Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1096 E. 2024/1317 K.

T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : DAVACI : VEKİLLERİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVA : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) DAVA TARİHİ : 20/10/2023 KARAR TARİHİ : 19/12/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (abone sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin kiracısı olduğu .. adresindeki iş yerine ait elektrik aboneliğine ilişkin davalı kurum tarafından kesilen 1.431.778,70 TL cezanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, tahakkuk ettirilen ceza sebebiyle davacı müvekkiline ait iş yerinde elektrik kesintisi söz konusu olduğunu, davalının yapmış olduğu işlemlerin usulsüz olduğunu, bu konuda yasal düzenleme olan kaçak elektrik enerjisinin tespiti ve diğer usul ve esaslar elektrik enerjisi düzenleme kurulunun tarihli ve sayılı kurul kararı ile açıklandığını, davalı kurumca bu usul ve esaslara uyulmayarak afaki olarak soyut ve subjektif yöntemlerle işlem ve hesaplama yapıldığını, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespitine dair yönetmeliğin 13/2. F fıkrasında belirtildiği üzere; kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişisinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğunu, kaçak elektrik tespitinde ilgili kurum tarafından hiç bir dayanak belirtilmediğinin sabit olduğunu, elektrik enerjisi düzenleme kurumunun tarih ve sayılı kurul kararı eki ile '' kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımı ile güvence bedellerinin hesaplanması ve güncelleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiş olup kararın 1. Maddesinde tutanakta kaçak veya usulsuz elektrik enerjisi kullanım nedeni ve şekli açıkça belirtildiğini, her ne kadar davalı kurum tahakkuk ettirilen ceza fişinde sayaç harici hat çekmek olarak neden gösterilmişse de davalı kurumca iddia edilen işlem tamamıyla soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı müvekkili tüm faturaları ödemiş olduğunu, tüm borçlarını ödediğini, müvekkili açısından kaçak elektrik kullanımı söz konusu olmadığından mahkemece teminatsız olarak tedbir konulmasını, mahkeme aksi kanaatte ise belirlenecek asgari tutardaki teminat karşılığında tedbir taleplerinin kabulü ile davalarının kabulünü, davacı müvekkiline tahakkuk ettirilen cezanın iptalini, dava harç ve masrafları ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacının harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, hal böyle iken kaçak elektrik tüketimi nedeniyle kendisine tahakkuk ettirilen kaçak tahakkuku ile ek tahakkuk bedelleri yönünden davacı tarafından dava açılmış olmasının davacının kötü niyetli olduğunun ispatı olduğunu, husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının olduğunu, kaçak tutanağının ve kaçak elektrik kullanımı nedeniyle yapılan tahakkukun EPDK yönetmeliğine uygun olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tesis edilen cezai işlemin iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki ihtilafın; Davacı tarafından kullanılan ... tesisat numaralı abonelikte kaçak elektrik kullanımı olup olmadığı, bu suretle davalı tarafından düzenlenen ... tarihli faturanın yerinde olup olmadığı, yerinde ise miktarı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir. Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davanın menfi tespit davası olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, kaçak elektrik kullanımı iddiasına dayalı ilgili kayıt ve belgeler davalı şirketten celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, uyuşmazlığın çözümü bakımından elektrik mühendisi ve mali müşavirden oluşan heyetten bilirkişi raporu alınmıştır. Davalı şirket tarafından davacıya ait ... tesisat numaralı abonelik hakkında sayaç harici hat çekmek sebebiyle kaçak elektrik tutanağı düzenlendiği ve 1.431.778,70.-TL kaçak elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirildiği dosya kapsamından sabittir. Mahkememizin ... tarihli ara kararı ile; dosyanın bir elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi ile; tarafların iddia ve savunmaları ile dosya içerisinde yer alan deliller incelenmek ve yerinde inceleme yetkisi verilmek suretiyle, davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik kullanımlarına ilişkin düzenlenen tutanakların mevzuata ve usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği, yapılan tahakkukların yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının kaçak elektrik tutanaklarında belirtilen bedellerden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarlarını tespitinin istenilmesine karar verilmiştir. Elektrik Mühendisi bilirkişinin sunduğu ... tarihli raporda sonuç olarak; "Dedaş görevlileri tarafından hazırlanan tutanaktaki gerekçe ve foto/video doğrultusunda ve yönetmelik gereği kaçak kullanım olduğunu ve kaçak kullanımına bağlı olarak düzenlenmesi gereken kaçak tahakkukunun ceza ve vergiler dâhil 541.318,32.-TL olması gerektiği" şeklinde rapor ibraz edildiği görülmüştür. Mahkememizin ... tarihli celse 1 no'lu kararı ile; davacının kullanımı ve fatura tarihi göz önünde bulundurularak ... tarihli KDV oranlarındaki değişiklik dikkate alınmak suretiyle ve taraf vekillerinini itirazların değerlendirilmesi için bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. Elektrik Mühendisi bilirkişi tarafından sunulan ... havale tarihli raporda sonuç olarak; "0.6 talep faktörü ile çarpılmayacağı ve EPDKnın 30.05.2018 tarih ve 30436 sayılı resmî gazetede kaçak elektrik kullanımı ile ilgili maddelerinden olan 42-1-b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi, maddesini gösterdiğini, ki bu maddenin talep faktörüyle ilgili bir madde olmadığını, kaçak elektrik kullanımın tespiti ile ilgili madde olduğunu, itirazın 2. maddesinde günlük çalışma saatinin 14 değilde 21 olması gerekir denildiğini, ancak kaçak kayıt dökümünde kaçak tarifeye ait tüketim 136458 KW saat olduğunu, bunun 365'e bölümünde "kaçak gün sayısını 365 olarak aldığı için" ve yine 21 saatte bölersek 17,8 saat çıktığını, itirazın 3. maddesinin KDV oranı ile ilgili EPDK nin ilgili maddesi gereği 1.3.2022 tarihinde sonra tarifede uygulanacak KDV % 8 e indirildiğini, dosyada CD'nin mevcut olduğunu, görüntülere bakılarak kaçak kullanıldığına kanaat getirildiği" şeklinde ek rapor ibraz edilmiştir. Mahkememizin ... tarihli celse 1 no'lu kararı ile; kök rapor ve ek rapor düzenleyen bilirkişi ile birlikte yeni eklenecek bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınmasına karar vermiş olup, mali müşavir bilirkişiden davalı şirkete ait ticari defter ve kayıtlar yerinde incelenerek davalı fırın işletmesinin üç vardiya çalışıp çalışmadığının belirlenmesi, mali müşavir bilirkişinin belirlemesi ile birlikte bilirkişilerden tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları değerlendirilerek ek rapor düzenlemelerinin istenilmesine karar verilmiştir. Bilirkişiler tarafından sunulan ... tarihli raporda sonuç olarak; " Mali Müşavir Bilirkişisi Yönünden : Davacı ... Unlu Mamüller Gıda İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.’ye ait iş bu raporun 3.3.a alt maddesinde bahsi geçen, ... yılı yasal ticari defterlerden yevmiye-defteri kebir ve envanter defterlerinin usul yönünden uygun oldukları ve delil niteliğine haiz oldukları, Davalı tarafça ... nolu elektrik aboneliği nezdinde ... tarihinde davacının işyeri olarak kullandığı adreste kaçak elektrik kullanıldığı tespiti hususunda, ...tarihli ... nolu Kaçak/Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağı kapsamında tahakkuk ettirilerek düzenlenen ... tarihli ... nolu vergiler dâhil 1.431.778,70 TL toplam tutarlı faturanın davacı şirketin yasal ticari defter kayıtlarında yer almadığı/görülemediği ve iş bu fatura bedelinin davacı tarafça davalı tarafa ödendiğine dair dosya kapsamında ve davacı taraf yönünden yapılan yerinde inceleme sürecinde tevsik edici belge mahiyetinde somut (Banka dekontu, banka hesap ekstresi, PTT ödeme makbuzu vb.) herhangi bir ödeme belgesinin de görülemediği/tespit edilemediği, Denetime elverişlilik esasında/temelinde, yerinde inceleme yetkisine istinaden davacı taraf yetkililerince tarafıma ibraz edilen ve ayrıntıları iş bu raporumun 3.4.b alt maddesinde bahsi geçen, davacı şirkete ait ... yılı yasal ticari defter ve belgeler/kayıtlar üzerinden/nezdinde, davacı şirketin dava ve uyuşmazlık konusu adreste/mahalde ticari faaliyetini sürdürdüğü fırın işletmesinde üç vardiya çalışıp çalışmadığının somut ve net bir şekilde tespitinin yapılamadığı, Davalı taraf vekilince Mahkemeye sunulan ... tarihli beyan dilekçesi ekindeki davacı şirketin kullanımına konu ... nolu elektrik aboneliğine ait Tesisat Endeks Dökümü başlıklı belge incelendiğinde, ilk okuma tarihi ... ile son okuma tarihi ... dönemleri arasında sayaç tipi olarak belirtilen T-Aktif-Puant-Gece-Indüktif ‘te yer alan ilk ve son endeksler arasında farklılık olduğu yani iş bu endeksler arasında elektrik tüketiminin olduğu tarafımdan görülerek tespit edilmiş olmakla birlikte, bahse konu tesisat endeks döküm bilgileri esas alınmak suretiyle davacı tarafça kaç zaman diliminde/vardiyada toplam günlük ortalama kaç saat elektrik tüketimi yapıldığı hususlarında uzmanlık alanı gereğince heyette yer alan elektrik bilirkişisi marifeti ile inceleme-tespit ve değerlendirme yapılabileceği, Elektrik Mühendisi Bilirkişisi Yönünden : ... tarihli ikinci ek raporda sunmuş olduğum kaçak tahakkuku aşağıda tekrar belirterek yapmış olduğum hesaplamaların mevzuata uygun olduğu ve yukarıda da belirtiğim üzere davalı Kurum’un kendisi ile çeliştiği, kaçak tahakkuk bedelinin ceza hariç tüm vergiler dâhil olarak ₺550.899,18.-TL olduğu" şeklinde rapor ibraz edilmiştir. Elektrik Mühendisi bilirkişisi tarafından ... tarihinde, KDV oranının son ek raporunda sehven hatalı gösterildiği belirtilerek, yeniden ek rapor sunulmuş, ek raporunda sonuç olarak; "kök raporunda ve ek raporlarda hesaplanan KDV oranının sehven yanlış hesaplandığını, ... tarihli KDV oranlarındaki değişiklik dikkatte alınarak yeni raporun düzenlendiğini ve %20 olarak kaçak tahakkuka yansıtıldığını, kaçak kullanınıma bağlı olarak düzenlenmesi gereken kaçak tahakkukunun ceza ve vergiler dâhil 597,762,49.-TL olduğu" belirtilmiştir. Mahkememizce elektrik bilirkişisi tarafından ... tarihinde sunulan KDV oranının ve hesaplamasının düzeltilmesine ilişkin ek raporun, yürürlükte bulunan KDV oranına uygun olduğundan ve ek raporun sadece hatanın düzeltilmesi niteliğinde bulunduğundan ayrıca taraflara tebliğ edilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Mahkememizce yapılan değerlendirmede; dava konusu tesisat hakkında hazırlanan kaçak kayıt dökümlerinde kaçağa konu husus olan "harici hat çekerek kaçak elektrik kullanımı" nedeni ile mevzuat gereği kaçak kullanım kapsamına girdiği, usulüne uygun düzenlenen bir kaçak tespit tutanağının bulunduğu, davalı tarafından söz konusu kaçak kullanım nedeniyle düzenlenen faturanın, yapılan hesaplama uyarınca davacının sorumlu olduğu tutarın bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere; davacının ... tesisat, ... sayaç numaralı aboneliğine ilişkin, ... zabıt tarihli, ... tutanak sayılı Kaçak Elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen ... tarihli ... fatura numaralı 1.431.778,70 TL bedelli faturaya konu edilen kaçak tahakkuk bedelinin 834.016,21‬.-TL'sinden davalı DEDAŞ'a borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine dair karar verilmiştir. 6325 sayılı Kanun 18/A-14. bendinin 2. yarı cümlesi ve Yönetmeliğin 26/2. maddesi hükmü uyarınca, arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre hak sahibi çıkan taraftan tahsilinin gerekmesi, ileride arabuluculuk ücretinin hak sahibi tarafından tahsil edileceğinin kesin olması, bu hususun kamu düzenine ilişkin bulunması nedeniyle, 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin, 1.302,59‬.-TL'sinin davacıdan, 1.817,41.-TL'sinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına karar verilmiştir. Açıklanan tüm nedenlerle, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE; davacının ... tesisat, ... sayaç numaralı aboneliğine ilişkin, ... zabıt tarihli, ... tutanak sayılı Kaçak Elektrik tutanağı nedeniyle tahakkuk ettirilen ... tarihli ... fatura numaralı 1.431.778,70 TL bedelli faturaya konu edilen kaçak tahakkuk bedelinin 834.016,21‬.-TL'sinden davalı DEDAŞ'a borçlu olmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 2-Alınması gereken 56.971,64.-TL harçtan, peşin alınan 24.451,21.-TL ile harcın mahsubu ile bakiye 32.520,43.-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 4-6183 sayılı Kanun gereğince, dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin; 1.302,59‬.-TL'sinin davacıdan, 1.817,41.-TL'sinin davalıdan tahsili için Hazineye müzekkere yazılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan 269,85.-TL başvurma harcı ve 24.451,21.-TL peşin harç olmak üzere toplam 24.721,06‬.-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan gider avansından harcanan 509,25‬.-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri ile 8.700,00.-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 9.209,25‬.-TL yargılama giderinden; kabul ve ret oranına göre, 5.364,41.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 128.762,27.-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 93.664,37.-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-Yargılama sırasında davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 10-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek suretiyle, 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Daİr, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. Başkan Üye Üye Katip