2015/125 E. 2016/231 K.

T.C. İSTANBUL 3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/152 KARAR NO : 2024/227 DAVA : FSEK - TAZMİNAT DAVA TARİHİ : 08/01/2014 KARAR TARİHİ : 12/12/2024 İstanbul (Kapatılan) 3.FSHHM 2015/125 E. 2016/231 K. ve 03/11/2016 tarihli kararı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2021/697 E. 2022/4924 K. ve 15/06/2022 tarihli ilamıyla BOZULMAKLA, Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK - Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin davalıya ait ... isimli televizyon kanalında 08/06/2012 tarihli belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmaya başladığını, çalışmasının iş sözleşmesinin 27/11/2013 tarihinde davalı tarafından sözleşmenin tek taraflı haksız feshine kadar devam ettiğini, uzun yıllara dayalı deneyimi bu alandaki tanınırlığı ve spor haberciliği alanındaki başarıları ile ... kanalının ...Yardımcılığı görevini üstlendiğini, kanalın tüm spor haberlerinin hazırlanması ile birlikte verilen görevi yerine getirdiğini, bu kapsamda haber ve ropörtajlar ile spor haberlerinin akışından sorumlu olarak çalıştığını, müvekkilinin bir kısım ücretinin banka aracılığı ile önemli bir kısmının ise elden ödendiğini, banka aracılığı ile yapılan ödemenin tazminat ve yıllık izin ücretinde esas alındığını, kıdem tazminatı gibi yıllık izin ücretinin de eksik ödendiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 60.000,00 TL alacak ve 60.000,00 TL cezai şart miktarı olmak üzere toplam 120.000 00 TL'nin, her bir alacağı ilişkin ödenmesi gerektiği tarihlerden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında 08/06/2012 tarihinde içeriğinde üç farklı hukuki ilişkinin düzenlendiği karma bir sözleşmenin imzalandığını, müvekkili şirketin kurulduğu günden bu yana en büyük ticari zararı olduğunu, bu sözleşmenin tamamı için talepte bulunan davacının en azından yorumculuk görevi ve fikri haklarla ilgili sözleşme maddelerinden doğan talepler açısından mahkemenin görevli olduğunu ve taleplerin yersiz olduğunu, müvekkili hakkında açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... (kapatılan) 3. FSHHM'nin...E. ...K. ve 03/11/2016 tarihli kararı ile: "...Davanın kısmen kabulü ile, 6.250,00 TL yorumculuk faaliyeti alacağı, 12.500,00 TL lisans devri alacağı ve 18.750,00 TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam 37.500,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Anılan karara karşı, davacı vekili İstinaf yasa yoluna başvurmuştur. İstanbul BAM 44 H.D'nin...E. ... K. ve 05/11/2020 tarihli ilamı ile, istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili Temyiz yoluna başvurmuştur. Yargıtay 11. H.D'nin ...E. ... K. ve 15/06/2022 tarihli ilamı ile:"...Somut olayda, davacı ile davalı arasında kesinleşen Yargıtay 9. HD’nin ilamı karşısında Sözleşmenin karma bir sözleşme niteliğinde olduğu, bu anlamda bir yandan davalı yayın kuruluşunun spor müdürü olarak çalışması nedeniyle taraflar arasında iş ilişkisi olduğu, diğer taraftan spor programı hazırlama ve sunma görevi açısından sürekli edimi gerektiren bir iş görme sözleşmesinin (TBK anlamında eser sözleşmesi) bulunduğunun kabulünün gerekir. Davacı, belirli bir zaman dilimi yönünden kendi edimini (spor programı hazırlama ve sunma) yerine getirmeye devam ederken, davalı şirketin TV kanalını bir başka yayıncı kuruluşa devretmesi nedeniyle kendisine atfı kabil bir kusur bulunmaksızın kalan süreler yönünden edimini yerine getirememiş, kanalın yeni sahibi de davacıyla sözleşme ilişkisini devam ettirmemiştir. Diğer bir anlatımla davacı, Sözleşme kapsamında 34 maçlık futbol liginin 12 haftalık bölümü için program hazırlanması ve sunumunu yapmış, ancak sözleşme ilişkisi ligin bitimine 22 hafta kala, 17.11.2013 tarihinde davalıdan kaynaklanan sebeple sona ermiştir. Bu durumda davacının Sözleşmenin erken sonlandırılması konusunda 5846 sayılı FSEK uyarınca talep edebileceği bir hakkı bulunmamakla birlikte, TBK’nın 485. Maddesi uyarınca Sözleşme uyarınca işin tamamlanmasının iş sahibinden kaynaklanan beklenmedik olay dolayısıyla imkansızlaşması nedeniyle davalıdan yaptığı işin değeri ile bu değere girmeyen giderler yanında, ayrıca tazminat isteme hakkı da bulunmaktadır. Sözleşmenin davalı tarafından feshi halinde hangi miktarda alacak ve tazminat talebinde bulunulabileceği Sözleşmenin 3. Bölüm 5. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre kusuru bulunmaksızın sözleşmenin sona ermesi halinde davacının davalı iş sahibinden kalan süre için hem sözleşme bedelini, hem de cezai şart ödenmesini talep edebilecektir. Sözleşmenin bu hükmü, TBK’nın 180. Maddesindeki “Alacaklı hiçbir zarara uğramamış olsa bile, kararlaştırılan cezanın ifası gerekir. Alacaklının uğradığı zarar kararlaştırılan ceza tutarını aşıyorsa alacaklı, borçlunun kusuru bulunduğunu ispat etmedikçe aşan miktarı isteyemez” hükmü ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının sözleşmenin feshi tarihinden, sözleşmenin sona ereceği (kalan 22 haftalık sürenin sonu) 30.06.2014 tarihine kadar olan dönem yönünden Sözleşme uyarınca talepte bulunabileceğinin kabulü gerekirken, Mahkemece, davacının aynı nitelikte bir işi 5 haftada bulabileceği kabul edilerek tazminat hesabı yapılması doğru görülmemiş ve hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine..."şeklinde karar verilmiştir. Usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamına uyulmuştur. HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 13/11/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacının toplam 210.000,00 TL alacağa hak kazandığı, rapor tarihine kadar işlemiş yasal faizin 210.299,18 TL olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava: Taraflar arasında imzalanan 08/06/2012 tarihli sözleşmeye dayalı alacak ve cezai şart bedelinin tahsiline ilişkindir. Mahkememizce itibar edilen 13/11/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda belirtildiği üzere: Taraflar arasında imzalanan 08.06.2012 tarihli sözleşmenin 2. Bölüm 8. maddesinde; "İşveren, ...'un 1 Temmuz 2012 tarihinden 30 Haziran 2014 tarihine kadar 2 (iki) yıl süre ile her hafta Pazar ve Pazartesi günleri yayınlanacak (Tarafların mutabakatı ile haftalık program sayısı artırılabilir) ... programında yorumcu olarak görev alması karşılığında ...'a her ay 5.000,00 TL (Beşbin Türk Lirası) telif ücreti ödeyecektir. ...'a yorumculuk görevi karşılığında verilecek ücret her çalışma ayının başlangıcında peşin olarak ödenecektir." Sözleşmenin 3. Bölüm 3. maddesinde;"ŞİRKET, ...'a yarattığı ESER'in 1Temmuz 2012 tarihinden 30 Haziran 2014 tarihine kadar 2 (iki) yıl süre ile ŞİRKET'e devri karşılığında ayda net 10.000,00 TL (Onbin Türk Lirası) ödemeyi kabul ve taahhüt etmektedir. Ödeme her çalışma ayının başlangıcında peşin olarak ödenecektir." Sözleşmenin 1. Bölüm 13. maddesinde; "işveren süresinden önce sözleşmeyi sona erdirirse sözleşmenin feshi ve cezai şart başlıklı maddede belirtilen cezai şart bedeli dışında, ...'a her türlü kanunda doğan haklarını derhal ödeyecektir." sözleşmenin 3. Bölüm 5. maddesinde: "İŞVEREN, işbu mutabakata aykırı olarak süresinden önce işbu sözleşmeyi feshederse ...'a madde 7'de belirtilen cezai şart bedelini ödemeyi ve bu cezai şartın fahiş olmadığını, cezai şart bedeli dışında RODOP'a her türlü kanundan doğan haklarını derhal ödeyeceğini şimdiden gayrikabili rücu beyan, kabul ve taahhüt eder." Sözleşmenin Feshi ve Cezai Şartı düzenleyen 7. Maddesinde: "Taraflardan biri işbu sözleşmeyi süresinden önce fesih etmek isterse diğer tarafa, 30 Haziran 2014 tarihine kadar Basın İş Kanunundan kaynaklanan, Eser sahipliğinden doğan, yorumculuk görevinden kaynaklanan sözleşme bedellerinin toplamı kadar cezai şart bedelini ödemeyi ve bu cezai şartın fahiş olmadığını şimdiden gayrikabili rücu beyan, kabul ve taahhüt ederler" hükümleri yer almaktadır. 08.06.2012 tarihli sözleşme uyarınca, davacı; Spor Müdür Yardımcısı olarak görev yaptığı davalı şirkete ait TV kanalında yayınlanmak üzere "..." isimli spor yorum programını hazırlamayı ve sunmayı üstlenmiş, programın yayın hakları davalı tarafa devredilmiş, sözleşmenin devamı sırasında TV kanalı davalı şirket tarafından bir başka yayın kuruluşuna devredilmiş, kanalın yeni sahibinin de davacıyla sözleşme ilişkisini devam ettirmemesi nedeniyle sözleşme ilişkisi süresinden önce sona ermiştir. Davacı bu nedenle sözleşmede öngörülen ücretleri elde etmekten mahrum kalmıştır. Ceza koşulu; borçlunun alacaklıya karşı mevcut bir borcu hiç veya gereği gibi ifa etmemesi halinde ödemeyi vaad ettiği bir edimdir. Genellikle borcun yerine getirilmemesi, eksik yerine getirilmesi ya da belli bir yer veya zamanda yerine getirilmemesi durumunda, borçlunun ödemesi gereken ve ekonomik bir değeri olan, hukuki işlem ile belirlenmiş bağlı (fer'i) nitelikte bir edim söz konusudur. Ceza koşulu BK'nın 179-182 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Bu hükümler emredici nitelikte değil, bunun tek istisnası, ceza miktarının indirilmesiyle ilgili hükümlerdir. Davacının 2 yıl süreli sözleşmesi, sona ereceği 30.06.2014 tarihinden 7 ay önce yani 27.11.2013 tarihinde feshedilmiştir. Sözleşmenin İkinci Bölümünün 8. maddesinde; davacının yapacağı yorumculuk görevi karşılığında kendisine aylık 5.000,00 TL ödeneceği, sözleşmenin Üçüncü Bölümünün 3. maddesinde, davacının lisans devri karşılığında aylık 10.000 TL ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davaya konu alacak kalemleri, sözleşmenin erken feshedildiği 27.11.2013 tarihinden sözleşmenin sona ereceği 30.06.2014 tarihine kadar olan 7 aylık süre için hesaplandığında; sözleşmenin İkinci Bölümünün 8. maddesi uyarınca davacının yorumculuk faaliyeti nedeniyle elde edeceği alacak miktarının 5.000,00 x 7 = 35.000,00 TL, sözleşmenin Üçüncü Bölümünün 3. maddesi uyarınca davacının lisans devri alacak miktarının 10.000,00 x 7 = 70.000,00 TL olduğu, sözleşmenin 7. maddesi uyarınca cezai şart olarak da, davacının bu iki kalem alacak miktarının toplamı kadar yani 35.000,00 + 70.000,00 = 105.000,00 TL olmak üzere toplamda 210.000,00 TL alacağa hak kazandığı kanaatine varıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-DAVANIN KABULÜNE; 35.000,00 TL yorumculuk faaliyeti alacağı, 70.000,00 TL lisans devri alacağı ve 105.000,00 TL cezai şart alacağı olmak üzere toplam 210.000,00 TL'nin, dava tarihi olan 08/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 14.345,10 TL ilam harcından, peşin ve tamamlama harcının mahsubu ile eksik 9.392,60 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafın yaptığı; başvuru, peşin ve tamamlama harcı olan 4.977,70 TL, tebligat ve müzekkere masrafı 948,23 TL, bilirkişi ücreti 5.200,00 TL olmak üzere toplam 11.125,93 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde YARGITAY TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 12/12/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır