Danıştay · 8. Daire

Danıştay 8. Daire 2024/3751 E. 2026/626 K.

Mahkeme
Danıştay
Daire
8. Daire
Esas No
2024/3751
Karar No
2026/626
Karar Tarihi

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3751 Karar No : 2026/626

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI): ... Elektrik Üretim Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesinde bulunan orman sahasında kendisine tahsis edilen 799.053,40 m²'lik alan için istenilen arazi izin bedeline ilişkin olarak şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvurunun, arazi izin bedellerinin mevcut haliyle elektrik üretim tesislerinin indirimsiz olarak, katı atık bertarafı ve düzenli depolanması kapsamındaki kısımların ise özelleştirme tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle indirimli olarak ödeneceğinden bahisle kısmi olarak reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Bursa Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; Orman Kanununun 17/3 ve 18. Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrasında; kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için 10 yıl süreyle indirim uygulanacağı, ayrıca 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinde belirtildiği üzere işbu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesislerin indirim ve istisnalardan faydalanamayacağı, ilgili mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi aşamasında oluşan katı atıkların depolanması ve bertarafı için gereken alanlara indirim uygulanacağı öngörüldüğünden 02/12/2020 tarih (Mahkemesince yürürlük tarihi sehven 02/06/2020 tarihi olarak gösterilmiştir.) ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında tüm izin alanlarında indirim yapılması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 6446 sayılı Kanun'un yürürlük tarihinin 30/03/2013 tarihi olduğu, uyuşmazlığa konu santralin 22/06/2015 tarihinde satın alındığı, Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere tesisin, lisans tarihinden itibaren 10 yıl süreyle indirimden yararlanacağı, Mahkeme tarafından Kanun metninin ve yürürlük tarihinin yanlış yorumlandığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket tarafından; Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesinde bulunan orman sahasında kendisine tahsis edilen 799.053,40 m²'lik alan için istenilen arazi izin bedeline ilişkin olarak şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvurunun, arazi izin bedellerinin mevcut haliyle elektrik üretim tesislerinin indirimsiz olarak, katı atık bertarafı ve düzenli depolanması kapsamındaki kısımların ise özelleştirme tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle indirimli olarak ödeneceğinden bahisle kısmi olarak reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Bursa Orman Bölge Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT: 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinde; ''....... (4) Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2030 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hatlarından, lisans tarihinden itibaren on beş yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. Bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz. Bu fıkra kapsamındaki sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir.'' kuralına yer verilmiştir. (Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan mülga) 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrasında; 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri ile Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hattı izinleri için 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 4 üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedeller alınır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için ise özelleştirme esnasında izinli olanların bedelleri, aynı maddedeki şekliyle özelleştirildiği tarihten itibaren on yıl için uygulanarak alınır.'' kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 03/06/2021 tarihinde ... İdare Mahkemesi kaydına alınan dava dilekçesinde Çelikler Orhaneli Tunçbilek Elektrik Üretim Anonim Şirketi'nin yanı sıra ... de davacı olarak gösterilmiş olup dilekçe ekinde yer alan imza sirkülerinde ...'in şirketi temsile yetkili kişilerden olmadığı, İdare Mahkemesince yalnızca davacılardan Çelikler Orhaneli Tunçbilek Elektrik Üretim Anonim Şirketi adına hüküm verilmiş olup Mahkemenin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararının "Çelikler Orhaneli Tunçbilek Elektrik Üretim Anonim Şirketi ve diğerleri vekili" sıfatıyla Av....'a tebliğ edildiği görülmüş ise de davayı açan avukatlar Av.... ile Av. ...'e ... tarafından verilen bir vekaletname bulunmadığı görülmüştür. Öte yandan, Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesinde bulunan orman sahasında kendisine tahsis edilen 799.053,40 m²'lik alan için istenilen arazi izin bedeline ilişkin olarak şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvuru dilekçesinin de ... tarafından imzalandığı görülmüştür. Bu durumda, usule ilişkin olarak Mahkemesince ...'in davacı sıfatıyla davada yer almak isteyip istemediği, ilgili kişinin hangi vasıfla davacı olarak yer aldığı tespit edilerek şayet davayı açmakta ehliyetli ise... açısından da hüküm verilmesi gerekmektedir. Uyuşmazlıkta, EÜAŞ'a ait işletmenin varlık satışı yöntemi ile davacı şirkete ihale usulü ile satıldığı, bahse konu işletmeye ilişkin kül nakil hattı, kül yolu, kül barajı ve kuşaklama havuzuna ilişkin arazi izin bedeline davalı idarece %85 indirim uygulandığı ancak santral sahası, idari tesis, mıcır stok sahası, su isale hattı, kömür konveyor bandı, su isale yolu, su deposu, su pompası, duru su deposu, kömür bandı servis yolu ve su isale hattına ilişkin arazi izin bedeline ise indirim uygulanmadığı, davacı tarafından şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvurunun reddi üzerine, elektrik üretim tesislerine ilişkin olarak da %85 indirim uygulanması gerektiği ileri sürülerek dava açılmış olup davacı şirketin %85 indirim uygulanmasını talep ettiği diğer kullanım alanlarının (santral sahası, idari tesis, mıcır stok sahası, su isale hattı, kömür konveyor bandı, su isale yolu, su deposu, su pompası, duru su deposu, kömür bandı servis yolu ve su isale hattının) anılan indirim kapsamına dahil olup olmadığının saptanması uyuşmazlığın çözümü için önem arz etmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine bakıldığında, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinde; Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatlarından, lisans tarihinden itibaren on yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanacağı belirtilmiş olup Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrasında da Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 04/06/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanların enerji nakil hattı izinleri ile termik santralin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için gereken alanlar dâhil verilen izinler için 14/03/2013 kabul tarihli, 30/03/2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedel alınacağı, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için ise özelleştirme esnasında izinli olanların bedellerinin, aynı maddedeki şekliyle özelleştirildiği tarihten itibaren on yıl için uygulanarak alınacağı belirtilmiş olup davacı şirketin, mevzuatta belirtildiği üzere Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden olduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Her ne kadar 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrasında, "Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için" sayma suretiyle ayrıca düzenleme yoluna gidilmiş ve davalı idarece, ilgili maddeye atıfla, davacı şirketin üretim tesisinde yer alan katı atıkların bertarafı ve depolanmasına ilişkin kısımlarına yönelik indirim uygulanmış, diğer kısımlara yönelik indirim uygulaması yoluna gidilmemiş ise de, 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden olan davacı şirketin, tesislerinde yapılan üretim faaliyeti neticesinde bedellere ilişkin olarak %85 oranında indirime tabi olduğu hususunda bir duraksama bulunmamaktadır. Bir başka deyişle, varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin katı atık ünitelerine ilişkin ayrıca bir düzenleme getirilmişse de, bu düzenlemenin, ilgili mevzuat kapsamında üretim tesisi olarak faaliyet gösteren davacı şirketin tesisin devamı niteliğindeki diğer üniteleri için indirim uygulanmayacağı anlamına gelmeyeceği sonucuna varılmış olup bu hususta mevzuatta kısıtlayıcı bir hükmün bulunmadığı da görülmüştür. Bu durumda, yapılan üretim faaliyetinin her aşamasının tesisin tamamlayıcı parçaları içerisinde bir bütün olarak yürütüldüğü, dolayısıyla tesiste yürütülen üretim faaliyetinin kül halinde değerlendirilmesi gerektiğinden, üretimde bulunulan tüm tesisler için indirim uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, her ne kadar Mahkeme kararında, 02/12/2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinde belirtildiği üzere işbu Kanun'un yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesislerin indirim ve istisnalardan faydalanamayacağı belirtilmiş ve 7257 sayılı Kanun'un yayımlanma tarihi dikkate alınarak davacının işlettiği tesislerin indirimden yararlanamayacağı belirtilmiş ise de, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı, uyuşmazlığa konu tesisin ihalesinin 6446 sayılı Kanun'un yayım tarihinden sonra yapıldığı ve tesisin 22/06/2015 tarihinde özelleştirilerek davacıya devredildiği, 02/12/2020 tarih ve 31322 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7257 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 6446 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmış ve "Bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla işletmede olanlar dâhil 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri ile bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hatlarından, ilgili kurum tarafından verilmiş izin tarihinden itibaren yatırım ve işletme dönemlerinin ilk on yılında izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. Bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz. Bu fıkra kapsamındaki sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir. " hükmü, yapılan değişiklik neticesinde, "Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2030 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hatlarından, lisans tarihinden itibaren on beş yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. Bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz. Bu fıkra kapsamındaki sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir." olarak düzenlenmiş ise de, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin ilk ve son halinde de "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz." hükmü yer almakta olup, Kanun'un yürürlük tarihinden kastedilen 6446 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun'un değil, 6446 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olduğundan, uyuşmazlığa konu tesisin de 6446 sayılı Kanun'un yayım tarihinden sonra ihalesi yapılarak sözleşmeye bağlandığı görüldüğünden, Mahkeme kararının bu kısmında da hukuki isabet bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 06/02/2026 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY : (X)- Dava, Bursa ili, Orhaneli ilçesi, ... Mahallesinde bulunan orman sahasında kendisine tahsis edilen 799.053,40 m²'lik alan için istenilen arazi izin bedeline ilişkin olarak şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvurunun, arazi izin bedellerinin mevcut haliyle elektrik üretim tesislerinin indirimsiz olarak, katı atık bertarafı ve düzenli depolanması kapsamındaki kısımların ise özelleştirme tarihi olan 22/06/2015 tarihinden itibaren 10 yıl süreyle indirimli olarak ödeneceğinden bahisle kısmi olarak reddine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Bursa Orman Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinde; ''....... (4) Bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 31/12/2030 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinden, ulaşım yollarından ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hatlarından, lisans tarihinden itibaren on beş yıl boyunca izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde seksen beş indirim uygulanır. Bunlardan Orman Köylüleri Kalkındırma Geliri ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Geliri alınmaz. Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz. Bu fıkra kapsamındaki sürenin beş yıla kadar uzatılmasına Cumhurbaşkanı yetkilidir.'' kuralına yer verilmiştir. (Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan mülga) 18/04/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Orman Kanununun 17/3 ve 18 inci Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği'nin 8. maddesinin 9. fıkrasında; 5346 sayılı Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri ile Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesislerinde tesis, ulaşım yolları ve şebeke bağlantı noktasına kadarki Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dahil enerji nakil hattı izinleri için 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun geçici 4 üncü maddesinde belirtilen şekliyle bedeller alınır. Kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanması için ise özelleştirme esnasında izinli olanların bedelleri, aynı maddedeki şekliyle özelleştirildiği tarihten itibaren on yıl için uygulanarak alınır.'' kuralına yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden, EÜAŞ'a ait işletmenin varlık satışı yöntemi ile davacı şirkete ihale usulü ile satıldığı, bahse konu işletmeye ilişkin kül nakil hattı, kül yolu, kül barajı ve kuşaklama havuzuna ilişkin arazi izin bedeline davalı idarece %85 indirim uygulandığı ancak santral sahası, idari tesis, mıcır stok sahası, su isale hattı, kömür konveyor bandı, su isale yolu, su deposu, su pompası, duru su deposu, kömür bandı servis yolu ve su isale hattına ilişkin arazi izin bedeline ise indirim uygulanmadığı görülmüş olup davacı tarafından, şirketin tüm izin alanlarında 2021-2025 yıllarına ait arazi izin bedellerine %85 indirim yapılması istemiyle yapılan 21/01/2021 tarihli başvurunun reddi üzerine, elektrik üretim tesislerine ilişkin olarak da %85 indirim uygulanması gerektiği ileri sürülerek bakılan dava açılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, yapılan düzenlemeler ile yenilebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri ile 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 2. maddesinin IV-b grubu madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesisleri bakımından bir takım indirimler uygulanması yoluna gidildiği, indirime konu edilen hususların sayma yolu ile belirtildiği ve sadece enerji üretimi ve nakline ilişkin kısım ile IV-b grubu madenlerin girdi olarak kullanıldığı termik santraller bakımından santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atıkların bertarafı ve düzenli depolanmasına ilişkin kısımların indirim kapsamına alındığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla uyuşmazlık konusu olayda, yukarıda değinilen hukuki düzenleme ile diğer madenlerden ve üretim tesislerinden farklı olarak 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun Geçici 4. maddesinde yer verildiği üzere 6446 sayılı Kanunun yayım tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar işletmeye girecek olan ve Bakanlık tarafından düzenlenen bir maden işletme ruhsatı ve izni kapsamında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı elektrik üretim tesisleri, ulaşım yolları ve lisanslarında belirtilen sisteme bağlantı noktasına kadarki TEİAŞ ve dağıtım şirketlerine devredilecek olanlar da dâhil enerji nakil hatları ve varlık satışı suretiyle özelleştirilen termik santrallerin işletilmesi esnasında ortaya çıkan katı atık tesisleri için indirim uygulamasına gidilmesi gerektiği, aksi durumun kabulü halinde 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 2 nci maddesinin IV. Grup (b) bendinde yer alan madenlerin girdi olarak kullanıldığı tüm tesislerde indirim uygulanmasının beklenmesi gerektiği ancak kanun koyucu tarafından yalnızca bahse konu elektrik üretim tesislerine ve bu tesislerin katı atıkla ilgili kısımlarına yönelik teşvik getirildiği dikkate alındığında dava konusu işlemde mıcır stok sahası, su isale hattı, kömür konveyor bandı, su isale yolu, su deposu, su pompası, duru su deposu, kömür bandı servis yolu ve su isale hattı yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı ancak indirime tabi olan elektrik üretim tesisinin santral sahası ve bütünleyici parçası olan idari tesis kısmı da mevzuatta belirtildiği üzere indirim uygulanması gereken kısımlardan olduğundan, bu kısma ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesinin ilk ve son halinde de "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce kamu kurum veya kuruluşları tarafından elektrik üretim tesisi yapılmak amacıyla ihalesi yapılan ya da sözleşmeye bağlanan maden sahalarında kurulmuş ve kurulacak tesisler bu fıkrada yer alan indirim ve istisnalardan faydalanamaz." hükmü yer almakta olup, Kanun'un yürürlük tarihinden kastedilen 6446 sayılı Kanun'da değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun'un değil, 6446 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olduğundan, uyuşmazlığa konu tesisin de 6446 sayılı Kanun'un yayım tarihinden sonra ihalesi yapılarak sözleşmeye bağlandığı görüldüğünden, Mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesi yönünden çoğunluk kararına katılmakla birlikte, tesiste yürütülen üretim faaliyetinin kül halinde değerlendirilmesi gerektiğinden, üretimde bulunulan tüm tesisler için indirim uygulanması gerektiği yönündeki dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.

Atıf: Danıştay 8. Daire, E. 2024/3751, K. 2026/626, T. 06.02.2026, www.arakarar.com/karar/danistay-8-daire-2024-3751-e-2026-626-k-477e5723e1ca