Danıştay 9. Daire 2023/8436 E. 2025/4803 K.

T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/8436 Karar No : 2025/4803

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1-... Yatırım İnşaat A.Ş. (Eski unvanı: ... Yatırım İnşaat Ltd. Şti.)

2-... İnşaat ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi yapılan ve davacı iş ortaklığı uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Gümüşhane Bahçecik Göleti İşi"ne ilişkin olarak ödenen ihale kararı, sözleşme ve 1 ilâ 16 nolu hakedişlerden kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergileri ile noter harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davacılar (adi ortaklık) uhdesinde kalan işe ilişkin dava konusu noter harcı ve damga vergisi tahsil edilmiş ise de, dava konusu işe ilişkin şartnamenin 8. maddesinde işin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu, işin cari yıl yatırım programı kapsamında olduğu ve noter harcı ile damga vergisi tahsilatlarından sonra düzenlenmiş olsa da vergi resim harç istisna belgesi bulunduğunun taraflar arasında ihtilafsız olması hususları karşısında, dava konusu işin istisna kapsamında olduğu ve dolayısıyla vergi istisna uygulanmaması nedeniyle vergilendirmede hata yapıldığı sonucuna varıldığından, tahsil edilen vergi ve harcın iadesi için yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, davacı iş ortaklığından hukuka aykırı olarak tahsil edilen 594.599,38 TL tutarındaki sözleşme damga vergisi, 356.885,07 TL tutarındaki ihale karar pulu ile 33.607,10 TL tutarındaki noter harcının, tahsil tarihinden düzeltme fişinin davacıya tebliğ tarihine kadar geçen süre için, 6183 sayılı Kanuna göre belirlenen tecil faizi oranında işleyecek faiziyle birlikte davacı şirkete iade edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne, işlemin iptaline, tahsil edilen damga vergileri ve noter harcının tahsil tarihinden itibaren işleyecek tecil faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlem ile iadesi istenen sözleşme damga vergisinin, ihale karar pulu damga vergisinin, hakedişlerden kesilen damga vergisi ile noter harcının davacı tarafından kazanılan ihalenin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığına bağlı olduğu, söz konusu ihalenin döviz kazandırıcı nitelikte olup olmadığının tespitinin ise, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "uluslararası ihale" tanımının yorumlanmasına bağlı olup, söz konusu 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 4. fıkrasında yer alan "ve yabancı firmalarca da teklif verilen" ibaresinin, davacının ihale karar pulu ile sözleşme damga vergisinin ödenmesinden sonra iptal edildiği, diğer bir anlatımla, iptal edilen kanun hükmünün ihale karar pulu ile damga vergisi ödemesinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunduğu ve vergilendirme işleminin de yürürlükte olan mevzuata uygun olarak yapıldığı, dolayısıyla kanun hükmünün yürürlükte olduğu dönemde gerçekleştirilen vergilendirme işleminin dayanağı kanun hükmünün sonradan Anayasa Mahkemesince iptal edilmesi durumunda kanun hükmüne istinaden yapılmış tahsilatların iade edilip edilmeyeceği hususunun hukuki bir ihtilaf içerdiği, dolayısıyla uyuşmazlığın açık bir vergi hatası kapsamında olmadığı anlaşıldığından, dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Anayasaya aykırılığı saptanmış olan kurala göre hüküm kurulması ve işlem tesis edilmesinin anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine açıkça aykırı olduğu, uyuşmazlık konusu iş kapsamında müvekkil şirket adına düzenlenen vergi resim harç istisnası bulunduğu, Kanunda öngörülen tüm koşullar gerçekleştiğinden istisna kapsamında olan dava konusu damga vergisi ve harcın alınması hukuka aykırı olduğu, hukuka aykırı bir biçimde tahsil edilen damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 112/4. maddesinde öngörülen tecil faizi ile birlikte iade edilmesi gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile aynı damga vergileri ile noter harcının iadesi istemine ilişkin olarak daha önce farklı bir davacı tarafından açılan davada verilen karar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmesine gerek görülmeyerek işin esasına geçildi.

İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi yapılan ve davacı iş ortaklığı uhdesinde kalan ... ihale kayıt numaralı "Gümüşhane Bahçecik Göleti İşi"ne ilişkin olarak ödenen sözleşme, ihale kararı ve hakedişlerden kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergileri ile noter harcının iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dairemizin esasına kayıtlı E:2023/8436 sayılı dosya ile işbu dosyanın birlikte incelenmesinde; Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılan ve Egemen-Durmaz Adi ortaklığına ihale edilen, "Gümüşhane Bahçecik Göleti İşi"ne ilişkin anılan ortaklıkla 30/05/2017 tarihli sözleşmenin imzalandığı, davaya konu ihale kararı, sözleşme damga vergisi, noter harcının 30/05/2017 tarihinde adi ortaklık tarafından ödendiği, 19/08/2019 tarihli devir sözleşmesi ile ortaklardan biri olan Durmaz Yatırım İnşaat A.Ş. tarafından işin devralındığı, bunun üzerine devralan şirket tarafından ödenen sözleşme damga vergisi, noter harcı, ihale kararı damga vergisi ve hakedişlerden kesinti suretiyle ödenen damga vergilerinin iadesi istemiyle düzeltme-şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine de dava açıldığı, ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla sözleşme ve ihale kararı damga vergisi, noter harcı ve devir tarihinden önce kesilen hakediş damga vergileri bakımından davanın ehliyet yönünden reddine, devir tarihinden düzeltme - şikayet başvurusunda bulunulduğu tarihe kadar kesilen hakediş damga vergilerine ilişkin olarak davanın reddine, kalan kısım yönünden incelenmeksizin reddine karar verildiği, bu karar üzerine bu kez de iş ortaklığı tarafından ödenen sözleşme damga vergisi, noter harcı, ihale karar pulu damga vergisi ve hakedişlerden kesinti suretiyle ödenen damga vergilerinin iadesi istemiyle 13/05/2022 ve 17/05/2022 tarihlerinde Karadeniz Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne yapılan düzeltme başvurularının ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine davalı idare nezdinde 06/07/2022 tarihinde şikayet başvurusu yapıldığı, şikayet başvurusunun da ... tarih ve ... sayılı işlemle reddi üzerine iş bu davanın açıldığı, ilk açılan davada verilen Vergi Mahkemesi kararının kaldırılıp Mahkemesince iadesine karar verildikten sonra davanın kısmen kabulüne, kısmen incelenmeksizin reddi yönünde verilen Vergi Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunu kısmen reddeden, kısmen kabul edip Vergi Mahkemesi kararının ihale kararı, sözleşme ve 1 ilâ 33 nolu hakedişlerden kesilen damga vergileri ile noter harcına ilişkin kısmını kaldırılarak bu yönden davanın kısmen ehliyet yönünden reddine, kısmen reddine karar veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı Dairemizin 13/11/2025 tarih ve E:2023/8435, K:2025/4801 sayılı kararıyla "dava konusu işlemin ihale konusu işi sonradan devralan davacı şirket tarafından yapılan başvuru üzerine tesis edildiği, ortada bizzat davacı şirket hakkında tesis edilmiş bir idari işlem bulunduğu, anılan işlemin iptalini talep etme konusunda davacının menfaati bulunduğu gibi işi üstlenen iş ortaklığını oluşturan şirketlerden biri olması ve sonrasında işi tüm hak ve vecibeleriyle tamamen üstlenmiş olması, gerek damga vergilerinden gerekse harcın tamamının ödenmesinde müteselsil olarak sorumlu olduğu görüldüğünden, iadelerini isteme hakkı bulunduğu sonucuna varılmış olup dava konusu işe ilişkin şartnamenin sekizinci maddesinde işin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğunun, işin cari yıl yatırım programı kapsamında olduğunun ve 14/10/2021 tarihli Vergi Resim Harç İstisna Belgesinin bulunduğunun taraflar arasında ihtilafsız olması hususları karşısında, dava konusu işin döviz kazandırıcı faaliyet istisnası kapsamında olduğunun da açık olduğu anlaşıldığından Dairemizin Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrasında oluşan yerleşik içtihadı doğrultusunda temyize konu kararın davanın ehliyet yönünden reddine ve davanın reddine dair kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir. " gerekçesiyle ilk açılan dava bozulduğundan ve aynı damga vergilerinin ve noter harcının iadesi talebiyle yapılan düzeltme - şikayet başvuruları olduğu görüldüğünden, bu hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.