Danıştay · 9. Daire
Danıştay 9. Daire 2023/8411 E. 2025/4356 K.
- Mahkeme
- Danıştay
- Daire
- 9. Daire
- Esas No
- 2023/8411
- Karar No
- 2025/4356
- Karar Tarihi
T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/8411 Karar No : 2025/4356
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı- ... VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan kısmının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... Tic. Ltd. Şti’ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına, taşınmazlarına ve araçlarına uygulanan hacizlerin kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu haciz işlemlerinin dayanağı davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin ... Mahallesi ... Bulvarı ... Apt Blok No ... iç kapı ... Çukurova/Adana adresine tebliğe çıkarıldığı, 15/06/2021 tarihinde adresin geçici kapalı olması nedeniyle tebliğatın yapılamayarak iade edildiği, tebliğatın idareye iadesi ile davacının adres kayıt sistemindeki adresine ikinci tebliğatın çıkarıldığı, 18/06/2021 tarihinde pusulanın adresin kapısına yapıştırıldığı, tebliğatın 15 gün sonra yapılmış sayılarak 03/07/2021 tarihinde tebliğ edildiği, ödeme emirlerinin iki defa söz konusu adrese tebliğe çıkarılması ve ikinci kez gidilme sonucunda da davacıya bahsi geçen adreste ulaşılamaması durumunda ödeme emirlerinin gönderildiği idare tarafından alınabileceği şerhini içeren pusulanın kapıya yapıştırılması suretiyle usulüne uygun olarak tebliğ işlemi yapıldığından tebliğatların usulune uygun olarak yapılması ile ödeme emirlerinin kesinleştiği, öte yandan, davacı vekili tarafından ileri sürülen tebliğata çıkarılan iki ödeme emri arasındaki makul süre iddiasının incelenmesinden, 213 sayılı Kanun'un 102/5 maddesi ile 14. maddesinin birlikte değerlendirilmesinde ikinci defa aynı adrese tebliğe çıkarılır iken 15 günlük süre bekleme zorunluluğunun bulunmadığı, sadece münasip süre kavramına yer verilmiş olması sebebiyle yapılacak ikinci tebliğatın birinci tebliğattaki bulunmama durumuna göre münasip bir süre içerisinde yapılıp yapılmadığı hususunun yargı denetimi sırasında değerlendirileceği tabii olup bu sürenin en az 15 olması zorunluluğunun bulunmadığı, davalı idare tarafından ödeme emri içeriği alacakların tahsil edilmesi amacıyla borçlu adına taşınmazlar, banka hesapları ile araçların kayıtlarına konulan haciz işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Asıl borçludan tahsil edilemeyen kamu alacaklarının vergisel ödevleri yerine getirmeyen yani alacağın doğumuna kusurlu davranışı ile sebebiyet veren kanuni temsilcilerden tahsil edileceği diğer yandan en temel haklardan olan mülkiyet hakkına kanundan kaynaklanan bir istisna teşkil eden haciz uygulamalarında borçluyu korumaya yönelik ilkeler olduğu bu nedenle kamu alacağının tahsilinde doğru borçlunun tespit edilmesi gerektiği dolayısıyla kusur sorumluluğunun tespiti açısından haciz işlemlerinin dayanağı ödeme emirleri yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılacağı, dava konusu haciz işlemlerinin dayanağı davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin düzenlendiği, ... sayılı ödeme emri yönünden; söz konusu ödeme emri içeriği kamu alacaklarının 2017 yılına ilişkin olarak 28/11/2017 tarihli denetim tutanağına istinaden kesilen özel usulsüzlük cezasından, 2018 yılına ve muhtelif dönemlerine ait 7143 sayılı Kanuna istinaden yapılan kurumlar vergisi matrah ve katma değer vergisi vergi arttırım beyannamelerine istinaden tahakkuk eden vergilerden, 2018/Ocak, Şubat, Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin verilen beyannamelere ait damga vergisinden oluştuğunun görüldüğü; denetimin yapıldığı 28/11/2017 tarihinde davacı şirket yetkilisi olmadığından cezayı gerektirecek fiilin davacı tarafından işlenmediği dolayısıyla kamu alacağının doğumunda davacının bir kusurunun bulunmadığı, 7143 sayılı Kanuna istinaden yapılan kurumlar vergisi matrah ve katma değer vergisi vergi arttırım beyannamelerine istinaden tahakkuk eden vergiler yönünden ise davalı idarece verilen savunma dilekçesinde arttırım beyannamelerinin 25/10/2022 tarihinde verildiğinin belirtildiği, bu halde kamu alacağının davacının temsilcilik döneminde doğmadığının sabit olduğu, kalan kısımlar yönünden ise beyan üzerine tahakkuk eden vergilerin cebren tahsile konu edilmeleri durumunda doğumunda tahakkuk eden vergiyi vadesinde ödemeyen temsilciye ait olduğundan ve söz konusu alacaklardan ödeme emrinin 3, 4, 7, 8.satırlarında yer alan alacakların vadeleri davacının şirket yetkilisi olmasından daha önceki tarih olduğundan, belirtilen kamu alacağının doğumunda davacının bir kusurunun bulunmadığı, bu durumda; dava konusu haciz işlemlerinin, 2021/1 sayılı ödeme emri içeriği 2017 yılına ilişkin olarak kesilen özel usulsüzlük cezası, 2018 yılına ve muhtelif dönemlerine ait kurumlar vergisi matrah ve katma değer vergisi vergi arttırımları ve 2018/Ocak,Şubat dönemlerine ilişkin verilen beyannamelere ait damga vergisinden doğan borçlara ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmediği, ödeme emrinin kalan kısımları yönünden (2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemleri) ise ilgili tahakkukların vade tarihlerinde davacı şirket yetkilisi olduğundan ve istinaf dilekçesinde öne sürülen hususların kararın belirtilen kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, ... sayılı ödeme emri yönünden; söz konusu ödeme emri içeriği kamu alacaklarının 2018 yılına ilişkin olarak verilen kurumlar vergisi beyannamelerine istinaden tahakkuk eden kurumlar vergisi ve damga vergisinden, 2018/Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemlerine ilişkin verilen beyannameler sonucu tahakkuk eden vergilerin vadelerinde ödenmemesinden doğan gecikme zamlarından ve verilen beyannamelere ait damga vergilerinden ve 2019/Ocak ilâ Nisan, Haziran, Temmuz ve Temmuz-Eylül dönemine ilişkin verilen beyannameler ile tahakkuk eden damga vergilerinden oluştuğunun görüldüğü; beyan üzerine tahakkuk eden vergilerin cebren tahsile konu edilmeleri durumunda doğumunda tahakkuk eden vergiyi vadesinde ödemeyen temsilciye ait olduğundan ve söz konusu alacaklardan ödeme emrinin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 10, 16, 17, 18, 19, 20 ve 21. satırlarında yer alan alacakların vadeleri davacının şirket yetkilisi görevinden ayrılış tarihinden olmasından daha sonraki tarihler olduğundan belirtilen kamu alacağının doğumunda davacının bir kusurunun bulunmadığı, bu durumda; dava konusu haciz işlemlerinin, ... sayılı ödeme emri içeriğinin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 10, 16, 17, 18, 19, 20 ve 21. satırlarında yer alan borçlara ilişkin kısmında hukuka uygunluk görülmediği, ödeme emrinin kalan kısımları yönünden ise ilgili tahakkukların vade tarihlerinde davacı şirket yetkilisi olduğundan ve istinaf dilekçesinde öne sürülen hususların kararın belirtilen kısmının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, 2021/3 sayılı ödeme emri yönünden ise; belirtilen ödeme emri içeriği kamu alacaklarının şirketin defter ve belgelerinin incelemeye ibraz edilmemesinden dolayı katma değer vergisi indirimlerinin reddinden doğduğu, inceleme raporunun tetkikinden 03/05/2019 tarihli defter ve belge isteme yazısının davacıya yönelik olarak değil o tarihteki yetkili Sadık Yılmaz adına düzenlendiği ve bu kişinin adresine tebliğe çıkarıldığı, raporun 17.sayfasında da bu kişi hakkında vergi suçu raporu düzenleneceğinin anlaşıldığı, hal böyle olunca; defter ve belge ibraz etmeme fiilinin doğmasında bir kusuru bulunmayan yani şirketin borçlarının ödenmesinden sorumluluğu olmayan dolayısıyla da 6183 sayılı Yasa'nın 3.maddesinde yazılı amme borçlusu tanımına girmeyen davacı adına tesis edilen dava konusu haciz işlemlerinin 2021/3 sayılı ödeme emri içeriği borçlara ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacı istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu haciz işlemlerinin ... sayılı ödeme emri içeriği 2017 yılına ilişkin olarak kesilen özel usulsüzlük cezası, 2018 yılına ve muhtelif dönemlerine ait kurumlar vergisi matrah ve katma değer vergisi vergi arttırımları ve 2018/Ocak,Şubat dönemlerine ilişkin verilen beyannamelere ait damga vergisinden doğan borçlara ilişkin, ... sayılı ödeme emri içeriğinin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 10, 16, 17, 18, 19, 20 ve 21. satırlarında yer alan borçlara ilişkin ve ... sayılı ödeme emri içeriği borçlara ilişkin kısımlar yönünden Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, anılan kısımların iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Asıl borçlu şirketten amme alacağının tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine ilgili dönemlerde şirketin kanuni temsilcisi olan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: ... San. ve Tic. Ltd. Şti’ye ait vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacının banka hesaplarına, taşınmazlarına ve araçlarına uygulanan hacizlerin kaldırılması istenilmektedir.
İLGİLİ MEVZUAT: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 8. Maddesinde; hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümlerinin tatbik olunacağı belirtilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Kanuni ve İdari Süreler" başlıklı 14. maddesinde; vergi muamelelerinde sürelerin vergi kanunları ile belli edildiği, Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde onbeş günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliğ yapacak olan idarenin belirleyeceği ifade edilmiştir. Aynı Kanunun 102. maddesinde; tebliğ olunacak evrakı içeren zarfın posta idaresince muhatabına verileceği ve bu durumun muhatap ile posta memuru tarafından tebliğ alındısına tarih ve imza konulmak suretiyle tespit olunacağı, bu Kanunun 101 inci maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde sayılan adrese tebliğe çıkılan hallerde, tebliğ yapılacak kişinin adresinde bulunamaması durumunda (Bulunamama durumu o adresten geçici ayrılmaları da kapsar.) durum, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakının gönderildiği idareye iade edileceği, bunun üzerine tebliği çıkaran merci tarafından tayin olunacak münasip bir süre sonra yeniden tebliğ çıkarılacağı, ikinci defa çıkarılan tebliğ evrakı da aynı sebeplerle tebliğ edilemezse, tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceği şerhini içeren bir pusulanın kapıya yapıştırılacağı, bu durumun, posta memuru tarafından tebliğ alındısı üzerine şerh ve imza edilerek, tebliğ evrakının, gönderildiği idareye iade edileceği, tebliğ evrakının pusulanın yapıştırıldığı tarihten itibaren on beş gün içerisinde muhatabı tarafından alınması hâlinde alındığı günde, bu süre içerisinde alınmaması hâlinde ise on beşinci günde tebliğ yapılmış sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyasının incelenmesinden, asıl borçlu ... Tic. Ltd. Şti'nin vadesinde ödenmeyen ve şirketten tahsil imkanı bulunmayan vergi borçlarının tahsili amacıyla, kanuni temsilci sıfatıyla davacı adına ... tarih ve ... sayılı ödeme emirlerinin düzenlendiği, söz konusu ödeme emirlerinin ilk defa 15/06/2021 tarihinde davacının "MERNİS" sisteminde kayıtlı adresinde tebliğe çalışıldığı, ancak tebliğ alındısının üzerine "adres geçici olarak kapalı olduğundan tebligat yapılamamıştır" şerhi düşülerek iade edildiği, akabinde ödeme emirlerinin 18/06/2021 tarihinde tekrar aynı adreste davacıya tebliğ edilmeye çalışıldığı ve tebligat pusulasının kapıya yapıştırılmak suretiyle tebliğ edildiği, söz konusu ödeme emirlerine karşı dava açılmaması üzerine de davacının banka hesaplarına, araçlarına ve taşınmazlarına dava konusu haciz işlemlerinin uygulandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar, Vergi Mahkemesince; ikinci tebliğatın birinci tebliğattaki bulunmama durumuna göre münasip bir süre içerisinde yapılıp yapılmadığı hususunun yargı denetimi sırasında değerlendirileceği ve bu sürenin en az 15 gün olması zorunluluğunun bulunmadığı belirtilmiş ise de; 213 sayılı Kanun'un 14. maddesinde, Kanun'da açıkça yazılmayan hallerde vergilendirme ile ilgili işlemlerde sürelerin 15 günden aşağı olmayacak şekilde tebliği yapacak idare tarafından belirleneceği ifade edilmiştir. Dava konusu olayda da usulüne uygun bir şekilde yapıldığı ileri sürülen tebliğ işlemleri, vergi muameleleri ile ilgili sürecin bir parçası olup, 6183 sayılı Kanun'da 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na yapılan atıf ve belirlenen asgari süre de dikkate alındığında, her tebliğ evrakının üstünde yazan ibareye göre makul sürenin hesaplanmasının idari istikrar ilkesini zedeleyeceği de açıktır. Bu durumda, davacının ikametgah adresine ilk defa 15/06/2021 tarihinde gidildiği, adresin geçici olarak kapalı olduğundan bahisle tebliğ evrakının iade edildiği, daha sonra aynı adrese 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 14 ve 102. maddeleri uyarınca münasip bir süre beklenmeksizin ödeme emirlerinin 3 (üç) gün sonra 18/06/2021 tarihinde ikinci kez aynı adrese tebliğe çıkarıldığı, iki tebligat arasında beklenilen sürenin makul kabul edilemeyeceği, münasip süre beklenmeksizin yapılan bu tebligatın usulüne uygun yapılmadığı anlaşıldığından, haczin dayanağı ödeme emirlerinin usulsüz tebliğ edilmesi nedeniyle usulüne uygun kesinleşmeyen vergi borçlarının tahsiline yönelik dava konusu haciz işleminde hukuka uygunluk görülmediğinden, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize konu kısmında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalının temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyize konu kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,, 3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 16/10/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.