Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/2270 E. 2024/980 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO :

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 30/12/2021 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, çiftçi olan ve davalı kooperatifin üyesi olan müvekkilinin üye olmasının gereği olarak kooperatife ürün teslim etmekte ve kooperatifle sürekli alışveriş halinde olduğunu, davalı kooperatifte son zamanlarda yolsuzluk ve usulsüzlükler başladığını, yapılan usulsüzlüklerinin davalı kooperatifte çalışan .....ve .....tarafından yapıldığının iddia edilmekte olduğunun bu şahısların almış oldukları sahte imzalarla birden fazla çiftçi ve üyeyi haksız ve hileli olarak borçlandırıp üyelerin mağduriyet yaşamalarına neden olduklarını, davalı kooperatif tarafından bu şahısların ve yapılan usulsüzlük ve yolsuzlukların tespitine yönelik müfettişler görevlendirdiğini ve yapılan incelemelerde yolsuz ve usulsüz işlemlerin tespit edilmesi üzerine bu şahıslar hakkında Silvan Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığı ve bu kişilerin kooperatifle tüm ilişkilerinin kesildiğini, müvekkil adına düzenlenen sahte belge ve senetle müvekkilinin hiç almadığı ürüne karşılık borçlu gösterildiği, yargılama aşamasında toplanacak deliller ve yapılacak bilirkişi incelemesi ile müvekkilinin böyle bir borcu olmadığının ve söz konusu paraların kooperatifte usulsüzlük ve yolsuzluk yapan şahısların kendi zimmetlerine geçirdiklerinin ortaya çıkacağını, yüzlerce üye hakkında bu şekilde usulsüz belgelerle para çekildiğini ve zimmete geçirildiğini, müvekkilinin .....tarih ve .....nolu senede karşılık hiçbir şekilde davalı kooperatiften ürün almadığını ve böyle bir borçlanma altına girmediğini, yolsuz bir şekilde düzenlenen senette müvekkilimin borçlu gösterildiğini ileri sürerek müvekkilinin usulsüz şekilde düzenlenen .....tarihli ve .....nolu senetten kaynaklı 64.155,00 TL yönünden davalı kooperatife borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili, davaya konu senedin kredi genel sözleşmesine dayalı düzenlendiğini, kredi borç senedinde yazılı miktarda kredinin davacıya kullandırıldığını, bu hususun senet üzerinde bulunan davacıya ait imzayla sabit olduğunu, davacının imzasını taşıyan senetteki borcunu ödemediğini, ödediğine ilişkin herhangi bir tahsilat fişi veya ödeme dekontunun da ibraz edilmediğini, davacının davaya gerekçe gösterdiği hususların kooperatifin iç işleyişine ilişkin sorun ve soruşturmalar olduğunu, kooperatif personelinin kooperatifi zarara uğratacak şekilde hareket ettiği iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve devam eden soruşturmadan kaynaklanmakta olduğunu, soruşturmanın davacının borcunu ilgilendiren veya ortadan kaldıran bir yönü bulunmadığını, davacının, davalı kooperatifin iç işleyişindeki soruşturmayı borcundan kurtulmak için bir bahaneye çevirmeye çalıştığını, ancak HMK'nun 200.maddesi gereğince davasını belgeyle ispatlama zorunluluğu bulunduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davalı kooperatiften davaya konu edilen .....nolu borçlanma senedi ve .....seri nolu fatura ile Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliğinden davalı kooperatif nezdinde yürütülen idari soruşturma sonucu düzenlenen idari soruşturma raporu ve bu müfettiş soruşturma raporundaki değerlendirmeye esas teşkil eden davalı kooperatifin .....numaralı ortağı davacı .....imzalı beyanları, UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma dosyası ile Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmıştır. Dava, kooperatif üyesi olan davacı tarafından .....tarihli, .....nolu ve 64.155,00 TL bedelli kredi borç senedine konu ürünlerin teslim alınmadığından bahisle davalı kooperatife borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kredi borç senedine konu ürünlerin davacıya teslim edilip edilmediği, burada varılacak sonuca göre kredi borç senedinden dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığına ilişkindir. Davaya konu edilen .....tarihli, .....nolu ve 64.155,00 TL bedelli kredi borç senedinin cari faizli gübre satışı karşılığı düzenlendiği ve ilgili borç senedinin davacı tarafından imzalandığı, yine kredi borç senedinin düzenlenmesine dayanak teşkil eden 20.20.0 NP (50 Kg/Torba) 32.900 kg gübrenin teslimine ilişkin düzenlenen .....tarihli, A serisi .....sıra nolu ve 64.155,00 TL bedelli faturada, fatura muhteviyatına konu ürünlerin teslim alındığına ilişkin davacının beyanı ve imzasının bulunduğu anlaşılmaktadır. Türkiye Tarım Kooperatifleri Merkez Birliği Rehberlik ve Teftiş Kurulunca davalı kooperatif çalışanları ....ve .....ile .....hakkında yürütülen idari soruşturma sonucu düzenlenen .....tarihli ve 2 sayılı İdari Soruşturma Raporunda; "MalatyaBölge Birliğine bağlı 2804 Sayılı Silvan Tarım Kredi Kooperatifi Müdür Yardımcısı .....(.....ve Kooperatif Yetkilisi .....() ilgili kooperatifte yetkili olarak görev yaptıkları dönemde; 1-Kooperatif deposunda bulunan 23 çeşit emtiada noksanlığa sebebiyet vererek toplam 3.748.333,60 TL'yi uhdelerine geçirdikleri, 2-Kooperatif deposunda bulunan 11 çeşit emtiayı kayıt dışı sattıkları, ilgililerin bahse konu borçlarını kabul etmedikleri/teyit ettirilemediği, dolayısıyla kooperatifi toplam 517.068,00 TL tutarında zarara uğrattıkları, 3-Kooperatifte oluşan kasa açığını kapatmak maksadıyla 751 no'lu ortak .....kredi limitinden ortağın bilgisi ve rızası haricinde olmak üzere, 18.000,00 TL tutarındaki nakdi krediyi uhdelerine geçirdikleri, 4-.....stok kodlu Utec-46 adlı emtianın 1.825 adedinin nakden satılmasına rağmen bedeli olan 114.975.600 TL'yi kooperatif kayıtlarına aktarmayarak nhdelerine geçirdikleri ve bu işlemi gizlemek için ise kooperatifin .....no'lu ortağı .....adına .....nolu kredi borç senedi tanzim ettikleri, 5-Kooperatifin .....no'lu ortağı .....adına 32.500,00 TL tutarında .....no'lu nakdi kredi borç senedini düzenlemek suretiyle mezkur tutarı uhdelerine geçirdikleri, 6-Kooperatifin .....no'lu ortağı .....adına 61,00 ton 20.20.0 NP gübre borcunu içeren .....no'lu kredi borç senedini sahte olarak düzenlemek suretiyle ilgili emtia bedeli olan 118.950,00 TL'yi uhdelerine geçirdikleri, 7-Kooperatifin 18 ortağına toplam 640.100,93 TL tutarında senet düzenlendiği ve bu senetlerin imzasız olduğu, bahse konu senetlere ilgili ortaklarca kısmen/tamamen itiraz edildiği ve bu senetlerin 638.275,93 TL'lik bölümünü kısmen/tamamen uhdelerinde geçirdikleri, 8-Kooperatifin 31 ortağını 121.20 Veresiye Satışlar hesabını kullanarak toplam 320.504,26 TL tutarında borçlandırmak suretiyle anılan bedeli uhdelerine geçirdikleri, 9-Kooperatifin 12 ortağına 121.20 Veresiye Satışlar hesabını kullanarak toplam 98.754,78 TL tutarında satış yaptıkları, ilgililerin ifadeye gelmemeleri sebebiyle bahse konu satışların teyit ettirilemediği, dolayısıyla kooperatifi ilgili tutarda zarara uğrattıkları, 10-Kooperatifin 2 ortağından açığa imza alarak ilgilileri toplam 88.627,50 TL tutarında borçlandırmak suretiyle anılan bedeli uhdelerine geçirdikleri, 11-Kooperatifin ürün alımı faaliyeti döneminde herhangi bir şekilde ürün teslim etmeyen 30 ortağa ait 2.632.190.26 TL tutarındaki müstahsil makbuzlarmı gerçeğe aykırı olarak düzenlemek suretiyle resmi evrakların sahte düzenlenmesine sebebiyet verdikleri, 12-Ürün alımı faaliyeti kapsamında .....numaralı ortak .....ve .....numaralı ortak .....ait toplam 1.161.495.86 TL tutarında müstahsil makbuzu düzenlendiği, ancak ilgili makbuzları eksik ve gerçeğe aykırı olarak (ortaklar tarafından teslim edilen üründen daha az müstahsil makbuzu düzenlemek suretiyle) düzenlenmesine sonucu resmi evrakta sahtecilik fiilinin işlendiği, 13-Kooperatifin .....numaralı ortağı ....., .....numaralı ortağı. ....., .....numaralı ortağı ....., üretici .....ve .....tarafından kooperatife ürün teslim edilip, bedeli tahsil edilmesine rağmen ilgili çifiçiler adına müstahsil makbuzu düzenlemeyerek görevinin gereklerini yerine getirmedikleri, 14-Kooperatifin .....ortağı .....tarafından kooperatife teslim edilen 51.900 kg arpa için 49.305,00 TL bedelli müstahsil makbuzu yerine gerçek dışı (miktar ve tutar bazında fazla düzenlemek suretiyle) 137.592,91 TL bedelli müstahsil makbuzunu düzenledikleri ve ilgili tutarı ödemeyerek zimmetine geçirdikleri,15-Ürün alımı faaliyeti kapsamında 13 ortak adına sahte ve gerçek dışı müstahsil makbuzu tanzim edilmek suretiyle ilgili ortaklar adına düzenlenmiş imzasız tediye fişleri ile toplam 1.402.172,55 TL tutarın zimmetine geçirdikleri, 16-Kooperatifte oluşan toplam 451.793,90 TL. tutarındaki stok noksanlığını kapatmak maksadıyla; 29 ortak üzerinde 331.70 hesap marifetiyle, hayali mahsuben peşin satış yaparak anıları tutarı zimmetlerine geçirdikleri, 17-Ürün alımı faaliyeti kapsamında Kooperatifin .....numaralı ortağı .....' in adına sahte müstahsil makbuzu tanzim etmek suretiyle mahiyeti belli olamayan imzalı tediye fişi ile toplam 14.000,00 TL tutarı zimmetine geçirdikleri, 18-Kooperatifin 4 ortağı adına kooperatif lehine verilen ipotek ve rehinleri mevzuata aykırı şekilde kaldırmaları sebebiyle görevini kötü kullanarak 400.000,00 TL tutarında ki kooperatif alacaklarını riskli hale getirdikleri, Malatya Bölge Birliğine bağlı 2804 Sayılı Silvan Tarım Kredi Kooperatifi Müdür Yardımcısı .....(.....), Kooperatif Yetkilisi .....(.....) ve Yetkili Ziraat Mühendisi .....(.....) ilgili kooperatifte yetkili olarak görev yaptıkları dönemde; 19- Kooperatifin 21 ortağına kullandırılan ve/veya tespit edilen kredilerle ilgili olarak krediningeri dönüşünü sağlayacak yeterli ve gerekli teminatları almayarak 2.060.138,09 TL tutarında senet düzenleyerek kooperatif alacaklarını riske ettikleri, Malatya Bölge Birliğine bağlı .....Sayılı Silvan Tarım Kredi Kooperatifi Müdür Yardımcısı .....(.....) ve Kooperatif Yetkilisi .....(.....) ilgili kooperatifte yetkili olarak görev yaptıkları dönemde; 20- Kooperatif stoklarındaki 29 çeşit emtiayı kayıt dışı ve mevzuat doğrultusunda gerekli ve yeterli teminatları almamak suretiyle ortaklara/kişilere satarak kooperatifin toplam 6.231.838,00 TL tutarındaki alacağın riske girmesine sebep oldukları, Malatya Bölge Birliğine bağlı .....Sayılı Silvan Tarım Kredi Kooperatifi Müdür Yardımcısı .....S.....), Kooperatif Yetkilisi .....(.....) ve Yetkili Ziraat Mühendisi .....”'nın (.....) ilgili kooperatifte yetkili olarak görev yaptıkları dönemde; 21- Kooperatif stoklarındaki 1 çeşit emtiayı gerekli tedbirleri almamak suretiyle satış kabiliyetini yitirmesine sebep olarak kooperatifi toplam 32.083.52 TL tutarında zarara uğrattıkları, 22-Kooperatifte düzenlenen ve .....tarihi itibarıyla açık bulunan kredi borç senetlerinden 140 adedinin ortak imzaları ikmal edilmeden kredi kullandırılması sebebiyle kooperatifin toplam 2.324.006,60 TL tutarındaki alacağını riske ettikleri, 23-Kooperatifin 13 ortağına gerekli ve yeterli teminatları almadan .....Veresiye Satışlar Hesabı marifetiyle satış yaparak kooperatifin toplam 74.197,92 TL tutarındaki alacağını riske ettikleri, hususları alınan ifadeler, toplanan delil ve belgeler ve ilgililerin ikrarından sabit olmuştur." şeklinde rapor düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacı .....tarafından Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği Rehberlik ve Teftiş Kurulu tarafından yürütülen idari soruşturma esnasında verdiği .....tarihli ıslak imzalı beyanında;.....nolu senet ve .....nolu faturadaki imzaların kendisine ait olduğunu ancak32,90 ton 20.20.0 NP'yi ihç almadığını beyan ettiği anlaşılmaktadır. Davalı kooperatif çalışanlanları .....ile .....hakkında resmi begede sahtecilik ve zimmet suçundan yürütülen ve nihai aşamada Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının .....nolu soruşturma numarasını alan soruşturma dosyasında, şüpheli olarak ifade veren ....tarihli beyanında, .....tarafından .....nolu faturaya konu ürünlerin alınmadığının beyan edildiği, yine şüpheli olarak ifade veren .....tarihli beyanında, .....tarafından 64.155,00 TL gübre kredisi için .....nolu faturaya konu ürünleri almadığına yönelik beyanının doğru olduğu ve ilgili işlemlerin depodaki sayımı dengelemek için yapıldığını beyan ettiği anlaşılmakttadır. Resmi belgede sahtecilik ve zimmet suçlarından yürütülen soruşturma sonucu düzenlenen iddianamenin Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesinin .....esasını aldığı ve yargılamanın halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda, davacı tarafça, kredi borçlanma senedine ve bu senedin düzenlenmesine esas teşkil eden faturaya konu ürünlerin teslim alınmadığı, nitekim kooperatif çalışanları tarafından da ürünlerin teslim edilmediğinin beyan edildiği ileri sürülerek kredi borçlanma senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talep edilmiştir. Davaya konu edilen kredi borçlanma senedi ile bu senedin düzenlenmesine esas teşkil eden ürün teslimine ilişkin faturadaki ürünlerin teslim alındığına ilişkin beyan ve imza imzalar davacı tarafından inkar edilmemiş, gerek yargılama aşamasında gerekse Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği tarafından yürütülen idari soruşturma aşamasında ilgili imza ve beyanların davacıya ait olduğu davacı vekili tarafından beyan edildiğine göre, davacının kredi borçlanma senedinde yazılı bedeli ödemekle yükümlüdür. Davalı kooperatif çalışanları .....ile .....gerek kooperatifin iç işleyişine ilişkin yürütülen idari soruşturma aşamasında, gerekse haklarında resmi belgede sahtecilik ve zimmet suçundan yürütülen soruşturma esnasında şüpheli sıfatları ile vermiş oldukları kredi borçlanma senedine konu ürünlerin davacıya teslim edilmediğine yönelik beyanlarına itibar edilme olanağı bulunmadığından, bu yöne ilişkin verilen beyanlar davacının davalı kooperatife karşı borcunu ödeme yükümlülüğünden kurtarmayacaktır. Bu halde, ceza davasının sonucu verilecek kararda elde ki dava yönünden sonuca etkili değildir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM-Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.382,42 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 1.095,61 TL peşin harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 3.286,81 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim