Danıştay 8. Daire 2024/778 E. 2025/10314 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/778 Karar No : 2025/10314

DAVACI : ...

DAVALI : ... Kurulu Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : Davacı tarafından, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinin 6. fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu maddenin keyfi, tutarsız ve genelleme yapılmak suretiyle yanlış hüküm vermeye müsait bir madde olduğu, kurum hizmetini geliştirmek için yapılan bir nevi hizmet içi eğitimin, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına bağlı lisansüstü eğitim ile aynı görülmemesi gerektiği, Sağlık Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirilen tıpta uzmanlık eğitiminden sorumlu “Tıpta Uzmanlık Kurulu”nun ... tarih ve ... sayılı karar tutanağı incelendiğinde, tıpta uzmanlık eğitiminde olan personelin akademik doktora yapmasının mümkün olacağı, sağlık hizmetinin ve eğitimin aksamaması için iki tarafın eğitim çalışmasını düzenlemesi ve onay vermesi gerektiği, tıpta uzmanlık ile akademik doktora eğitiminin farklı ve aynı anda yapılmasının her iki tarafa nitelik kazandıracağının ifade edildiği, dolayısıyla bu durumun teşvik edildiği, dava konusu Yönetmelik maddesinin kendisi ve kendisi gibi hekimleri mağdur ettiği, mevcut uygulamanın bir şey üretmediği, alınacak eğitimle statü/gelir artışının kazanılmadığı, sadece mesleki uzmanlaşmaya katkı sağlayacağı, bu engelleyici uygulamanın davalı idare tarafından denetlenmediği, dava konusu düzenlemenin uzmanlaşmaya, nitelikli sağlık hizmetinin verilmesine engel teşkil ettiği, yasaklamanın yol açtığı nitelik kaybının çok büyük olduğu iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak davanın süre aşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği, dava konusu Yönetmelik maddesinin hangi tarihte davacının menfaatini ihlal ettiğine ilişkin beyanının bulunmadığı ileri sürülmektedir. Esasa ilişkin olarak, bireylerin Devlet'in yükseköğretim hizmetine ilişkin taleplerinin sınırsız olduğu kabul edilebilecek olmakla birlikte, sağlanabilecek yükseköğretim hizmetinin sınırları olduğunun kabul edilmesi gerektiği, tüm önemine rağmen eğitim hakkının mutlak ve sınırsız bir hak olmadığı, düzenleme ile kişilerin ikinci bir lisansüstü eğitim almalarının idarece engellenmediği, ancak yükseköğretim kurumlarının kontenjanlarının sınırsız olmadığı ve tüm vatandaşların yükseköğretim kurum ve programlarına erişim hakkının eşit olarak gözetilmesi gerektiği, dolayısıyla aynı anda birden fazla lisansüstü programına devam edilemeyeceği hususunun düzenlendiği, kişilerin aynı anda kontenjan sınırlaması olan iki ya da daha fazla lisansüstü programına kayıt olmalarının önü açılırsa, sınırlı sayıdaki kontenjanın aynı kişiler tarafından doldurulması ve bazı kişiler iki ya da daha fazla lisansüstü programdan mezun olurken, diğerler kimseler herhangi bir lisansüstü programına yerleşememesi sonuçlarıyla karşılaşılacağı, bunun da yükseköğretime erişimde imkan ve fırsat eşitliğini zedeleyeceği, diğer taraftan lisansüstü eğitiminin mevzuatta yazılı tanımı gereği, lisans düzeyindeki eğitimin üzerine yapılan yüksek düzeyde bir eğitim ve öğretim programı olduğu, yoğun bir çalışma, emek, devamlılık ve süreklilik gerektirdiği, amacına uygun ve başarılı olabilmek için eğitim-öğretim süresince derslere katılmayı/tez süreciyle yoğun ilgilenmeyi de gerektirdiği, dolayısıyla aynı anda birden fazla lisansüstü eğitimine devam edilemeyeceği, bu nedenle, eğitim ve öğretimin daha sağlıklı, verimli, etkin, kaliteli, başarılı ve sürekli olabilmesini ve lisansüstü eğitiminin amacına ve ruhuna uygun eğitim alınmasını sağlamak amacıyla getirilen düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Davacı tarafından, 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinin 6. fıkrasının iptali istenilmektedir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 124. maddesinde, Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkarabileceği kurala bağlanmıştır. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin t bendinden; lisans üstü eğitimin yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsadığı, yüksek lisansın bir lisans öğretimine dayalı, eğitim - öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir yükseköğretim olduğu, doktoranın ise lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretim olduğu anlaşılmaktadır. Aynı Kanun'un 44. maddesinin (c) bendinde ise; "(Değişik: 19/11/2014-6569/28 md.) Öğrenciler, bir yıl süreli yabancı dil hazırlık sınıfı hariç, kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın öğrenim süresi iki yıl olan önlisans programlarını azami dört yıl, öğrenim süresi dört yıl olan lisans programlarını azami yedi yıl, öğrenim süresi beş yıl olan lisans programlarını azami sekiz yıl, öğrenim süresi altı yıl olan lisans programlarını azami dokuz yıl içinde tamamlamak zorundadırlar. Hazırlık eğitim süresi azami iki yıldır. Azami süreler içinde katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilmez. Ancak üniversite yetkili kurullarının kararı ve Yükseköğretim Kurulunun onayı ile dört yıl üst üste katkı payı veya öğrenim ücretinin ödenmemesi ile kayıt yenilenmemesi nedeniyle öğrencilerin ilişikleri kesilebilir. Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Genel esaslar" başlıklı 4. maddesinde "(1) Yüksek lisans programı, tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebilir. Bu programların hangi enstitü anabilim/anasanat dallarında ve nasıl yürütüleceği ile yükseköğretim kurumlarının yetkisinde olan tezli ve tezsiz yüksek lisans programları arasında geçişe izin hususları senatolar tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. (2) Yükseköğretim Kurulu kararı üzerine yükseköğretim kurumlarında; öğretim elemanı ve öğrencilerin aynı mekânda bulunma zorunluluğu olmaksızın, bilgi ve iletişim teknolojilerine dayalı olarak öğretim faaliyetlerinin planlandığı ve yürütüldüğü lisansüstü uzaktan öğretim programları açılabilir. Uzaktan öğretim programlarının açılabileceği alanlar, uzaktan öğretim yoluyla verilecek dersler ve kredi ile AKTS kredi miktarları, ders materyallerinin hazırlanması, sınavlarının yapılma şekli, yükseköğretim kurumları arasında bu amaçla yapılacak protokoller ile uzaktan öğretime ilişkin diğer hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir."; "Tezli yüksek lisans programı" başlıklı 6. maddesinde; " (1) Tezli yüksek lisans programı öğrencinin bilimsel araştırma yöntemlerini kullanarak bilgilere erişme, bilgiyi derleme, yorumlama ve değerlendirme yeteneğini kazanmasını sağlar. (2) Tezli yüksek lisans programı toplam yirmi bir krediden az olmamak koşuluyla en az yedi ders, bir seminer dersi ve tez çalışmasından oluşur. Seminer dersi ve tez çalışması kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. Tezli yüksek lisans programı bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS kredisinden az olmamak koşuluyla seminer dersi dahil en az sekiz ders ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 120 AKTS kredisinden oluşur. Öğrenci, en geç danışman atanmasını izleyen dönemden itibaren her yarıyıl tez dönemi için kayıt yaptırmak zorundadır. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok ikisi, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. Ayrıca enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden en fazla iki ders seçilebilir. (4) Tezli yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretim programı olarak yürütülebilir."; "Tezsiz yüksek lisans programı" başlıklı 11. maddesinde; "(1) Tezsiz yüksek lisans programı, öğrenciye mesleki konularda bilgi kazandırarak mevcut bilginin uygulamada nasıl kullanılacağını gösterir. (2) (Değişik cümle:RG-1/3/2017-29994) Tezsiz yüksek lisans programı toplam otuz krediden ve 60 AKTS’den az olmamak kaydıyla en az on ders ile dönem projesi dersinden oluşur. Öğrenci, dönem projesi dersinin alındığı yarıyılda dönem projesi dersine kayıt yaptırmak ve yarıyıl sonunda yazılı proje ve/veya rapor vermek zorundadır. Dönem projesi dersi kredisiz olup başarılı veya başarısız olarak değerlendirilir. (3) Öğrencinin alacağı derslerin en çok üçü, lisans öğrenimi sırasında alınmamış olması kaydıyla, lisans derslerinden seçilebilir. (4) Senato tarafından belirlenen esaslara göre tezsiz yüksek lisans programının sonunda yeterlik sınavı uygulanabilir. (5) Tezsiz yüksek lisans programı ikinci lisansüstü öğretimde de yürütülebilir."; "Genel esaslar" başlıklı 15. maddesinde; "(1) Doktora programı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel problemleri, verileri geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma, analiz etme ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli becerileri kazandırır. (2) Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az yedi ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur. (3) Doktora programlarında enstitü anabilim/anasanat dalı başkanlığının önerisi ve enstitü yönetim kurulu onayı ile diğer yükseköğretim kurumlarında verilmekte olan derslerden yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için en fazla iki, lisans derecesiyle kabul edilmiş öğrenciler için en fazla dört ders seçilebilir. (4) Lisans dersleri ders yüküne ve doktora kredisine sayılmaz. (5) Doktora programları ikinci öğretim olarak açılamaz.", (6) Doktora çalışması sonunda hazırlanacak tezin, bilime yenilik getirme, yeni bir bilimsel yöntem geliştirme, bilinen bir yöntemi yeni bir alana uygulama niteliklerinden en az birini yerine getirmesi gerekir.", "Diğer hükümler" başlıklı 35. maddesinin 6. fıkrasında ise; "Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez. " hükmüne yer verilmiştir. Aynı Yönetmeliğin "Geçiş hükümleri" başlıklı geçici 1. maddesinde ise; "(1) Bu Yönetmelikle getirilmiş hükümlerin uygulaması ve belirlenmiş süreler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihinden itibaren başlar. (2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıtlı olan öğrenciler hakkında 35 inci maddenin altıncı fıkrası uygulanmaz. (3) 06/02/2013 tarihinden önce tezsiz yüksek lisans programlarına kayıtlı olan veya mezun olan öğrenciler doktora programlarına başvurabilir." hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; lisans üstü eğitimin yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsadığı, yüksek lisans programının; tezli ve tezsiz olmak üzere iki şekilde yürütülebileceği, dava konusu edilen Yönetmelik hükmü uyarınca tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamayacağı ve devam edilemeyeceği, dolayısıyla tezsiz yüksek lisans programı ile birlikte tezli yüksek lisans veya doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık eğitimi alınabileceği ancak aynı anda iki tezli yüksek lisans veya tezli yüksek lisans ile doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık eğitimi alınamayacağı hususunun kurala bağlandığı anlaşılmaktadır. İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasa'nın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle, idareler tarafından mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla düzenleyici işlemler yapılabileceği kuşkusuzdur. Ancak, bu düzenlemeler yapılırken, Anayasa'da yer alan hukuk devleti ilkesi uyarınca, kazanılmış hak, haklı beklenti, idari faaliyetlerin belirliliği ve hukuki güven ilkesi gibi ilkelerin de göz önünde bulundurulması gerektiği açıktır. Bu çerçevede; idarelerin düzenleyici işlemleri kaldırılmaları ve değiştirilmeleri de her zaman olanaklıdır ve kural olarak düzenleyici işlemlerin kazanılmış hak yaratmayacağı da açıktır. Diğer taraftan düzenleyici işlemlerin kişilere uygulanması suretiyle bireyselleşmesi halinde kazanılmış hak yaratılacağı, bundan sonra yapılacak düzenleyici işlemlerin değişiklik ve kaldırılmalarında da bu kazanılmış hakların korunmalarının gerekeceği tabidir. Mülga 01/07/1996 tarihli ve 22683 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nde, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt olunmasını engelleyecek herhangi bir düzenleme yer almamakla birlikte; dava konusu edilen Yönetmelik 01/07/1996 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırmış ve tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamayacağını ve devam edilemeyeceğini kurala bağlamıştır. Anılan Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin 2. fıkrası ise; anılan Yönetmeliğin yürürlük tarihi olan 20/04/2016 tarihinden önce aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıtlı olan öğrenciler hakkında 35. maddenin 6. fıkrasının uygulanmamasını öngördüğü dolayısıyla Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce birden fazla lisansüstü programa kayıtlı olan öğrencilerin, kayıtlı oldukları programlar yönünden kazanılmış haklarının korunduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta, Tıpta uzmanlık eğitimi doktora eğitimlerinin düzey olarak kabul edilmiş olup tıpta uzmanlık eğitimini bitirenlerin lisansüstü eğitimin unvan ve derecelere sahip olduğu tartışmasızdır. Bu bağlamda; lisansüstü eğitimin de eğitim hakkı kapsamında olduğu açık olmakla birlikte anılan düzenleme ile öğrencilerin lisansüstü eğitim haklarının engellenmediği ancak kamunun ve bireylerin ihtiyaçları ve kaynakları doğrultusunda kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda bir düzenleme yapıldığı anlaşıldığından dava konusu Yönetmelik hükmünde hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 24/12/2025 tarihinde, davacı ...'ın ve davalı idare vekili Av. ...'nun geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ SÜREÇ : USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule yönelik itirazı kabul edilmeyerek işin esası incelendi:

MADDİ OLAY: Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi ... Bölümü’nde ... olan davacı; Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü ... Bölümü Doktora Programı için 31/01/2024 tarihinde sınava girerek kesin kayıt hakkı kazanmıştır. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı yazısı ile 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinin 6. fıkrasından bahisle davacının kayıt işleminin yapılmaması üzerine 09/02/2024 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (t) bendinde; "Lisans Üstü: Yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere ayrılır...(2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir.(3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı amaçlayan bir yükseköğretimdir...", "Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar" başlıklı 44. maddesinin (c) fıkrasında; "...lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükümlerine yer verilmiştir. 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Doktora Programı" üst başlıklı "Genel esaslar" başlıklı 15. maddesinde; "Doktora programı, öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel problemleri, verileri geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma, analiz etme ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli becerileri kazandırır. Doktora programı, tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için toplam yirmi bir krediden ve bir eğitim-öğretim dönemi 60 AKTS’den az olmamak koşuluyla en az yedi ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere en az 240 AKTS kredisinden oluşur. Lisans derecesi ile kabul edilmiş öğrenciler için de en az kırk iki kredilik 14 ders, seminer, yeterlik sınavı, tez önerisi ve tez çalışması olmak üzere toplam en az 300 AKTS kredisinden oluşur…", "Süre" başlıklı 17. maddesinde; "Doktora programı, bilimsel hazırlıkta geçen süre hariç tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için kayıt olduğu programa ilişkin derslerin verildiği dönemden başlamak üzere, her dönem için kayıt yaptırıp yaptırmadığına bakılmaksızın sekiz yarıyıl olup azami tamamlama süresi on iki yarıyıl; lisans derecesi ile kabul edilenler için on yarıyıl olup azami tamamlama süresi on dört yarıyıldır. Doktora programı için gerekli kredili dersleri başarıyla tamamlamanın azami süresi tezli yüksek lisans derecesi ile kabul edilenler için dört yarıyıl, lisans derecesi ile kabul edilenler için altı yarıyıldır. Bu süre içinde kredili derslerini başarıyla tamamlayamayan veya yükseköğretim kurumunun öngördüğü en az genel not ortalamasını sağlayamayan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir. Kredili derslerini başarıyla bitiren, yeterlik sınavında başarılı bulunan ve tez önerisi kabul edilen, ancak tez çalışmasını birinci fıkrada belirtilen on iki veya on dört yarıyıl sonuna kadar tamamlayamayan öğrencinin ilişiği kesilir..." hükümleri düzenlenmiştir. 03/09/2022 Tarih ve 31942 sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği'nin "Tanımlar ve kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (p) bendinde; "Uzmanlık eğitimi: Tıp veya diş hekimliğinde uzman olabilmek için gereken eğitim ve öğretimi", (ş) bendinde; "Uzmanlık öğrencisi: Kurumlarındaki kadro ve pozisyonları ne olursa olsun bu Yönetmelik hükümlerine göre uzmanlık eğitimi gören kişileri", "Uzmanlık eğitiminde devamlılık ve kurum değiştirme" başlıklı 16. maddesinde; "Bu maddede belirtilen haller dışında uzmanlık eğitiminin kesintisiz sürdürülmesi şarttır..." düzenlemeleri yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin "Diğer hükümler" başlıklı 35. maddesinin 6. fıkrası yönünden yapılan inceleme: Anılan düzenlemede; "Tezsiz yüksek lisans programları hariç, aynı anda birden fazla lisansüstü programa kayıt yaptırılamaz ve devam edilemez." hususuna yer verilmiştir. İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasamızın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle, idareler tarafından mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesi amacıyla düzenleyici işlemler yapılabileceği kuşkusuzdur. Ancak bu düzenlemeler yapılırken, Anayasamızda yer alan hukuk devleti ilkesi uyarınca, kazanılmış hak, haklı beklenti, idari faaliyetlerin belirliliği ve hukuki güvenlik ilkesi gibi ilkelerin de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin 17/09/2013 tarih ve 2012/1334 başvuru numaralı kararında, eğitim hakkının kamu ve özel eğitim kurumlarını kapsadığı gibi eğitimin; ilk, orta ve yükseköğrenim seviyelerini de kapsadığı, Anayasa'da yer alan eğitim ve öğrenim hakkının, kamu otoritelerine bireyin eğitim ve öğrenim almasını engellememe negatif ödevini yüklemekle birlikte Anayasa'da öngörülen ilköğretim dışında devletin tüm bireylere eğitim ve öğrenim sağlaması şeklinde pozitif bir ödev yüklemediği, devletin özellikle lisansüstü eğitim almak isteyen herkese bunu sağlama şeklinde pozitif bir ödevi bulunmadığı, bu çerçevede kamu kurumlarının her personeline yüksek lisans ya da doktora eğitimi amacıyla ücretli izin verme yükümlülüğünün olmadığı ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Doktora eğitiminde kişilerin belli bir alanda yetkinliğe sahip olması için derslere devam etmelerinin zorunlu olduğu, söz konusu programda tez hazırlama çalışmalarının da uzun bir süreç gerektirdiği, anılan eğitimin, öğrenciye bağımsız araştırma yapma, bilimsel problemleri, verileri geniş ve derin bir bakış açısı ile irdeleyerek yorum yapma, analiz etme ve yeni sentezlere ulaşmak için gerekli becerileri kazandırma amacını taşıdığı açık olmakla birlikte, tıpta uzmanlık eğitiminin de yoğun bir eğitim ve çalışma gerektirdiği, kesintisiz olarak sürdürülmesi gerektiği, sağlık hizmetinin sunumuna dair yükümlülükleri de bünyesinde taşıdığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla; lisansüstü eğitimin, eğitim hakkı kapsamında olduğu açık olmakla birlikte, dava konusu düzenlemeyle, kişilerin lisansüstü eğitim haklarının engellenmediği ancak kamunun ve bireylerin ihtiyaçları ve kaynakları doğrultusunda kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda bir düzenleme yapıldığı anlaşıldığından, Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 35. maddesinin 6. fıkrasında hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Nitekim, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 07/12/2020 tarih ve E:2020/510, K:2020/2917 sayılı kararı da bu yöndedir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde taraflara iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/12/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.