2023/1593 E. 2025/1817 K.

T.C.

İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2023/1593

KARAR NO : 2025/1817

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 02/03/2023

NUMARASI : 2019/381 Esas - 2023/193 Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/11/2025

İlk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18.08.2006 tarihinde saat 03:30 sıralarında, sürücülüğünü ...'in yaptığı THR-86492 İran plakalı otobüsün, Çaldıran-Doğubeyazıt Devlet karayolunda seyir halinde iken önünde aynı yöne doğru seyir halinde bulunan sürücülüğünü ...'in yaptığı ve arkasında reflektör bulunmayan ... plakalı taş yüklü kamyona arkadan çarpması sonucunda meydana gelen çift taraflı trafik kazasında; otobüste yolcu olarak bulunan davacıların murisi ...'nin hayatını kaybettiğini, mirasçıları olan anne, eş ve çocukların dektekten yoksun kaldıklarını, kaza yapan THR-86492 plaka sayılı otobüsün ... Japan (Finans) Sigorta Şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkillerinin sigorta şirketine başvurduklarını ancak 19/03/2007 tarih ve ... sayılı belgeyle tazminat taleplerinin reddedildiğini, şehirlerarası yolcu taşıması yapan ticari araçların zorunlu olarak yapmaları gereken Ferdi Koltuk Kaza Sigortası ve Taşıma Sigortasının THR-86492 plakalı araçta kaza tarihi itibariyle mevcut olmadığını, bu sebeple ... hesabını da davalı olarak gösterdiklerini, ... plaka sayılı kamyonun ise ZMMS poliçesinin ... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edildiğini ileri sürerek, müteveffanın eşi ... ..., annesi ...ve müteveffanın kaza tarihinde 19 yaşında olan kızı ... için 1.000'er TL'den toplam 3.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... Sigorta Şirketi, ... Sigorta Şirketi ile ... Hesabından müştereken ve müteselsilen tahsiline, hesaplanacak destekten yoksun kalma tazminatına ... ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüd tarihi olan 19/03/2007 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte alınmasına, ZMMS limitinin tamamının tüm müvekkillerin miras hisselerine göre ... Hesabından alınmasına, müteveffanın eşi ... için 1/8 miras payına göre 57.500,00-TL limitten 7.187,50-TL'sinin, annesi ...için 1/6 miras payına göre 9.583,33-TL'nin, kalan 40.729,00-TL'nin 6.788,16-TL'sinin murisin diğer çocukları ..., 6.788,16-TL'sinin ... Je, 13.576,33-TL'sinin ..., 15.576,33-TL'sinin de ...ye ödenmesine karar verilmesini; ayrıca her bir müvekkili için 4.000,00-TL'den toplam 24.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 07/04/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacı çocuk ... ... için toplam 16.882,00-TL, davacı eş ... ... için toplam 36.568,00-TL, davacı anne ... Arap ... için ise toplam 3.838,00-TL olmak üzere toplam 57.228,00-TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiş; eldeki davada ise davacılar vekili 19.02.2021 tarihli dilekçesi ile talebini açıklayarak davalı sigorta şirketine yönelik maddi tazminat talebini, ... ... için 27.426,20-TL, ...için 2.878,60-TL, ... ... için 12.661,83-TL olmak üzere toplam 42.966,63-TL olarak açıklayarak bu bedel üzerinden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.Davaya cevap veren davalı taraf vekilleri, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.Görülmekte olan davanın Van 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 2015/439 Esasına kayıtlı olarak açılması üzerine her bir davalı yönünden ayrı ayrı talepleri içermesi nedeniyle mahkemece, 06.07.2017 tarihli celsesinin 2 nolu ara kararı uyarınca davacının davalı ... Sigorta AŞ ... Sigorta AŞ) aleyhine açmış olduğu davanın tefriki ile ayrı esasa kaydedilmesine ve ayrıca HMK'nın 6.maddesi uyarınca mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, bunun üzerine tefrik edilen dosyanın Van 2 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/255 Esasına kaydedilerek 06.07.2017 tarihli karar ile ;a-Mahkememizin HMK'nın 6.maddesi uyarınca yetkisizliğine, b-HMK'nın 20.maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurusu halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği, kararın taraflarca yasal süre içerisinde istinaf edilmeksizin 13.06.2016 tarihinde kesinleştiği ve söz konusu davanın tevzi neticesinde yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilmesini müteakip,Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; ''...davacıların destekten mahrum kaldıkları ve destek tutarının asgari ücret miktarı üzerinden ve progresif rant yöntemiyle hesaplanması gerektiği, davalı sigorta şirketi ile davacılar arasında herhangi bir sulh/ibranın söz konusu olmadığı, desteğin içinde bulunduğu kazaya karışan aracın ticari olduğu göz önünde bulundurulduğunda tazminata avans faizi işletilmesi gerektiği, denetime ve hüküm tesisine elverişli rapora göre tüm destek tazminatının 82.450,90-TL olduğu , davanın yalnız THR-86492 plakalı yolcu otobüsünün zorunlu mali mesuliyet sigortası aleyhine görüldüğü için davacı vekili tarafından 23/11/2022 tarihli dilekçe ile aracın %75 oranda kusurlu bulunması nedeniyle 81.450,90-TL nin %75 i olan 61.838,17-TL, kaza tarihindeki poliçe limitleri dahilinde davacılara orantılanarak davacılardan Fatameh için 36868,39-TL, ... için 12,321,79-TL ve ... için 83.09,82-TL olarak talep edilmesine rağmen, Mahkemece sehven kazada kusuru bulunan tüm borçluların sorumluluk miktarı toplamı olan 82.450,90 (52866,64+17668,57+11915,69) TL üzerinden hüküm tesis edildiği ..''gerekçesiyle;Davanın kabulü ile; 52.866,64.-TL destekten yoksun kalma tazminatının 19/03/2007 tarihinden itibaren işleyecek cari avans faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı ...'ye verilmesine, 17.668,57.-TL destekten yoksun kalma tazminatının 19/03/2007 tarihinden itibaren işleyecek cari avans faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı ... ... ...'ye verilmesine,11.915,69.-TL destekten yoksun kalma tazminatının 19/03/2007 tarihinden itibaren işleyecek cari avans faizi ile birlikte davalıdan (poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacı Motahharet ...'ye verilmesine karar verilmiş, karara karşı davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; destekten yoksun kalma tazminatında müteveffanın anne ve babasının da hak sahibi olduğunun göz önünde bulundurulmadığı, teminat limiti gözetilmeden hesaplama yapıldığı, teminat limitini aşan zararın tüm hak sahipleri arasında garameten paylaştırılması gerektiği, Karayolları Trafik Kanunu'nun 90.maddesinde yapılan değişikliğin genel şartlardaki düzenlemenin uygulanmasına engel teşkil etmediği, Anayasa Mahkemesi kararlarının 17.07.2020 ve 29.12.2022 tarihinde verildiğinden, iptal kararlarının geriye yürümeyeceği gözetilerek kabul anlamına gelmemek üzere karar tarihinden önce düzenlenen poliçeler ve meydana gelen kazalar bakımından etkisi bulunmadığının gözetilmesi, 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren güncel Trafik Sigortası Genel Şartları hükümlerinin esas alınması gerektiğine yöneliktir.Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma maddi tazminatı talebine ilişkindir. (1)Toplanan delillerin ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesiyle birlikte, istinaf başvuru sebepleri de gözetilerek incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde, dosyadaki bilgi ve belgelere göre ilk derece mahkemesince delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde (aşağıda açıklanacak husus hariç olmak üzere) usul ve yasaya aykırılık olmamasına, maddi tazminat hesaplanmasında 1.8 teknik faize göre hesaplama yapılması 01.06.2015 tarihinde yayımlanan ZMM genel şartları ile getirilmiş olup iş bu genel şartlardaki düzenlemenin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş olması nedeniyle görülmekte olan dava kapsamında uygulanamayacak olmasına, ayrıca Yargıtay içtihatlarına göre tazminat hesaplamalarının TRH 2010 bakiye yaşam tablosu ile progresif rant yöntemine göre yapılması gerekmekte olup yerel mahkemece hükme esas alınan aktüerya hesabında bu yöntemlerin uygulanmasında (1.8 teknik faizin uygulanmamasında) isabetsizlik bulunmamasına, kaldı ki davalı tarafın bilirkişi raporuna karşı itirazda bulunulmamış olması nedeniyle, yargılama sırasında ileri sürülmeyen hususların HMK'nın 357.madde hükmü uyarınca istinaf aşamasında da ileri sürülmesinin mümkün olmamasına, bununla birlikte bu hususun görülmekte olan dava bakımından resen gözetilmesi gereken bir durum da olmamasına, veraset belgesine göre garameten paylaştırmada pay ayrılması gereken başka bir hak sahibinin bulunmadığının belirgin olmasına göre, davalı sigorta şirketinin bu yönlere isabet eden istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. (HMK.m.353/1-b/1)(2)Davacılar vekili 19.02.2021 tarihli dilekçesi ile, davalı sigorta şirketine yönelik maddi tazminat talebini, ... ... için 27.426,20-TL, ...için 2.878,60-TL, ... ... için 12.661,83-TL olmak üzere toplam 42.966,63-TL olarak belirleyip temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Bilindiği üzere; yargılamaya hakim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesinde (6100 sayılı HMK.m. 26) düzenlenmiş olup, hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ise teminat limitiyle sınırlıdır. Ne var ki mahkemece, az yukarıda belirtilen davacılar vekilinin talebine aykırı olarak, poliçe limiti aşılmak suretiyle talepten fazlasına karar verilmiştir. Hal böyle olunca da, davalı vekilinin bu hususlara temas eden istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. (HMK.m.353/1-b/2)Ancak bu hatalı uygulamanın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması, HMK'nın 353/1-b/2.maddesi hükmü gereğince hatalı uygulamanın düzeltilmesi suretiyle esas hakkında yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,

1/İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarih, 2019/381 Esas, 2023/193 Karar sayılı kararına karşı davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun; yukarıda (1) nolu maddede açıklanan hususlarda HMK'nın 353/1-b/1.maddesi hükmü gereğince esastan reddine, (2) nolu maddede açıklanan hususlarda kabulüne (HMK.m.353/1-b/2)2/İstinaf karar ve ilam harcının talep halinde davalıya iadesine,3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4/İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına, 5/İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarih, 2019/381 Esas, 2023/193 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına,6/Davanın kabulü ile; tahsilde tekerrür olmamak üzere ... ... için 27.426,20-TL, ...için 2.878,60-TL, ... ... için 12.661,83-TL olmak üzere toplam 42.966,63-TL destekten yoksun kalma tazminatının 19/03/2007 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiliyle davacılara verilmesine,a/Alınması gerekli 2.935,05-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, b/Davacı tarafından yapılan 1.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 343,70-TL posta gideri olmak üzere toplam 1.843,70-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,c/Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,d/Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, (yalnızca davalı vekilinin istinaf yasa yoluna başvurduğu gözetilerek) 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine, e/Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalının ilgilisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.26/11/2025