Danıştay 8. Daire 2024/2926 E. 2025/7503 K.

T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2926 Karar No : 2025/7503

TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Üretim Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı vekili tarafından, Karaburun Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının Ücrete Tabi İşler Başlıklı 1.2.1 maddesinin İmar ile İlgili Ücretler bölümünde yer alan Proje İnceleme ve Onay Ücreti ve Yapı Kullanma İzin Tetkik Ücreti ile aynı meclis kararının 2.2.4. maddesinde yer alan Mahallen Tetkik Ücretinin Rüzgar Enerji Santrallerine ilişkin kısımlarının iptali ile söz konusu meclis kararına dayanılarak ticarethanelerden alınması gereken ücretten fazla tahsil edildiğinden bahisle ihtirazı kayıt ile yatırılan 1.713.726,00-TL Yapı Kullanma İzni Tetkik Ücreti (Yapı Kullanma İzni) ve 1.220.690,00-TL Mahallen Tetkik Ücretlerinin (İşyeri Açma Ruhsatı) ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; gerek inşaata başlanılmadan önce gerek sonra inşaat nedeniyle alınması gereken bedellerin mevzuat uyarınca harç olarak alınacağı görülmekle, inşaatla ilgili olarak 2464 sayılı Kanun'un 97. maddesine göre ücret adı altında bir bedel istenmesi mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu tarifenin Proje İnceleme ve Onay Ücreti ile Yapı Kullanma İzin Tetkik Ücretine ilişkin kısmında hukuka uyarlık, harç konusu yapıldığı tespit edilemeyen ve kişilerin isteği üzerine sunulan hizmetler için belediye meclislerince belirlenen bir tarifeye dayalı olarak istenilen ücret niteliğinde olduğu sonucuna varılan, 2464 sayılı Kanun'un 97. maddesi uyarınca belirlenen dava konusu ücret tarifesinin Mahallen Tetkik Ücreti'ne yönelik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan; hukuka aykırı olduğu sonucuna varılan Yapı Kullanma İzin Tetkik Ücreti olarak davacı tarafından ödenen 1.713.726,00-TL'nin davalı idarece davacıya verilmesi gerekmekte olup, hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Mahallen Tetkik Ücreti olarak davacı tarafından ödenen 1.220.690,00-TL'nin ise iadesine karar verilmesinin hukuken mümkün olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu tarifenin davacıya yönelik Proje İnceleme ve Onay Ücreti ile Yapı Kullanma İzin Tetkik Ücretine ilişkin kısmının iptaline, Yapı Kullanma İzin Tetkik Ücreti olarak davacı tarafından ödenen 1.713.726,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, dava konusu tarifenin davacıya yönelik Mahallen Tetkik Ücretine ilişkin kısmı bakımından davanın reddine, karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının "iptal-kabule" ilişkin kısımlarının dayandığı gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı, davacının istinaf istemine ilişkin kısmı yönünden ise; her ne kadar istinaf konusu Mahkeme kararında, harç konusu yapıldığı tespit edilemeyen ve kişilerin isteği üzerine sunulan hizmetler için belediye meclislerince belirlenen bir tarifeye dayalı olarak istenilen ücret niteliğinde olduğu sonucuna varılan, 2464 sayılı Kanun'un 97.maddesi uyarınca belirlenen dava konusu ücret tarifesinin Mahallen Tetkik Ücretine yönelik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle, Mahallen Tetkik Ücretine ilişkin kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de, söz konusu Mahallen Tetkik Ücretinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusu sırasında davalı idarece alınan bir ücret olduğu ve 2464 sayılı Kanun'un 81. maddesinde "belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılmasının “İşyeri Açma İzni Harcına” tabi olduğunun açıkça belirtilmiş olduğu, bu haliyle söz konusu "ücretin" Kanun ile harç tahakkuk ettirilecek bir alanda kaldığı dikkate alındığında ve kanun düzenlemeleri ile harç konusu yapılmış bir hizmet nedeniyle "ücret" adı altında bir ücret istenilmesinin hukuka uygun düşmeyeceği göz önünde bulundurulduğunda, Tarifenin dava konusu edilen Mahallen Tetkik Ücretinin rüzgar enerji santrallerine ilişkin kısmında da hukuka uyarlık görülmediği, dayanağı Tarifenin ilgili kısmının hukuka aykırı bulunması karşısında, davacı tarafından Mahallen Tetkik Ücreti olarak ödenen 1.220.690,00 TL'nin ödeme tarihinden işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi de hukuk devleti ilkesinin gereği olduğu, öte yandan, dava konusu Tarifenin davalı belediye işlemleri neticesinde yürürlüğe konulmuş olduğu nazara alındığında, gerek istinafa konu Mahkeme kararında, gerekse işbu kararda hükmedilen tazminatların ödenmesi hususunda davalı idarelerin davacıya karşı müteselsilen sorumlu olduklarının açık olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davalı idarelerin istinaf başvurularının reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının "davanın reddine" ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden de dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1-Davalı idare Karaburun Belediye Başkanlığı tarafından, davacı şirketin rüzgar enerji santralleri ile ilgili inşaat ve yapı kullanma izinleri ile ilgili harçların ve imar ücretlerini bildiği, 15/08/2019 tarihinde bu harçları ödediği, aradan iki yıl geçtikten sonra dava açtığı, yapı ruhsatlarının hazırlanması sürecinde yapılan işlemlere ilişkin olarak alınacak ücretlerin her yıl güncellenerek tarife ile belirlendiği, idarece yapılan işlemlerin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. 2-Davalı idare İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, kendilerinin hasım mevkiinden çıkarılması gerektiği, ödemenin diğer idareye yapıldığı, 31 seri nolu Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliği uyarınca belediyelerin harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belirlenecek oran ve miktarlara uygun düzenlenecek tarifeler ile harç ve ücret alınmasının mümkün olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. Temyiz istemlerinin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, davalı idarelerce ayrı ayrı yatırılan ... TL temyiz YD harcının istemleri halinde davalılara iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. Kesin olarak, 13/10/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.