Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/476 E. 2025/117 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : 29/04/2024 KARAR TARİHİ : 31/01/2025 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ...Poliçe numaralı Trafik poliçesi ile kayıtlı bulunan sigortalınız ...maliki olduğu, sürücüsü ...olduğu ...plaka numaralı araç, ...tarihinde müvekkile ait araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, mezkür olayla meydana gelen Trafik Kazasında, müvekkile ait ...plakalı araçta 82.187,69 TL hasar meydana gelmiştir. Meydana gelen hasarla birlikte araçta yaklaşık 100.000 TL değer kaybı oluşmuştur. Ayrıca müvekkil araç serviste kaldığı süre boyunca ikame araç kiralamıştır. Olay günü trafik ekiplerince tutulan kaza tespit tutağında müvekkiline ait araç isünün kusurlu olmadığı ve meydana gelen kazada davalı şirket sigortalısı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu tespit edildiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkile ait ...plakalı araçta meydana gelen değer kaybının ve ikame araç ücretinin ödenmesi talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ...plaka sayılı araç müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00-TL olduğunu, huzurdaki davaya konu talep için davadan önce ...San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne ...tarihinde 57.641,44-TL, ...Bakım Onarım Tic.Ltd.Şti.'ne ...tarihinde 24.546,2-TL araç hasarı tazminatı ve davacı ...mimarlık inşaat gıda t emizlik tarım ürünleri'ne ...tarihinde 6.824,00-TL ödemesi gerçekleştirildiğini, zamanaşımına uğramış davanın reddini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı talebinin cevap dilekçemizde belirttiğimiz ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde; kabul anlamına gelmemek kaydı ile, değer kaybı yönünden yukarıda belirttiğimiz gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, poliçe kapsamında teminat verilmeyen "ikame araç" talebinin reddini, talebin kabulü halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. DELİLLER; 1-Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır. 2-Kaza tespit tutanağı; ...tarihinde tutulan tutanakta ...Plakalı araç sürücüsü ...beyanında Bağlardan Ofis ışıklarında beklerken arkadan gelen ...plakalı aracın kendi aracını arkadan çarptığını, ...plakalı araç sürücüsü ...beyanında ışıkta bekleyen aracı geç fark ettiğini fren tutmasına rağmen arkadan çarptığını beyan ettiği ve tutanağın tarafların imzası ile tutulduğu anlaşılmıştır. 3-Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve teminat limitinin araç başına 120.000,00TL olduğu anlaşılmaktadır. 4-Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu, ...plakalı aracın .....Ltd.Şti adına olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir. 5-Hasar Dosyası; Davalı sigorta şirketine başvuru üzerine ...numaralı hasar dosyasının açıldığı, ...Parça San.veTic.Ltd.Şti'ye ...tarihinde 57.641,44 TL araç hasar ödemesi, ...Onarım Tic.Ltd.Şti ye ...tarihinde 24.546,25 TL araç hasar ödemesi, .....Ltd.Şti'ne ...tarihinde 6.824,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı anlaşılmıştır. 5-Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan ...Tarihli kök rapor ile ...tarihli ek raporlar: Dava konusu olan aracın Marka ..., plakası ..., Yakıtı Dizel, Model ...Kullanım Amacı Ticari, Cinsi Kamyonet Renk ..., silindir hacmi ..., KM'si ...olduğu, kaza tarihindeki rayiç değer tespiti yapıldığında, gerçek zarar ilkesi gereğince kaza tarihi itibariyle (...) İkame Araç Bedeli 10.000,00 TL olarak hesaplanabileceği, kaza tarihi itibariyle (...) kazadan kaynaklı Değer Kaybı =...TL olarak hesaplanabileceği kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır. 6-Davacı vekilinin ...Tarihli ıslah dilekçesi: Araç Değer Kaybı talebini 100 TL'den 61.981,4 TL artırarak 62.081,4 TL'ye, İkame Araç Bedeli talebini 50 TL'den 9.950 TL artırarak 10.000 TL'ye çıkarttıkları ikame araç bedeli yönünden mevduata uygulanan en yüksek faizin kaza tarihinden itibaren işletilerek davalı ...tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır. DAVA; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır. Uyuşmazlık konusunun davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı ve miktarı ile davacının aracın onarımda iken geçen sürede ikame araç bedelini talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir. Davalı ...Sigorta vekili tarafından her ne kadar zamanaşımı defisini ileri sürmüş ise de kazanın gerçekleştiği tarih dikkate alındığında, kazanın ...tarihinde gerçekleşmiş olması ve davanın ...tarihinde ikame edilmiş olması dikkate alınarak 2 yıllık zamanaşımı süresinde davanın ikame edildiği anlaşılmakla itirazı yerinde görülmemiştir. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Kazaya karışan ...plakalı aracın kaza tarihlerinde davalı sigorta şirketi ile sigortalanmış olduğu, ...tarihinde davacıya ait ...plakalı aracın ışıkta beklediği sırada ...plakalı aracın arkadan çarpması sonucu meydana gelmiş olduğu anlaşılmıştır. Taraflarca olayın oluşuna bir itirazın bulunmadığı gibi aksini ispatlar nitelikte herhangi bir delil de ibraz etmemiş oldukları anlaşılmıştır. Meydana gelen kaza nedeni mahkememizce kabul edilen oluş biçimi ile kusur tayinine gidildiğinde dava dışı araç sürücüsü ...güvenli takip mesafesine uymayarak ve kırmızı ışıkta durma kuralına riayet etmeyerek 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile bu kanuna bağlı Yönetmelik maddelerine göre Kaza Olayında tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise kusurunun bulunduğuna dair bir delil bulunmamakla, oluş şekline göre de kusur izafe edilecek bir eylemi bulunmamakla davacının kusursuz olduğuna kanaat getirilmiştir. Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere gerçek zararın bulunması için nisbi hesap yöntemine göre alınan bilirkişi raporuna göre davaya konu araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu, alınan bilirkişi raporuna göre değer kaybının 68.905,40 TL değer kaybının meydana geleceği aracın makul onarım süresinin 10 gün olacağı, günlük aracın 1.000TL kiralanabilineceği sonuç olarak da 10.000TL araç mahrumiyet bedelinin doğacağı belirtilmiştir. Alınan raporda rayiç bedel belirlenirken piyasada nerelerden yararlanıldığının belirtildiği, kaza tarihindeki rayiç bedel üzerinden hesaplama yapılarak gerçek zarar hesabı yapıldığı dolayısı ile de içtihatlara uygun ve denetime elverişli ...tarihli rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır. Davalı ...sigortanın ...plakalı aracın kaza tarihi olan ...tarihi itibari ile ZMMS sigortacısı olduğu, aracın teminat limitlerinin 120.000TL ile sınırlı olduğu, sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında zararı üstlendiği, sigortalısının ise tam kusurlu olduğunun anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin Tedarikçi ...San.veTic.Ltd.Şti'ye ...tarihinde 57.641,44 TL araç hasar ödemesi, ...Onarım Tic.Ltd.Şti ye ...tarihinde 24.546,25 TL araç hasar ödemesi, .....Ltd.Şti'ne ...tarihinde 6.824,00 TL değer kaybı ödemesinin yapıldığı, teminat limitinden ödenen miktarlar mahsup edildiğinde bakiye 30.988,31 TL teminat limitinin kaldığı anlaşılmakla bu miktar itibari ile davalı sigorta şirketinin teminat limiti dahilinde sorumluluğuna gidilmiştir. Davacının ikame araç bedeli zarar kalemi dolaylı bir tazminat zarar kalemi olup ZMMS sigortası kapsamında bu kalemi talep edemeyeceğinden bu talebi yönünden sigorta şirketinin sorumluluğundan bahsedilemeyecektir. Bu nedenle sigorta şirketi için bu kalem yönünden talebin reddi gerekmiştir. Davalı ...ise ...plakalı aracın maliki olmakla, işleten sıfatının bulunduğu anlaşılmakla davalı KTK ve TBK ilgili hükümleri gereğince kusursuz olarak sorumludur. Davalının sürücünün kusuru nisbetinde sorumlu olacağı, dava sürücünün ise tam kusurlu olduğu anlaşılmakla davacının doğrudan ve dolaylı olarak geçekleşen tüm zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. Dolayısı ile de davacının değer kaybı talebi yönünden davasının sigorta şirketinin kaza tarihindeki bakiye poliçe limiti olan 30.988,31TL ile sınırlı olmak kaydı ile talebin kabulüne; ikame araç bedeli yönünden ise işletenin sorumluluğuna hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Faiz başlangıç tarihi açısından ise; haksız fiil hükümlerine göre alacağın kaza tarihi itibari ile muaccel olduğunun Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş olduğu anlaşılmakla davalı işleten yönünden bu tarihe isabet eden ...tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşecektir. Temerrütle birlikte davalı sigorta şirketinin zararın tamamı yönünden ödeme yükümlülüğü doğacaktır. Kaza sonrası davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı belirtilmiş ise de, tebliğine ilişkin dosyaya herhangi bir belge sunulmamıştır. Dolayısı ile de davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme yaptığı tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü bakımından ise; davalıya ait araç hususi kullanıma özgülenmiş olmakla yasal faize hükmedilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere; : 1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; A) Davacının değer kaybı tazminatı talebinin kısmen kabulü ile; 62.081,4‬0TL'nin davalı ...Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 30.988,31 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile alacağa davalı ...yönünden kaza tarihi olan ...'ten itibaren yasal faiz işletilmesine, davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden ise kısmi ödeme tarihi ...'den itibaren yasal faiz işletilmesine, B) Davacının ikame araç bedeli talebinin kısmen kabulü ile;10.000TL'ye kaza tarihi olan ...'ten itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden talebin reddine, 2- Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 72.081,4‬0 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 4.923,88-TL harcın peşin alınan 427,60 TL harcın ve 1.245,50 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 3.250,78-TL harcın davalı ...Sigorta Şirketinin sorumluluğu 1.857,59-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına, 3- Davacı tarafından alınan 427,60TL başvuru harcı ve 427,60 TL peşin harç ve 1.245,50 TL ıslah harcı toplamı 2.100,70-TL nin davalı ...Sigorta Şirketinin sorumluluğu 1.200,40TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 2.400-TL Bilirkişi ücreti, 1.065,00-TL Tebligat ve posta masrafı ve 12,00TL dosya masrafı olmak üzere toplam 3.477,00-TL yargılama giderinin davalı ...Sigorta Şirketinin sorumluluğu 1.986,86-TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına, 6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak alınarak davacıya verilmesine, 7- Davalı ...sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T md.7/2 gereğince hesaplanan 30.000- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine, 9- 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.057,14TLsinin davalı ...Sigorta Şirketi'nden alınarak; 1.142,85TL sinin ise davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. Katip Hakim