İlk Derece Mahkemesi · Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1245 E. 2026/237 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Daire
- Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi
- Esas No
- 2023/1245
- Karar No
- 2026/237
- Karar Tarihi
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :
HAKİM : KATİP :
DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ :
DAVALI : VEKİLLERİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/11/2023 KARAR TARİHİ : 03/03/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında ..... Parsel Üzerinde bulunan Kafe Restoran Binalarının Restorasyonu ve Kültür Merkezi Otopark Çevre Düzenlemesi ve Park Yapım İşine dair Elektrik tesisat işler sözleşmesi yapıldığı, bu işlerin müvekkili şirkete taşere edildiği, ekte verilen bu sözleşme uyarınca söz konusu işin tüm Malzemesinin ve montajının müvekkili şirketçe karşılanacağını, karşılığında sözleşmede belirlenen ödemenin alınacağını, müvekkilinin gerekli olan tüm imalat ve makineleri standartlarına uygun olarak aldığı ve teslim ettiği ancak davalı tarafça ki niyetli davranılarak hak edilen bedelin müvekkiline ödenmediğini, müvekkili şirket karşı tarafın istediği miktar ve özelliklerde imalat ve montajı yaptığı ve de parça ve makina temin ettiğini, hazırlanan ve temin edilen bu malzeme ve imalatların isteğe uygun şekilde temin edildiği ve montajlarının yapıldığı, ancak davalı tarafın Aydın Belediyesinden sözleşmede belirtilen iş için tam ödeme almış olmasına ve müvekkili tarafından iş bu elektrik imalat işlerinin sözleşmesindeki tüm belirtilenleri yerine getirilmiş olmasına rağmen, davalı taraflarca müvekkile ödenmesi gereken miktar üzerinden kısmi ödeme yapıldığı kalan miktar için halen müvekkili oyalamaya devam ettikleri ve ticari alım satımdan kaynaklı olan bedelin kalan kısmını ödemekten imtina ettikleri, davalı tarafların müvekkile söz konusu sözleşmeye dair işten ötürü ödemeyi sadece ekte sunacakları çekler yoluyla yaptıkları ve müvekkiline toplamda iş bu iş için 6 çek yaprağı verildiği ve iş bu çeklerin; .....Bankası .....Şubesi .....hesap no .....iban numaralı hesaba ait olduğu ve müvekkiline ciro edilerek verildiği, 6 çek yaprağı miktarlarının 140.000 TL-145.000 TL-187.875 TL-110.000 TL-458.000 TL ve 273.000 TL olmak üzere toplamda iş bu iş için müvekkiline 75 TL ödeme yapıldığı, sözleşme adına müvekkiline ödenmesi gereken ve Aydın Belediyesinden alınan diğer ödemelerin ise müvekkili şirkete ödenmediği, iş bu sözleşmeden ötürü ödenmeyen ve kalan ödemenin Aydın Belediyesi'nin Kuşadası ilçesi .....Ada .....Parsel üzerinde bulunan Kafe Restoran Binalarının Restorasyonu ve Kültür Merkezi Otopark Çevre Düzenlemesi ve Park Yapım İşine dair Elektrik tesisat işler sözleşmesi adına almış Olduğu toplam alacaktan anlaşılacağı, arz ve izah ettikleri ve re'sen dikkate alınacak gerekçelerle; Faturalar, kdv ve nakliye ücretleri hesap bilirkişi tarafından hesaplanıp gönderilince taraflarınca ıslah edilmek üzere müvekkilinin fazlaya ilişkin haklarız saklı olmak kaydıyla şimdilik davalıdan olan şimdilik 10.000 TL alacağın malın teslim tarihlerinden itibaren hesaplanacak olan avansı faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini” talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sözleşme devir tarihi ve cari hesap hareketlerinden tespit ettikleri üzere, davacı tarafın varsa şirketine tedarik ettiği malzemeler yönünden yapılan fazla ödemeler ve ayıplı mallar yönünden talep ve dava haklarının saklı olduğunu ve bunların ticari faiziyle beraber isteme haklarının sakladıklarını bildirerek, karşı tarafın iddia ettiği sözleşmenin tamamen soyut iddialardan ibaret olduğu yazılı veya başka şekilde bir delille desteklenmediği, belgenin yanıltıcı bir evraktan ibaret olduğu ve gerçek bir belge olmadığı, müvekkilinin yanında sigortalı bir şekilde çalışmakta olan ve esas işi inşaatla ilgili olan ve inşaatın içinde veya çalışanların başında bulunması gereken ve çalıştırıldığı pozisyon gereği işçilerden sorumlu olan bir personelin hem teknik eleman (mühendis) olarak çalışmasının hem de işi üstlenip işten kar elde etmesinin personel işverenin iş ilişkisine ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu, müvekkilinin personeli olan davacının alım satım işine girmek istediğini ve kendini bu konuda geliştirmek istediğini keza ortaklığın ihtiyaç duyduğu malzemeleri uygun fiyata temin edeceğinden bahisle ve aynı zamanda müvekkili ile işçi işveren ilişkisinin sunmuş olduğu güven sebebiyle müvekkilini ikna ettiği ve ortaklığa bazı malzemeler temin ettiği, malzeme temininin işçilik dışında ortaklıkla herhangi bir münasebeti olmadığı, bununla birlikte davacı tarafın müvekkilden mal veya malzeme alacağından bahisle yüklü miktarda dövizi ve TL'yi borç aldığı, ödeme günü geldiğinde müvekkile ödeme yapmak yerine bahaneler üreten davacının müvekkili ağır derecede mağdur ettiği, müvekkilinin ise kendisine tolerans tanıdığı ve borcunu ödemesi için kendisine süre verdiği, müvekkilinin daha sonra davacının aşırı borçlandığını ve borcunu ödemeyeceğini anladığı, iş bu davanın açılma gerekçesinin de müvekkilin alacaklarını istemesinden kaynaklı olduğu, müvekkilin veya müvekkili şirketin ortakları yönünden her türlü alacak davası açma ve icra takibi başlatma haklarını saklı tuttukları, davacı taraf dava dilekçesinde ve sunmuş olduğu belgelerle 425.944,00 TL iş yaptığını veya malzeme verdiğini beyan ettiği ancak (her ne kadar alım satım ilişkisi ortaklıkla ilgiliyse de) müvekkilin kendisine 1.313.875.00 TL ödediğinin kabul ettiği, bu durumda davacının sebepsiz zenginleştiğini ve alacağının olmadığını kabul ettiği, Davacı tarafın iddia etmiş olduğu hususları ispat yükü altında olduğu ve dava dilekçesinde delil olarak sunular bilgi ve belgelerin hiç birinin usul kuralları çerçevesinde iddia edilen vaktayı ispata elverişli araçlar olmadığı, davacı ile müvekkili arasında dava dilekçesinde iddia edilen hususların hiçbir. Zaman gerçekleşmediği ve davacının taleplerinin tamamen karşılıksız maddi menfaat temin etmek üzere dile getirildiği, Davacı tarafın iddia ettiği şekilde bir işi (kaldı ki bu resmi kurum iş olması hasebiyle) taşere alabilmesi için öncelikle kurumdan alt yüklenici olarak onay almak zorunda olduğu, Kurumdan onay alındıktan sonra SGK dan alt yüklenici dosyası açıp işçi çalıştırmak zorunda ve bu işçiler için zorunlu olarak belli sayıda sigorta primi yatırmak zorunda olduğunu, işleri davacı yapmışsa tamamlanmış ve kesin kabulü yapılan işin ne zaman tamamlandığını açıklattırılmasını talep ettiklerini ayrıca müvekkilin Aydın belediyesi ile yaptığı işin ve tüm ödemelerini talep etmelerinin gerekçesinin de açıklattırılması gerektiği, nitekim bahsi geçen sözleşmenin tarafı olmayan davacının o ödemelerle neyi ispat edeceğinin anlamadıkları, arz ve izah olunan veya Sayın mahkemece resen göz önünde bulundurulacak sebeplerle; Öncelikle önincelemeye davet tensibiyle beraber, tarafların ticari defterleri, cari hesap ekstreleri, vergi dairesi beyanları ve teyit edilmiş faturalarının celbini arz ettikleri, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” talep etmiştir. BİLDİRİLEN VE TEMİN EDİLEN DELİLLER; 1-Mahkememizce SMM bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; " Dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge ve hususlara dair hukuki değerlendirme ve nitelendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu hususu baki kalmak kaydıyla, Mahkemenin .....Esas nosu ile devam eden dava dosyasında yer alan belgeler, yerinde inceleme yetkisi ile taraf adreslerinde/mahallinde yapılan inceleme süreçleri tarafımdan esas alınmak üzere yukarıda arz ve izahına çalıştığım in tespit ve değerlendirmelerim neticesinde, ayrıntıları iş bu raporumun ilgili maddelerinde yazılı hususlardan ötürü ve nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek: Nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek, Davacı .....ait iş bu raporun 3.2.b.a alt maddesinde bahsi geçen yasal ticari defterlerden 2021-2023 yılları arasını kapsayan işletme-yevmiye-defteri kebir ve envanter defterleri usul yönünden uygun oldukları ve delil niteliğine haiz oldukları kanaatinin tarafımdan hasıl olduğu yönünde görüşlerimi belirtirim. Davalı .....Ltd. Şti. Adi Ortaklığına ait iş bu raporun 3.2.b.b alt maddesinde bahsi geçen yasal ticari defterlerden 2021-2022 yılları arasını kapsayan yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin usul yönünden uygun oldukları ve delil niteliğine haiz oldukları kanaatinin tarafımdan hâsıl olduğu yönünde görüşlerimi belirtirim. 2 Denetime elverişlilik esasında/temelinde ayrıntıları iş bu raporumun ilgili alt maddesinde yer alan tespit ve değerlendirmeler ile dosya kapsamı ve taraflar yönünden yapılan yerinde inceleme süreci bir bütün halinde değerlendirildiklerinde, nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek, hem davacıya hem de davalı adi ortaklığına ait iş bu raporun 3.2.b.a ve b. alt maddelerinde bahsi geçen yasal ticari defter kayıtları, Form Ba-Bs kayıtları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi hükmü, dosya kapsamında yer alan tevsik edici belge mahiyetindeki ilgili belgeler, taraflar yönünden yerinde inceleme süreci ile taraf beyanları bir bütün halinde esas/dikkate alındıklarında, nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek: Davacı ve davalı adi ortaklığı tarafından 2021-2022 yıllarına ait yasal ticari defter kayıtlarında yapılan tüm muhasebesel işlemler neticesinde son minvalde hem davacı tarafın hem de davalı adi ortaklığın ticari defter kayıtlarında davacı .....ile davalı .....Şti. & ...... Şti. Adi Ortaklığı arasında borç-alacak tutar bakiyesinin sıfırlandığı veya son minvalde tarafların ticari defter kayıtlarında davacı ile davalı adi ortaklığı arasında borç-alacak bakiyesinin kalmadığı/olmadığı İçerikleri/muhteviyatları elektrik vb. teknik malzemeler/makinalar vb. mahiyette olan; Davacı tarafından davalı adi ortaklığına vergiler dâhil 1.362.051,23 TL genel toplam tutarlı onaltı adet faturanın düzenlendiği ve iş bu faturaların hem davacı tarafın hem de davalı adi ortaklığın yasal ticari defter kayıtlarında yer aldıkları/görüldükleri, davacı tarafından davalı adi ortaklığına düzenlenen .....tarihli .....nolu vergiler dâhil 2.619,60 TL tutarlı faturanın ise hem davacı hem de davalı adi ortaklığına ait yasal ticari defter kayıtlarında ver almadığı/görülemediği, davalı adi ortaklığı tarafından davacı tarafa düzenlenen .....tarihli .....nolu vergiler dâhil 48.144,00 TL tutarlı alıştan iadeye konu iade faturasının davalı adi ortaklığına ait yasal ticari defter kayıtlarında ver aldığı/görüldüğü buna mukabil davacı tarafa ait yasal ticari defter kayıtlarında yer almadığı/görülemediği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesi hükmü çerçevesinde davacı tarafından davalı adi ortaklığına düzenlenen onaltı adet ve davalı adi ortaklığı tarafından davacı tarafa düzenlenen bir adet faturalara hem davacı hem de davalı adi ortaklığı tarafından kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edildiklerine dair dosya kapsamında ve taraflar yönünden yerinde inceleme sürecinde tevsik edici mahiyette somut (noter ihtarnamesi, güvenli elektronik imza, iadeli taahhütlü mektup yöntemleri bağlamında) herhangi bir Tarafların yasal ticari defter kayıtlarında yer alan/görülen davacı tarafından davalı adi ortaklığına düzenlenen vergiler dâhil genel toplam tutarı 1.362.051,23 TL olan onaltı adet fatura bedelini davalı adi ortaklığı tarafından altı adet çek marifeti ile (.....vadeli .....nolu 140.000,00 TL, .....vadeli .....nolu 145.000,00 TL, .....vadeli .....nolu 187.875,00 TL, .....vadeli .....nolu 110.000,00 TL, .....vadeli .....nolu 458.000,00 TL ve .....vadeli .....nolu 273.000,00 TL tutarlı çek kayıtları bağlamında) davacı tarafa toplamda yapılan 1.313.875,00 TL tutarlı ödemeden ve davalı adi ortaklığın yasal ticari defter kayıtlarında yer alan/görülen davalı adi ortaklığı tarafından davacı tarafa düzenlenen vergiler dâhil toplam tutarı 48.144,00 TL olan alıştan iadeye konu iade faturasından kaynaklı olarak tümünün ödendiği/karşılandığı, Kanaatinin tarafımdan hâsıl olduğu yönünde görüşlerimi belirtirim.3 Davacı taraf vekilince Mahkeme sunulan dava dilekçesinde aynen ifade ile beyan edilen iş bu işte kullanılan malzemeler dahi müvekkili tarafından temin edildiği ve buna dair taahhütnameleri de ekte sundukları, açıktır ki söz konusu işten gelen tüm ödemenin müvekkiline ait olduğu ve davalılar tarafından alınan ödemelerin müvekkiline verilmediği” şeklindeki hususlarda, davalı taraflar vekilince Mahkemeye sunulan cevap dilekçesi içeriğinde aynen ifade ile “karşı tarafın iddia ettiği sözleşmenin tamamen soyut iddialardan ibaret olduğu yazılı veya başka şekilde bir delille desteklenmediği, belgenin yanıltıcı bir evraktan ibaret olduğu ve gerçek bir belge olmadığı” şeklindeki hususlarda, davacı tarafından davalı adi ortaklığına noter aracılığı ile ilgili tarihte gönderdiği ihtarname içeriğinde aynen ifade ile "Aydın Büyükşehir Belediyesi "Kuşadası İlçesi .....Ada .....Panel üzerinde bulunan kafe restoran binalarının restorasyonu ve kültür merkezi otopark çevre düzenlemesi ve park yapım işi” için proje ve şartnamede bulunan tüm elektrik tesisat işleri malzeme * işçilik anahtar teslim götürü bedel yapılması işini taşeron olarak müvekkile yaptırılmasına ve iş bitmesine karşın .....tarihli sözleşme gereği ödemeniz gereken ve kalan tutar olan 1.175,755 TL'nin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 3 gün içinde müvekkile ödenmesi aksi halde icrai ve hukuki yollara başvuracağının ihtarı hk.' şeklindeki hususlarda ve ihtarnameye cevaben davalı tarafça yapılan cevabi ihtarname içeriğinde aynen ifade ile “ihtarnamede belirtilen iddiaları kabul etmedikleri, bahsi geçen adi ortaklığın feshedildiği ve de ayrıca tarafınızla yapılan herhangi yüklenici sözleşmesi olmadığı, tarafınız yüklenici olmadığınız ve sadece malzeme tedarik işi yaptığınız ve ücretleri tarafınıza tamamen ödenmiş olduğunun anlaşıldığı, çekilen ihtarnamedeki tutarlar ile sebepsiz zenginleşmeye çalışıldığı, mesnetsiz iddiaları kabul etmeleri ve tarafınıza herhangi bir fuzuli ödeme yapmalarının söz konusu olamayacağı, şirketlerine tedarik ettiğiniz malzemeler yönünden yaptıkları fazla ödemeler ve ayıplı mallar yönünden talep ve dava haklarının saklı olduğunu ve bunların ticari faiziyle beraber isteme haklarını sakladıklarını ihtara cevaben bildirdikleri” şeklindeki hususlarda, bilirkişi uzmanlık alanım gereğince tarafımca dosya kapsamına sunulan tevsik edici mahiyetteki belgeler ile taraflara ait yasal ticari defterler esas alınarak iş bu raporumun ilgili alt maddelerinde yer alan tespit ve değerlendirmelerin yapılabildiği veya tarafımca iş bu raporumda yer alan tespit ve değerlendirmelerim İle sınırlı kalabileceğim, nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, iş bu bahsi geçen hususlarda dosya kapsamında görevlei eknik/mühendis bilirkişiler marifeti ile tespit ve değerlendirmeler vapılması gerektiği yönünde görüşlerimi belirtirim. geçen yasal ticari defterlerden işletmi yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin Noter tasdikli açılış-kapanış tasdik kapak sayfaları ile davacı tarafa ait 2021-2022 yılını kapsayan yasal ticari defterlerden işletme-yevmiye defterlerine ait kayıtlarda yer alan davalı ...... . Şti. Adi Ortaklığına dair muhasebesel kayıtları ihtiva eden kayıtlar (Ek- 1: Toplamda -15-sahifedir.), davalı ...... Adi Ortaklığına ait iş bu raporun 3.2 alt maddesinde bahsi geçen yasal ticari defterlerden yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin Noter tasdikli açılış-kapanış tasdik kapak sayfaları ile davalı .....Şti. Adi Ortaklığına ait 2021-2022 yılını kapsayan yasal ticari defterlerden yevmiye defterlerine ait kayıtlarda yer alan davacı tarafa dair muhasebesel kayıtları ihtiva eden kayıtlar ve davalı adi ortaklığınca davacı tarafa düzenlenen alıştan iadeye konu iade faturası Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere tanzim edilen bilirkişi raporumu saygılarımla arz ederim." beyan etmiştir. 2-Mahkememizce .....tarihli bilirkişi raporunda: "Dosya kapsamındaki tüm bilgi, belge ve hususlara dair hukuki değerlendirme ve nitelendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu hususu baki kalmak kaydıyla, Mahkemenin .....Esas nosu ile devam eden dava dosyasında yer alan belgeler, yerinde inceleme yetkisi ile davacı taraf adreslerinde/mahallinde yapılan inceleme süreçleri tarafımdan esas alınmak üzere yukarıda arz ve izahına çalıştığım inceleme, tespit ve değerlendirmelerim neticesinde, ayrıntıları iş bu raporumun ilgili maddelerinde yazılı hususlardan ötürü ve nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek: 1 Nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu belirtilerek, Davacı .....ait yasal ticari defterlerden 2021-2023 yılları arasını kapsayan işletme-yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin usul yönünden uygun oldukları ve delil niteliğine haiz oldukları kanaatinin tarafımdan hâsıl olduğu yönünde görüşlerimi belirtirim.4.2 Davacı tarafından 2021-2022-2023 yıllarına ait yasal ticari defter kayıtlarında yapılan tüm muhasebesel işlemler neticesinde son minvalde davacı tarafın ticari defter kayıtlarında davacı .....ile davalı ...... Şti. Adi Ortaklığı arasında borç-alacak tutar bakiyesinin sıfırlandığı veva son minvalde tarafların ticari defter kayıtlarında davacı ile davalı adi ortaklığı arasında borç-alacak bakiyesinin kalmadığı/olmadığı tespit edilmiştir. 4.3 Davalı taraf vekilinin .....tarihinde dosya kapsamına sunulan ve noter tası bulunmadığı sadece PDF formatında yasal geçerli! yapılamamıştı Davalı ...... Şti. Adi Ortaklığına ait yasal ticari defterlerden 2021-2022-2023 yıllarını kapsayan yevmiye-defteri kebir ve envanter defteri, ilgili ara karar gereği yerlerinin ve iletişim bilgilerinin sunulmamasından kaynaklı incelenememiştir. Ancak Mali Müşavir Bilirkişi .....tarafından .....tarihinde mahkemeye sunulan Bilirkişi Raporunda ayrıntılı inceleme mevcut olup tarafımdan davalı ticari defter incelemesi konusunda herhangi bir belirleme yapılmayacaktır". Beyan etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Dava dilekçesinde özetle davacı şirket ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında Kuşadası ilçesi .....Üzerinde bulunan Kafe Restoran Binalarının Restorasyonu ve Kültür Merkezi Otopark Çevre Düzenlemesi ve Park Yapım İşine dair Elektrik tesisat işler sözleşmesi yapıldığı, bu işlerin müvekkili şirkete taşere edildiği, ekte verilen sözleşme uyarınca söz konusu işin tüm malzemesinin ve montajının davacı şirketçe karşılanacağını, karşılığında sözleşmede belirlenen ödemenin alınacağını, davalı tarafın Aydın Belediyesinden sözleşmede belirtilen iş için tam ödeme almış olmasına ve davacı şirket tarafından iş bu elektrik imalat işlerinin sözleşmesindeki tüm belirtilenleri yerine getirilmiş olmasına rağmen hak edilen bedelin davacı şirkete kısmi ödeme yapıldığı kalan miktarın ödenmediği, söz konusu sözleşmeye dair işten ötürü ödemeyi sadece ekte sunacakları çekler yoluyla yaptıkları ve toplamda iş bu iş için 6 çek yaprağı verildiği ve iş bu çeklerin; .....Bankası .....Şubesi .....hesap no .....iban numaralı hesaba ait olduğu ve müvekkiline ciro edilerek verildiği, 6 çek yaprağı miktarlarının 140.000 TL-145.000 TL-187.875 TL-110.000 TL-458.000 TL ve 273.000 TL olmak üzere toplamda iş bu iş için müvekkiline 1.313,875 TL ödeme yapıldığı, sözleşme adına müvekkiline ödenmesi gereken ve Aydın Belediyesinden alınan diğer ödemelerin ise davacı şirkete ödenmediği, iş bu sözleşmeden ötürü ödenmeyen ve kalan ödemenin Aydın Belediyesi'nin Kuşadası ilçesi 126 Ada 21 Parsel üzerinde bulunan Kafe Restoran Binalarının Restorasyonu ve Kültür Merkezi Otopark Çevre Düzenlemesi ve Park Yapım İşine dair Elektrik tesisat işler sözleşmesi adına almış olunan toplam alacaktan anlaşılacağı üzere ödenmeyen alacağın tahsili amacı ile işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davalı taraflarca sunulan cevap dilekçesinde ise özetle adi ortaklık ile yapıldığı iddia edilen sözleşme nedeniyle davanın öncelikle husumet nedeniyle reddi gerektiği, aksi durumda sözkonusu sözleşmenin tamamen soyut iddialardan ibaret olduğu yazılı veya başka şekilde bir delille desteklenmediği, belgenin yanıltıcı bir evraktan ibaret olduğu ve gerçek bir belge olmadığı, davacının davalıların yanında sigortalı bir şekilde çalışmakta olan ve esas işi inşaatla ilgili olan ve inşaatın içinde veya çalışanların başında bulunması gereken ve çalıştırıldığı pozisyon gereği işçilerden sorumlu olan bir personel olup hem teknik eleman (mühendis) olarak çalışmasının hem de işi üstlenip işten kar elde etmesinin personel işverenin iş ilişkisine ve hayatın olağan akışına aykırı olduğu,davalıların personeli olan davacının alım satım işine girmek istediğini ve kendini bu konuda geliştirmek istediğini keza ortaklığın ihtiyaç duyduğu malzemeleri uygun fiyata temin edeceğinden bahisle ve aynı zamanda müvekkili ile işçi işveren ilişkisinin sunmuş olduğu güven sebebiyle müvekkilini ikna ettiği ve ortaklığa bazı malzemeler temin ettiği, malzeme temininin işçilik dışında ortaklıkla herhangi bir münasebeti olmadığı, bununla birlikte davacı tarafın mal veya malzeme alacağından bahisle yüklü miktarda dövizi ve TL borç aldığı, ödeme günü geldiğinde ödeme yapmak yerine bahaneler üreten davacının kendilerini ağır derecede mağdur ettiğini, davacı taraf dava dilekçesinde ve sunmuş olduğu belgelerle 425.944,00 TL iş yaptığını veya malzeme verdiğini beyan ettiği ancak (her ne kadar alım satım ilişkisi ortaklıkla ilgiliyse de) davacı tarafın 1.313.875.00 TL ödendiğinin kabul ettiği, bu durumda davacının sebepsiz zenginleştiğini ve alacağının olmadığını kabul ettiği açılan davanın reddi gerektiğinin savunulduğu anlaşılmıştır. Davacının gerçek kişi oyması nedeniyle tacir/esnaf araştırması yapılmış olup Gökalp Vergi Dairise kayıtları uyarınca bilanço usulüne göre defter tutması nedeniyle tacir olduğu tespit edilmiştir. Aydın Büyükşehir Belediyesine müzekkere yazılmış, müzekkere cevabında Aydın İli, Kuşadası İlçesi .....Ada .....Parsel Üzerinde Bulunan Kafe Restoran Binalarının Restorasyonu Ve Kültür Merkezi, Otopark, Çevre Düzenlemesi Ve Park Yapım İşine dair puantaj kaydı tutulmadığından çalışan işçilerin isimlerinin bulunmadığı, yüklenici firma olan ...... Şti. .....Ltd. Şti. İş Ortaklığının, Cumhurbaşkanlığı'nın 23.02.2022 tarih ve 5203 Sayılı Kararı ile 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5. Maddesi gereği söz konusu işi .....tarihli devir sözleşmesi ile .....Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine devrettiği, .....Müh. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 34.555.620,41 TL +KDV ve sözleşme devri sonrası .....Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ise 16.332.258,81 TL +KDV olmak üzere toplamda 50.887.879,22 TL+KDV ödeme yapıldığının belirtildiği, ekinde ise ihaleye ilişkin sözleşme örneği, devir sözleşmesi, hakediş raporu dahil ilgili belgelerin sunulduğu görülmüştür. Bundan sonra Mahkememizce hem ihale konusu işin eksiksiz olarak tamamlanıp tamamlanmadığı hem de tarafların aralarında hizmet alımına dair bir sözleşme olup olmadığı ve eğer sözleşme var ise bu durumda davacının hakettiği alacağın tespiti amacıyla ayrı ayrı bilirkişi raporları alınmıştır. Öncelikle Talimat yoluyla inşaat mühendisi, makine mühendisi ve elektrik teknisyeni bilirkişilerden oluşan heyetten rapor alınmış olup heyet bilirkişilerince tutulan .....tarihli rapora göre ihale konusu alana gidildiği ancak bu alanda bir adet restoran vede bir adet kafenin çalışır durumda olduğu tespit edildiği, Aydın Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanı ile yapılan görüşmede dava konusu olayda davacı ve davalının yapmış olduğu işi yarım bıraktıkları bu zamanda yapılan işlerin tespit tutanağının tutulmuş olduğu, daha sonra ilgili belediyece kalan işler için ikinci bir ihale yapılarak üçüncü kişilerce tamamlandığı, bu aşamada tutulacak tespit raporunun gerçeği yansıtmayacağı, bu sebeple Aydın Büyükşehir Belediyesinden işin bırakılması aşamasında yapılan ve eksik kalan işler ile ilgili tutanakların istenilmesinden sonra rapor tanzim edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu kez Aydın Büyükşehir Belediyesinden ihaleye ilişkin belgeler gönderildikten sonra yeniden ek rapor tanzim edilmesi istenmiş olup aynı bilirkişi heyetince yerinde keşif yapmak sureti ile hazırlamış olduğu .....tarihli raporda; dava konusu alanda halen Kuşadası ve Büyükşehir Belediyesinin ortak kullandığı idari bina olduğu, ayrıca restoran ve kafe olarak kullanılan 2 adet tarihi bir bina olduğu ve bu tesislerin kesin kabul tarihinden bu güne kullanılıyor durumda olduğu, kesin kabulü yapılmış olması sebebiyle ihale kapsamındaki tüm imalatların tam ve eksiksiz olarak yüklenici firma .....LTD ŞTİ ortaklık firması tarafından yapılmış olduğunun görüldüğü, taraflar arasında böyle bir sözleşme olduğu kabul edilecek ise toplam hakediş bedeli olan 50.887.879,22 TL içindeki elektrik imalatlarının % 85 i olan bedelin davacıya ait olacağı kararlaştırıldığından dosya içinde toplam 22 nolu hakedişin son ve kesin hakediş olduğu görülmekle 22 nolu hakedişe göre işin ihale kapsamında yapılan işlerin bedelinin 28.411.610,92 TL olduğu, bu işlerin 832.381,13 TL si bina içi elektrik imalatı, 1.280.073,59 TL sinin çevre elektrik işleri olduğu görülmüş olup ihale kapsamında toplam elektrik işleri bedeli 2.112.454,72 TL dir.22 nolu hakedişe göre dava konusu işin fiat farkı miktarınında 22.476.268,30 TL olduğu hesaplanmış ve imza altına alınmıştır. Bu fiat farkı değeri dava konusu işe ait tüm kalemlerin ( inşaat, elektrik, makine, peyzaj işleri ) fiat farkı değeridir. Dosyadaki belgelere göre Elektrik işleri fiyat farkı değeri 1.162.164,00 TL olacaktır. Bu durumda toplam elektrik işleri 2.112.454,72 TL * 1.162.164,00 TL -3.274.618,72 TL olacaktır Buna göre dosyada mevcut ( CD ler içindeki ) hakediş dosyaları içinde yapılan elektrik ile ilgili imalatların toplamı 3.274.618,72 TL dir.Taraflar arasında yapılan elektrik imalatları sözleşmesine göre 3.274.618,72 TL * 0.85 - 2.783.425,91 TL davacı .....hakettiği bedel olacak şekilde hesaplama yapıldığı görülmüştür. Bundan sonra her iki tarafın ticari defterlerine ilişkin ayrı ayrı bilirkişi raporları alınmış olup .....tarihli mali müşavir .....tarafından hazırlanan raporda özetle davacı ve davalı adi ortaklığı tarafından 2021-2022 yıllarına ait yasal ticari defter kayıtlarında yapılan tüm muhasebesel işlemler neticesinde sonuç olarak her iki tarafın da ticari defterlerinde 1.362.051,23 Tl genel toplam tutarlı fatura bulunduğu (16 adet), bu 16 adet faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde birbirleri ile tam ve uyumlu olduğu, işbu tutar kadar davacı tarafın alacaklandırıldığı ancak sonuç olarak borç bakiyesinin sıfırlandığı davacı tarafın herhangi bir alacağının kalmadığına dair rapor tanzim edildiği anlaşılmıştır. Bundan sonra Mahkememizce davaya konu olan faturaların ve çeklerin tarafların ticari defterlerine kayıtlı olup olmadığının kayıtlı ise kayıt tarihinin tespiti ve faturalara istinaden tarafların ticari defterlerinde ödeme kaydının olup olmadığının varsa ödeme miktarı ve ödeme tarihinin bildirilmesi var ise dayanak belgenin ibrazı ve tarafların ticari defterleri arasında farklılık var ise farklılık arz eden kayıtların tespiti ve dayanaklarının ibrazı amacıyla yeniden farklı bir mali müşavirden rapor tanzimi istenmiş olup mali müşavir .....tarafından .....tarihinde hazırlanan raporda ise özetle davacı tarafın alacaklı /lehtar olduğu 6 adet çek dolayısıyla 1.313.875,00 Tl ödeme yapıldığı, davacının ticari defter kayıtlarında davacı ve davalı ticaret ortaklığı arasında borç-alacak bakiyesinin kalmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde ise davalı adi ortaklık şeklindeki şirketler ile Aydın Büyükşehir Belediyesi arasında .....tarihli ihale sözleşmesi yapıldığı, sözleşme uyarınca işin eksiksiz tamamlandığının Aydın Büyükşehir Belediyesinden gelen müzekkere cevaplarından anlaşıldığı, davacı tarafça ise ihale konusu işin elektrik aksamının yapımına dair olarak sözleşme imzalandığı ve işin sözleşme uyarınca tamamlanmasına rağmen ödemelerin eksik yapıldığından bahisle işbu davanın açıldığı, dava dilekçesine ekli olan sözleşmeye bakıldığında sözleşmenin onaysız fotokopi belge olarak sunulduğu, sözleşmede davacının sıfatının taşeron; davalıların ise iş ortaklığı şeklinde, işveren sıfatı ile yazılı olduğu, sözleşme tarihinin ise .....olduğu , sözleşmenin davalı taraflarca kabul edilmediği ve davacının kendilerinin yanında mühendis olarak ve işçi sıfatı ile çalıştığı yapılan ödemelerin ise bu anlamda yapıldığı savunulması doğrultusunda yapılan bilirkişi incelemeleri neticesinde yerinde tespitler ile hazırlanan .....tarihli heyet bilirkişi raporunda işin eksiksiz olarak tamamlandığının belirtildiği, mali müşavirlerin her ikisi tarafından hazırlanan .....tarihli ve .....tarihli bilirkişi raporlarında davacının davalılardan herhangi bir bakiye alacağının kalmadığının belirtildiği, davacı tarafça sunulan tanık beyanları dinlenildiğinde ise kendilerinin işçilik ücretini davalı .....şirketinden almış oldukları, ihaleye konu işin yapımı tamamlanacak binaların elektrik aksamı ile asansör yapımı dahil işlerden oluştuğu davacı ile davalılar arasında yazılı bir sözleşme olup olmadığı ve davacının bakiye alacağının ödenip ödenmediği ya da ne kadar olduğunun tam olarak bilinmediğini belirttikleri görülmüş, bu sebeple davacı tarafça sözleşme aslının sunulamadığı ancak lehine yapılan ödemelerin sunulması nedeniyle ilgili çekler yazılı delil başlangıcı sayılsa da tarafların tacir olması gözönönde bulundurularak yalnız tanık beyanları ile alacağın varlığının ispatı mümkün olmadığından davacı tarafça sözleşme aslı sunulamadığı ve de bilirkişi raporları ile bakiye alacağının kalmadığı, yapmış olduğu işe yönelik tüm alacaklarının ödendiği belirtildiğinden davacının yemin deliline dayanmış olması nedeniyle ( emsal niteliğinde Yargıtay 15. HD 2012/877 E. 2012/8143 K.) Mahkememizce yemin delili hatırlatılmış, yemine ilişkin olarak her iki davalı şirketin temsilcilerine HMK m. 233 uyarınca usulüne uygun şekilde yemini eda etmeleri neticesinde ispat edilemeyen dava nedeniyle davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm ihdas edilmiştir.
HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;. 1-DAVANIN ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harcın peşin alınan 20.178,03 TL harçtan düşümü ile artan 19.446,03 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine, 3-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.175.755,00 TL üzerinden takdir edilen 182.363,25 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 5-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davanın reddi dikkate alınarak tamamının davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip Hakim