ilişkin bir hususa yer verilmediğini, davacının takibinde haksız olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Nüfus ve Vatandaşlık işleri Genel Müdürlüğünden davalı .....ilişkin iş makinesi kullanma sertifikası ve sürücü belgesi UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası ve Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası ile Aliağa İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davalı .....kaza tarihinde iş makinesini kullanmak için yeterli sürücü belgesine sahip olup olmadığının tespiti yönünden trafik bilirkişisinden rapor alınmıştır. Dosyanın incelenmesinden; .....tarihinde davalı şirkette işçi olarak çalışan diğer davalı .....iş makinasıyla Diyarbakır Polis Evinde yer altına boru döşemekte iken iş makinası ile dönüş yaptığı sırada tedbirsiz ve dikkatsizliği sonucunda orada misafir olarak polisevinde bulunan .....ve .....çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, Davalı şirkete ait .....plaka sayılı iş makinesinin .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, Davalı sürücü .....hakkında taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan yapılan yargılama sonucu Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....Esas - .....Karar sayılı ilamı, .....mahkumiyetine karar verildiği, Diyarbakır .....Asliye Ceza Mahkemesinin .....E......K. Sayılı ilamı incelendiğinde, davalı şirket yetkilileri .....ve .....hakkında yapılan yargılama sonucu; olay tarihinde sanıkların yetkilisi oldukları .....Petrol Ürünleri Sanayi Tic. Ltd Şti. isimli şirkette işçi olarak çalışan .....isimli şahsın iş makinasıyla ilimiz Polis Evinde yer altına boru döşemekte iken iş makinası ile dönüş yaptığı sırada tedbirsiz ve dikkatsizliği sonucunda orada misafir olarak polisevinde bulunan müştekilere çarptığı ve meydana gelen kaza sonucunda müşteki .....kemik kırığı oluşacak biçimde, müşteki .....ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte yaralandığı, .....hakkında Diyarbakır .....ASCM'nin .....esas sayılı dosya ile yargılama yapıldığı, dosyada mevcut bilirkişi raporu sonrası dosyanın sanıkları hakkında suç duyurusunda bulunulduğu, dosyada mevcut .....tarihli bilirkişi raporu içeriği diğer tutanaklar, diğer müşteki beyanları ile sanıkların yanlış makine tercihi yaparak boru yerleştirme işlerinde vinç makinesi yerine esas işleri kanal kazmak olan lastik ekskavatör kullanmaları nedeniyle gerekli iş güvenliği ve iş sağlığı eğitimlerinin de verilmediği, teknik nezaretçi yönetiminde yapılması gereken işin işçilerin insiyatifine bırakıldığı, çalışılan kanalın etrafının fiziki bir engelle kapatılmadığı ve gerekli uyarı levhalarının konulmadığı göz önüne alınarak rapor içeriğinde sanıkların asli kusurları olduklarının belirtilmesi sebebiyle her ikisi hakkında TCK 89/4 maddesi gereğince taksirle birden fazla kişinin yaralanması suçundan mahkumiyetlerine ve hapis cezanın TCK.51/1 maddesi gereğince takdiren ayrı ayrı ertelenmesine karar verildiği, Dava dışı .....tarafından trafik kazasından kaynaklanan yaralanması nedeniyle tazminat istemiyle eldeki davanın davacısı sigorta şirketi ile yine eldeki dosyanın davalıları aleyhine açılan dava sonucu Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....K. Sayılı ilamı ile; kazanın meydana gelmesinde davacı .....%20 oranında, davalı .....%8 oranında ve davalı şirket yetkililerinin ise çalışma esnasında iş sağlığı ve güvenliği hususunda gerekli önlemleri almaması nedeniyle %72 oranında kusurlu olduğuna yönelik düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak, maddi tazminat istemine ilişkin davanın kısmen kabulüne, .....TL ek ders ücretinin, 350,00 TL fizik tedavi yol giderinin, 603,17 TL uçak bileti ücretinin, 150,00 TL tedavi yol masrafının, 15.044,27 TL geçici iş göremezlik tazminatının ve .....TL .....ve .....Hastanesi tedavi gideri tazminatlarının .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, maddi tazminata ilişkin fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, .....TL manevi tazminatın .....tarihinden itibaren itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .....Şirketi ve .....müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verildiği, karara karşı taraf vekillerinin istinaf yasa yoluna başvurduğu, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesince yapılan istinaf incelemesi sonucu.....E......K. Sayılı ilamla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının miktar yönünden kesin olmak üzere ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, Aliağa İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde, dava dışı .....tarafından Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....E...... Sayılı ilamına dayalı olarak eldeki dosyanın davacısı ve davalıları aleyhine başlatılan icra takibi sonucu davacı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığı, Yine dava dilekçesinin ekinde sunulan belgelere göre, davacı sigorta şirketi tarafından icra takibine konu edilen alacaktan kaynaklı, vekalet ücreti stopajı olarak .....TL ve vekalet ücreti KDV tevkifatı olarak da .....TL ödeme yapıldığı, Davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin rücusu amacıyla .....tarihinde .....TL asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz (.....) olmak üzere toplamda .....TL'nın tahsili amacıyla davalılar aleyhine Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların gönderilen ödeme emrine karşı süresinde borca ve ferilerine itiraz ettikleri, eldeki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevaben, .....ait .....belge numaralı E sınıfı sürücü belgesi dosyasında yapılan incelemede iş makinası kullanma sertifikasının (operatörlük belgesi) mevcut olduğu ve iş makinası kullanma sertifikanın sürücü belgesine işlendiğinin tespit edildiği, adı geçene ait .....belge numaralı sürücü belgesi dosyasında bulunan İş Makinası Kullanma Sertifikası, Sürücü Belgesi Sertifikası, Sürücü Belgesi Müracaat Formları ve Sürücü Belge Bilgileri Sorgulama Formunun yazı ekinde gönderildiği bildirildiği, Davalı .....ait Motorlu Taşıt Sürücü Sertifikası incelendiğinde, .....tarihinde G+E sınıfı sertifika verildiği, Sürücü Belge Bilgileri Sorgulama Formu incelendiğinde, .....tarihinde B, B1, C, C1, D, D1, F, G, M sınıfı sürücü belgesi verildiği, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi tarafından düzenlenen İş Makinesi Kullanma Sertifikası (Operatörlük Belgesi incelendiğinde, davalı .....tarihleri arasında kursa katılımına istinaden ekskavatör türü iş makinesini kullanabilmesi amacıyla .....tarihinde ilgili sertifikanın düzenlendiği, anlaşılmaktadır. Dava, davalı sigortalı araç sürücüsü .....kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazasından kaynaklı zarar gören dava dışı üçüncü kişi tarafından Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden açılan dava sonucu verilen karara dayalı Aliağa İcra Dairesi .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine istinaden davacı sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin davalı sigortalı araç sürücüsünün kaza anında sigortalı iş makinesini kullanabilmek için yeterli sürücü belgesi ve sertifikaya sahip olmadığından bahisle rücuen tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu edilen rücuya konu trafik kazasının meydana geldiği tarihte sigortalı iş makinesini kullanan davalı .....iş makinesini kullanabilmek için yeterli sürücü belgesi ve sertifikaya sahip olup olmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı sigorta şirketinin ödediği bedeli davalılara rücu edip edemeyeceği, ödenen bedele faiz talep edip edemeyeceği ve rücuya konu alacağın likit olup olmadığına ilişkindir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı şirketin, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır. Davalı şirket adına kayıtlı .....sayılı iş makinesinin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin .....tarihinde düzenlendiği, poliçe tarihi itibariyle geçerli olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 4.B-c maddesinde, tazminatı gerektiren olayın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi rücu nedenleri arasında belirtilmiştir. Davalı .....kazanın meydana geldiği .....itibariyle sigortalı iş makinesini kullanabilmek için yeterli sürücü belgesine sahip olup olmadığının tespiti amacıyla alınan bilirkişi raporu alınmıştır. Alınan bilirkişi raporundan, davaya konu kazanın .....günü saat .....sıralarında gerçekleştiği, davalı .....ekskavatör tipi iş makinası operatörlüğü için gerekli sertifikayı .....tarihinde almaya hak kazandığı, ancak bahse konu sertifikayı sınıfına uygun sürücü belgesine .....tarihinde işlettiği anlaşılmaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun "Sürücü adaylarının sınavları ile sürücü belgelerinin verilmesi esasları" başlıklı 42. maddenin son fıkrasında "Sürücü sertifikaları, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermez” düzenlemesi gereğince, davalı .....kaza tarihinde kullandığı ekskavatör tipi iş makinasını kullanmaya yeterli sürücü belgesine sahip olmadığının ve davacı sigorta şirketinin ödediği bedeli sigortalısı olan davalı şirkete rücu hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 95. maddesinde, davacı sigorta şirketinin sigorta sözleşmesine aykırılık nedeniyle akidi olan sigortalıya rücu edebileceği düzenlenmiş olup, akidi ve sigortalısı olmayan araç sürücüsüne rücu etmesi ile ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığından davalı sürücü .....aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir. Davacının, sigortalısı olan davalı şirkete rücu hakkı kapsamının belirlenmesi bakımından; sigorta şirketi ödediği değil ödemesi gereken gerçek zarar miktarını sigortalısından rücuen talep edebilir. Davalı sigorta şirketi tarafından zarar gören üçüncü kişiye yapılan ödeme, davacı sigorta şirketinin ve eldeki dosyanın davalılarının da davalı olarak yer aldığı Diyarbakır .....Asliye Hukuk Mahkemesinin .....E.-.....K. sayılı ilamı ile verilen ve kesinleşen mahkeme kararının ilamlı icra takibine konu edilmesine dayandığından, eldeki rücu davasında, rücu edilecek miktarın tespiti yönünden ayrıca bir tahkikat yapılmasına gerek görülmemiştir. Davacı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde toplam .....TL ödeme yapılmış ve .....tarihinde başlatılan icra takibinde yapılan ödemenin yanında ayrıca .....TL işlemiş yasal faiz talep edilmiştir. Mahkememizce, işlemiş yasal faizin yerinde olup olmadığının tespiti noktasında ödeme tarihinden takip tarihine kadar resen hesaplama yapılarak işlemiş faiz miktarı .....TL olarak bulunmuş olup, takipte talep edilen faiz miktarı da yerindedir. Bu nedenle davalı şirket aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. İcra inkar tazminatı istemine yönelik yapılan değerlendirmede; rücuya konu alacağın ilama dayalı başlatılan ilamlı icra takibi sonucu yapılan ödemeye dayalı olmasına, davalı şirketin gerek tazminat davasında, gerekse verilen karara dayalı başlatılan icra takibinin tarafı olmasına, yasal düzenleme gereğince iş makinesi kullanmak için sertifikanın alınması yeterli olmayıp bunun ayrıca ehliyete işlenmesi gerektiğinin davalı şirket tarafından bilinmesi gerektiğine ve ilgili sertifikanın kazanın gerçekleştiği tarihten 1 gün sonra ehliyete işlendiğinin anlaşılmasına göre takibe konu asıl alacağın likit ve muayyen olduğunun ve bu kapsamda icra inkar tazminatına ilişkin koşulların oluştuğunun kabulü gerekir. Bu kapsamda, davalı şirket aleyhine takipte talep edilen asıl alacağın %20'si orarında hesaplanan icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalılardan .....Tic. Ltd. Şti. aleyihe açılan davanın KABULÜNE, bu davalının Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE, icra takibinin .....asıl alacak ve .....TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda .....TL üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA, 2-İcra takibine konu edilen .....TL asıl alacağın % 20'si oranında hesaplanan .....TL icra inkar tazminatının davalılardan .....Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davalılardan .....aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.780,85 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 668,48 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 3.112,37‬‬‬ TL harcın davalılardan .....Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına, 5-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 668,48 TL peşin harcın toplamı olan 749,18‬ TL'nın davalılardan .....Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından 214,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.100,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.314,75 TL yargılama giderinin davalılardan .....Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan .....Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, 8-Davalılardan .....kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı .....verilmesine, 9-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan .....Sanayi Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına, 10-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim